കൂടാതെ മറ്റൊരിടത്ത്这样 പറയുന്നു: ഈ ഭൗതിക ആത്മാവാണ് കര്ത്താവ്, അവന്റെ ഉപകരണങ്ങളിലൂടെ പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു; ആന്തരികപുരുഷന് ആണ് കര്മചോദകന്. ഒരു ഇരുമ്പ് കഷണം, പുറത്തു നിന്നുള്ള കാരണങ്ങളാല് തട്ടി, അതിന്റെ സ്വഭാവം മാറി പലവിധങ്ങളാകുന്നതുപോലെ, ഭൗതിക ആത്മാവും ആന്തരികപുരുഷനാല് അധീനമായി, ഗുണങ്ങളാല് ബാധിച്ച്, അനേകം രൂപങ്ങളാകുന്നു. ഈ ഭൗതിക ആത്മാവാണ് മൂന്നു ഗുണങ്ങളാല് 84 ലക്ഷം യോനികളിലായി പരിണമിക്കുന്നത്; ഇതാണ് അതിന്റെ വൈവിധ്യരൂപം. ഈ ഗുണങ്ങള് പുരുഷനാല് പ്രേരിതമായി ചക്രം പോലെ ചുറ്റുന്നു. ഇരുമ്പ് കഷണം തട്ടിയാലും അതിലെ അഗ്നി ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; അതുപോലെ, പുരുഷന് ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; ഭൗതിക ആത്മാവാണ് ബന്ധിതനാകുന്നത്. മറ്റൊരിടത്ത്这样 പറയുന്നു: ഈ ശരീരം ലൈംഗിക സംയോജനത്തില് നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അതിന് ചൈതന്യം ഇല്ല, നരകത്തിലേക്കാണ് യാത്ര, മൂത്രമാര്ഗ്ഗത്തിലൂടെ പുറത്ത് വരുന്നു, അസ്ഥികള് കൊണ്ടു പൊതിഞ്ഞു, മാംസം പുരട്ടി, ചർമ്മം കൊണ്ട് കെട്ടി, മല, മൂത്രം, പിത്തം, കഫം, മജ്ജ, കൊഴുപ്പ് തുടങ്ങിയ അശുദ്ധികളാല് നിറഞ്ഞു, ഒരു പൊതി പോലെ നിറക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മറ്റൊരിടത്ത്这样 പറയുന്നു: മായ, ഭയം, നിരാശ, ഉറക്കം, അലസത, പരിക്ക്, വയോധിക്യം, ദുഃഖം, വിശപ്പ്, ദാഹം, കഷ്ടം, കോപം, അസ്തിക്യാഭാവം, അജ്ഞാനം, അസൂയ, ക്രൂരത, മണ്ടത്തരം, ലജ്ജയില്ലായ്മ, വഞ്ചന, അഹങ്കാരം, അസമത്വം—ഇവയെല്ലാം തമോഗുണത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദാഹം, സ്നേഹം, കാമം, ലോഭം, ഹിംസ, ആസ്വാദനം, ദർശനാസക്തി, അസൂയ, ഇച്ഛ, അസ്ഥിരത, ആകാംക്ഷ, സമ്പാദനാശ, സുഹൃത്ത് പ്രീതികരണം, വസ്തുവിലേക്കുള്ള ആശ്രയം, ഇന്ദ്രിയസുഖത്തില് ആസക്തി—ഇവയെല്ലാം രാജോഗുണത്തോടു ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ഗുണങ്ങള് നിറഞ്ഞു ഭൗതിക ആത്മാവ് അനേകം രൂപങ്ങളാകുന്നു. അനന്തരം, ഉത്തരം പ്രവാഹം ഉള്ളവരായ ചില മഹാത്മാക്കള് അത്ഭുതത്തോടെ അടുത്തുവന്ന് പറഞ്ഞു: “ഭഗവനേ, ഞങ്ങള് നമസ്കരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളെ ഉപദേശിക്കണം; ഞങ്ങള്ക്ക് മറ്റൊരുത്തനുമില്ല. ഭൗതിക