കഠോപനിഷദ്

അന്യത്ര ധര്മാദന്യത്രാധര്മാ- ദന്യത്രാസ്മാത്കൃതാകൃതാത് । അന്യത്ര ഭൂതാച്ച ഭവ്യാച്ച യത്തത്പശ്യസി തദ്വദ

ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വേറെയും, അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വേറെയും, ചെയ്തതിലും ചെയ്യാത്തതിലും നിന്ന് വേറെയും, ഭവിച്ചതിലും ഭാവിയിൽ നിന്ന് വേറെയും, നീ കാണുന്നതെന്താണോ, അതു പറഞ്ഞുതരിക.

സര്വേ വേദാ യത്പദമാമനന്തി തപാഁസി സര്വാണി ച യദ്വദന്തി । യദിച്ഛന്തോ ബ്രഹ്മചര്യം ചരന്തി തത്തേ പദഁ സംഗ്രഹേണ ബ്രവീമ്യോമിത്യേതത്

എല്ലാ വേദങ്ങളും പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ലക്ഷ്യവും, എല്ലാ തപസ്സുകാരും പറയുന്നതും, അതിനായി ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതും, ആ ലക്ഷ്യം ഞാൻ ചുരുക്കത്തിൽ പറയും: അതാണ് — ഓം.

ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷരം ബ്രഹ്മ ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷരം പരമ് । ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷരം ജ്ഞാത്വാ യോ യദിച്ഛതി തസ്യ തത്

ഈ അക്ഷരമാണ് ബ്രഹ്മവും, ഈ അക്ഷരമാണ് പരമവും. ഈ അക്ഷരം അറിഞ്ഞാൽ, ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ലഭിക്കും.

ഏതദാലമ്ബനഁ ശ്രേഷ്ഠമേതദാലമ്ബനം പരമ് । ഏതദാലമ്ബനം ജ്ഞാത്വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ

ഇതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ആശ്രയം; ഇതാണ് പരമമായ ആശ്രയം. ഈ ആശ്രയം അറിഞ്ഞാൽ, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടുന്നു.

ന ജായതേ മ്രിയതേ വാ വിപശ്ചിന് നായം കുതശ്ചിന്ന ബഭൂവ കശ്ചിത് । അജോ നിത്യഃ ശാശ്വതോഽയം പുരാണോ ന ഹന്യതേ ഹന്യമാനേ ശരീരേ

ജ്ഞാനി ജനിക്കുകയോ മരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; അവൻ എവിടുനിന്നും വന്നതുമല്ല, ആരും അവനിൽ നിന്നുമില്ല. അവൻ ജനനമില്ലാത്തവൻ, ശാശ്വതൻ, അനന്തൻ, പുരാതനൻ; ശരീരം നശിച്ചാലും അവൻ നശിക്കില്ല.

ഹന്താ ചേന്മന്യതേ ഹന്തുഁ ഹതശ്ചേന്മന്യതേ ഹതമ് । ഉഭൌ തൌ ന വിജാനീതോ നായഁ ഹന്തി ന ഹന്യതേ

ആരെങ്കിലും താൻ കൊല്ലുന്നവനാണെന്ന് കരുതുകയോ, മറ്റൊരാൾ താൻ കൊല്ലപ്പെട്ടവനാണെന്ന് കരുതുകയോ ചെയ്യുന്നു എങ്കിൽ, ഇരുവരും സത്യം അറിയുന്നില്ല. അവൻ കൊല്ലുന്നവനും അല്ല, കൊല്ലപ്പെടുന്നവനും അല്ല.

അണോരണീയാന്മഹതോ മഹീയാ- നാത്മാഽസ്യ ജന്തോര്നിഹിതോ ഗുഹായാമ് । തമക്രതുഃ പശ്യതി വീതശോകോ ധാതുപ്രസാദാന്മഹിമാനമാത്മനഃ

ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മവും, ഏറ്റവും മഹത്തായതും ആയ ആത്മാവ് ജീവിയുടെ ഹൃദയഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ശാന്തമാക്കി, ആത്മാവിന്റെ മഹത്വം കാണുന്നു, ദുഃഖം വിട്ട്.

