କଠୋପନିଷଦ୍

ଓମ୍। ଆମେ ଦୁଇଜଣ ରକ୍ଷିତ ହେବାକୁ, ପୋଷିତ ହେବାକୁ, ସହଯୋଗରେ ମହାଶକ୍ତିର ସହିତ କାମ କରିବାକୁ, ଆମର ଅଧ୍ୟୟନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ଆମେ ଏକାପାଇଁ କେବେ ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା ନକରିବାକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ। ଏହି ସମୟରେ, ବଜସ୍ରବାସ, ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟ ଲାଗି, ସେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ଥିଲେ, ନାଚିକେତା। ଦାନ ଦେବା ସମୟରେ, ଛୋଟ ଛେଳାର ମନରେ ଏକ ନିଷ୍ଠା ଆସିଥିଲା, ଏବଂ ସେ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲା। ସେ ଦେଖିଥିଲେ, କିଛି ଲୋକ ଜଳ ବିହୀନ, ଘାସ ଖାଇଥିବା, ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ସେହି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଭରିତ ଜଗତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯେହି ଲୋକ ଏମିତି ଦାନ କରେ, ସେ ସେଠାକୁ ଯାଉଛି। ନାଚିକେତା ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, "ଆପଣ ମୋତେ କାହାକୁ ଦେବେ?" ସେ ଦୁଇଥର, ତିନିଥର ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ। ପିତା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, "ମୁଁ ତୋତେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦେଉଛି।" ନାଚିକେତା ଭାବିଲେ, "ବହୁତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ପ୍ରଥମ; ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ମଧ୍ୟମ। ମୋ ପିତା ଆଜି କଣ କରିବାକୁ ଚାହାଁଛନ୍ତି?" ସେ ଦେଖିଲେ, ପୂର୍ବରୁ କିପରି ଲୋକମାନେ କାମ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ପରେ କିପରି କାମ କରିବେ। ମୃତ୍ୟୁରେ ଗତି କରିବା ପ୍ରକାରରେ, ମାନବ ଧାନ ବାଣ୍ଟିବା ପରେ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣର ଅଗ୍ନି ଘରକୁ ଅତିଥି ଭାବରେ ପ୍ରବେଶ କରେ। ସେମାନେ ସେହି ସହିତ ଶାନ୍ତି କରନ୍ତି। "ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ପାଇଁ ପାଣି ଆଣ," କହିଲେ। "ତିନି ରାତି ଆପଣ ମୋ ଘରେ ରହିଛନ୍ତି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଖାଇବା ବିନା," ନାଚିକେତା କହିଲେ। "ଆପଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ। ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ତେଣୁ, ତିନି ଅବୁନ ବାଛନ୍ତୁ।" "ମୋ ପିତା ଗାଉତମ, ମନରେ ଶାନ୍ତ ହୁଅ, ମୋପାଇଁ କୃପା କର, କ୍ଷୋଭ ନକର," ନାଚିକେତା କହିଲେ। "ସେ ମୋତେ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଁ ତୁମର ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହୋଇଛି, ସେଥିରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।" ଏହା ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଅବୁନ ହେଲା। "ଯଥା ପୂର୍ବରୁ, ଆଉଡ୍ଦାଲକି ଆରୁଣି, ମୋ ପିତା, ସେ ଏପରି ଥିବେ, ଶାନ୍ତ, ମିଳନସାର, କ୍ଷୋଭରୁ ମୁକ୍ତ, ତୁମକୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।" ଏହା ତାଙ୍କର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବୁନ। "ସ୍ୱର୍ଗରେ କିଛି ଭୟ ନାହିଁ। ତୁମେ ସେଠାରେ ନାହିଁ, ବୟସର ଭୟ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଭୋକ ଓ ତରସାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଦୁଃଖ ଚାଲିଗଲା; ସ୍ୱର୍ଗରେ ଲୋକ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।" "ହେ, ମୃତ୍ୟୁ, ମୋତେ ସେଇ ଅଗ୍ନି ଶିକ୍ଷା ଦିଅ, ଯାହା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଉଛି। ମୋର ନିଷ୍ଠା ଅଛି। ସ୍ୱର୍ଗରେ ଯାହା ଅମରତା ପାଇବ, ସେ ମୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବୁନ।" "ମୁଁ ତୁମକୁ କୁହିବି; ଶୁଣ। ନାଚିକେତା, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଉଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଣ। ଅନନ୍ତ ଜଗତର ଆଧାର କୁ ଜାଣ। ଏହାକୁ ବୁଝ।" ଏହା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ସେହି ଅଗ୍ନି ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଲେ, ଯାହା ଜଗତର ମୂଳ, କେତେ ଗୁଣା, କେମିତି। ନାଚିକେତା ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରକାରରେ ପୁଣି ଦୁହରାଇଲେ। ତେବେ, ମୃତ୍ୟୁ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ। "ମହାନ ଆତ୍ମା, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, କହିଲେ: 'ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଅନ୍ୟ ଅବୁନ ଦେଉଛି। ଏହି ଅଗ୍ନି ତୁମର ନାମରେ ଥିବ। ଏହି ଅନେକ ରୂପ ଦେଖାଯିବ।'" "ଯିଏ ତିନି ନାଚିକେତା ଅଗ୍ନି କରେ, ତିନିପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କରେ, ସେ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ। ଦେବୀୟ ବ୍ରହ୍ମା ଜାଣି, ସେ ପ୍ରଶଂସାର୍ହ ହୋଇ, ଶେଷ ଶାନ୍ତି ପାଇବ।" "ଯିଏ ତିନି ନାଚିକେତା ଅଗ୍ନିକୁ ଜାଣି, ଯିଏ ଏହାକୁ ବୁଝି ଏବଂ ସ୍ଥାପନ କରେ, ସେ ମୃତ୍ୟୁର ବନ୍ଧନକୁ ଦୂର କରେ, ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।" "ଏହା ତୁମର ନାଚିକେତା ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଉଥିବା, ଯାହାକୁ ତୁମେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଅବୁନ ଭାବରେ ବାଛିଛ। ଲୋକେ ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ତୁମର ଭାବରେ କହିବେ। ନାଚିକେତା, ତୁମର ତୃତୀୟ ଅବୁନ ବାଛ।" "ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦୂର୍ବଳତା ବିଷୟରେ ଦୁଇଧାରାରେ ଅଛନ୍ତି: କେହି କହନ୍ତି 'ସେ ଅଛି,' ଅନ୍ୟେ କହନ୍ତି 'ସେ ନାହିଁ।' ମୁଁ ଚାହୁଁଛି ଯେ, ତୁମରୁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ; ଏହା ମୋର ତୃତୀୟ ଅବୁନ।" "ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ ବିବାଦ କରିଥିଲେ; ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ନିୟମ ବୁଝିବାକୁ ସହଜ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟ ଏକ ଅବୁନ ବାଛ, ନାଚିକେତା, ଏହି ଅନୁରୋଧକୁ ଛାଡ଼।" "ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ବିଷୟରେ ଚର୍ଚ୍ଚା କରିଥିଲେ; ତୁମେ, ମୃତ୍ୟୁ, କୁହୁଛ, ଏହା ସହଜ ନୁହେଁ। ତୁମ ପରି ଏକ ଶିକ୍ଷକ ଅନ୍ୟଠାରେ ମିଳେ ନାହିଁ; ଏହି ଅବୁନ ମାନେ ଅନ୍ୟ କିଛି ସମାନ ନୁହେଁ।" "ପୁତ୍ର ଓ ପୋତା ଯେଉଁମାନେ ଏକ ସୂତ୍ର ବ୍ୟତୀତ ଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତି, ବହୁତ ଗୋଷ୍ଠୀ, ହାତୀ, ସୁନା, ଘୋଡା ବାଛ। ଏକ ବିସ୍ତୃତ ଦେଶ ବାଛ, ଏବଂ ତୁମେ ଯେତେ ଦୀର୍ଘ ଋତୁ ଚାହାଁଛ, ସେପରି ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତି।" "ଯଦି ତୁମେ ଏହା ସମାନ କିଛି ବାଛ, ତେବେ ଧନ ଓ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ବାଛ। ବଡ଼ ଦେଶର ଅଧିକାରୀ ହୁଅ, ନାଚିକେତା; ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଉପଭୋଗ କରାଇବି।" "ଯାହା ମୃତ୍ୟୁର ଜଗତରେ ପାଇଁ ଦୁଷ୍କର, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ମାଗ। ଏଠାରେ ଏହି ସୁନ୍ଦରୀମାନେ ଚାରିଏ ଚାରିଥିବା ଜାତ୍ରା ଓ ସଙ୍ଗୀତ; ଏହି ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁର ଜଗତରେ ମିଳିବା ନୁହେଁ। ଏହି ସମସ୍ତ ଅମୃତ ଦେଖି, ନାଚିକେତା, ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ନାହିଁ।" "ମୃତ୍ୟୁରେ ସମସ୍ତ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବାକୁ ଶେଷ, ଏହା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ଶକ୍ତିକୁ ଖାଇଯାଏ। ସମସ୍ତ ଜୀବନ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ତୁମର ଜାତ୍ରା, ତୁମର ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତ।" "ମଣିଷ ଧନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଯଦି ଆମେ ତୁମକୁ ଦେଖିଥାଉ, ତେବେ ଧନ ପାଇବା। ଯଦି ତୁମେ ରାଜା ହୁଅ, ତେବେ ଆମେ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଜୀବନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ମୋ ଇଚ୍ଛା ସେଇ ଗୁଣ ମାତ୍ର।" "ଅମରଙ୍କୁ ଅମର, ମୃତ୍ୟୁରେ ମୃତ୍ୟୁ, ନଷ୍ଟ ଥିବା ମାନବଙ୍କୁ ଦେଖି, ଯାହା କ୍ଷୟ ହୋଇଯାଏ, ଏକ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନରେ ଆନନ୍ଦ କରିବାକୁ କେଉଁଠି?" "ଯାହା ବିଷୟରେ ଦୂର୍ବଳତା ଅଛି, ହେ, ମୃତ୍ୟୁ, ସେହି ମହାନ ବିଷୟ ବିଷୟରେ କୁହ। ଏହି ଅବୁନ, ଯାହା ଗୁପ୍ତ ଓ ଗଭୀର, ନାଚିକେତା ବାଛିଛ; ସେ ଅନ୍ୟ କିଛି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ ନାହିଁ।