മൈത്രായണീയോപനിഷദ്

മറ്റൊരു ഭാഗത്ത് ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: ശരീരത്തിനുള്ളിൽ ഉയിർച്ചാലിന്റെ പ്രധാന മാർഗ്ഗം സുഷുമ്നയാണ്. ഇത് വായിലിന്റെ മേൽഭാഗത്ത് ഒരു തടസ്സം നേരിടുന്നു. ഈ സുഷുമ്നയിലൂടെ, ഓം എന്ന പ്രണവം ഉച്ചരിക്കുന്നതും മനസ്സിനെ അതിനൊപ്പം ചേർക്കുന്നതുമാണ് പ്രാണനെ മേലോട്ട് ഉയർത്തുന്നത്. വായിലിന്റെ കീഴിൽ നാവിന്റെ അഗ്രം തിരിച്ചു, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ പിൻവലിച്ച് ആന്തരിക ദൃഷ്ടിയാൽ മഹതിന്റെ മഹത്വം ഒരാൾ കാണുന്നു. അപ്പോൾ സ്വയം ഇല്ലാത്ത അവസ്ഥയിലേക്ക് അതിജീവനമുണ്ടാകുന്നു; ഈ സ്വയം ഇല്ലായ്മ കൊണ്ട് സുഖദുഃഖങ്ങൾക്കു വിധേയനാകുന്നില്ല, പരമ ഏകതയിലേക്കാണ് പ്രവേശനം. അതിനാൽ പറയുന്നു: ആദ്യം പരമത്തെ സ്ഥാപിച്ച്, ശ്വാസത്തെ നിയന്ത്രിച്ച്, അതിനുശേഷം അതിവൈദിക മാർഗ്ഗം ഉപയോഗിച്ച് അതിജീവിച്ച്, പ്രാണനെ മേലോട്ട് നയിക്കണം. പിന്നീട് പറയപ്പെടുന്നു: ബ്രഹ്മത്തിന് രണ്ട് രൂപങ്ങളുണ്ട് — ശബ്ദം (നാദം) ഉം ശബ്ദരഹിതം (നിഷ്ശബ്ദം) ഉം. ഈ ശബ്ദം മുഖേന മാത്രമാണ് ശബ്ദരഹിതം വെളിപ്പെടുന്നത്. ഓം എന്ന പ്രണവം ഈ ശബ്ദമാണ്; അതിലൂടെ ഒരാൾ മേലോട്ട് ഉയർന്ന് ശബ്ദരഹിതത്തിൽ ലയിക്കുന്നു. ഇതാണ് മാർഗ്ഗം, ഇതാണ് അമൃതത, ഇതാണ് യോജനം, ഇതാണ് മോക്ഷം. ഉദാഹരണമായി, ഒരു ഇലഞ്ഞി താൻ നെയ്തിരിക്കുന്ന നൂലിലൂടെ ഉയർന്ന് ആകാശം പ്രാപിക്കുന്നതുപോലെ, ധ്യാനി ഓം മുഖേന ഉയർന്ന് മോക്ഷം നേടുന്നു. ശബ്ദത്തിന്റെ ഉപദേശത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കുന്നവർ, കാതിൽ വലതുകൈയുടെ വിരൽ ചേർത്ത് ഹൃദയാകാശത്തിൽ ഉള്ള ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു; ഏഴു തരത്തിലുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ അവിടെ അനുഭവപ്പെടുന്നു: നദികൾ, മണികൾ, വെങ്കലച്ചട്ടങ്ങൾ, തവളകൾ, പുഴുക്കൾ, മഴ, കാറ്റ് എന്നിവയുടെ ശബ്ദം പോലുള്ളവ. ഈ പ്രത്യേക ലക്ഷണങ്ങൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, അവർ ശബ്ദരഹിതമായ, അവ്യക്തമായ ബ്രഹ്മത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു; അവിടെ അവർക്കിടയിൽ യാതൊരു വ്യത്യാസവുമില്ല, എല്ലാ രുചികളും ചേർന്ന തേൻപോലെയാണ് അവസ്ഥ. അതിനാൽ പറയുന്നു: ശബ്ദബ്രഹ്മവും പരബ്രഹ്മവും അറിയേണ്ടതാണ്; ശബ്ദബ്രഹ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ പരബ്രഹ്മത്തെ പ്രാപിക്കും. ഇനിയും പറയുന്നു: ശബ്ദം എന്നത് ഓം എന്ന അക്ഷരമാണ്. അതിന്റെ ആരംഭം itself ശാന്തവും, ശബ്ദരഹിതവും, ഭയരഹിതവും, ദുഃഖരഹിതവും, ആനന്ദകരവും, തൃപ്തികരവുമായും, സ്ഥിരവുമായും, അചഞ്ചലവുമായും, അമൃതവുമായും, അനശ്വരവുമായും, നിത്യവുമായും