తం చేద్బ్రూయుర్యదిదమస్మిన్బ్రహ్మపురే దహరం పుణ్డరీకం వేశ్మ దహరోఽస్మిన్నన్తరాకాశః కిం తదత్ర విద్యతే యదన్వేష్టవ్యం యద్వావ విజిజ్ఞాసితవ్యమితి స బ్రూయాత్
వారు ఇలా అడిగితే—'ఈ బ్రహ్మపురిలో ఈ చిన్న పద్మాకార గృహం, అందులో ఈ చిన్న ఆకాశం—ఇందులో ఏముంది తెలుసుకోవాల్సింది? ఏది తెలుసుకోవాలి?'—అని, అప్పుడు ఇలా చెప్పాలి.
యావాన్వా అయమాకాశస్తావానేషోఽన్తర్హృదయ ఆకాశ ఉభే అస్మిన్ద్యావాపృథివీ అన్తరేవ సమాహితే ఉభావగ్నిశ్చ వాయుశ్చ సూర్యాచన్ద్రమసావుభౌ విద్యున్నక్షత్రాణి యచ్చాస్యేహాస్తి యచ్చ నాస్తి సర్వం తదస్మిన్సమాహితమితి
ఈ ఆకాశం ఎంత విస్తారంగా ఉందో, మన హృదయంలో ఉన్న ఆకాశం కూడా అంతే విస్తారంగా ఉంది. అందులోనే ఆకాశం, భూమి, అగ్ని, వాయువు, సూర్యుడు, చంద్రుడు, మెరుపులు, నక్షత్రాలు, ఇక్కడ ఉన్నదీ, లేనిదీ—అన్నీ అందులోనే ఉన్నాయి.
తం చేద్బ్రూయురస్మిꣳశ్చేదిదం బ్రహ్మపురే సర్వꣳ సమాహితꣳ సర్వాణి చ భూతాని సర్వే చ కామా యదైతజ్జరామాప్నోతి ప్రధ్వꣳసతే వా కిం తతోఽతిశిష్యత ఇతి
వారు ఇలా అడిగితే—'ఈ బ్రహ్మపురిలో అన్నీ, అన్ని జీవులు, అన్ని కోరికలు ఉన్నాయంటే, దీనికి వృద్ధాప్యం వచ్చినప్పుడు లేదా ఇది నశించినప్పుడు, మిగిలేది ఏమిటి?'
తద్యథేహ కర్మజితో లోకః క్షీయత ఏవమేవాముత్ర పుణ్యజితో లోకః క్షీయతే తద్య ఇహాత్మానమనువిద్య వ్రజన్త్యేతాꣳశ్చ సత్యాన్కామాꣳస్తేషాꣳ సర్వేషు లోకేష్వకామచారో భవత్యథ య ఇహాత్మానమనువిద్య వ్రజన్త్యేతాꣳశ్చ సత్యాన్కామాꣳస్తేషాꣳ సర్వేషు లోకేషు కామచారో భవతి
ఇక్కడ కర్మఫలంతో పొందిన లోకం ఎలా నశించిపోతుందో, అలా అక్కడ పుణ్యఫలంతో పొందిన లోకం కూడా నశించిపోతుంది. కాని, ఇక్కడ ఆత్మను, ఈ నిజమైన కోరికలను తెలుసుకుని వెళ్ళినవాళ్లకు అన్ని లోకాల్లో స్వేచ్ఛగా సంచారం ఉంటుంది. కాని, ఆత్మను, ఈ నిజమైన కోరికలను తెలియక వెళ్ళినవాళ్లకు అన్ని లోకాల్లో స్వేచ్ఛ ఉండదు.
స యది పితృలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్య పితరః సముత్తిష్ఠన్తి తేన పితృలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
అతడు పితృలోకాన్ని కోరుకుంటే, అతని సంకల్పంతోనే అతని పితృదేవతలు ఎదురు వస్తారు; ఆ పితృలోకాన్ని పొందినవాడు మహిమాన్వితుడవుతాడు.
