బ్రహ్మవాదినో వదన్తి యద్వసూనాం ప్రాతః సవనꣳరుద్రాణాం మాధ్యన్దినꣳసవనమాదిత్యానాం చ విశ్వేషాం చ దేవానాం తృతీయసవనమ్
బ్రహ్మవేత్తలు ఇలా అంటారు: ఉదయపు సవనం వసువులకు, మధ్యాహ్నపు సవనం రుద్రులకు, మూడవ సవనం ఆదిత్యులు మరియు అన్ని దేవతలకు చెందింది.
క్వ తర్హి యజమానస్య లోక ఇతి స యస్తం న విద్యాత్కథం కుర్యాదథ విద్వాన్కుర్యాత్
అయితే యజమానుని లోకం ఎక్కడ? అతడు దానిని తెలియకపోతే ఎలా చేయాలి? తెలిసినవాడు మాత్రం తెలిసిన ప్రకారమే చేయాలి.
పురా ప్రాతరనువాకస్యోపాకరణాజ్జఘనేన గార్హపత్యస్యోదాఙ్ముఖ ఉపవిశ్య స వాసవꣳసామాభిగాయతి
ఉదయపు అనువాకం ప్రారంభించక ముందు, గార్హపత్యాగ్ని దగ్గర ఉత్తర దిక్కున, వెనుకవైపు కూర్చుని, వాసవ సామాన్ని పాడతాడు.
లో3కద్వారమపావా3ర్ణూ 33 పశ్యేమ త్వా వయꣳరా 33333 హు 3 మ్ ఆ 33 జ్యా 3 యో 3 ఆ 32111 ఇతి
లోకద్వారం తెరవువయ్యా, మేము నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాం, ప్రకాశవంతుడా. హుం ఆ జ్యా యో ఆ.
అథ జుహోతి నమోఽగ్నయే పృథివీక్షితే లోకక్షితే లోకం మే యజమానాయ విన్దైష వై యజమానస్య లోక ఏతాస్మి
తర్వాత హోమం చేస్తూ ఇలా అంటాడు: 'అగ్నిదేవా, భూమిని కాపాడేవాడా, లోకాన్ని కాపాడేవాడా, యజమానునికి లోకం దొరకాలని నాకు దయచేయు. ఇదే యజమానుని లోకం; నేనే అది.'
అత్ర యజమానః పరస్తాదాయుషః స్వాహాపజహి పరిఘమిత్యుక్త్వోత్తిష్ఠతి తస్మై వసవః ప్రాతఃసవనꣳసంప్రయచ్ఛన్తి
ఇక్కడ యజమాను ఆయుష్కాలాన్ని దాటి, 'స్వాహా, అడ్డంకిని తొలగించు' అని చెప్పి లేచి నిలబడతాడు. వసువులు అతనికి ఉదయపు సవనాన్ని ప్రసాదిస్తారు.
పురా మాధ్యన్దినస్య సవనస్యోపాకరణాజ్జఘనేనాగ్నీధ్రీయస్యోదఙ్ముఖ ఉపవిశ్య స రౌద్రꣳసామాభిగాయతి
మధ్యాహ్నపు సవనం ప్రారంభించక ముందు, అగ్నీధ్రాగ్ని దగ్గర ఉత్తర దిక్కున వెనుకవైపు కూర్చుని, రౌద్ర సామాన్ని పాడతాడు.
లో3కద్వారమపావా3ర్ణూ33 పశ్యేమ త్వా వయం వైరా33333 హు3మ్ ఆ33జ్యా 3యో3ఆ32111ఇతి
లోకద్వారం తెరవువయ్యా, మేము నిన్ను చూడాలని కోరుకుంటున్నాం, వీరుడా. హుం ఆ జ్యా యో ఆ.