വിശ്ണുവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നതുമായും ആണ് — പരമോന്നതമായ അതിജയം നേടാൻ ഇതിനെ ആരാധിക്കണം. അതിനാൽ പറയുന്നു: അതായത് പരമവും അപരവുമായ ദൈവം ഓം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ശബ്ദരഹിതമായ ശൂന്യാവസ്ഥയിൽ കിരീടത്തിലെ (മൂർത്തിയിൽ) ധ്യാനിക്കണം. ശരീരം ബാണമാണ്, ഓം അമ്പാണ്, മനസ്സാണ് അമ്പിന്റെ അഗ്രം. അന്ധകാരത്തിന്റെ ലക്ഷ്യത്തെ തുളച്ച്, അന്ധകാരത്തിന് അപ്പുറത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അങ്ങനെ പ്രവേശിച്ചശേഷം, ചുറ്റും കറങ്ങി കത്തുന്ന തീയുടെ ചക്രം പോലെയാണ്, ഒരാൾ പ്രകാശമുള്ള ശക്തിയുള്ള ബ്രഹ്മത്തെ കാണുന്നു. ഈ ബ്രഹ്മം സൂര്യനിൽ, ചന്ദ്രനിൽ, അഗ്നിയിൽ, മിന്നലിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. അതിനെ കണ്ടാൽ അമൃതതയിലേക്ക് പ്രവേശനം നേടും. അതിനാൽ പറയുന്നു: ധ്യാനം പരമസാരത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചാൽ, അവ്യക്തമായ ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് വ്യക്തമായ ജ്ഞാനത്തിലേക്ക് എത്താം. മനസ്സു ലയിച്ചു പോകുമ്പോൾ, ആത്മാവ് അനുഭവിക്കുന്ന ആനന്ദം — അതാണ് ബ്രഹ്മം, അമൃതം, ശുദ്ധം; അതാണ് മാർഗ്ഗം, അതാണ് ലോകം. പിന്നീട് പറയുന്നു: ഉറങ്ങുന്നവനുപോലെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ പിൻവലിച്ച്, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, സ്വപ്നത്തിൽപോലെ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലെ ഗുഹയിൽ, സഹായമില്ലാതെ, പ്രണവം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന, ചലിക്കുന്ന, ഭാരംപോലെയുള്ള, ഉറക്കമില്ലാത്ത, വൃദ്ധിയില്ലാത്ത, മരണമില്ലാത്ത, ദുഃഖമില്ലാത്ത ആ ആകൃതിയെ ഒരാൾ കാണുമ്പോൾ, അവനും അതേ രൂപത്തിലേക്ക് മാറുന്നു. അതിനാൽ പറയുന്നു: ശ്വാസവും ഓവും, എല്ലാ വസ്തുക്കളും അനേകം വഴികളിൽ ബന്ധപ്പെടുന്നതിനാൽ അതിനെ യോഗം എന്നു വിളിക്കുന്നു. ശ്വാസം, മനസ്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഏകതയും, എല്ലാത്തരം അവസ്ഥകളെയും ഉപേക്ഷിക്കുന്നതും — ഇതാണ് യോഗം. പിന്നീട്: ഒരു പക്ഷി പിടിക്കുന്നവൻ തന്തുപയോഗിച്ച് പക്ഷികളെ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് എടുത്ത് തന്റെ വയറിലെ തീയിൽ അർപ്പിക്കുന്നതുപോലെ, ഓം മുഖേന ശ്വാസങ്ങളെ എടുത്ത് ശരീരത്തിലെ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കുന്നു. അങ്ങനെ ചൂടുള്ള പൊന്നിന് പുല്ലോ മരമോ സ്പർശിച്ചാൽ അത് പ്രകാശം നൽകുന്നതുപോലെ, ശ്വാസം