అథ యది మాతృలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్య మాతరః సముత్తిష్ఠన్తి తేన మాతృలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఇప్పుడు ఎవరికైనా తల్లి లోకం కావాలని ఆకాంక్ష ఉంటే, ఆయన మనసులో అనుకుంటే చాలు, తల్లులు ఆయనకు ప్రత్యక్షమవుతారు. ఆ తల్లి లోకాన్ని పొందినవాడు గొప్పవాడవుతాడు.
అథ యది భ్రాతృలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్య భ్రాతరః సముత్తిష్ఠన్తి తేన భ్రాతృలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఇప్పుడు ఎవరికైనా అన్నదమ్ముల లోకం కావాలని ఆకాంక్ష ఉంటే, ఆయన మనసులో అనుకున్న వెంటనే అన్నదమ్ములు ఆయనకు ప్రత్యక్షమవుతారు. ఆ అన్నదమ్ముల లోకాన్ని పొందినవాడు మహిమను పొందుతాడు.
అథ యది స్వసృలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్య స్వసారః సముత్తిష్ఠన్తి తేన స్వసృలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఇప్పుడు ఎవరికైనా అక్కచెల్లెళ్ల లోకం కావాలని ఆకాంక్ష ఉంటే, ఆయన మనసులో అనుకున్న వెంటనే అక్కచెల్లెళ్లు ఆయనకు ప్రత్యక్షమవుతారు. ఆ అక్కచెల్లెళ్ల లోకాన్ని పొందినవాడు గొప్పవాడవుతాడు.
అథ యది సఖిలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్య సఖాయః సముత్తిష్ఠన్తి తేన సఖిలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఇప్పుడు ఎవరికైనా స్నేహితుల లోకం కావాలని ఆకాంక్ష ఉంటే, ఆయన మనసులో అనుకున్న వెంటనే స్నేహితులు ఆయనకు ప్రత్యక్షమవుతారు. ఆ స్నేహితుల లోకాన్ని పొందినవాడు మహిమను పొందుతాడు.
అథ యది గన్ధమాల్యలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్య గన్ధమాల్యే సముత్తిష్ఠతస్తేన గన్ధమాల్యలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఇప్పుడు ఎవరికైనా సువాసనలూ, పూలమాలల లోకం కావాలని ఆకాంక్ష ఉంటే, ఆయన మనసులో అనుకున్న వెంటనే సువాసనలు, పూలమాలలు ఆయనకు ప్రత్యక్షమవుతాయి. ఆ సువాసనలూ, పూలమాలల లోకాన్ని పొందినవాడు గొప్పవాడవుతాడు.
అథ యద్యన్నపానలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్యాన్నపానే సముత్తిష్ఠతస్తేనాన్నపానలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఇప్పుడు ఎవరికైనా అన్నపానీయాల లోకం కావాలని ఆకాంక్ష ఉంటే, ఆయన మనసులో అనుకున్న వెంటనే అన్నపానీయాలు ఆయనకు ప్రత్యక్షమవుతాయి. ఆ అన్నపానీయాల లోకాన్ని పొందినవాడు మహిమను పొందుతాడు.
అథ యది గీతవాదిత్రలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్య గీతవాదిత్రే సముత్తిష్ఠతస్తేన గీతవాదిత్రలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఇప్పుడు ఎవరికైనా పాటలు, వాద్యాల లోకం కావాలని ఆకాంక్ష ఉంటే, ఆయన మనసులో అనుకున్న వెంటనే పాటలు, వాద్యాలు ఆయనకు ప్రత్యక్షమవుతాయి. ఆ పాటలూ, వాద్యాల లోకాన్ని పొందినవాడు గొప్పవాడవుతాడు.
