താം യോഗമിതി മന്യന്തേ സ്ഥിരാമിന്ദ്രിയധാരണാമ് । അപ്രമത്തസ്തദാ ഭവതി യോഗോ ഹി പ്രഭവാപ്യയൌ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ഉറപ്പോടെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനെ തന്നെ യോഗം എന്നു പറയുന്നു. അപ്പോൾ മനുഷ്യൻ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കും, കാരണം യോഗം ഉത്ഭവവും ലയവും ആകുന്നു.
നൈവ വാചാ ന മനസാ പ്രാപ്തും ശക്യോ ന ചക്ഷുഷാ । അസ്തീതി ബ്രുവതോഽന്യത്ര കഥം തദുപലഭ്യതേ
വാക്കുകൊണ്ടും മനസ്സുകൊണ്ടും കണ്ണുകൊണ്ടും അവനെ നേടാൻ കഴിയില്ല. 'അവൻ ഉണ്ട്' എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവനെ ഒഴികെ മറ്റാരും അവനെ എങ്ങനെ അറിയും?
അസ്തീത്യേവോപലബ്ധവ്യസ്തത്ത്വഭാവേന ചോഭയോഃ । അസ്തീത്യേവോപലബ്ധസ്യ തത്ത്വഭാവഃ പ്രസീദതി
അവൻ ഉണ്ട് എന്ന സത്യത്തിൽ തന്നെ അവനെ അറിയണം. അവനെ അങ്ങനെ തിരിച്ചറിയുന്നവർക്കു അവന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം വ്യക്തമാകും.
യദാ സര്വേ പ്രമുച്യന്തേ കാമാ യേഽസ്യ ഹൃദി ശ്രിതാഃ । അഥ മര്ത്യോഽമൃതോ ഭവത്യത്ര ബ്രഹ്മ സമശ്നുതേ
ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും വിട്ടൊഴിയുമ്പോൾ, മരണാധീനനായ മനുഷ്യൻ അമൃതസ്വരൂപനാവുന്നു; അപ്പോൾ തന്നെ ബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കുന്നു.
യഥാ സര്വേ പ്രഭിദ്യന്തേ ഹൃദയസ്യേഹ ഗ്രന്ഥയഃ । അഥ മര്ത്യോഽമൃതോ ഭവത്യേതാവദ്ധ്യനുശാസനമ്
ഹൃദയത്തിലെ എല്ലാ കെട്ടുകളും ഇവിടെ തന്നെ അഴിയുമ്പോൾ, മരണാധീനനായ മനുഷ്യൻ അമൃതസ്വരൂപനാവുന്നു; ഇതാണ് ഉപദേശം.
ശതം ചൈകാ ച ഹൃദയസ്യ നാഡ്യ- സ്താസാം മൂര്ധാനമഭിനിഃസൃതൈകാ । തയോര്ധ്വമായന്നമൃതത്വമേതി വിഷ്വങ്ങന്യാ ഉത്ക്രമണേ ഭവന്തി
ഹൃദയത്തിൽ നൂറും ഒന്ന് നാഡികൾ ഉണ്ട്; അവയിൽ ഒന്നാണ് മസ്തകത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നത്. അതിലൂടെ പുറപ്പെടുന്നവൻ അമൃതതയെ പ്രാപിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവയിലൂടെ പുറപ്പെടുന്നവർ മറ്റു വഴികളിലേക്ക് പോകുന്നു.
അങ്ഗുഷ്ഠമാത്രഃ പുരുഷോഽന്തരാത്മാ സദാ ജനാനാം ഹൃദയേ സംനിവിഷ്ടഃ । തം സ്വാച്ഛരീരാത്പ്രവൃഹേന്മുഞ്ജാദിവേഷീകാം ധൈര്യേണ । തം വിദ്യാച്ഛുക്രമമൃതം തം വിദ്യാച്ഛുക്രമമൃതമിതി
വിരൽവലിപ്പമുള്ള അന്തർആത്മാവ് എല്ലായ്പ്പോഴും മനുഷ്യരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഇരിക്കുന്നു. ധൈര്യത്തോടെ, താന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മുഞ്ചിലുണ്ടായ കുരുവിനെപോലെ അവനെ പുറത്തെടുക്കണം. അവൻ ശുദ്ധനും അമൃതനും ആണെന്ന് അറിയണം, അവൻ ശുദ്ധനും അമൃതനും ആണെന്ന് അറിയണം.
മൃത്യുപ്രോക്താം നചികേതോഽഥ ലബ്ധ്വാ വിദ്യാമേതാം യോഗവിധിം ച കൃത്സ്നമ് । ബ്രഹ്മപ്രാപ്തോ വിരജോഽഭൂദ്വിമൃത്യു- രന്യോഽപ്യേവം യോ വിദധ്യാത്മമേവ
മരണം പഠിപ്പിച്ച ഈ വിജ്ഞാനവും യോഗത്തിന്റെ മുഴുവൻ മാർഗവും ലഭിച്ച ശേഷം നചികേതാസ് ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചു; അവൻ പാപരഹിതനും മരണരഹിതനും ആയി. ഇങ്ങനെ തന്നെ ആത്മാവിനെ അറിയുന്ന മറ്റാരും ഇതേ ഫലം നേടും.
സഹ നാവവതു । സഹ നൌ ഭുനക്തു । സഹ വീര്യം കരവാവഹൈ । തേജസ്വിനാവധീതമസ്തു മാ വിദ്വിഷാവഹൈ
അവൻ നമ്മളെ ഇരുവരെയും സംരക്ഷിക്കട്ടെ; നമ്മളെ ഇരുവരെയും പോഷിപ്പിക്കട്ടെ; നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് ശക്തിയോടെ പ്രവർത്തിക്കട്ടെ; നമ്മുടെ പഠനം പ്രകാശമുള്ളതായിരിക്കട്ടെ; നമ്മൾ തമ്മിൽ വെറുപ്പില്ലാതിരിക്കട്ടെ.