ശ്വാസംസ്പർശനത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. ഈ പ്രകാശം — അതാണ് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ രൂപം, അതാണ് വിശ്ണുവിന്റെ പരമപദം, അതാണ് രുദ്രത്വം. അനേകം രൂപങ്ങളായി വിഭജിച്ച്, ലോകങ്ങളെ നിറയ്ക്കുന്നു. അതിനാൽ പറയുന്നു: തീയിൽ നിന്ന് ചിങ്ങങ്ങൾ, സൂര്യനിൽ നിന്ന് കിരണങ്ങൾ പുറപ്പെടുന്നതുപോലെ, അതിൽ നിന്ന് പ്രാണാദികൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉയരുന്നു. ഇനിയും പറയുന്നു: ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പരമമായ, അമൃതമായ, ശരീരരഹിതമായ പ്രകാശം — ശരീരത്തിലുള്ള ചൂട് അതിന്റെ തൈലംപോലെയാണ്. ആ പ്രകാശം ആകാശത്തിൽ പ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോൾ, ഒരേ ലക്ഷ്യത്തിൽ മനസ്സു കേന്ദ്രീകരിച്ചവൻ ഹൃദയാകാശം തുളച്ച് അതിന്റെ പ്രകാശം പോലെയുള്ള അവസ്ഥയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ എത്തുന്നു. മണ്ണിൽ വെച്ചിട്ടുള്ള കട്ട മണ്ണ് ഉടൻ മണ്ണായി മാറുന്നതുപോലെയും, കൂലിൻറെ കൈയിൽ കട്ട മണ്ണ് ചൂടിൽ കത്തിക്കലില്ല, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തോടൊപ്പം നശിക്കുന്നു; അങ്ങനെ തന്നെ മനസ്സും. അതിനാൽ പറയുന്നു: ഹൃദയാകാശത്തിൽ നിർമ്മിതമായ ആനന്ദമയമായ അവരണം, പരമപദം — അതാണ് നമ്മുടെ യോം, അതാണ് അഗ്നിയുടെ, സൂര്യന്റെ പ്രകാശം. പിന്നീട്: ഭൗതികതത്ത്വങ്ങൾ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, അവയുടെ വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ കടന്നുപോയി, പ്രതിജ്ഞയുടെ ദണ്ഡം, ത്യാഗത്തിന്റെ ബാണം, അസക്തിയുടെ അമ്പ് എന്നിവയുമായി, ഗോപുരം കാത്തുനിൽക്കുന്ന ബ്രഹ്മത്തെ — ആധാരമായ മായ, ദാഹം, അസൂയ, അലസത്വം, കോപം, അഹങ്കാരം, ഇച്ഛ — ഇവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവനെ — അമ്പുകൊണ്ട് തുളച്ച്, ഹൃദയാകാശത്തിന്റെ അപ്പുറത്തേക്ക് ഓം എന്ന തോണിയിൽ കടന്ന്, ആന്തരികാകാശം തെളിഞ്ഞപ്പോൾ, പക്ഷി കൂടിലേക്കു പോകുന്നതുപോലെ, ഭൗതികതത്ത്വങ്ങൾ ആകാംക്ഷയുള്ളവൻ അകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ബ്രഹ്മന്റെ മണ്ഡപത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. നാലു തരം വലകളും ബ്രഹ്മാവരണവും ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശത്തിൽ തകർത്ത്, ശുദ്ധനും, ശാന്തനും, ശ്വസനരഹിതനും, സ്വയംരഹിതനും, അനന്തനും, അക്ഷരനും, സ്ഥിരവുമായ, സ്വമഹത്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവനായി മാറുന്നു. അങ്ങനെ സ്വമഹത്വത്തിൽ ഉറപ്പുള്ളവൻ, ജന്മമരണചക്രം നില്ക്കുന്ന ചക്രം പോലെ കാണുന്നു. അതിനാൽ പറയുന്നു: ആറുമാസം നിരന്തരമായി സംയമനം പാലിക്കുന്നവനിൽ, ശരീരത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടെ, അനന്തമായ പരമ രഹസ്യമായ യഥാർത്ഥ യോഗം ഉണരുന്നു; പക്ഷേ, രാജസിക-തമസിക ഗുണങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയവനും, കുടുംബബന്ധങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടനുമായവനു, അതില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ശാകായന്യൻ ഹൃദയം അകത്തേക്ക് തിരിച്ചു രാജാവിനെ വണങ്ങി പറഞ്ഞു: “ഈ ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്താൽ പ്രജാപതിയുടെ പുത്രന്മാർ ബ്രഹ്മപഥം കൈവരിച്ചു. സംതൃപ്തി, ദ്വന്ദ്വസഹിഷ്ണുത, ശമം — ഇവ യോഗാഭ്യാസത്തിൽ ലഭിക്കുന്നു. ഇതാണ് ഏറ്റവും രഹസ്യമായ ഉപദേശം; ഇത് പുത്രനോ ശിഷ്യനോ ശാന്തനല്ലാത്തവർക്കു പറയരുത്; ഭക്തിയും സദ്ഗുണങ്ങളുമുള്ളവർക്കാണ് നൽകേണ്ടത്.” പിന്നീട്: ശുദ്ധമായ സ്ഥലത്തും, ശുദ്ധനായും, സത്ത്വഗുണത്തിൽ നിലകൊണ്ടും, സത്യം സംസാരിച്ചും, ജപിച്ചും, യാഗം ചെയ്തും ജീവിക്കണം. യഥാർത്ഥ ബ്രഹ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, സംതൃപ്തനും, ഫലബന്ധം മുറിച്ചവനും, ആസയമില്ലാത്തവനും, മറ്റുള്ളവരെ സ്വയംപോലെ കാണുന്നവനും, ഭയരഹിതനും, ആഗ്രഹരഹിതനുമായവൻ, അക്ഷരമായ അനന്താനന്ദം പ്രാപിച്ചവൻ ആയിരിക്കും. ആഗ്രഹരഹിതത്വം പരമമായ ഉന്നതിയിലേക്ക് ഉയരാനുള്ള മാർഗ്ഗമാണ്. എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും, പ്രതിജ്ഞയും, മനസ്സിലുണ്ടാകുന്ന അഹങ്കാരവും മനുഷ്യനെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. അതിന്റെ വിപരീതമാണ് മോക്ഷം. ചിലർ പറയുന്നു: ഗുണഭേദത്തിൽ നിന്നാണ് ഗുണം ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, പ്രതിജ്ഞയാണ് ബന്ധത്തിന്റെ കാരണമെന്നാണ്. പ്രതിജ്ഞയുടെ ദോഷം നശിപ്പിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും. മനസ്സിൽ കൊണ്ടാണ് കാണുന്നത്, കേൾക്കുന്നതും മനസ്സിൽ കൊണ്ടാണ്: ആഗ്രഹം, പ്രതിജ്ഞ, സംശയം, വിശ്വാസം, അവിശ്വാസം, ദൃഢത, ദുർബലത, ലജ്ജ, ബുദ്ധി, ഭയം — ഇതെല്ലാം മനസ്സാണ്. ഗുണങ്ങളാൽ പ്രേരിതമായ മനസ്സ് അശുദ്ധവും, അസ്ഥിരവും, ചഞ്ചലവും, ആഗ്രഹമുള്ളതും, വഴിതെറ്റിയതും, അഹങ്കാരമുള്ളതുമാണ്. “ഞാൻ ഇതാണ്, ഇത് എന്റേതാണ്” എന്ന ചിന്തയിൽ, പക്ഷി വലയിൽ കുടുങ്ങുന്നതുപോലെ, മനുഷ്യൻ സ്വയം ബന്ധിക്കുന്നു. അതിനാൽ, പ്രതിജ്ഞയിലും അഹങ്കാരത്തിലും ബന്ധിതനായവനാണ് ബന്ധിതൻ; അതിന്റെ വിപരീതം മോചിതൻ. അതിനാൽ, പ്രതിജ്ഞയില്ലാതെ, ആഗ്രഹമില്ലാതെ, അഹങ്കാരമില്ലാതെ നിലകൊള്ളണം. ഇതാണ് മോക്ഷത്തിന്റെ ലക്ഷണം; ഇതാണ് ബ്രഹ്മത്തിലേക്കുള്ള