ಕಠೋಪನಿಷದ್

ಅನ್ಯತ್ರ ಧರ್ಮಾದನ್ಯತ್ರಾಧರ್ಮಾ- ದನ್ಯತ್ರಾಸ್ಮಾತ್ಕೃತಾಕೃತಾತ್ । ಅನ್ಯತ್ರ ಭೂತಾಚ್ಚ ಭವ್ಯಾಚ್ಚ ಯತ್ತತ್ಪಶ್ಯಸಿ ತದ್ವದ

ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ, ಅಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ, ಮಾಡಿದದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಮತ್ತು ಮಾಡದದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ, ಭೂತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ — ನೀನು ಏನು ನೋಡಿದ್ದೀಯೋ, ಅದನ್ನು ಹೇಳು.

ಸರ್ವೇ ವೇದಾ ಯತ್ಪದಮಾಮನನ್ತಿ ತಪಾಁಸಿ ಸರ್ವಾಣಿ ಚ ಯದ್ವದನ್ತಿ । ಯದಿಚ್ಛನ್ತೋ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಂ ಚರನ್ತಿ ತತ್ತೇ ಪದಁ ಸಂಗ್ರಹೇಣ ಬ್ರವೀಮ್ಯೋಮಿತ್ಯೇತತ್

ಎಲ್ಲ ವೇದಗಳು ಯಾವ ಗುರಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆಯೋ, ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಯಾವದನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆಯೋ, ಜನರು ಯಾವದನ್ನು ಬಯಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ನಾನು ಸಣ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ — ಅದು ಓಂ ಎಂಬುದು.

ಏತದ್ಧ್ಯೇವಾಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಏತದ್ಧ್ಯೇವಾಕ್ಷರಂ ಪರಮ್ । ಏತದ್ಧ್ಯೇವಾಕ್ಷರಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಯೋ ಯದಿಚ್ಛತಿ ತಸ್ಯ ತತ್

ಈ ಅಕ್ಷರವೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಈ ಅಕ್ಷರವೇ ಪರಮ. ಈ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಏನು ಬಯಸಿದರೂ, ಅವನಿಗೆ ಅದು ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಏತದಾಲಮ್ಬನಁ ಶ್ರೇಷ್ಠಮೇತದಾಲಮ್ಬನಂ ಪರಮ್ । ಏತದಾಲಮ್ಬನಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ

ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಧಾರ, ಇದು ಪರಮ ಆಧಾರ. ಈ ಆಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.

ನ ಜಾಯತೇ ಮ್ರಿಯತೇ ವಾ ವಿಪಶ್ಚಿನ್ ನಾಯಂ ಕುತಶ್ಚಿನ್ನ ಬಭೂವ ಕಶ್ಚಿತ್ । ಅಜೋ ನಿತ್ಯಃ ಶಾಶ್ವತೋಽಯಂ ಪುರಾಣೋ ನ ಹನ್ಯತೇ ಹನ್ಯಮಾನೇ ಶರೀರೇ

ಜ್ಞಾನಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಬಂದವನು ಅಲ್ಲ, ಯಾರಿಂದಲೂ ಹುಟ್ಟಿದವನು ಅಲ್ಲ. ಅವನು ಜನಿಸದವನು, ಶಾಶ್ವತ, ನಿತ್ಯ, ಪುರಾತನ. ದೇಹ ನಾಶವಾದರೂ ಅವನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

ಹನ್ತಾ ಚೇನ್ಮನ್ಯತೇ ಹನ್ತುಁ ಹತಶ್ಚೇನ್ಮನ್ಯತೇ ಹತಮ್ । ಉಭೌ ತೌ ನ ವಿಜಾನೀತೋ ನಾಯಁ ಹನ್ತಿ ನ ಹನ್ಯತೇ

ಯಾರಾದರೂ ನಾನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ನಾನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಇಬ್ಬರೂ ಸಹ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತಿಲ್ಲ. ಆತನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ.

ಅಣೋರಣೀಯಾನ್ಮಹತೋ ಮಹೀಯಾ- ನಾತ್ಮಾಽಸ್ಯ ಜನ್ತೋರ್ನಿಹಿತೋ ಗುಹಾಯಾಮ್ । ತಮಕ್ರತುಃ ಪಶ್ಯತಿ ವೀತಶೋಕೋ ಧಾತುಪ್ರಸಾದಾನ್ಮಹಿಮಾನಮಾತ್ಮನಃ

ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದು, ಅತಿ ಮಹತ್ತರವಾದುದು, ಆತ್ಮವು ಪ್ರಾಣಿಯ ಹೃದಯಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಮನಸ್ಸಿನ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಆತ್ಮದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ತೊರೆದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ.

