കഠോപനിഷദ്

ദൂരമേതേ വിപരീതേ വിഷൂചീ അവിദ്യാ യാ ച വിദ്യേതി ജ്ഞാതാ । വിദ്യാഭീപ്സിനം നചികേതസം മന്യേ ന ത്വാ കാമാ ബഹവോഽലോലുപന്ത

അജ്ഞാനവും ജ്ഞാനവും തമ്മിൽ ദൂരവും വിരുദ്ധതയും ഉണ്ട് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ജ്ഞാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനാണ് നീ, നചികേതാ; അനേകം ആഗ്രഹങ്ങൾ നിന്നെ ആകർഷിച്ചിട്ടില്ല.

അവിദ്യായാമന്തരേ വര്തമാനാഃ സ്വയം ധീരാഃ പണ്ഡിതംമന്യമാനാഃ । ദന്ദ്രമ്യമാണാഃ പരിയന്തി മൂഢാ അന്ധേനൈവ നീയമാനാ യഥാന്ധാഃ

അജ്ഞാനത്തിൽ കഴിയുന്നവരും, തങ്ങളാണ് ധീരരും പണ്ഡിതരുമെന്ന് കരുതുന്നവരും, ഭ്രമിച്ചുകൊണ്ട് ചുറ്റി നടക്കുന്നു; അന്ധനെപ്പോലെ അന്ധൻ നയിക്കുന്നതുപോലെയാണ്.

ന സാമ്പരായഃ പ്രതിഭാതി ബാലം പ്രമാദ്യന്തം വിത്തമോഹേന മൂഢമ് । അയം ലോകോ നാസ്തി പര ഇതി മാനീ പുനഃ പുനര്വശമാപദ്യതേ മേ

അപരലോകം ബാലന്മാർക്കും, ധനമോഹത്തിൽ മുങ്ങിയവർക്കും ദൃശ്യമാകുന്നില്ല. 'ഈ ലോകം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ, മറ്റൊന്നുമില്ല' എന്ന് കരുതുന്നവർ വീണ്ടും വീണ്ടും എന്റെ അധീനതയിൽപ്പെടുന്നു.

ശ്രവണായാപി ബഹുഭിര്യോ ന ലഭ്യഃ ശൃണ്വന്തോഽപി ബഹവോ യം ന വിദ്യുഃ । ആശ്ചര്യോ വക്താ കുശലോഽസ്യ ലബ്ധാ ആശ്ചര്യോ ജ്ഞാതാ കുശലാനുശിഷ്ടഃ

അവനെ കുറിച്ച് അനേകം പേർ കേൾക്കാൻ പോലും കഴിയുന്നില്ല; കേൾക്കുന്നവരിൽ പലർക്കും അറിയാനാവുന്നില്ല. അതിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നവൻ അത്ഭുതം, മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ പ്രാവീണ്യശാലിയാണ്; പ്രാവീണ്യശാലിയുടെ ശിക്ഷണത്തിൽ അറിയുന്നവൻ അത്ഭുതമാണ്.

ന നരേണാവരേണ പ്രോക്ത ഏഷ സുവിജ്ഞേയോ ബഹുധാ ചിന്ത്യമാനഃ । അനന്യപ്രോക്തേ ഗതിരത്ര നാസ്തി അണീയാന് ഹ്യതര്ക്യമണുപ്രമാണാത്

താഴ്ന്നവൻ സംസാരിച്ചാൽ ഇതു എളുപ്പത്തിൽ മനസ്സിലാക്കാനാവില്ല, എത്രയോ ആലോചിച്ചാലും. വേറൊരാൾ പഠിപ്പിച്ചാൽ മാത്രമേ ഇതിന് വഴി ഉണ്ടാകൂ; അത്രയേറെ സൂക്ഷ്മവും, ചിന്തിക്കാനാവാത്തതും, അത്യന്തം ചെറുതും ആണ്.

നൈഷാ തര്കേണ മതിരാപനേയാ പ്രോക്താന്യേനൈവ സുജ്ഞാനായ പ്രേഷ്ഠ । യാം ത്വമാപഃ സത്യധൃതിര്ബതാസി ത്വാദൃങ്നോ ഭൂയാന്നചികേതഃ പ്രഷ്ടാ

ഈ അറിവ് വാദം കൊണ്ടു നേടാനാവില്ല; മറ്റൊരാളാൽ, സത്യസന്ധനായവർക്കാണ് ഇത് പഠിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്, പ്രിയനേ. നീ ഇതു നേടിയിരിക്കുന്നു, സത്യത്തിൽ ഉറച്ചവനാണ് നീ. നചികേതാ, നിന്നുപോലുള്ള ചോദിക്കുന്നവൻ ഞങ്ങൾക്ക് വീണ്ടും ലഭിക്കട്ടെ.