വഴി; ഇതാണ് വാതിൽ തുറക്കൽ — ഇതിലൂടെ അന്ധകാരത്തെ കടക്കാം. എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഇവിടെ ഒന്നിക്കുന്നു. ഉദാഹരണമായി പറയുന്നു: “അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും ഒരുമിച്ച് വിശ്രമിക്കുമ്പോൾ, ബുദ്ധി ചലിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ, അതാണ് പരമാവസ്ഥ.” അങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ശാകായന്യൻ ഹൃദയം അകത്തേക്ക് തിരിച്ചു, വണങ്ങി, ആചാരങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, തന്റെ ലക്ഷ്യം നേടി, വടക്കേ കാറ്റിലേക്ക് പോയി. കാരണം, മേലോട്ടുള്ള പഥത്തിൽ ചലനം ഇല്ല; ഇതാണ് ബ്രഹ്മപഥം. സൂര്യദ്വാരത്തെ തുളച്ച്, മേലോട്ട് പോവുകയാണ്. ഉദാഹരണമായി പറയുന്നു: അനേകം കിരണങ്ങൾ, വിളക്കുകൾ പോലെ, ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ് — വെളുപ്പ്, കറുപ്പ്, മഞ്ഞ, നീല, ചുവപ്പ്, തവിട്ടു, ഇളം ചുവപ്പ്. അവയിൽ ഒന്ന് നേരെ നില്ക്കുന്നു; സൂര്യൻറെ ചക്രം തുളച്ച്, ബ്രഹ്മലോകം കടന്ന്, അതിലൂടെ പരമാവസ്ഥയിലേക്കാണ് പ്രവേശനം. നൂറ് കിരണങ്ങൾ നേരെ നില്ക്കുന്നു; അവയിലൂടെ ദിവ്യലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കും. താഴെയുള്ള മൃദുലമായ പ്രകാശമുള്ള കിരണങ്ങൾ കർമഫലസുഖത്തിനാണ്; അവയിലൂടെ അവൻ അകമ്പടിയോടെ സഞ്ചരിക്കും. അതിനാൽ, സൂര്യൻ സൃഷ്ടിക്കും, സ്വർഗ്ഗത്തിനും മോക്ഷത്തിനും കാരണമാണ്. ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സ്വഭാവം എന്താണ്? അവ സ്വയം പ്രവർത്തിക്കുന്നവയാണോ, അവയ്ക്കു യാരാണ് നിയന്ത്രകൻ? അതിന് ഉത്തരം: അവ ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവമാണ്; ആത്മാവാണ് അവയുടെ മൂല്യം. അപ്സരസ്, സൌര കിരണങ്ങൾ എന്നിവയാണ് അവയുടെ രൂപം. അഞ്ചു കിരണങ്ങളാൽ അതു വിഷയങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നു. ആത്മാവ് ആരാണ്? അവൻ ശുദ്ധനും, ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടവനും, ശൂന്യവുമാണ്, ശാന്തതയുടെയും മറ്റു ഗുണങ്ങളുടെയും ചിഹ്നം കൊണ്ടാണ് തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നത്. ചിലർ പറയുന്നു: തീയിൽ ചൂടുപോലും, വെള്ളത്തിൽ രസംപോലും, അന്ധകാരത്തിൽ ആനന്ദംപോലും. മറ്റുള്ളവർ പറയുന്നു: വാക്ക്, ശ്രവണശക്തി, ദൃഷ്ടി, മനസ്, ശ്വാസം എന്നിവയാണ്. മറ്റുള്ളവർ: ബുദ്ധി, ദൃഢത, സ്മൃതി, ജ്ഞാനം. മറ്റൊരു ഉദാഹരണം: വിത്തിൽ നിന്ന് തൈ പുറപ്പെടുന്നതുപോലെയും, തീയിൽ നിന്ന് പുകയും, ജ്വാലയും, ചിങ്ങകളും പുറപ്പെടുന്നതുപോലെയും, അതിൽ നിന്ന് പ്രാണാദികൾ ക്രമത്തിൽ ഉത്ഭവിക്കുന്നു.