ಆಸೀನೋ ದೂರಂ ವ್ರಜತಿ ಶಯಾನೋ ಯಾತಿ ಸರ್ವತಃ । ಕಸ್ತಂ ಮದಾಮದಂ ದೇವಂ ಮದನ್ಯೋ ಜ್ಞಾತುಮರ್ಹತಿ

ಕೂರಿಕೊಂಡು ಇದ್ದರೂ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮಲಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆ ಆನಂದವೂ ಇಲ್ಲದ ದೇವರನ್ನು ನನ್ನ ಹೊರತು ಯಾರು ಅರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ?

ಅಶರೀರಁ ಶರೀರೇಷ್ವನವಸ್ಥೇಷ್ವವಸ್ಥಿತಮ್ । ಮಹಾನ್ತಂ ವಿಭುಮಾತ್ಮಾನಂ ಮತ್ವಾ ಧೀರೋ ನ ಶೋಚತಿ

ದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ದೇಹವಿಲ್ಲದವನು, ಅಸ್ಥಿರದ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿರನಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಮಹಾನ್, ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವನೆಂದು ತಿಳಿದು, ಜ್ಞಾನಿಯು ದುಃಖಪಡುವುದಿಲ್ಲ.

ನಾಯಮಾತ್ಮಾ ಪ್ರವಚನೇನ ಲಭ್ಯೋ ನ ಮೇಧಯಾ ನ ಬಹುನಾ ಶ್ರುತೇನ । ಯಮೇವೈಷ ವೃಣುತೇ ತೇನ ಲಭ್ಯಃ ತಸ್ಯೈಷ ಆತ್ಮಾ ವಿವೃಣುತೇ ತನೂಁ ಸ್ವಾಮ್

ಈ ಆತ್ಮನು ಉಪದೇಶದಿಂದಲೂ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ, ಬಹುಶಃ ಕೇಳುವುದರಿಂದಲೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆತನು ಯಾರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ಆತ್ಮನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ನಾವಿರತೋ ದುಶ್ಚರಿತಾನ್ನಾಶಾನ್ತೋ ನಾಸಮಾಹಿತಃ । ನಾಶಾನ್ತಮಾನಸೋ ವಾಽಪಿ ಪ್ರಜ್ಞಾನೇನೈನಮಾಪ್ನುಯಾತ್

ದುಷ್ಕರ್ಮವನ್ನು ತೊರೆದವನು ಅಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗದವನು ಅಲ್ಲದೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಇಲ್ಲದವನು ಅಲ್ಲದೆ, ಮನಸ್ಸು ಶಾಂತವಾಗದವನು ಅಲ್ಲದೆ, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಯಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಚ ಕ್ಷತ್ರಂ ಚ ಉಭೇ ಭವತ ಓದನಃ । ಮೃತ್ಯುರ್ಯಸ್ಯೋಪಸೇಚನಂ ಕ ಇತ್ಥಾ ವೇದ ಯತ್ರ ಸಃ

ಯಾರಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಎರಡೂ ಅನ್ನವಾಗಿವೆ, ಮೃತ್ಯುವೇ ಉಪಸೇವನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ಯಾರು ತಿಳಿಯಬಹುದು?

ಋತಂ ಪಿಬನ್ತೌ ಸುಕೃತಸ್ಯ ಲೋಕೇ ಗುಹಾಂ ಪ್ರವಿಷ್ಟೌ ಪರಮೇ ಪರಾರ್ಧೇ । ಛಾಯಾತಪೌ ಬ್ರಹ್ಮವಿದೋ ವದನ್ತಿ ಪಞ್ಚಾಗ್ನಯೋ ಯೇ ಚ ತ್ರಿಣಾಚಿಕೇತಾಃ

ಸತ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾ, ಪುಣ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಪರಮ ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಐದು ಅಗ್ನಿಯ ಯಜ್ಞ ಮತ್ತು ಮೂರು ನಚಿಕೇತ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿದವರು, ಅವನನ್ನು ನೆರಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

ಯಃ ಸೇತುರೀಜಾನಾನಾಮಕ್ಷರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಯತ್ ಪರಮ್ । ಅಭಯಂ ತಿತೀರ್ಷತಾಂ ಪಾರಂ [https://puranastudy.000space.com/pur_index15/nachiketa.htm ನಾಚಿಕೇತಁ] ಶಕೇಮಹಿ

ಯಾರು ಅಕ್ಷಯವಾದ ಪರಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವರು, ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಭಯವಿಲ್ಲದ ದಡವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸೇತುವೆಯಂತೆ ಇದೆ. ನಚಿಕೇತ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸೋಣ.