ആസീനോ ദൂരം വ്രജതി ശയാനോ യാതി സര്വതഃ । കസ്തം മദാമദം ദേവം മദന്യോ ജ്ഞാതുമര്ഹതി

ഇരിക്കുന്നിടത്ത് നിന്ന് ദൂരത്തേക്ക് പോകുന്നു; കിടക്കുമ്പോൾ എല്ലായിടത്തും എത്തുന്നു. ആനന്ദവും അനാനന്ദവും ഉള്ള ദൈവത്തെ, എന്നെക്കാൾ വേറെ ആരാണ് അറിയാൻ കഴിയുക?

അശരീരഁ ശരീരേഷ്വനവസ്ഥേഷ്വവസ്ഥിതമ് । മഹാന്തം വിഭുമാത്മാനം മത്വാ ധീരോ ന ശോചതി

ശരീരങ്ങളിലുണ്ടെങ്കിലും ശരീരമില്ലാത്തവൻ, അസ്ഥിരങ്ങളിൽ സ്ഥിരനായവൻ, മഹത്തായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച ആത്മാവിനെ മനസ്സിൽ കരുതുമ്പോൾ, ജ്ഞാനി ദുഃഖിക്കുകയില്ല.

നായമാത്മാ പ്രവചനേന ലഭ്യോ ന മേധയാ ന ബഹുനാ ശ്രുതേന । യമേവൈഷ വൃണുതേ തേന ലഭ്യഃ തസ്യൈഷ ആത്മാ വിവൃണുതേ തനൂഁ സ്വാമ്

ഈ ആത്മാവ് ഉപദേശത്തിലോ, ബുദ്ധിയാലോ, അധികം കേട്ടാലോ ലഭിക്കില്ല. ആരെ ആത്മാവ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, അവനാണ് ഇതിനെ നേടുന്നത്; അത്തരം ഒരാളിൽ ആത്മാവ് തന്റെ സ്വരൂപം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

നാവിരതോ ദുശ്ചരിതാന്നാശാന്തോ നാസമാഹിതഃ । നാശാന്തമാനസോ വാഽപി പ്രജ്ഞാനേനൈനമാപ്നുയാത്

ദുഷ്പ്രവൃത്തിയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാത്തവനും, മനസ്സിൽ ശാന്തിയില്ലാത്തവനും, ഏകാഗ്രതയില്ലാത്തവനും, മനസ്സിൽ സമാധാനം ഇല്ലാത്തവനും, ഈ ജ്ഞാനം കൊണ്ട് ഇതിനെ നേടാൻ കഴിയില്ല.

യസ്യ ബ്രഹ്മ ച ക്ഷത്രം ച ഉഭേ ഭവത ഓദനഃ । മൃത്യുര്യസ്യോപസേചനം ക ഇത്ഥാ വേദ യത്ര സഃ

ആർക്കായി ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രിയനും ഭക്ഷണവും, മരണവും പച്ചക്കറിയുമാണ്, അവൻ എവിടെയാണെന്ന് ആരാണ് അറിയുക?

ഋതം പിബന്തൌ സുകൃതസ്യ ലോകേ ഗുഹാം പ്രവിഷ്ടൌ പരമേ പരാര്ധേ । ഛായാതപൌ ബ്രഹ്മവിദോ വദന്തി പഞ്ചാഗ്നയോ യേ ച ത്രിണാചികേതാഃ

സത്യം ആസ്വദിച്ച്, സുകൃതഫലലോകത്തിൽ, പരമമായ ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ചവരെയും, ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവരും, അഞ്ചു അഗ്നിഹോത്രവും മൂന്ന് നചികേത യാഗവും ചെയ്യുന്നവരും അവരെ നിഴലും പ്രകാശവും എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

യഃ സേതുരീജാനാനാമക്ഷരം ബ്രഹ്മ യത് പരമ് । അഭയം തിതീര്ഷതാം പാരം [https://puranastudy.000space.com/pur_index15/nachiketa.htm നാചികേതഁ] ശകേമഹി

അക്ഷരമായ പരബ്രഹ്മം അറിയുന്നവർക്ക് അതു ഒരു പാലംപോലെയാണ്, ഭയമില്ലാത്ത അതിരിലേക്ക് കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു നാചികേതാ, നമുക്ക് അതിനെ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയട്ടെ.