ആത്മാവിന് അതിഥി ആര്? ആരാല് ഇതില് നിന്ന് വിടപറഞ്ഞ് മറ്റൊരൊന്നിലേക്കു ഐക്യപ്പെടുന്നു?” അപ്പോള് അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു: മറ്റൊരിടത്ത്这样 പറയുന്നു: വലിയ നദികളില് തിരകളെപ്പോലെ, മുന്പ് ചെയ്തതിന്റെ ഫലം അനിവാര്യമായി തിരിച്ചു വരും; മരണത്തിന്റെ വരവ് തടയാനാവാത്തത് സമുദ്രം പോലെ. നല്ലതും ചീത്തയുമെന്ന കര്മഫലങ്ങളുടെ കയറുകളില് കെട്ടപ്പെട്ട്, ഒരു മൃഗംപോലെ സ്വാതന്ത്ര്യമില്ലാതെ, യമലോകത്തില് പല ഭയങ്ങളില് ചുറ്റപ്പെട്ട്, മദ്യം കുടിച്ചവനെപ്പോലെ ആസ്വാദനത്തില് മുഴുകി, പാപം പിടിച്ചവന് ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു; വലിയ പാമ്പ് കടിച്ചവനെപ്പോലെ ഭയപ്പെടുന്നു; കാമം കൊണ്ടു കുരുടനായവന് ആന്ധക്യത്തിലാവുന്നു; മായയിലെ ഒരു ലോകം പോലെ, സ്വപ്നത്തിലെ കാഴ്ച്ചപോലെ, വാഴക്കൂനിന്റെ ഉള്ളടക്കമില്ലായ്മപോലെ, നടനെന്നു വേഷം മാറുന്നവനെപ്പോലെ, ചുമര് പണിതതുപോലെ കൃത്രിമസൗന്ദര്യത്തില് ആസ്വദിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ശബ്ദം, സ്പർശം തുടങ്ങിയ ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങള് അര്ത്ഥവത്തായി തോന്നുമ്പോഴും അവയൊന്നും യാഥാര്ത്ഥ്യമല്ല. ഭൗതിക ആത്മാവ് അവയോട് ആസക്തനായാല്, പരമാവസ്ഥയെ ഓര്മ്മിക്കുകയില്ല. ഭൗതിക ആത്മാവിന്റെ ഔഷധം ഇതാണ്: ജ്ഞാനലാഭം, ധര്മാചരണം, സ്വധര്മനിഷ്ഠ, സ്വകര്മ്മാനുഷ്ഠാനം. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തില് എല്ലാം നിലകൊള്ളുന്നു; ഇതിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവര്ത്തിച്ചാല് താഴേക്ക് വീഴുന്നു. ആത്മാവിന്റെ കര്മ്മത്തില് ജയിക്കപ്പെടുന്നവന്, വേദങ്ങളിലെ സ്വകര്മ്മം ലംഘിക്കാത്തവന്, സ്വധര്മത്തില് നിലകൊള്ളുന്നവന് സന്ന്യാസിയാണ്. സന്ന്യാസമില്ലാതെ ആത്മധ്യാനം സിദ്ധിക്കില്ല; കര്മ്മശുദ്ധി ആവശ്യമാണ്. സന്ന്യാസം കൊണ്ടു ശുദ്ധി, ശുദ്ധിയില് നിന്ന് മനസ്സു, മനസ്സില് നിന്ന് ആത്മാവു, ആത്മാവിലെത്തുമ്പോള് തിരിച്ചുപോകുന്നു. ഇവിടെ ചില ശ്ലോകങ്ങള് ചൊല്ലപ്പെടുന്നു: ഇന്ധനം ഇല്ലാതെ അഗ്നി അതിന്റെ ഉറവിടത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നപോലെ, കര്മ്മങ്ങള് അവസാനിക്കുമ്പോള് മനസ്സും അതിന്റെ മൂലത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. സ്വന്തം