ಆತ್ಮಾನಁ ರಥಿನಂ ವಿದ್ಧಿ ಶರೀರಁ ರಥಮೇವ ತು । ಬುದ್ಧಿಂ ತು ಸಾರಥಿಂ ವಿದ್ಧಿ ಮನಃ ಪ್ರಗ್ರಹಮೇವ ಚ

ಆತ್ಮವನ್ನೇ ರಥದ ಓಡಿಸುವವನಂತೆ ತಿಳಿ, ದೇಹವೇ ರಥ. ಬುದ್ಧಿಯೇ ರಥದವನು, ಮನಸ್ಸೇ ರಾಶಿಯ ಕಟ್ಟಿ ಎಂದು ತಿಳಿ.

ಇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ಹಯಾನಾಹುರ್ವಿಷಯಾಁ ಸ್ತೇಷು ಗೋಚರಾನ್ । ಆತ್ಮೇನ್ದ್ರಿಯಮನೋಯುಕ್ತಂ ಭೋಕ್ತೇತ್ಯಾಹುರ್ಮನೀಷಿಣಃ

ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಕುದುರೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳು ಅವು ಸಾಗುವ ದಾರಿಗಳು. ಆತ್ಮ, ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವವನು ಅನುಭವಿಸುವವನು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಯಸ್ತ್ವವಿಜ್ಞಾನವಾನ್ಭವತ್ಯಯುಕ್ತೇನ ಮನಸಾ ಸದಾ । ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಾಣ್ಯವಶ್ಯಾನಿ ದುಷ್ಟಾಶ್ವಾ ಇವ ಸಾರಥೇಃ

ಯಾರಿಗೆ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲವೋ, ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅವನಿಗೆ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಕೆಟ್ಟ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ಅವನನ್ನು ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.

ಯಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವಾನ್ಭವತಿ ಯುಕ್ತೇನ ಮನಸಾ ಸದಾ । ತಸ್ಯೇನ್ದ್ರಿಯಾಣಿ ವಶ್ಯಾನಿ ಸದಶ್ವಾ ಇವ ಸಾರಥೇಃ

ಯಾರಿಗೆ ವಿವೇಕವಿದೆ, ಯಾವಾಗಲೂ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ, ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅವನಿಗೆ ವಶದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.

ಯಸ್ತ್ವವಿಜ್ಞಾನವಾನ್ಭವತ್ಯಮನಸ್ಕಃ ಸದಾಽಶುಚಿಃ । ನ ಸ ತತ್ಪದಮಾಪ್ನೋತಿ ಸಂಸಾರಂ ಚಾಧಿಗಚ್ಛತಿ

ಯಾರಿಗೆ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಶಾಂತ ಮತ್ತು ಅಶುದ್ಧವಾಗಿದೆಯೋ, ಅವನು ಆ ಪರಮಪದವನ್ನು ತಲುಕುವುದಿಲ್ಲ, ಅವನು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಚಕ್ರದಲ್ಲೇ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ.

ಯಸ್ತು ವಿಜ್ಞಾನವಾನ್ಭವತಿ ಸಮನಸ್ಕಃ ಸದಾ ಶುಚಿಃ । ಸ ತು ತತ್ಪದಮಾಪ್ನೋತಿ ಯಸ್ಮಾದ್ಭೂಯೋ ನ ಜಾಯತೇ

ಯಾರಿಗೆ ವಿವೇಕವಿದೆ, ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಅವನು ಆ ಪರಮಪದವನ್ನು ತಲುಕುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

ವಿಜ್ಞಾನಸಾರಥಿರ್ಯಸ್ತು ಮನಃ ಪ್ರಗ್ರಹವಾನ್ನರಃ । ಸೋಽಧ್ವನಃ ಪಾರಮಾಪ್ನೋತಿ ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಮ್

ಯಾರು ವಿವೇಕವನ್ನು ರಥದವನು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ರಾಶಿಯ ಕಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಅವನು ಜೀವನದ ದಾರಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ತಲುಕಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಇನ್ದ್ರಿಯೇಭ್ಯಃ ಪರಾ ಹ್ಯರ್ಥಾ ಅರ್ಥೇಭ್ಯಶ್ಚ ಪರಂ ಮನಃ । ಮನಸಸ್ತು ಪರಾ ಬುದ್ಧಿರ್ಬುದ್ಧೇರಾತ್ಮಾ ಮಹಾನ್ಪರಃ

ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗಿಂತ ವಿಷಯಗಳು ಮೇಲು, ವಿಷಯಗಳಿಗಿಂತ ಮನಸ್ಸು ಮೇಲು, ಮನಸ್ಸಿಗಿಂತ ಬುದ್ಧಿ ಮೇಲು, ಬುದ್ಧಿಗಿಂತ ಮಹಾತ್ಮೆ ಮೇಲು.