అథ యది స్త్రీలోకకామో భవతి సఙ్కల్పాదేవాస్య స్త్రియః సముత్తిష్ఠన్తి తేన స్త్రీలోకేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఇప్పుడు ఎవరికైనా స్త్రీల లోకం కావాలని ఆకాంక్ష ఉంటే, ఆయన మనసులో అనుకున్న వెంటనే స్త్రీలు ఆయనకు ప్రత్యక్షమవుతారు. ఆ స్త్రీల లోకాన్ని పొందినవాడు మహిమను పొందుతాడు.
యం యమన్తమభికామో భవతి యం కామం కామయతే సోఽస్య సఙ్కల్పాదేవ సముత్తిష్ఠతి తేన సమ్పన్నో మహీయతే
ఎవరు ఏదైనా పరమార్థాన్ని కోరినా, ఏదైనా కోరికను కోరినా, అది ఆయన మనసులో అనుకున్న వెంటనే సిద్ధమవుతుంది. ఆ కోరికను పొందినవాడు గొప్పవాడవుతాడు.
త ఇమే సత్యాః కామా అనృతాపిధానాస్తేషాꣳ సత్యానాꣳ సతామనృతమపిధానం యో యో హ్యస్యేతః ప్రైతి న తమిహ దర్శనాయ లభతే
ఈ నిజమైన కోరికలు అబద్ధపు ఆవరణతో మూసబడి ఉంటాయి. ఈ నిజమైన కోరికల మధ్య అబద్ధమే ఆవరణగా ఉంటుంది. ఎవరు ఈ కోరికలను తెలుసుకోకుండా ఇక్కడ నుంచి వెళ్ళిపోతారో, వారు వాటిని ఇక్కడ పొందలేరు.
స వా ఏష ఆత్మా హృది తస్యైతదేవ నిరుక్తꣳ హృద్యయమితి తస్మాద్ధృదయమహరహర్వా ఏవంవిత్స్వర్గం లోకమేతి
ఈ ఆత్మ హృదయంలో ఉంది. అందుకే దీనికి 'హృదయం' అనే పేరు వచ్చింది. ఇది హృదయంలోనే ఉండటం వల్లే అలా అంటారు. ఈ విధంగా ఎవరైనా తెలుసుకుంటే, వారు ప్రతిరోజూ స్వర్గ లోకాన్ని పొందుతారు.
అథ య ఏష సమ్ప్రసాదోఽస్మాచ్ఛరీరాత్సముత్థాయ పరం జ్యోతిరుపసమ్పద్య స్వేన రూపేణాభినిష్పద్యత ఏష ఆత్మేతి హోవాచైతదమృతమభయమేతద్బ్రహ్మేతి తస్య హ వా ఏతస్య బ్రహ్మణో నామ సత్యమితి
ఈ ప్రశాంతమైన ఆత్మ ఈ శరీరం నుంచి బయలుదేరి, పరమ జ్యోతి చేరుకొని, తన స్వరూపంలో వెలుగుతుంది. ఇదే ఆత్మ అని చెప్పారు. ఇదే అమృతం, భయం లేని బ్రహ్మం. ఈ బ్రహ్మానికి 'సత్యం' అనే పేరు ఉంది.
తాని హ వా ఏతాని త్రీణ్యక్షరాణి సతీయమితి తద్యత్సత్తదమృతమథ యత్తి తన్మర్త్యమథ యద్యం తేనోభే యచ్ఛతి యదనేనోభే యచ్ఛతి తస్మాద్యమహరహర్వా ఏవంవిత్స్వర్గం లోకమేతి
ఇవి మూడు అక్షరాలు — సత్, తి, యం. ఇందులో 'సత్' అనగా అమృతం, 'తి' అనగా మరణం, 'యం' అనగా రెండింటిని కలిపేది. ఈ కలయిక వల్ల, ఈ విధంగా తెలుసుకున్నవాడు ప్రతిరోజూ స్వర్గ లోకాన్ని పొందుతాడు.