ആത്മാനഁ രഥിനം വിദ്ധി ശരീരഁ രഥമേവ തു । ബുദ്ധിം തു സാരഥിം വിദ്ധി മനഃ പ്രഗ്രഹമേവ ച

ആത്മാവിനെ സാരഥിയെന്നു മനസ്സിലാക്കണം, ശരീരം രഥം തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. ബുദ്ധിയെ സാരഥിയെന്നു മനസ്സിലാക്കണം, മനസ്സിനെ കയ്യിൽ പിടിക്കുന്ന കയറ്റംപോലെയാണ്.

ഇന്ദ്രിയാണി ഹയാനാഹുര്വിഷയാഁ സ്തേഷു ഗോചരാന് । ആത്മേന്ദ്രിയമനോയുക്തം ഭോക്തേത്യാഹുര്മനീഷിണഃ

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കുതിരകളാണ്, അവയുടെ വിഷയങ്ങൾ അവ സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴികളാണ്. മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ചേർന്ന ആത്മാവാണ് അനുഭവിക്കുന്നവൻ എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

യസ്ത്വവിജ്ഞാനവാന്ഭവത്യയുക്തേന മനസാ സദാ । തസ്യേന്ദ്രിയാണ്യവശ്യാനി ദുഷ്ടാശ്വാ ഇവ സാരഥേഃ

ആലോചനയില്ലാത്തവനും, എപ്പോഴും അശാന്തമായ മനസ്സുള്ളവനും, അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത കുതിരകളെപ്പോലെയാണ്.

യസ്തു വിജ്ഞാനവാന്ഭവതി യുക്തേന മനസാ സദാ । തസ്യേന്ദ്രിയാണി വശ്യാനി സദശ്വാ ഇവ സാരഥേഃ

ജ്ഞാനമുള്ളവനും, എപ്പോഴും നിയന്ത്രിതമായ മനസ്സുള്ളവനും, അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നല്ല കുതിരകളെപ്പോലെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കും.

യസ്ത്വവിജ്ഞാനവാന്ഭവത്യമനസ്കഃ സദാഽശുചിഃ । ന സ തത്പദമാപ്നോതി സംസാരം ചാധിഗച്ഛതി

ആലോചനയില്ലാത്തവനും, അശാന്തവും അശുദ്ധവുമായ മനസ്സുള്ളവനും ആ അവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കില്ല; അവൻ ജനനമരണചക്രത്തിൽ കുടുങ്ങും.

യസ്തു വിജ്ഞാനവാന്ഭവതി സമനസ്കഃ സദാ ശുചിഃ । സ തു തത്പദമാപ്നോതി യസ്മാദ്ഭൂയോ ന ജായതേ

ജ്ഞാനമുള്ളവനും, ശാന്തവും ശുദ്ധവുമായ മനസ്സുള്ളവനും ആ അവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കും; അവിടുനിന്ന് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല.

വിജ്ഞാനസാരഥിര്യസ്തു മനഃ പ്രഗ്രഹവാന്നരഃ । സോഽധ്വനഃ പാരമാപ്നോതി തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്

ജ്ഞാനം സാരഥിയാകുകയും, മനസ്സ് കയറ്റംപോലെയും ഉള്ളവൻ, അവൻ യാത്രയുടെ അവസാനം, അതായത് വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം, പ്രാപിക്കും.

ഇന്ദ്രിയേഭ്യഃ പരാ ഹ്യര്ഥാ അര്ഥേഭ്യശ്ച പരം മനഃ । മനസസ്തു പരാ ബുദ്ധിര്ബുദ്ധേരാത്മാ മഹാന്പരഃ

ഇന്ദ്രിയങ്ങളെക്കാൾ ഉയർന്നത് വിഷയങ്ങൾ, വിഷയങ്ങളെക്കാൾ ഉയർന്നത് മനസ്സ്, മനസ്സിനെക്കാൾ ഉയർന്നത് ബുദ്ധി, ബുദ്ധിയെക്കാൾ ഉയർന്നത് മഹത്താണ്.

മഹതഃ പരമവ്യക്തമവ്യക്താത്പുരുഷഃ പരഃ । പുരുഷാന്ന പരം കിംചിത്സാ [https://sa.wikisource.org/s/3gst കാഷ്ഠാ] സാ പരാ ഗതിഃ

മഹത്തിനെക്കാൾ ഉയർന്നത് അവ്യക്തം, അവ്യക്തത്തെക്കാൾ ഉയർന്നത് പുരുഷൻ; പുരുഷനേക്കാൾ ഉയർന്നത് ഒന്നുമില്ല—അതാണ് പരമാവധി, അതാണ് പരമഗതി.