ಮಹತಃ ಪರಮವ್ಯಕ್ತಮವ್ಯಕ್ತಾತ್ಪುರುಷಃ ಪರಃ । ಪುರುಷಾನ್ನ ಪರಂ ಕಿಂಚಿತ್ಸಾ [https://sa.wikisource.org/s/3gst ಕಾಷ್ಠಾ] ಸಾ ಪರಾ ಗತಿಃ

ಮಹಾತ್ಮೆಯಿಗಿಂತ ಅವ್ಯಕ್ತವು ಮೇಲು, ಅವ್ಯಕ್ತಕ್ಕಿಂತ ಪುರುಷನು ಮೇಲು, ಪುರುಷನಿಗಿಂತ ಮೇಲು ಏನೂ ಇಲ್ಲ — ಅದು ಗುರಿ, ಅದು ಪರಮಗತಿ.

ಏಷ ಸರ್ವೇಷು ಭೂತೇಷು ಗೂಢೋಽಽತ್ಮಾ ನ ಪ್ರಕಾಶತೇ । ದೃಶ್ಯತೇ ತ್ವಗ್ರ್ಯಯಾ ಬುದ್ಧ್ಯಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮಯಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿಭಿಃ

ಈ ಆತ್ಮ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗುಪ್ತವಾಗಿರುವದು, ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವರು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು ಅದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.

ಯಚ್ಛೇದ್ವಾಙ್ಮನಸೀ ಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತದ್ಯಚ್ಛೇಜ್ಜ್ಞಾನ ಆತ್ಮನಿ । ಜ್ಞಾನಮಾತ್ಮನಿ ಮಹತಿ ನಿಯಚ್ಛೇತ್ತದ್ಯಚ್ಛೇಚ್ಛಾನ್ತ ಆತ್ಮನಿ

ಜ್ಞಾನಿಯು ಮಾತನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿ, ಮಹಾತ್ಮೆಯನ್ನು ಶಾಂತ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಿ.

ಉತ್ತಿಷ್ಠತ ಜಾಗ್ರತ ಪ್ರಾಪ್ಯ ವರಾನ್ನಿಬೋಧತ । ಕ್ಷುರಸ್ಯ ಧಾರಾ ನಿಶಿತಾ ದುರತ್ಯಯಾ ದುರ್ಗಂ ಪಥಸ್ತತ್ಕವಯೋ ವದನ್ತಿ

ಎದ್ದು, ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಿ; ಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿ, ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಿರಿ. ಈ ದಾರಿ ಕ್ಷುರದ ಅಂಚಿನಂತೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದೆ, ದಾಟಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ — ಎಂದು ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅಶಬ್ದಮಸ್ಪರ್ಶಮರೂಪಮವ್ಯಯಂ ತಥಾಽರಸಂ ನಿತ್ಯಮಗನ್ಧವಚ್ಚ ಯತ್ । ಅನಾದ್ಯನನ್ತಂ ಮಹತಃ ಪರಂ ಧ್ರುವಂ ನಿಚಾಯ್ಯ ತನ್ಮೃತ್ಯುಮುಖಾತ್ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ

ಯಾವುದು ಶಬ್ದವಿಲ್ಲ, ಸ್ಪರ್ಶವಿಲ್ಲ, ರೂಪವಿಲ್ಲ, ನಾಶವಾಗದು, ರುಚಿಯಿಲ್ಲ, ಶಾಶ್ವತ, ವಾಸನೆಯಿಲ್ಲ, ಆದಿಯಿಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಮಹಾತ್ಮೆಯಿಗಿಂತ ಮೇಲು, ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ — ಅದನ್ನು ಅರಿತವನು ಮರಣದ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

ನಾಚಿಕೇತಮುಪಾಖ್ಯಾನಂ ಮೃತ್ಯುಪ್ರೋಕ್ತಁ ಸನಾತನಮ್ । ಉಕ್ತ್ವಾ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ಮೇಧಾವೀ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ಮಹೀಯತೇ

ನಚಿಕೇತನ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು, ಮರಣನು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ ಜ್ಞಾನಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

ಯ ಇಮಂ ಪರಮಂ ಗುಹ್ಯಂ ಶ್ರಾವಯೇದ್ ಬ್ರಹ್ಮಸಂಸದಿ । ಪ್ರಯತಃ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲೇ ವಾ ತದಾನನ್ತ್ಯಾಯ ಕಲ್ಪತೇ । ತದಾನನ್ತ್ಯಾಯ ಕಲ್ಪತ ಇತಿ

ಯಾರು ಈ ಪರಮ ಗುಪ್ತವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅನಂತತೆಯ ಯೋಗ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅನಂತತೆಯ ಯೋಗ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.