అథ యదూర్ధ్వమపరాహ్ణాత్ప్రాగస్తమయాత్స ఉపద్రవస్తదస్యారణ్యా అన్వాయత్తాస్తస్మాత్తే పురుషం దృష్ట్వా కక్షꣳ శ్వభ్రమిత్యుపద్రవన్త్యుపద్రవభాజినో హ్యేతస్య సామ్నః
తర్వాత, అపరాహ్నం తరువాత, సూర్యాస్తమయం కంటే ముందు ఉండేది ఉపద్రవ భాగం. దీనికి అడవి జంతువులు అనుసంధానంగా ఉంటాయి. అందువల్ల, అవి మనిషిని చూసి అడవి లేదా బిలంలోకి పారిపోతాయి. ఇవే ఈ సామంలో ఉపద్రవ భాగాన్ని పొందేవారు.
అథ యత్ప్రథమాస్తమితే తన్నిధనం తదస్య పితరోఽన్వాయత్తాస్తస్మాత్తాన్నిదధతి నిధనభాజినో హ్యేతస్య సామ్న ఏవం ఖల్వముమాదిత్యꣳ సప్తవిధꣳ సామోపాస్తే
ఇప్పుడు, మొదటి సూర్యాస్తమయం సమయంలో ఉండేది నిధన భాగం. దీనికి పితృదేవతలు అనుసంధానంగా ఉంటారు. అందువల్ల, వారు విశ్రాంతి తీసుకుంటారు. ఇవే ఈ సామంలో నిధన భాగాన్ని పొందేవారు. ఇలా, ఆ ఆదిత్యుని ఏడురకాల సామంగా ఉపాసన చేయాలి.
అథ ఖల్వాత్మసంమితమతిమృత్యు సప్తవిధꣳ సామోపాసీత హిఙ్కార ఇతి త్ర్యక్షరం ప్రస్తావ ఇతి త్ర్యక్షరం తత్సమమ్
ఇప్పుడు, మనిషి తనను తాను కొలవుతూ, మరణాన్ని దాటి, ఏడురకాల సామాన్ని ధ్యానం చేయాలి. హింకారంలో మూడు అక్షరాలు ఉంటాయి; ప్రస్తావంలో కూడా మూడు అక్షరాలు ఉంటాయి. ఇవి సమానమే.
ఆదిరితి ద్వ్యక్షరం ప్రతిహార ఇతి చతురక్షరం తత ఇహైకం తత్సమమ్
ఆదిలో రెండు అక్షరాలు ఉంటాయి; ప్రతిహారంలో నాలుగు అక్షరాలు ఉంటాయి; తరువాత, ఇక్కడ ఒకటి. ఇవన్నీ కలిపి సమానమే.
ఉద్గీథ ఇతి త్ర్యక్షరముపద్రవ ఇతి చతురక్షరం త్రిభిస్త్రిభిః సమం భవత్యక్షరమతిశిష్యతే త్ర్యక్షరం తత్సమమ్
ఉద్గీతంలో మూడు అక్షరాలు; ఉపద్రవంలో నాలుగు అక్షరాలు. మూడు మూడు సమానమవుతాయి, ఒక అక్షరం మిగిలి, మూడవ అక్షరాన్ని కలిగి సమానమవుతాయి.
నిధనమితి త్ర్యక్షరం తత్సమమేవ భవతి తాని హ వా ఏతాని ద్వావిꣳశతిరక్షరాణి
నిధనంలో మూడు అక్షరాలు ఉంటాయి. ఇలా, ఇవన్నీ సమానంగా ఉంటాయి. ఇవన్నీ కలిపి ఇరవై రెండు అక్షరాలు అవుతాయి.
ఏకవిꣳశత్యాదిత్యమాప్నోత్యేకవిꣳశో వా ఇతోఽసావాదిత్యో ద్వావిꣳశేన పరమాదిత్యాజ్జయతి తన్నాకం తద్విశోకమ్
ఇరవై ఒక అక్షరాలతో సూర్యుని చేరుతారు; ఎందుకంటే ఈ సూర్యుడు ఇరవై ఒక అక్షరాలుగా భావించబడతాడు. ఇరవై రెండు అక్షరాలతో పరమ సూర్యుని దాటి పోతారు. అదే స్వర్గం, అదే శోకరహిత లోకం.
ఆప్నోతి హాదిత్యస్య జయం పరో హాస్యాదిత్యజయాజ్జయో భవతి య ఏతదేవం విద్వానాత్మసంమితమతిమృత్యు సప్తవిధꣳ సామోపాస్తే సామోపాస్తే
అవును, సూర్యుని విజయాన్ని పొందుతారు; దానిని దాటి పోయినవాడు మరింత విజయవంతుడవుతాడు. ఎవరు ఇలా తెలుసుకుని, తనను తాను కొలిచి, మరణాన్ని దాటి, ఏడురకాల సామాన్ని ధ్యానం చేస్తారో, వారు నిజంగా సామాన్ని ధ్యానం చేసినవారే.
మనో హిఙ్కారో వాక్ప్రస్తావశ్చక్షురుద్గీథః శ్రోత్రం ప్రతిహారః ప్రాణో నిధనమేతద్గాయత్రం ప్రాణేషు ప్రోతమ్
మనస్సు హింకారం, వాక్కు ప్రస్తావం, కళ్ళు ఉద్గీతం, చెవులు ప్రతిహారం, శ్వాస నిధనం. ఇదే గాయత్రం, ఇది ప్రాణాల్లో నాటబడింది.
