കേനോപനിഷദ്
അഥാധ്യാത്മം യദേതദ്ഗച്ഛതീവ ച മനോഽനേന ചൈതദുപസ്മര്ത്യഭീക്ഷ്ണം സംകല്പഃ ॥
മനുഷ്യനില് അത് മനസ്സ് വേഗത്തില് പോകുന്നതുപോലെയും, അതിലൂടെ ഒരാള് ആവര്ത്തിച്ച് ഓര്മ്മിക്കുന്നതുപോലെയും ആണ്; അതാണ് സംകല്പം.
തദ്ധ തദ്വനം നാമ തദ്വനമിത്യുപാസിതവ്യം സ യ ഏതദേവം വേദാഭി ഹൈനം സര്വാണി ഭൂതാനി സംവാഞ്ഛന്തി ॥
അത് തന്നെയാണ് 'ആനന്ദം' എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. അതിനെ 'ആനന്ദം' എന്നപോലെ ധ്യാനിക്കണം. ഇത് ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവനെ എല്ലാ ജീവികളും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഉപനിഷദം ഭോ ബ്രൂഹീത്യുുക്താ ത ഉപനിഷദ് ബ്രാഹ്മീം വാവ ത ഉപനിഷദമബ്രൂമേതി ॥
'ഭഗവനെ, ഉപനിഷത്ത് പഠിപ്പിക്കൂ,' എന്നു അവര് പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഞാന് നിങ്ങളെ ബ്രഹ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപനിഷത്ത് പഠിപ്പിച്ചു.'
തസ്യൈ തപോ ദമഃ കര്മേതി പ്രതിഷ്ഠാ വേദാഃ സര്വാങ്ഗാനി സത്യമായതനമ് ॥
അതിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ് തപസ്, ദമം, കര്മ്മം; വേദങ്ങള് അതിന്റെ അവയവങ്ങള്; സത്യം അതിന്റെ ആധാരം.
യോ വാ ഏതാമേവം വേദാപഹത്യ പാപ്മാനമനന്തേ സ്വര്ഗേ ലോകേ ജ്യേയേ പ്രതിതിഷ്ഠതി പ്രതിതിഷ്ഠതി ॥ ഇതി കേനോപനഷദി ചതുര്ഥഃ ഖണ്ഡഃ ॥ ॥ സാമവേദീയ കേനോപനിഷദ് സമാപ്തഃ ॥
ഇത് ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവന് പാപം വിട്ട് അനന്തമായ പരമസ്വര്ഗലോകത്തില് സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു, സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.