സത്യം പിന്തുടരുന്ന, ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളില് ചൂഷണം ചെയ്യപ്പെടാത്ത മനസ്സിന്, മിഥ്യാകര്മ്മങ്ങള് ബന്ധമാകുന്നില്ല. മനസ്സാണ് ജനനമരണചക്രം; അതിനാല് അതിനെ പരിശുദ്ധമാക്കണം. മനസ്സുപോലെയാണ് മനുഷ്യന്; ഇതാണ് പ്രാചീന രഹസ്യം. മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയാല് നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള കര്മ്മങ്ങള് നശിക്കുന്നു; ആത്മാവില് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന സമാധാനമുള്ളവന് അക്ഷയമായ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. ജന്തുവിന്റെ മനസ്സ് ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളില് ആസക്തമാകുമ്പോള് അത് ബന്ധിതമാകുന്നു; പക്ഷേ, അതേ മനസ്സ് ബ്രഹ്മണില് ആസക്തമാകുമ്പോള് ആര് ബന്ധത്തില് നിന്ന് മോചിതനാകരുത്? മനസ്സിനെ രണ്ടു വിധം പറയുന്നു: ശുദ്ധവും അശുദ്ധവും. അശുദ്ധം ആഗ്രഹവും വികല്പവും നിറഞ്ഞതാണ്; ശുദ്ധം ആഗ്രഹരഹിതമാണ്. മനസ്സിനെ ചിതറലും ലയവും ഇല്ലാതെ, ദൃഢമായി നിശ്ചലമാക്കി, മനസ്സില്ലായ്മ എന്ന അവസ്ഥയിലെത്തുമ്പോള് പരമാവസ്ഥയിലേക്കാണ് പ്രവേശനം. മനസ്സിനെ ഹൃദയത്തില് നിയന്ത്രിച്ച് നശിപ്പിക്കണം; ഇതാണ് ജ്ഞാനവും മോക്ഷവും; മറ്റെല്ലാം ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ വിശദീകരണങ്ങള് മാത്രം. ധ്യാനത്തിലൂടെ അശുദ്ധി വിട്ടു ആത്മാവില് നിലകൊള്ളുന്ന മനസ്സിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ആനന്ദം വാക്കുകള്ക്കു വിവരണം ചെയ്യാനാവില്ല; അത് ആന്തരികബുദ്ധിയാല് മാത്രം ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു. ജലം ജലത്തില്, അഗ്നി അഗ്നിയില്, ആകാശം ആകാശത്തില് കാണപ്പെടില്ല; അതുപോലെ, മനസ്സു ലയിച്ചാല് പുരുഷന് മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു. മനസ്സാണ് മനുഷ്യരുടെ ബന്ധത്തിന്റെയും മോക്ഷത്തിന്റെയും കാരണം; ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളില് ആസക്തിയുണ്ടെങ്കില് അത് ബന്ധം, അതില് നിന്നു വിമുക്തമാകുമ്പോള് മോക്ഷം. ഇതിന് ശേഷം കൗത്സായനന്这样 സ്തുതിക്കുന്നു: നീയാണ് ബ്രഹ്മാ, നീയാണ് വിഷ്ണു, നീയാണ് രുദ്രന്, നീയാണ് പ്രജാപതി; നീയാണ് അഗ്നി, വരുണന്, വായു, നീയാണ് ഇന്ദ്രന്, നീയാണ് ചന്ദ്രന്. നീയാണ് മനു, നീയാണ് യമന്, നീയാണ് ഭൂമി, നീയാണ് അക്ഷരം; നീയ്ക്ക് വേണ്ടി, സ്വാഭാവികമായ ലക്ഷ്യത്തിനായി, നീ സ്വര്ഗ്ഗത്തില് അനേകം രൂപങ്ങളില് നിലകൊള്ളുന്നു. വിശ്വനാഥനായ ഭഗവന്, നമസ്കാരം; വിശ്വാത്മാവായ സൃഷ്ടികര്ത്താവേ, വിശ്വഭോക്താവേ, നീയാണ് മായ, നീയാണ് ലീലാനന്ദം, മഹേശ്വരാ. ശാന്തസ്വഭാവിയായവനേ, ഗൂഢമായവനേ, അവ്യക്തമായവനേ, അളവില്ലാത്തവനേ, ആദിയും അന്തവും ഇല്ലാത്തവനേ, നമസ്കാരം. ആദിയില് ഇതെല്ലാം അന്ധകാരമായിരുന്നു; അതിന് പരതത്ത്വം പ്രേരണ നല്കുമ്പോള് ഇന്ദ്രിയവിഷയാവസ്ഥയിലേക്കുയരുന്നു—ഇതാണ് രാജസ്സ്വരൂപം. ആ രാജസ് ഉണര്ന്നാല് തമസ്സാവസ്ഥയിലേക്കുചേരുന്നു; തമസ്സില് നിന്ന് സത്ത്വം ഉണരുന്നു. ഈ ഭാഗം, ശുദ്ധചൈതന്യമായത്, ഓരോ ജിവിയിലും ജ്ഞാതാവായി നിലകൊള്ളുന്നു; അതിന് ഉദ്ദേശം, നിശ്ചയം, അഹങ്കാരം എന്നിവ അടയാളം. അതിന്റെ പ്രധാന രൂപങ്ങള് ബ്രഹ്മാ, രുദ്ര, വിഷ്ണു എന്നിവയാണ്. രാജസ്സ് ഭാഗം ബ്രഹ്മാവാണ്; തമസ്സു രുദ്രന്; സത്ത്വം വിഷ്ണു. അങ്ങനെ അവന് ഏകനായ് മൂന്ന്, എട്ട്, പതിനൊന്ന്, പന്ത്രണ്ട്, അനന്തരൂപങ്ങളായി പ്രകടമാകുന്നു; ജീവികളില് സഞ്ചരിക്കുന്നു, സകലജന്തുക്കളുടെ അധിപതിയായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ ആത്മാവ് അകത്തും പുറത്തും ഉണ്ട്. ഇനി, ഈ ആത്മാവ് രണ്ട് രീതിയില് നിലനില്ക്കുന്നു: ശ്വാസമായി, സൂര്യനായി. ഇവ രണ്ടും അകത്തും പുറത്തും, പഞ്ചസംഖ്യയിലായി, പകലും രാത്രിയും മാറിമാറി. സൂര്യന് പുറത്തുള്ള ആത്മാവാണ്, ശ്വാസം അകത്തുള്ളത്; അകത്തുള്ളതിന്റെ ചലനം പുറത്തുള്ളത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ചലനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആര് ജ്ഞാനിയാണോ, പാപരഹിതനാണോ, ഇന്ദ്രിയജയിയാണോ, മനഃശുദ്ധിയുള്ളവനാണോ, ഭക്തിയുള്ളവനാണോ, ദൃഷ്ടിയെ പിൻവലിച്ചവനാണോ, അവന് അകത്തുള്ള ആത്മാവിന്റെ ചലനം കൊണ്ട് പുറത്തുള്ള ആത്മാവിനെ ഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇനി, സൂര്യനിലകത്തുള്ള സ്വര്ണ്ണപുരുഷന്, എന്നെ സ്വര്ണ്ണമായി കാണുന്നവന്, ഹൃദയത്തിലെ താമരയില് വസിച്ച് അഹാരം കഴിക്കുന്നു. ഹൃദയത്തിലെ താമരയില് വസിച്ച് അഹാരം കഴിക്കുന്നവന് സ്വര്ഗ്ഗത്തില് സ്ഥാപിതനായ അഗ്നിയാണ്, സൂര്യസ്വഭാവം, കാലം, അദൃശ്യം, സകലഭൂതങ്ങളുടെ അഹാരം കഴിക്കുന്നവന്. താമര എന്താണ്? അത് ആകാശം