ഏഷ സര്വേഷു ഭൂതേഷു ഗൂഢോഽഽത്മാ ന പ്രകാശതേ । ദൃശ്യതേ ത്വഗ്ര്യയാ ബുദ്ധ്യാ സൂക്ഷ്മയാ സൂക്ഷ്മദര്ശിഭിഃ

ഈ ആത്മാവ് എല്ലാ ജീവികളിലും ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വെളിപ്പെടുന്നില്ല; എന്നാൽ സൂക്ഷ്മമായ ബുദ്ധിയും ദൃഷ്ടിയും ഉള്ളവർക്ക് അത് കാണാൻ കഴിയും.

യച്ഛേദ്വാങ്മനസീ പ്രാജ്ഞസ്തദ്യച്ഛേജ്ജ്ഞാന ആത്മനി । ജ്ഞാനമാത്മനി മഹതി നിയച്ഛേത്തദ്യച്ഛേച്ഛാന്ത ആത്മനി

ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ വാക്ക് മനസ്സിൽ സംയമിപ്പിക്കണം, മനസ്സ് ജ്ഞാനത്തിൽ സംയമിപ്പിക്കണം, ജ്ഞാനം മഹത്തിൽ സംയമിപ്പിക്കണം, മഹത്തിനെ ശാന്തമായ ആത്മാവിൽ സംയമിപ്പിക്കണം.

ഉത്തിഷ്ഠത ജാഗ്രത പ്രാപ്യ വരാന്നിബോധത । ക്ഷുരസ്യ ധാരാ നിശിതാ ദുരത്യയാ ദുര്ഗം പഥസ്തത്കവയോ വദന്തി

എഴുന്നേൽക്കൂ, ഉണരൂ, ജ്ഞാനികളെ സമീപിച്ച് അറിഞ്ഞുകൂടൂ; ഈ വഴി വാൾമുനപോലെ മൂർച്ചയുള്ളതും കടക്കാൻ അത്യന്തം കഠിനവുമാണ്—അങ്ങനെ സന്യാസികൾ പറയുന്നു.

അശബ്ദമസ്പര്ശമരൂപമവ്യയം തഥാഽരസം നിത്യമഗന്ധവച്ച യത് । അനാദ്യനന്തം മഹതഃ പരം ധ്രുവം നിചായ്യ തന്മൃത്യുമുഖാത് പ്രമുച്യതേ

ശബ്ദമില്ലാത്തത്, സ്പർശമില്ലാത്തത്, രൂപമില്ലാത്തത്, ക്ഷയിക്കാത്തത്, രുചിയില്ലാത്തത്, ശാശ്വതവും ഗന്ധമില്ലാത്തതും, ആദിയില്ലാത്തതും അനന്തവുമായത്, മഹത്തിനെക്കാൾ ഉയർന്നതും സ്ഥിരവുമായതും—അത് തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ മരണത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.

നാചികേതമുപാഖ്യാനം മൃത്യുപ്രോക്തഁ സനാതനമ് । ഉക്ത്വാ ശ്രുത്വാ ച മേധാവീ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ

മരണൻ പറഞ്ഞ നാചികേതയുടെ ഈ പുരാതനകഥ പറഞ്ഞും കേട്ടും, ജ്ഞാനി ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം പ്രാപിക്കുന്നു.

യ ഇമം പരമം ഗുഹ്യം ശ്രാവയേദ് ബ്രഹ്മസംസദി । പ്രയതഃ ശ്രാദ്ധകാലേ വാ തദാനന്ത്യായ കല്പതേ । തദാനന്ത്യായ കല്പത ഇതി

ആ പരമഗുഹ്യമായത് ഭക്തിയോടെ ബ്രഹ്മസഭയിൽ അല്ലെങ്കിൽ ശ്രാദ്ധകാലത്ത് ഉപദേശിക്കുന്നവൻ അനന്തതയ്ക്ക് അർഹനാകും; അവൻ അനന്തതയ്ക്ക് അർഹനാകും.