ଅଥାଧ୍ଯାତ୍ମଂ ଯଦେତଦ୍ଗଚ୍ଛତୀଵ ଚ ମନୋଽନେନ ଚୈତଦୁପସ୍ମର୍ତ୍ଯଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ସଂକଲ୍ପଃ ॥
ଏବଂ ଜୀବରେ ଏହା ଯେପରି ମନ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଥାଏ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ପୁନଃପୁନଃ ସ୍ମରଣ କରେ; ଏହା ହେଉଛି ସଂକଳ୍ପ।
ତଦ୍ଧ ତଦ୍ଵନଂ ନାମ ତଦ୍ଵନମିତ୍ଯୁପାସିତଵ୍ଯଂ ସ ଯ ଏତଦେଵଂ ଵେଦାଭି ହୈନଂ ସର୍ଵାଣି ଭୂତାନି ସଂଵାଞ୍ଛନ୍ତି ॥
ଏହାକୁ 'ସେ ଆନନ୍ଦ' ବୋଲି ଗଭୀର ଭାବରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାଙ୍କୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରନ୍ତି।
ଉପନିଷଦଂ ଭୋ ବ୍ରୂହୀତ୍ଯୁୁକ୍ତା ତ ଉପନିଷଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମୀଂ ଵାଵ ତ ଉପନିଷଦମବ୍ରୂମେତି ॥
"ମହାଶୟ, ଆମକୁ ଉପନିଷଦ ଶିଖାନ୍ତୁ," ସେମାନେ କହିଲେ। ସେ କହିଲେ, "ମୁଁ ତୁମକୁ ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ରହ୍ମ ସଂପର୍କରେ ଉପନିଷଦ ଶିଖାଇଛି।"
ତସ୍ଯୈ ତପୋ ଦମଃ କର୍ମେତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଵେଦାଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗାନି ସତ୍ଯମାଯତନମ୍ ॥
ଏହାର ଭିତି ହେଉଛି ତପସ୍ୟା, ଦମ, କର୍ମ; ସମସ୍ତ ବେଦ ଏହାର ଅଙ୍ଗ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ଏହାର ଆଶ୍ରୟ।
ଯୋ ଵା ଏତାମେଵଂ ଵେଦାପହତ୍ଯ ପାପ୍ମାନମନନ୍ତେ ସ୍ଵର୍ଗେ ଲୋକେ ଜ୍ଯେଯେ ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ପ୍ରତିତିଷ୍ଠତି ॥ ଇତି କେନୋପନଷଦି ଚତୁର୍ଥଃ ଖଣ୍ଡଃ ॥ ॥ ସାମଵେଦୀଯ କେନୋପନିଷଦ୍ ସମାପ୍ତଃ ॥
ଯେଉଁଠି ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ପାପକୁ ଛାଡ଼ି ଅନନ୍ତ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକରେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରହିଥାଏ—ନିଶ୍ଚୟ ରହିଥାଏ।