തന്നെയാണ്; നാലു ദിശകളും ഇടയ്ക്കുള്ള നാലു ദിശകളും അതിന്റെ ദളങ്ങള്. അഗ്നി മുന്നോട്ട് പോകുന്നു; ഇവ ശ്വാസവും സൂര്യനും തന്നെയാണ്. ഇവയെല്ലാം ഉച്ചാരണത്താല് സാവിത്രി മന്ത്രങ്ങളാല് ആരാധിക്കണം. ബ്രഹ്മത്തിന് രണ്ട് രൂപങ്ങളുണ്ട്: പ്രകടവും അപ്രകടവും. പ്രകടം അസത്യമാണ്; അപ്രകടം സത്യമാണ്. അതാണ് ബ്രഹ്മം. ബ്രഹ്മം പ്രകാശമാണ്; ആ പ്രകാശം സൂര്യനാണ്. ഈ ആത്മാവാണ്, 'ഓം' എന്നതില് സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. സ്വയം മൂന്നായി വിഭജിച്ചു; ഓംക്ക് മൂന്ന് അക്ഷരങ്ങള്. ഇവയിലൂടെ എല്ലാം ഒന്നായി നെയ്ത്തിരിക്കുന്നു. അതിനാല്, സൂര്യനെ 'ഓം' ആയി ധ്യാനിക്കണം, അങ്ങനെ ഐക്യപ്പെടണം. മറ്റൊരിടത്ത്这样 പറയുന്നു: ഉദ്ഗീതം പ്രണവം തന്നെയാണ്; പ്രണവം ഉദ്ഗീതം. സൂര്യന് ഉദ്ഗീതമാണ്; ഉദ്ഗീതം പ്രണവം. ഉദ്ഗീതം, പ്രണവം, നേതാവ്, നാമരൂപം, ഉറക്കം ഇല്ലാത്തത്, വയോധിക്യമില്ലാത്തത്, മരണമില്ലാത്തത്, അഞ്ചു വിഭാഗം, ഗുഹയില് മറഞ്ഞത്. അതിന് മുകളിലേയ്ക്ക് വേരുകളും ബ്രഹ്മം വരെ ശാഖകളും; ആകാശം, വായു, അഗ്നി, ജലം, ഭൂമി എന്നിവയും; ഇതൊക്കെയും ഒരുവന് ഭക്ഷിക്കുന്നു—അത് ബ്രഹ്മം. അതിന്റെ സാരം സൂര്യനാണ്. അതിനാല്, 'ഓം' എന്നതോടെ ആരാധിക്കണം. അവനാണ് അതിന്റെ രുചി ഉണര്ത്തുന്നത്. ഈ അക്ഷരം പാവനമാണ്, ജ്ഞാനമാണ്; ഇത് അറിയുന്നവന് ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നേടുന്നു. മറ്റൊരിടത്ത്这样 പറയുന്നു: അതു മിന്നുന്നു, അതിന്റെ ശരീരം 'ഓം' ആണ്, സ്ത്രീ, പുരുഷ, നപുംസകം, ലിംഗമുള്ളത്; അഗ്നി, വായു, സൂര്യന്, പ്രകാശം; രുദ്രന്, വിഷ്ണു, പ്രഭു; ഗാർഹപത്യ, ദക്ഷിണാഗ്നി, ആഹവനീയ അഗ്നി; ഋഗ്, യജുർ, സാമം; ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ; ഭൂതകാലം, വര്ത്തമാനകാലം, ഭാവികാലം; പ്രാണന്, അഗ്നി, സൂര്യന്; അന്നം, ജലം, ചന്ദ്രന്; ബുദ്ധി, മനസ്സ്, അഹംകാര; പ്രാണന്, അപാനന്, വ്യാനന്; ചിലര് “ഞാന് ഉപേക്ഷിക്കുന്നു” എന്ന് പറയുന്നു; അങ്ങനെ, ഇത് അര്പ്പിതമാവുന്നു. സത്യമനോഹരാ, പരബ്രഹ്മവും അപരബ്രഹ്മവും ഈ 'ഓം' അക്ഷരത്തില് സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഇനി, ആദിയില് ഇത് തുറന്നുവിട്ടത്: പ്രജാപതി, തപസ്സു ചെയ്ത ശേഷം, 'ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ' എന്ന് ഉച്ചരിച്ചു. ഇതാണ് പ്രജാപതിയുടെ ഏറ്റവും ആധികാരികമായ രൂപം, ലോകങ്ങളോടുകൂടിയ. 