అథ జుహోతి నమో వాయవేఽన్తరిక్షక్షితే లోకక్షితే లోకం మే యజమానాయ విన్దైష వై యజమానస్య లోక ఏతాస్మి
తర్వాత హోమం చేస్తూ ఇలా అంటాడు: 'వాయుదేవా, అంతరిక్షాన్ని కాపాడేవాడా, లోకాన్ని కాపాడేవాడా, యజమానునికి లోకం దొరకాలని నాకు దయచేయు. ఇదే యజమానుని లోకం; నేనే అది.'
అత్ర యజమానః పరస్తాదాయుషః స్వాహాపజహి పరిఘమిత్యుక్త్వోత్తిష్ఠతి తస్మై రుద్రా మాధ్యందినꣳసవనꣳసంప్రయచ్ఛన్తి
ఇక్కడ యజమాను ఆయుష్కాలాన్ని దాటి, 'స్వాహా, అడ్డంకిని తొలగించు' అని చెప్పి లేచి నిలబడతాడు. రుద్రులు అతనికి మధ్యాహ్నపు సవనాన్ని ప్రసాదిస్తారు.
పురా తృతీయసవనస్యోపాకరణాజ్జఘనేనాహవనీయస్యోదఙ్ముఖ ఉపవిశ్య స ఆదిత్యꣳస వైశ్వదేవꣳ సామాభిగాయతి
మూడవ సవనం కోసం పరికరాలు తీసుకురావడానికి ముందు, అహవనీయాగ్ని ఉత్తర దిశలో, తన వెనుకవైపు పెట్టుకుని కూర్చుని, ఆ యజ్ఞికుడు ఆదిత్యునికి వైశ్వదేవ సామవేద గానం చేస్తాడు.
లో3కద్వారమపావా3ర్ణూ33పశ్యేమ త్వా వయꣳ స్వారా 33333 హు3మ్ ఆ33 జ్యా3 యో3ఆ 32111 ఇతి
ఓ ప్రకాశమయుడా! లోకాలకు అడ్డంకులు లేకుండా ప్రవేశించే ద్వారం వలె నిన్ను మేము చూడగలుగుతామా అని ప్రార్థిస్తూ, 'స్వారా హుం ఆ జ్యాయో' అని పాడుతాడు.
ఆదిత్యమథ వైశ్వదేవం లో3కద్వారమపావా3ర్ణూ33 పశ్యేమ త్వా వయꣳసామ్రా33333 హు3మ్ ఆ33 జ్యా3యో3ఆ 32111 ఇతి
ఆదిత్యునికి, వైశ్వదేవునికి ఇలా పాడుతాడు: 'ఓ ప్రకాశవంతుడా! లోకాలకు అడ్డులేని ద్వారం వలె నిన్ను మేము చూడగలుగుతామా — సామ్రా హుం ఆ జ్యాయో.'
అథ జుహోతి నమ ఆదిత్యేభ్యశ్చ విశ్వేభ్యశ్చ దేవేభ్యో దివిక్షిద్భ్యో లోకక్షిద్భ్యో లోకం మే యజమానాయ విన్దత
అనంతరం, 'ఆదిత్యులకు, సమస్త దేవతలకు, ఆకాశంలో నివసించేవారికి, భూమిలో నివసించేవారికి నమస్కారం. యజమానునికి అతని లోకాన్ని దొరకజేయండి' అని పలుకుతూ హోమం చేస్తాడు.
ఏష వై యజమానస్య లోక ఏతాస్మ్యత్ర యజమానః పరస్తాదాయుషః స్వాహాపహత పరిఘమిత్యుక్త్వోత్తిష్ఠతి
ఇదే యజమానుని లోకం. ఇక్కడ నేను యజమానునిగా ఉన్నాను; ఈ జీవితం ముగిసిన తరువాత, 'స్వాహా, అడ్డం తొలగిపోయింది' అని చెప్పి లేచి నిలబడతాడు.