ജാനാമ്യഹം ശേവധിരിത്യനിത്യം ന ഹ്യധ്രുവൈഃ പ്രാപ്യതേ ഹി ധ്രുവം തത് । തതോ മയാ നാചികേതശ്ചിതോഽഗ്നിഃ അനിത്യൈര്ദ്രവ്യൈഃ പ്രാപ്തവാനസ്മി നിത്യമ്

ഈ സമ്പത്ത് നശ്വരമാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു; നശ്വരമായ വസ്തുക്കൾകൊണ്ട് ശാശ്വതം നേടാൻ കഴിയില്ല. അതുകൊണ്ട്, നചികേതാ, നീ നശ്വര വസ്തുക്കൾകൊണ്ട് സ്ഥാപിച്ച അഗ്നിയെ ഞാൻ ശാശ്വതമായി നേടിയിരിക്കുന്നു.

കാമസ്യാപ്തിം ജഗതഃ പ്രതിഷ്ഠാം ക്രതോരാനന്ത്യമഭയസ്യ പാരമ് । സ്തോമമഹദുരുഗായം പ്രതിഷ്ഠാം ദൃഷ്ട്വാ ധൃത്യാ ധീരോ നചികേതോഽത്യസ്രാക്ഷീഃ

ആശയുടെ നിറവു, ലോകത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം, യാഗത്തിന്റെ അനന്തത, ഭയരഹിതതയുടെ അതിരു, മഹത്തായ പ്രശംസയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവും എല്ലാം നീ കണ്ടു, ധൈര്യത്തോടെ നീ അവയെ ഉപേക്ഷിച്ചു, നചികേതാ.

തം ദുര്ദര്ശം ഗൂഢമനുപ്രവിഷ്ടം ഗുഹാഹിതം ഗഹ്വരേഷ്ഠം പുരാണമ് । അധ്യാത്മയോഗാധിഗമേന ദേവം മത്വാ ധീരോ ഹര്ഷശോകൌ ജഹാതി

കാണാൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ളതും, ആന്തരിക ഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതും, അനന്തമായതും, പുരാതനവുമായ ദൈവത്തെ ആത്മശുദ്ധിയിലൂടെ അറിഞ്ഞാൽ, ജ്ഞാനിയാകുന്നവൻ സന്തോഷവും ദുഃഖവും വിട്ടുകളയുന്നു.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ സമ്പരിഗൃഹ്യ മര്ത്യഃ പ്രവൃഹ്യ ധര്മ്യമണുമേതമാപ്യ । സ മോദതേ മോദനീയഁ ഹി ലബ്ധ്വാ വിവൃതഁ സദ്മ നചികേതസം മന്യേ

ഇത് കേട്ട് മനസ്സിൽ പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിച്ച മനുഷ്യൻ, ഈ സൂക്ഷ്മത്വം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അതിനെ നേടിയാൽ, സന്തോഷിക്കാൻ യോജ്യമായത് ലഭിച്ചവനായി ആനന്ദിക്കുന്നു. നചികേതാസിന്റെ വീട്ടിൽ വാതിൽ തുറന്നിരിക്കുന്നു എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.

അന്യത്ര ധര്മാദന്യത്രാധര്മാ- ദന്യത്രാസ്മാത്കൃതാകൃതാത് । അന്യത്ര ഭൂതാച്ച ഭവ്യാച്ച യത്തത്പശ്യസി തദ്വദ

ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വേറെയും, അധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് വേറെയും, ചെയ്തതിലും ചെയ്യാത്തതിലും നിന്ന് വേറെയും, ഭവിച്ചതിലും ഭാവിയിൽ നിന്ന് വേറെയും, നീ കാണുന്നതെന്താണോ, അതു പറഞ്ഞുതരിക.

സര്വേ വേദാ യത്പദമാമനന്തി തപാഁസി സര്വാണി ച യദ്വദന്തി । യദിച്ഛന്തോ ബ്രഹ്മചര്യം ചരന്തി തത്തേ പദഁ സംഗ്രഹേണ ബ്രവീമ്യോമിത്യേതത്

എല്ലാ വേദങ്ങളും പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ലക്ഷ്യവും, എല്ലാ തപസ്സുകാരും പറയുന്നതും, അതിനായി ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിക്കുന്നതും, ആ ലക്ഷ്യം ഞാൻ ചുരുക്കത്തിൽ പറയും: അതാണ് — ഓം.

ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷരം ബ്രഹ്മ ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷരം പരമ് । ഏതദ്ധ്യേവാക്ഷരം ജ്ഞാത്വാ യോ യദിച്ഛതി തസ്യ തത്

ഈ അക്ഷരമാണ് ബ്രഹ്മവും, ഈ അക്ഷരമാണ് പരമവും. ഈ അക്ഷരം അറിഞ്ഞാൽ, ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്തും ലഭിക്കും.