'സ്വഃ' തല, 'ഭുവഃ' നാഭി, 'ഭൂഃ' പാദങ്ങള്; സൂര്യന് കണ്ണ്, മഹാപുരുഷന്റെ അളവില് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. കണ്ണാണ് സത്യം; പുരുഷന് എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനാല്, 'ഭൂഃ, ഭുവഃ, സ്വഃ' എന്നതിനെ ആരാധിക്കണം. പ്രജാപതി, വിശ്വാത്മാവ്, വിശ്വചക്ഷു, ഇങ്ങനെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതാണ് പ്രജാപതിയുടെ രൂപം; അതില് എല്ലാം മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാല്, ഇത് ആരാധിക്കണം. 'തത് സവിതുര് വരേണ്യം'—അത് സൂര്യന്, സവിതാവ്. അതിനാല്, ആത്മാവിനുവേണ്ടി തിരഞ്ഞെടുക്കുക, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികള് പറയുന്നു. 'ഭര്ഗോ ദേവസ്യ ധീമഹി'—സവിതാവ് ദൈവമാണ്; അതിനാല്, അവന്റെ ഭര്ഗം, അവനില് ഞങ്ങൾ ധ്യാനിക്കുന്നു. 'ധിയോ യോ നഃ പ്രചോദയാത്'—ധീഹ് എന്നത് ബുദ്ധിയാണ്; അവന് ഞങ്ങളുടെ ബുദ്ധികളെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ. 'ഭര്ഗ'—സൂര്യനില് സ്ഥാപിതമായത്, നക്ഷത്രദൃശ്യമായത്, പ്രകാശം; അതിന്റെ വെളിച്ചം കൊണ്ടാണ് അവന്റെ ചലനം. പ്രകാശം ദഹിക്കുന്നു; അതിനാല് ഭര്ഗം എന്ന് പറയുന്നു. പ്രകാശം ലോകങ്ങളെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു, ജീവികളെ വര്ണ്ണം നല്കുന്നു; അവന് അവയിലേക്കു പോകുന്നു, അവയില് നിന്ന് വരുന്നു. അതിനാല്, ഭര്ഗം, സൂര്യന്, സവിതാവ്, ആദിത്യന്, പവമാനന്; അങ്ങനെ, സ്വയം അമൃതസ്വരൂപനായ്, ചിന്തകന്, ഗമകന്, സൃഷ്ടാവ്, ആനന്ദദായകന്, കര്ത്താവ്, വക്താവ്, രസകന്, ഗന്ധകന്, സ്പർശകന്, സര്വവ്യാപിയായ് നിലകൊള്ളുന്നു. ഇവിടെ ജ്ഞാനം ദ്വൈതമായിടത്ത്, അവിടെ കേള്ക്കുന്നു, കാണുന്നു, നക്കുന്നു, സ്പർശിക്കുന്നു, ആത്മാവിലൂടെ എല്ലാം അറിയുന്നു. അദ്വൈതമായിടത്ത്, കാരണം-ഫലം ഇല്ലാത്തത്, വിവരണാതീതം, ഉപമയില്ലാത്തത്, ഗുണരഹിതം—അത് എന്ത് പറയാം? അവനാണ് ആത്മാവിന്റെ ഇശ്വരന്: ശംഭു, ഭവ, രുദ്ര, പ്രജാപതി, സൃഷ്ടാവ്, ഹിരണ്യഗർഭ, സത്യം, പ്രാണൻ, ഹംസ, ശാന്തൻ, വിഷ്ണു, നാരായണ, അർക്ക, സവിതാവ്, ധാതാവ്, ചക്രവർത്തി, ഇന്ദ്രൻ, ചന്ദ്രൻ. അഗ്നിയില് മറഞ്ഞ് പ്രകാശിക്കുന്നവന്, ആയിരം കിരണങ്ങളോടെ, സ്വര്ണ്ണഭാസുരന്, ആനന്ദസ്വരൂപന്—അവനെയാണ് അന്വേഷിക്കേണ്ടത്.