అథ య ఆత్మా స సేతుర్ధృతిరేషాం లోకానామసమ్భేదాయ నైతꣳ సేతుమహోరాత్రే తరతో న జరా న మృత్యుర్న శోకో న సుకృతం న దుష్కృతꣳ సర్వే పాప్మానోఽతో నివర్తన్తేఽపహతపాప్మా హ్యేష బ్రహ్మలోకః
ఈ ఆత్మే అన్ని లోకాలకూ వంతెన, వాటిని కలిసిపోకుండా నిలబెట్టే ఆధారం. ఈ వంతెనను దాటి రాత్రి, పగలు, వృద్ధాప్యం, మరణం, దుఃఖం, మంచి, చెడు ఏదీ దాటలేవు. అన్ని పాపాలు అక్కడే ఆగిపోతాయి. ఇది పాపరహితమైన బ్రహ్మ లోకం.
తస్మాద్వా ఏతꣳ సేతుం తీర్త్వాన్ధః సన్ననన్ధో భవతి విద్ధః సన్నవిద్ధో భవత్యుపతాపీ సన్ననుపతాపీ భవతి తస్మాద్వా ఏతꣳ సేతుం తీర్త్వాపి నక్తమహరేవాభినిష్పద్యతే సకృద్విభాతో హ్యేవైష బ్రహ్మలోకః
కాబట్టి, ఈ వంతెనను దాటి, అంధుడు అయినా అంధుడు కాడు, గాయపడినవాడు అయినా గాయపడడు, బాధపడినవాడు అయినా బాధపడడు. ఈ వంతెనను దాటి కూడా, అక్కడ రాత్రి ఉండదు, పగలు మాత్రమే ఉంటుంది. ఎందుకంటే, బ్రహ్మ లోకం ఎప్పుడూ వెలుగుతో ఉంటుంది.
తద్య ఏవైతం బ్రహ్మలోకం బ్రహ్మచర్యేణానువిన్దన్తి తేషామేవైష బ్రహ్మలోకస్తేషాꣳ సర్వేషు లోకేషు కామచారో భవతి
బ్రహ్మచర్యాన్ని పాటిస్తూ ఈ బ్రహ్మ లోకాన్ని తెలుసుకునేవారికి, అదే బ్రహ్మ లోకం సొంతమవుతుంది. వారికి అన్ని లోకాలలో కోరికల ప్రకారం స్వేచ్ఛగా సంచరించగల స్వాతంత్ర్యం లభిస్తుంది.
అథ యద్యజ్ఞ ఇత్యాచక్షతే బ్రహ్మచర్యమేవ తద్బ్రహ్మచర్యేణ హ్యేవ యో జ్ఞాతా తం విన్దతేఽథ యదిష్టమిత్యాచక్షతే బ్రహ్మచర్యమేవ తద్బ్రహ్మచర్యేణ హ్యేవేష్ట్వాత్మానమనువిన్దతే
ఇప్పుడు ఎవరు 'ఇది యజ్ఞం' అంటారో, అది బ్రహ్మచర్యమే. ఎందుకంటే బ్రహ్మచర్యం వల్లే తెలిసినవాడు దాన్ని పొందుతాడు. అలాగే, ఎవరు 'ఇది ఇష్టికర్మ' అంటారో, అది కూడా బ్రహ్మచర్యమే. బ్రహ్మచర్యం వల్లే ఆత్మను వెతికి తెలుసుకోవచ్చు.
అథ యత్సత్త్రాయణమిత్యాచక్షతే బ్రహ్మచర్యమేవ తద్బ్రహ్మచర్యేణ హ్యేవ సత ఆత్మనస్త్రాణం విన్దతేఽథ యన్మౌనమిత్యాచక్షతే బ్రహ్మచర్యమేవ తబ్బ్రహ్మచర్యేణ హ్యేవాత్మానమనువిద్య మనుతే
ఇక్కడ 'సత్రాయణం' అని పిలవబడేది నిజంగా బ్రహ్మచర్యమే. బ్రహ్మచర్యం వలన మన ఆత్మకు రక్షణ లభిస్తుంది. అలాగే 'మౌనం' అని పిలవబడేది కూడా బ్రహ్మచర్యమే. బ్రహ్మచర్యం ద్వారానే ఆత్మను తెలుసుకుని, మనసులో ఆత్మను తలచుతారు.