ഏതദാലമ്ബനഁ ശ്രേഷ്ഠമേതദാലമ്ബനം പരമ് । ഏതദാലമ്ബനം ജ്ഞാത്വാ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ

ഇതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ആശ്രയം; ഇതാണ് പരമമായ ആശ്രയം. ഈ ആശ്രയം അറിഞ്ഞാൽ, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടുന്നു.

ന ജായതേ മ്രിയതേ വാ വിപശ്ചിന് നായം കുതശ്ചിന്ന ബഭൂവ കശ്ചിത് । അജോ നിത്യഃ ശാശ്വതോഽയം പുരാണോ ന ഹന്യതേ ഹന്യമാനേ ശരീരേ

ജ്ഞാനി ജനിക്കുകയോ മരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല; അവൻ എവിടുനിന്നും വന്നതുമല്ല, ആരും അവനിൽ നിന്നുമില്ല. അവൻ ജനനമില്ലാത്തവൻ, ശാശ്വതൻ, അനന്തൻ, പുരാതനൻ; ശരീരം നശിച്ചാലും അവൻ നശിക്കില്ല.

ഹന്താ ചേന്മന്യതേ ഹന്തുഁ ഹതശ്ചേന്മന്യതേ ഹതമ് । ഉഭൌ തൌ ന വിജാനീതോ നായഁ ഹന്തി ന ഹന്യതേ

ആരെങ്കിലും താൻ കൊല്ലുന്നവനാണെന്ന് കരുതുകയോ, മറ്റൊരാൾ താൻ കൊല്ലപ്പെട്ടവനാണെന്ന് കരുതുകയോ ചെയ്യുന്നു എങ്കിൽ, ഇരുവരും സത്യം അറിയുന്നില്ല. അവൻ കൊല്ലുന്നവനും അല്ല, കൊല്ലപ്പെടുന്നവനും അല്ല.

അണോരണീയാന്മഹതോ മഹീയാ- നാത്മാഽസ്യ ജന്തോര്നിഹിതോ ഗുഹായാമ് । തമക്രതുഃ പശ്യതി വീതശോകോ ധാതുപ്രസാദാന്മഹിമാനമാത്മനഃ

ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മവും, ഏറ്റവും മഹത്തായതും ആയ ആത്മാവ് ജീവിയുടെ ഹൃദയഗുഹയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ശാന്തമാക്കി, ആത്മാവിന്റെ മഹത്വം കാണുന്നു, ദുഃഖം വിട്ട്.

ആസീനോ ദൂരം വ്രജതി ശയാനോ യാതി സര്വതഃ । കസ്തം മദാമദം ദേവം മദന്യോ ജ്ഞാതുമര്ഹതി

ഇരിക്കുന്നിടത്ത് നിന്ന് ദൂരത്തേക്ക് പോകുന്നു; കിടക്കുമ്പോൾ എല്ലായിടത്തും എത്തുന്നു. ആനന്ദവും അനാനന്ദവും ഉള്ള ദൈവത്തെ, എന്നെക്കാൾ വേറെ ആരാണ് അറിയാൻ കഴിയുക?

അശരീരഁ ശരീരേഷ്വനവസ്ഥേഷ്വവസ്ഥിതമ് । മഹാന്തം വിഭുമാത്മാനം മത്വാ ധീരോ ന ശോചതി

ശരീരങ്ങളിലുണ്ടെങ്കിലും ശരീരമില്ലാത്തവൻ, അസ്ഥിരങ്ങളിൽ സ്ഥിരനായവൻ, മഹത്തായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച ആത്മാവിനെ മനസ്സിൽ കരുതുമ്പോൾ, ജ്ഞാനി ദുഃഖിക്കുകയില്ല.

നായമാത്മാ പ്രവചനേന ലഭ്യോ ന മേധയാ ന ബഹുനാ ശ്രുതേന । യമേവൈഷ വൃണുതേ തേന ലഭ്യഃ തസ്യൈഷ ആത്മാ വിവൃണുതേ തനൂഁ സ്വാമ്

ഈ ആത്മാവ് ഉപദേശത്തിലോ, ബുദ്ധിയാലോ, അധികം കേട്ടാലോ ലഭിക്കില്ല. ആരെ ആത്മാവ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, അവനാണ് ഇതിനെ നേടുന്നത്; അത്തരം ഒരാളിൽ ആത്മാവ് തന്റെ സ്വരൂപം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

നാവിരതോ ദുശ്ചരിതാന്നാശാന്തോ നാസമാഹിതഃ । നാശാന്തമാനസോ വാഽപി പ്രജ്ഞാനേനൈനമാപ്നുയാത്

ദുഷ്പ്രവൃത്തിയിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാത്തവനും, മനസ്സിൽ ശാന്തിയില്ലാത്തവനും, ഏകാഗ്രതയില്ലാത്തവനും, മനസ്സിൽ സമാധാനം ഇല്ലാത്തവനും, ഈ ജ്ഞാനം കൊണ്ട് ഇതിനെ നേടാൻ കഴിയില്ല.

