केनोपनिषद्
अथाध्यात्मं यदेतद्गच्छतीव च मनोऽनेन चैतदुपस्मर्त्यभीक्ष्णं संकल्पः ॥
आणि माणसात, जसं मन वेगानं धावते आणि त्याच्यामुळे सतत आठवण येते, तसंच हे संकल्प आहे.
तद्ध तद्वनं नाम तद्वनमित्युपासितव्यं स य एतदेवं वेदाभि हैनं सर्वाणि भूतानि संवाञ्छन्ति ॥
हेच खरं आनंदस्थान आहे. 'तेच आनंद' म्हणून त्याचं ध्यान करावं. जो हे जाणतो, त्याला सर्व जीव इच्छितात.
उपनिषदं भो ब्रूहीत्युुक्ता त उपनिषद् ब्राह्मीं वाव त उपनिषदमब्रूमेति ॥
"महाराज, आम्हाला उपनिषद शिकवा," असं त्यांनी म्हटलं. त्यावर तो म्हणाला, "मी तुम्हाला ब्रह्माचा गूढ उपदेश केला आहे."
तस्यै तपो दमः कर्मेति प्रतिष्ठा वेदाः सर्वाङ्गानि सत्यमायतनम् ॥
त्याची पाया म्हणजे तप, संयम आणि कृती; सर्व वेद त्याची अंगे आहेत आणि सत्य हेच त्याचं निवासस्थान आहे.
यो वा एतामेवं वेदापहत्य पाप्मानमनन्ते स्वर्गे लोके ज्येये प्रतितिष्ठति प्रतितिष्ठति ॥ इति केनोपनषदि चतुर्थः खण्डः ॥ ॥ सामवेदीय केनोपनिषद् समाप्तः ॥
जो हे असं जाणतो, तो पाप झटकून देऊन अनंत, श्रेष्ठ स्वर्गलोकात ठामपणे उभा राहतो—खरंच, तो तिथेच स्थिर राहतो. इथे केनोपनिषदाचा चौथा खंड संपतो. सामवेदीय केनोपनिषद समाप्त.