తస్మా ఆదిత్యాశ్చ విశ్వే చ దేవాస్తృతీయసవనꣳసంప్రయచ్ఛన్త్యేష హ వై యజ్ఞస్య మాత్రాం వేద య ఏవం వేద య ఏవం వేద
అందువల్ల ఆదిత్యులు, సమస్త దేవతలు మూడవ సవనాన్ని అనుగ్రహిస్తారు. యజ్ఞానికి పరిమితి ఏమిటో, ఇది తెలిసినవాడు మాత్రమే నిజంగా తెలుసుకున్నవాడు.
అసౌ వా ఆదిత్యో దేవమధు తస్య ద్యౌరేవ తిరశ్చీనవꣳశోఽన్తరిక్షమపూపో మరీచయః పుత్రాః
ఆ సూర్యుడు దేవతలకు అమృతం వంటిది. దాని అడ్డుగా వెళ్ళే కిరణం పై పొర, మధ్యలో ఉన్నది పిండి, కాంతిరశ్ములు దాని సంతానంగా ఉంటాయి.
తస్య యే ప్రాఞ్చో రశ్మయస్తా ఏవాస్య ప్రాచ్యో మధునాడ్యః । ఋచ ఏవ మధుకృత ఋగ్వేద ఏవ పుష్పం తా అమృతా ఆపస్తా వా ఏతా ఋచః
దాని తూర్పు వైపు ఉన్న కాంతిరశ్ములే తూర్పు అమృతనాళాలు. ఋక్ వేదమే తేనె తయారుచేసేది, ఋగ్వేదమే పువ్వు, ఆ మరణరహిత జలాలే ఈ ఋక్స్వరూపాలు.
ఏతమృగ్వేదమభ్యతపꣳస్తస్యాభితప్తస్య యశస్తేజ ఇన్ద్రియం వీర్యమన్నాద్యꣳరసోఽజాయత
ఆ ఋగ్వేదాన్ని ఆయన ఆవేశపరిచాడు. దానిలో ఆవేశం కలిగినప్పుడు, కీర్తి, తేజస్సు, ఇంద్రియశక్తి, బలము, ఆహారం, రసం పుట్టుకొచ్చాయి.
తద్వ్యక్షరత్తదాదిత్యమభితోఽశ్రయత్తద్వా ఏతద్యదేతదాదిత్యస్య రోహితꣳరూపమ్
ఆయన దానిని ఆస్వాదించాడు; సూర్యుని దగ్గర స్థానం సంపాదించాడు; ఇదే సూర్యుని ఎరుపు రూపం.
అథ యేఽస్య దక్షిణా రశ్మయస్తా ఏవాస్య దక్షిణా మధునాడ్యో యజూꣳష్యేవ మధుకృతో యజుర్వేద ఏవ పుష్పం తా అమృతా ఆపః
ఇప్పుడు, దక్షిణ దిశలో ఉన్న కాంతిరశ్ములే దక్షిణ అమృతనాళాలు. యజుర్వేదమే తేనె తయారుచేసేది, యజుర్వేదమే పువ్వు, ఆ మరణరహిత జలాలే ఇవి.
తాని వా ఏతాని యజూꣳష్యేతం యజుర్వేదమభ్యతపꣳస్తస్యాభితప్తస్య యశస్తేజ ఇన్ద్రియం వీర్యమన్నాద్యꣳరసోజాయత
ఈ యజుర్వేద మంత్రాలే అవి. ఆయన యజుర్వేదాన్ని ఆవేశపరిచాడు. దానిలో ఆవేశం కలిగినప్పుడు, కీర్తి, తేజస్సు, ఇంద్రియశక్తి, బలము, ఆహారం, రసం పుట్టుకొచ్చాయి.
తద్వ్యక్షరత్తదాదిత్యమభితోఽశ్రయత్తద్వా ఏతద్యదేతదాదిత్యస్య శుక్లꣳరూపమ్
ఆయన దానిని ఆస్వాదించాడు; సూర్యుని దగ్గర స్థానం సంపాదించాడు; ఇదే సూర్యుని తెల్లటి రూపం.
