ಯಮಧರ್ಮನಿಗೆ ನಚಿಕೇತನು ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸುಲಭವಾದದ್ದು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಯಮನು ಸ್ವತಃ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಚಾರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಯಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಯವಲ್ಲ. ಯಮಧರ್ಮನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ನಚಿಕೇತನು ಕೇಳಿದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಗುರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇಂತಹ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಸಮಾನಿಸದು. ಯಮನು ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನೀನು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡು. ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕುವ ಪುತ್ರರು, ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಅನೇಕ ಹಸುಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಬಂಗಾರ, ಕುದುರೆಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಎಷ್ಟು ವರ್ಷ ಬೇಕಾದರೂ ನೀನು ಬದುಕು." "ನೀನು ಇನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವ ವರವನ್ನು ಸಮಾನವೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದೋ, ಅದನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡು. ಧನ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಮಹಾ ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗು, ನಚಿಕೇತಾ. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳ ಅನುಭವಿ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ." "ಮಾನವ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾದ ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕೇಳು. ಇಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಯುವತಿಯರು, ರಥಗಳು, ವಾದ್ಯಗಳು ಇವೆ; ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗದು. ನಾನೇ ನಿನಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತೇನೆ; ನಚಿಕೇತಾ, ನೀನು ಇವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು. ಸಾವು ಕುರಿತು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಬೇಡ." "ಯಾವುದೇ ನಾಶವಂತವಾದವುಗಳು ನಾಳೆ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ; ಇವುಗಳು ಎಲ್ಲ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಜೀವಮಾನವೂ ಅಲ್ಪವಾದದು; ನಿನಗೆ ರಥಗಳು, ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ." ನಚಿಕೇತನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಧನದಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವೆಂದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಧನವನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆಯಬಹುದು. ನೀನು ಜೀವಿಸುವವರೆಗೆ ನಾವು ಕೂಡ ಬದುಕಬಹುದು. ಆದರೆ ನಾನು ಬಯಸುವ ವರವು ಒಂದೇ—ಅದು ಸಾವು ನಂತರದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದು." "ಅಶಾಶ್ವತವಾದ, ನಾಶವಾಗುವ ವಿಷಯಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವಾಗ, ಶಾಶ್ವತವಾದ ಅಮೃತವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಯಾರು ಸುಂದರತೆ ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ." "ಯಮಧರ್ಮನೇ, ಈ ಸಾವು ನಂತರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿದೆ. ಆ ಮಹತ್ತರವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಈ ಗುಟ್ಟಾದ, ಆಂತರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ವರವನ್ನೇ ನಾನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಬೇರೆ ಯಾವ ವರವನ್ನೂ ನಾನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ." ಯಮನು ಹೇಳಿದನು: "ಒಂದು ದಾರಿಯು ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನದು, ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರೇಯಸ್ಸಿನದು. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಉದ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಯಾರು ಪ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಗುರಿಯಿಂದ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ." "ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಯಸ್ಸು ಎರಡೂ ಮಾನವನ ಬಳಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ; ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಮೂಢರು ಲಾಭ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಪ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ." "ನೀನು, ನಚಿಕೇತಾ, ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೀಯೆ. ಅನೇಕ ಜನರು ಮುಳುಗುವ ಆ ಧನದ ಸರಪಳಿಗೆ ನೀನು ಒಳಗಾಗಿಲ್ಲ." "ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವು ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿವೆ, ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ನಚಿಕೇತಾ, ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅನೇಕ ಇಚ್ಛೆಗಳು ನಿನ್ನನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ." "ಅಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು, ತಾವು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಮೋಹಿತರಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಕುರುಡರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಕುರುಡರಂತೆ ಇತರರನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ." "ಮಕ್ಕಳಂತೆ, ಅಜ್ಞಾನದೊಳಗೆ ಇರುವವರು, ಧನದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, 'ಈ ಲೋಕವೇ ಇದೆ, ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅವರು ನನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುವರು." "ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಲು ಬಹುಮಾನವರು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕೇಳಿದರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು. ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸುವವನು ಅದ್ಭುತ, ಗ್ರಹಿಸುವವನು ಕುಶಲ, ಅರಿತವನು ಅದ್ಭುತ." "ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಎಷ್ಟೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ. ಇದನ್ನು ಬೋಧಿಸುವವನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬೇಕು; ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಯುಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ." "ಇದನ್ನು ತರ್ಕದಿಂದ ಅರಿಯಲಾಗದು; ಇದನ್ನು ಬೇರೊಬ್ಬನು ಬೋಧಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ, ಯೋಗ್ಯನಾದವನಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ನೀನು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೀಯೆ; ನಿನಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುವವನು ನಮಗೆ ಸಿಗಲಿ." "ನಾನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ—ಈ ಭೌತಿಕ ಸಂಪತ್ತು ನಾಶವಾಗುವದು; ಶಾಶ್ವತವಾದುದನ್ನು ಅಶಾಶ್ವತದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಚಿಕೇತಾ, ನೀನು ಅಶಾಶ್ವತದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಾನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ." "ಇಚ್ಛೆಗಳ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ, ಲೋಕದ ಆಧಾರ, ಕರ್ಮಗಳ ಅಂತ್ಯ, ಭಯರಹಿತದ ದಡ, ಮಹಾ ಪ್ರಶಂಸೆ, ಐಶ್ವರ್ಯದ ಮೂಲ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನೀನು ನೋಡಿ, ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದೀಯೆ." "ಆ ದೈವಿಕಾತ್ಮನು, ನೋಡಲು ಕಷ್ಟ, ಆಳವಾದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ, ಪ್ರಾಚೀನನು—ಅವನನ್ನು ಅಂತರಾತ್ಮದ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅರಿತ ಜ್ಞಾನಿ, ಆನಂದ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ." "ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾನವನು, ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತು, ಅದನ್ನು ಪಡೆದು, ನಿಜವಾದ ಆನಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ನನಗೆ ನಚಿಕೇತನ ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿದೆ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ." "ಧರ್ಮಕ್ಕೂ, ಅಧರ್ಮಕ್ಕೂ, ಮಾಡಿದದ್ದಕ್ಕೂ, ಮಾಡದದ್ದಕ್ಕೂ, ಇರುವುದಕ್ಕೂ, ಬರಬೇಕಾದುದಕ್ಕೂ ಭಿನ್ನವಾದುದನ್ನು ನೀನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ; ಅದನ್ನು ವಿವರಿಸು." "ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳು ಘೋಷಿಸುವ, ತಪಸ್ಸುಗಳು ಸಾರುವ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವರು ಬಯಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ನಾನು ಸಣ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಅದು ಓಂ ಎಂಬುದು." "ಈ ಒಂದು ಅಕ್ಷರವೇ ಬ್ರಹ್ಮ; ಈ ಒಂದು ಅಕ್ಷರವೇ ಪರಮ. ಇದನ್ನು ಅರಿತವನು ಏನು ಬಯಸಿದರೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ." "ಇದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಧಾರ, ಪರಮ ಆಧಾರ. ಈ ಆಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ." "ಜ್ಞಾನಿ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ, ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಎಲ್ಲಿಂದಲೂ ಬರಲಿಲ್ಲ, ಯಾರೂ ಅವನಿಂದ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವನು ಅಜ, ಶಾಶ್ವತ, ಅನಂತ, ಪ್ರಾಚೀನ; ದೇಹ ನಾಶವಾದರೂ ಅವನು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ." "ಯಾರು 'ಅವನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೋ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬನು 'ಅವನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು' ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೋ, ಇಬ್ಬರೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ." "ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅತಿ ಮಹತ್ತಾದುದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು—ಆ ಆತ್ಮನು ಜೀವಿಯ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವನು. ಯಾರು ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಇಂದ್ರಿಯ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಆತ್ಮದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನೋಡುವನೋ, ಅವನು ದುಃಖದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ." "ಕುಳಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವನು; ಮಲಗಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೋಗುವನು. ನಾನು ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರು ಆ ಆನಂದಮಯ, ನಿರಾನಂದ ದೈವಿಕನನ್ನು ಅರಿಯಬಲ್ಲರು?" "ದೇಹಗಳ ನಡುವೆ ದೇಹವಿಲ್ಲದವನು, ಸ್ಥಿರವಲ್ಲದವರ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿರನಾದವನು, ಆ ಮಹದಾತ್ಮನನ್ನು ಅರಿತ ಜ್ಞಾನಿ ದುಃಖಪಡುವುದಿಲ್ಲ." "ಈ ಆತ್ಮನು ಉಪದೇಶದಿಂದಲೂ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ, ಬಹುಪಾಠದಿಂದಲೂ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆತ್ಮನು ಯಾರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಆತ್ಮನು ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ." "ದುಷ್ಟಾಚರಣೆ ತ್ಯಜಿಸದವನಿಗೆ, ಶಾಂತನಾಗದವನಿಗೆ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗದವನಿಗೆ, ಮನಸ್ಸು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಇದು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ದೊರೆಯದು." "ಯಾರಿಗೋ ಬ್ರಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಕ್ಷತ್ರವೂ ಆಹಾರ, ಸಾವು ಉಪಹಾರ—ಅವನಿರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಯಾರೂ ತಿಳಿಯಲಾಗದು." "ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವನ್ನು ಸೇವಿಸುವವರು, ಪರಮ ಗುಹೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಪಂಚಾಗ್ನಿ ಮತ್ತು ತ್ರೈ ನಚಿಕೇತ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿದವರು ಅವನನ್ನು ಛಾಯೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ." "ಅದು ಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸೇತುವೆ, ಅವಿನಾಶಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮ ಗುರಿ; ಭಯರಹಿತದ ದಡವನ್ನು ದಾಟಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ, ನಚಿಕೇತಾ, ನಾವು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶಕ್ತರಾಗೋಣ." "ಆತ್ಮನನ್ನು ಸವಾರನಂತೆ, ದೇಹವನ್ನು ರಥದಂತೆ ತಿಳಿಯು; ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ರಥಚಾಲಕರಂತೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಲಗಾಮಿನಂತೆ ತಿಳಿಯು." "ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಕುದುರೆಗಳು, ಅವುಗಳ ವಸ್ತುಗಳು ಅವು ಸಾಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳು; ಆತ್ಮನು ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅನುಭವಿಸುವವನಾಗಿರುವನು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ." "ಯಾರಿಗೆ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲವೋ, ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಲ್ಲವೋ, ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅಶಾಂತ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ." "ಯಾರಿಗೆ ವಿವೇಕವಿದ್ದೋ, ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದೋ, ಅವನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ." "ಯಾರಿಗೆ ವಿವೇಕವಿಲ್ಲವೋ, ಮನಸ್ಸು ಅಸ್ಥಿರವೋ, ಅಶುದ್ಧವೋ, ಅವನು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ." ಇಂತಹ ರೀತಿ ಯಮನು ನಚಿಕೇತನಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು, ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಭೇದವನ್ನು, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು, ಜೀವನದ ಗಂಭೀರ tattvaಗಳನ್ನು ಪ್ರಣಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.