യസ്യ ബ്രഹ്മ ച ക്ഷത്രം ച ഉഭേ ഭവത ഓദനഃ । മൃത്യുര്യസ്യോപസേചനം ക ഇത്ഥാ വേദ യത്ര സഃ

ആർക്കായി ബ്രാഹ്മണനും ക്ഷത്രിയനും ഭക്ഷണവും, മരണവും പച്ചക്കറിയുമാണ്, അവൻ എവിടെയാണെന്ന് ആരാണ് അറിയുക?

ഋതം പിബന്തൌ സുകൃതസ്യ ലോകേ ഗുഹാം പ്രവിഷ്ടൌ പരമേ പരാര്ധേ । ഛായാതപൌ ബ്രഹ്മവിദോ വദന്തി പഞ്ചാഗ്നയോ യേ ച ത്രിണാചികേതാഃ

സത്യം ആസ്വദിച്ച്, സുകൃതഫലലോകത്തിൽ, പരമമായ ഗുഹയിൽ പ്രവേശിച്ചവരെയും, ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവരും, അഞ്ചു അഗ്നിഹോത്രവും മൂന്ന് നചികേത യാഗവും ചെയ്യുന്നവരും അവരെ നിഴലും പ്രകാശവും എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

യഃ സേതുരീജാനാനാമക്ഷരം ബ്രഹ്മ യത് പരമ് । അഭയം തിതീര്ഷതാം പാരം [https://puranastudy.000space.com/pur_index15/nachiketa.htm നാചികേതഁ] ശകേമഹി

അക്ഷരമായ പരബ്രഹ്മം അറിയുന്നവർക്ക് അതു ഒരു പാലംപോലെയാണ്, ഭയമില്ലാത്ത അതിരിലേക്ക് കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു നാചികേതാ, നമുക്ക് അതിനെ പ്രാപിക്കാൻ കഴിയട്ടെ.

ആത്മാനഁ രഥിനം വിദ്ധി ശരീരഁ രഥമേവ തു । ബുദ്ധിം തു സാരഥിം വിദ്ധി മനഃ പ്രഗ്രഹമേവ ച

ആത്മാവിനെ സാരഥിയെന്നു മനസ്സിലാക്കണം, ശരീരം രഥം തന്നെയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. ബുദ്ധിയെ സാരഥിയെന്നു മനസ്സിലാക്കണം, മനസ്സിനെ കയ്യിൽ പിടിക്കുന്ന കയറ്റംപോലെയാണ്.

ഇന്ദ്രിയാണി ഹയാനാഹുര്വിഷയാഁ സ്തേഷു ഗോചരാന് । ആത്മേന്ദ്രിയമനോയുക്തം ഭോക്തേത്യാഹുര്മനീഷിണഃ

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കുതിരകളാണ്, അവയുടെ വിഷയങ്ങൾ അവ സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴികളാണ്. മനസ്സും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ചേർന്ന ആത്മാവാണ് അനുഭവിക്കുന്നവൻ എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.

യസ്ത്വവിജ്ഞാനവാന്ഭവത്യയുക്തേന മനസാ സദാ । തസ്യേന്ദ്രിയാണ്യവശ്യാനി ദുഷ്ടാശ്വാ ഇവ സാരഥേഃ

ആലോചനയില്ലാത്തവനും, എപ്പോഴും അശാന്തമായ മനസ്സുള്ളവനും, അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രണമില്ലാത്ത കുതിരകളെപ്പോലെയാണ്.

യസ്തു വിജ്ഞാനവാന്ഭവതി യുക്തേന മനസാ സദാ । തസ്യേന്ദ്രിയാണി വശ്യാനി സദശ്വാ ഇവ സാരഥേഃ

ജ്ഞാനമുള്ളവനും, എപ്പോഴും നിയന്ത്രിതമായ മനസ്സുള്ളവനും, അവന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നല്ല കുതിരകളെപ്പോലെ നിയന്ത്രണത്തിലായിരിക്കും.

യസ്ത്വവിജ്ഞാനവാന്ഭവത്യമനസ്കഃ സദാഽശുചിഃ । ന സ തത്പദമാപ്നോതി സംസാരം ചാധിഗച്ഛതി

ആലോചനയില്ലാത്തവനും, അശാന്തവും അശുദ്ധവുമായ മനസ്സുള്ളവനും ആ അവസ്ഥയെ പ്രാപിക്കില്ല; അവൻ ജനനമരണചക്രത്തിൽ കുടുങ്ങും.