అథ యదనాశకాయనమిత్యాచక్షతే బ్రహ్మచర్యమేవ తదేష హ్యాత్మా న నశ్యతి యం బ్రహ్మచర్యేణానువిన్దతేఽథ మిత్యాచక్షతే బ్రహ్మచర్యమేవ తదరశ్చ హ వై ణ్యశ్చార్ణవౌ బ్రహ్మలోకే తృతీయస్యామితో దివి తదైరం మదీయꣳ సరస్తదశ్వత్థః సోమసవనస్ ప్రభువిమితꣳ హిరణ్మయమ్
'అనాశకాయనం' అని పిలవబడేది కూడా బ్రహ్మచర్యమే. బ్రహ్మచర్యం వల్ల తెలిసిన ఆత్మ ఎప్పుడూ నశించదు. అలాగే 'మితి' అని పిలవబడేది కూడా బ్రహ్మచర్యమే. బ్రహ్మలోకంలో రెండు సరస్సులు ఉన్నాయి — అర, న్య అనేవి. మూడవది, ఈ ఆకాశానికి పైన, ఐరం అనే సరస్సు, అది నాది; అది అశ్వత్త వృక్షం, సోమరసం తయారుచేసే స్థలం, బంగారు సరిహద్దు.
తద్య ఏవైతావరం చ ణ్యం చార్ణవౌ బ్రహ్మలోకే బ్రహ్మచర్యేణానువిన్దన్తి తేషామేవైష బ్రహ్మలోకస్తేషాꣳ సర్వేషు లోకేషు కామచారో భవతి
బ్రహ్మలోకంలో అర, న్య అనే రెండు సరస్సులను బ్రహ్మచర్యం ద్వారా చేరినవారికి మాత్రమే బ్రహ్మలోకం లభిస్తుంది. వారికి అన్ని లోకాల్లో తమ ఇష్టానుసారం సంచరించగల స్వేచ్ఛ ఉంటుంది.
అథ యా ఏతా హృదయస్య నాడ్యస్తాః పిఙ్గలస్యాణిమ్నస్తిష్ఠన్తి శుక్లస్య నీలస్య పీతస్య లోహితస్యేత్యసౌ వా ఆదిత్యః పిఙ్గల ఏష శుక్ల ఏష నీల ఏష పీత ఏష లోహితః
మన హృదయంలో ఉన్న నాడులు పింగళ, శుక్ల, నీల, పీత, లోహిత అనే సూక్ష్మ రూపాల్లో ఉంటాయి. ఆ సూర్యుడు పింగళ వర్ణంలో ఉన్నాడు, ఇది శుక్లం, ఇది నీలం, ఇది పీతం, ఇది ఎరుపు రంగులో ఉంది.
తద్యథా మహాపథ ఆతత ఉభౌ గ్రామౌ గచ్ఛతీమం చాముం చైవమేవైతా ఆదిత్యస్య రశ్మయ ఉభౌ లోకౌ గచ్ఛన్తీమం చాముం చాముష్మాదాదిత్యాత్ప్రతాయన్తే తా ఆసు నాడీషు సృప్తా ఆభ్యో నాడీభ్యః ప్రతాయన్తే తేఽముష్మిన్నాదిత్యే సృప్తాః
ఎలా రెండు గ్రామాల మధ్య పెద్ద రహదారి విస్తరించి ఉంటుందో, అలాగే సూర్యుని కిరణాలు ఈ లోకాన్ని, పరలోకాన్ని చేరుతాయి. ఆ సూర్యుని నుండి తిరిగి వస్తాయి; అవి ఈ నాడుల్లోకి ప్రవహిస్తాయి, ఈ నాడుల నుండి తిరిగి ఆ సూర్యుని చేరుతాయి.
