ఈశ్వరుని మహిమను వివరించే కఠోపనిషత్తు శ్లోకాల అనుసరణలో, ఒక అద్భుతమైన కథలా ఈ విధంగా ప్రవహిస్తుంది: ఈ జగత్తులో ఉన్న అన్ని లోకాలకు ఆధారమైన శాశ్వత అశ్వత్థ వృక్షం ఉంది. దాని వేర్లు పైకి, శాఖలు క్రిందికి వ్యాపించి ఉంటాయి. అదే పవిత్రుడు, అదే బ్రహ్మ, అదే అమృత స్వరూపుడు. యావత్ లోకమంతా అతనిపై ఆధారపడి ఉంది; అతన్ని దాటి ఎవరూ పోరారు. ఇదే ఆ పరమార్థం. ఈ సృష్టిలో ఉన్న ప్రతిదీ ప్రాణశక్తి వల్ల కదులుతుంది. ఆ పరబ్రహ్మను తెలుసుకున్నవారికి మహాభయం కూడా లేదు; వారు అమృతత్వాన్ని పొందుతారు. దాని భయంతోనే అగ్ని దహించుతుంది, సూర్యుడు ప్రకాశిస్తాడు, ఇంద్రుడు, వాయువు, మరణదేవుడు కూడా తమ తమ విధులను నిర్వర్తిస్తారు. ఈ పరమాత్మను ఈ జీవితం ముగిసే ముందు తెలుసుకోలేకపోతే, మళ్ళీ జననమరణ చక్రంలో చిక్కుకుంటాడు. ఈ బ్రహ్మను మనస్సులో, అద్దంలో ప్రతిబింబాన్ని చూసినట్టు తెలుసుకోవచ్చు; పితృలోకంలో అది కలలో కనిపించేలా, గంధర్వలోకంలో నీటిలో ప్రతిబింబంలా, బ్రహ్మలోకంలో నీడలో లేదా వెలుతురులో కనిపించేలా ఉంటుంది. ఇంద్రియాలు ఎప్పుడు ఎలా ఉద్భవించి, ఎలా లయమవుతాయో, వాటి స్వతంత్రతను తెలిసిన జ్ఞాని దుఃఖించడు. ఇంద్రియాలకు మించి మనస్సు, దానికి మించి బుద్ధి, దానికి మించి మహత్తత్త్వం, దానికి మించి అవ్యక్తం ఉంది. అవ్యక్తానికి మించినది పరమాత్మ, ఆతడు విశ్వవ్యాప్తి, లక్షణరహితుడు. అతన్ని తెలుసుకున్నవాడు ముక్తుడవుతాడు, అమృతత్వాన్ని పొందుతాడు. ఆ పరమాత్మను కళ్లతో చూడలేరు; హృదయంతో, ధ్యానంతో, మనస్సుతో మాత్రమే గ్రహించవచ్చు. అతన్ని తెలుసుకున్నవారు అమృతత్వాన్ని పొందుతారు. ఐదు ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి—all కలిసివుండి, శాంతించిపోయినప్పుడు, దానిని పరమపదమని అంటారు. ఇంద్రియాలను దృఢంగా నియంత్రించడాన్ని యోగమని అంటారు. అప్పుడు మనస్సు అప్రమత్తంగా ఉండాలి, ఎందుకంటే యోగమే ఆది, యోగమే అంతం. ఆ పరమాత్మను మాటతో, మనస్సుతో, కళ్లతో పొందడం సాధ్యం కాదు. "అతడు ఉన్నాడు" అని నమ్మినవారికే అతడు లభిస్తాడు. ఆ పరమాత్మను తన నిజస్వరూపంలో, రెండు రూపాల్లోనూ (అస్తిత్వంలో) తెలుసుకోవాలి. అతడిని అలా గ్రహించినవారికి అతని స్వరూపం స్పష్టమవుతుంది. హృదయంలో ఉన్న అన్ని కోరికలు పూర్తిగా నశించినప్పుడు, మానవుడు అమృతత్వాన్ని పొందుతాడు; ఇక్కడే బ్రహ్మను పొందుతాడు. హృదయంలో ఉన్న అన్ని బంధాలు తెగిపోయినప్పుడు, మానవుడు మరణాన్ని దాటి అమృతత్వాన్ని చేరుకుంటాడు—ఇదే ఉపదేశం. హృదయానికి వంద ఒక నాడులు ఉంటాయి; వాటిలో ఒకటి తలవైపుకు వెళ్తుంది. దానివల్ల బయలుదేరినవాడు అమృతత్వాన్ని పొందుతాడు; మిగతావి వివిధ దిశల్లో వ్యాపించి, ఇతర మార్గాలుగా మారతాయి. ఈ thumb పరిమాణంలో ఉన్న ఆత్మ మన హృదయాల్లో ఎల్లప్పుడూ స్థితి చేస్తుంది. దాన్ని మన శరీరంలో నుంచి, గడ్డి కాడను బయటకు తీసినట్టు, స్థిరంగా బయటకు తీయాలి. అతడిని పవిత్రుడిగా, అమృతుడిగా తెలుసుకోవాలి. ఈ జ్ఞానాన్ని, యముడు చెప్పిన యోగ విధిని గ్రహించిన నచికేతుడు, బ్రహ్మతో ఏకమై, పాపరహితుడై, మరణరహితుడయ్యాడు. ఈ విధంగా ఆత్మను తెలుసుకున్నవారెవరైనా బ్రహ్మాన్ని పొందగలరు. అంతిమంగా, పరమాత్మ మన ఇద్దరిని కలసి రక్షించుగాక, పోషించుగాక, మనం కలసి శక్తిగా పనిచేయగాక, మన విద్యాభ్యాసం ఉత్సాహంగా, జ్ఞానప్రదంగా సాగుగాక, మన మధ్య ద్వేషం కలగకూడదు—ఇలా మనం ప్రార్థించుదాం.