అథ యేఽస్య ప్రత్యఞ్చో రశ్మయస్తా ఏవాస్య ప్రతీచ్యో మధునాడ్యః సామాన్యేవ మధుకృతః సామవేద ఏవ పుష్పం తా అమృతా ఆపః
ఇప్పుడు, పశ్చిమ దిశలో ఉన్న కాంతిరశ్ములే పశ్చిమ అమృతనాళాలు. సామవేదమే తేనె తయారుచేసేది, సామవేదమే పువ్వు, ఆ మరణరహిత జలాలే ఇవి.
తాని వా ఏతాని సామాన్యేతꣳసామవేదమభ్యతపꣳస్తస్యాభితప్తస్య యశస్తేజ ఇన్ద్రియం వీర్యమన్నాద్యꣳరసోఽజాయత
ఈ సామవేద గీతాలే అవి. ఆయన సామవేదాన్ని ఆవేశపరిచాడు. దానిలో ఆవేశం కలిగినప్పుడు, కీర్తి, తేజస్సు, ఇంద్రియశక్తి, బలము, ఆహారం, రసం పుట్టుకొచ్చాయి.
తద్వ్యక్షరత్తదాదిత్యమభితోఽశ్రయత్తద్వా ఏతద్యదేతదాదిత్యస్య కృష్ణꣳరూపమ్
ఆయన దానిని ఆస్వాదించాడు; సూర్యుని దగ్గర స్థానం సంపాదించాడు; ఇదే సూర్యుని నలుపు రూపం.
అథ యేఽస్యోదఞ్చో రశ్మయస్తా ఏవాస్యోదీచ్యో మధునాడ్యోఽథర్వాఙ్గిరస ఏవ మధుకృత ఇతిహాసపురాణం పుష్పం తా అమృతా ఆపః
ఇప్పుడు, ఉత్తర దిశలో ఉన్న కాంతిరశ్ములే ఉత్తర అమృతనాళాలు. అథర్వాంగిరసమే తేనె తయారుచేసేది, ఇతిహాస పురాణాలే పువ్వు, ఆ మరణరహిత జలాలే ఇవి.
తే వా ఏతేఽథర్వాఙ్గిరస ఏతదితిహాసపూరాణమభ్యతపꣳస్తస్యాభితప్తస్య యశస్తేజ ఇన్ద్రియం వీర్యమన్నాద్యꣳరసోఽజాయత
ఈ అథర్వాంగిరస మంత్రాలే అవి. ఆయన ఇతిహాస పురాణాలను ఆవేశపరిచాడు. దానిలో ఆవేశం కలిగినప్పుడు, కీర్తి, తేజస్సు, ఇంద్రియశక్తి, బలము, ఆహారం, రసం పుట్టుకొచ్చాయి.
తద్వ్యక్షరత్తదాదిత్యమభితోఽశ్రయత్తద్వా ఏతద్యదేతదాదిత్యస్య పరం కృష్ణꣳ రూపమ్
ఆ అక్షరాన్ని ఉచ్చరించి, ఆ సూర్యుని చుట్టూ అన్ని వైపులా చేరాడు. ఇదే సూర్యునికి పరమమైన నలుపు రూపం.
అథ యేఽస్యోర్ధ్వా రశ్మయస్తా ఏవాస్యోర్ధ్వా మధునాడ్యో గుహ్యా ఏవాదేశా మధుకృతో బ్రహ్మైవ పుష్పం తా అమృతా ఆపః
ఇప్పుడు, అతని పైభాగంలో ఉన్న కిరణాలు, అవే అతని పైభాగంలోని తీపి ప్రవాహాలు, అవి తీపి తయారుచేసేవారి రహస్య స్థలాలు. బ్రహ్మమే పువ్వు, అవే అమృతమైన జలాలు.