సమస్తః సమ్ప్రసన్నః స్వప్నం న విజానాత్యాసు తదా నాడీషు సృప్తో భవతి తం న కశ్చన పాప్మా స్పృశతి తేజసా హి తదా సమ్పన్నో భవతి
ఎప్పుడు మనస్సు పూర్తిగా ప్రశాంతంగా, నిర్మలంగా ఉంటుందో, అప్పుడు మనిషి కలలు కనడు; ఆ సమయంలో అతడు ఆ నాడుల్లోకి లీనమై ఉంటాడు. అప్పుడు ఏదైనా పాపం అతడిని తాకదు, ఎందుకంటే అతడు ఆ సమయంలో తేజస్సుతో నిండిపోయి ఉంటాడు.
స బ్రూయాన్నాస్య జరయైతజ్జీర్యతి న వధేనాస్య హన్యత ఏతత్సత్యం బ్రహ్మపురమస్మిన్కామాః సమాహితాః ఏష ఆత్మాపహతపాప్మా విజరో విమృత్యుర్విశోకో విజిఘత్సోఽపిపాసః సత్యకామః సత్యసఙ్కల్పో యథా హ్యేవేహ ప్రజా అన్వావిశన్తి యథానుశాసనం యం యమన్తమభికామా భవన్తి యం జనపదం యం క్షేత్రభాగం తం తమేవోపజీవన్తి
అప్పుడు ఇలా చెప్పాలి: 'దీనికి వృద్ధాప్యం వచ్చినా ఇది వృద్ధాప్యం చెందదు; మరణంతో ఇది చనిపోదు. ఇది నిజమైన బ్రహ్మపురి, ఇందులో కోరికలు ఉన్నాయి. ఈ ఆత్మ పాపరహితమైనది, వృద్ధాప్యం లేని, మరణం లేని, దుఃఖం లేని, ఆకలి లేని, దాహం లేని, నిజమైన కోరికలు, నిజమైన సంకల్పాలు కలిగినది. ఇక్కడ ప్రజలు తమ కర్మను బట్టి లోకాల్లోకి ప్రవేశిస్తారు. అలాగే, ఎవరి కోరిక ఏదైతే, ఏ దేశం, ఏ భూమి కావాలనుకుంటే, వారు అదే పొందుతారు.'
అథ యే చాస్యేహ జీవా యే చ ప్రేతా యచ్చాన్యదిచ్ఛన్న లభతే సర్వం తదత్ర గత్వా విన్దతేఽత్ర హ్యస్యైతే సత్యాః కామా అనృతాపిధానాస్తద్యథాపి హిరణ్యనిధిం నిహితమక్షేత్రజ్ఞా ఉపర్యుపరి సఞ్చరన్తో న విన్దేయురేవమేవేమాః సర్వాః ప్రజా అహరహర్గచ్ఛన్త్య ఏతం బ్రహ్మలోకం న విన్దన్త్యనృతేన హి ప్రత్యూఢాః
ఇక్కడ ఆయనకు ఉన్న జీవులు, మరణించినవారు, ఇంకా ఏదైనా కోరినా కానీ పొందలేకపోతే, అవన్నీ అక్కడికి వెళ్ళినప్పుడు లభిస్తాయి. ఎందుకంటే ఇక్కడ ఆయన నిజమైన కోరికలు అబద్ధపు ఆవరణతో మూసబడి ఉంటాయి. ఒకవేళ ఎవరికైనా బంగారు నిధి దాగి ఉంటే, దాని స్థలం తెలియని వారు దాని మీద ఎన్నిసార్లు పోయినా దాన్ని కనుగొనలేరు. అలాగే, అన్ని ప్రాణులు ప్రతిరోజూ ఆ బ్రహ్మ లోకానికి వెళ్ళినా కూడా, అబద్ధపు ఆవరణ వల్ల దాన్ని తెలుసుకోలేరు.