స ఏవమేతద్గాయత్రం ప్రాణేషు ప్రోతం వేద ప్రాణీ భవతి సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా మహామనాః స్యాత్తద్వ్రతమ్
ఇలా, ఈ గాయత్రం ప్రాణాల్లో నాటబడినదిగా ఎవరికి తెలుసు, వారు ప్రాణవంతులవుతారు, సంపూర్ణ ఆయుర్దాయాన్ని పొందుతారు, దీర్ఘాయువు జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో మహిమాన్వితులవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు, మహా మనస్సు కలిగి ఉంటారు. ఇదే ఆచరణ.
అభిమన్థతి స హిఙ్కారో ధూమో జాయతే స ప్రస్తావో జ్వలతి స ఉద్గీథోఽఙ్గారా భవన్తి స ప్రతిహార ఉపశామ్యతి తన్నిధనꣳసꣳశామ్యతి తన్నిధనమేత మగ్నౌ ప్రోతమ్
అతడు మంటను రగిలిస్తాడు — అదే హింకారం; పొగ వస్తుంది — అది ప్రస్తావం; మంట మండుతుంది — అది ఉద్గీతం; అగ్గిపుల్లలు అవుతాయి — అవే ప్రతిహారం; మంట తగ్గిపోతుంది — అది నిధనం; పూర్తిగా ఆగిపోతుంది — అదే నిధనం. ఇదంతా అగ్నిలో నాటబడింది.
( ) స య ఏవమేతద్రథన్తరమగ్నౌ ప్రోతం వేద బ్రహ్మవర్చస్యన్నాదో భవతి సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా న ప్రత్యఙ్ఙగ్నిమాచామేన్న నిష్ఠీవేత్తద్వ్రతమ్
ఇలా, ఈ రథంతరం అగ్నిలో నాటబడినదిగా ఎవరికి తెలుసు, వారు బ్రహ్మవర్చస్సుతో ప్రకాశిస్తారు, అన్నాన్ని తింటారు, సంపూర్ణ ఆయుర్దాయాన్ని పొందుతారు, దీర్ఘాయువు జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో మహిమాన్వితులవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. అగ్నిని చూస్తూ నీరు తాగకూడదు, ఉమ్మకూడదు — ఇదే ఆచరణ.
ఉపమన్త్రయతే స హిఙ్కారో జ్ఞపయతే స ప్రస్తావః స్త్రియా సహ శేతే స ఉద్గీథః ప్రతి స్త్రీం సహ శేతే స ప్రతిహారః కాలం గచ్ఛతి తన్నిధనం పారం గచ్ఛతి తన్నిధనమేత యం మిథునే ప్రోతమ్
అతడు సంభాషిస్తాడు — అదే హింకారం; తెలియజేస్తాడు — అది ప్రస్తావం; స్త్రీతో కలవుంటాడు — అది ఉద్గీతం; మళ్లీ స్త్రీతో కలవుంటాడు — అది ప్రతిహారం; కాలం గడుస్తుంది — అది నిధనం; అవతలికి వెళ్లిపోతాడు — అది నిధనం. ఇది దంపతులలో నాటబడింది.
స య ఏవమేతద్వామదేవ్యం మిథునే ప్రోతం వేద మిథునీభవతి మిథునాన్మిథునాత్ప్రజాయతే సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా న కాఞ్చన పరిహరేత్తద్వ్రతమ్
ఇలా, ఈ వామదేవ్యం దంపతులలో నాటబడినదిగా ఎవరికి తెలుసు, వారు దంపతులుగా కలిసిపోతారు; కలయిక వల్ల సంతానం పుడుతుంది; సంపూర్ణ ఆయుర్దాయాన్ని పొందుతారు, దీర్ఘాయువు జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో మహిమాన్వితులవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. ఎవరినీ దూరం చేసుకోకూడదు — ఇదే ఆచరణ.
ఉద్యన్హిఙ్కార ఉదితః ప్రస్తావో మధ్యన్దిన ఉద్గీథోఽపరాహ్ణః ప్రతిహారోఽస్తం యన్నిధనమేత ాదిత్యే ప్రోతమ్
ఉదయమే హింకారంగా, పగటి మొదటి భాగం ప్రస్తావంగా, మధ్యాహ్నం ఉద్గీతంగా, మద్యాన్నం తర్వాతి భాగం ప్రతిహారంగా, సాయంత్రం ముగింపుగా ఉంది. ఇవన్నీ సూర్యునిలో కలిసిపోయాయి.
స య ఏవమేతద్బృహదాదిత్యే ప్రోతం వేద తేజస్వ్యన్నాదో భవతి సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా తపన్తం న నిన్దేత్తద్వ్రతమ్
ఈ బృహత్ సామం సూర్యునిలో కలిసిపోయిందని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు తేజోవంతులై, అన్నాన్ని తినేవారై, సంపూర్ణ ఆయుష్షు పొందుతారు, దీర్ఘకాలం జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో గొప్పవారవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. ప్రకాశించే సూర్యుని ఎవరూ నిందించకూడదు — ఇదే వ్రతం.
అభ్రాణి సంప్లవన్తే స హిఙ్కారో మేఘో జాయతే స ప్రస్తావో వర్షతి స ఉద్గీథో విద్యోతతే స్తనయతి స ప్రతిహార ఉద్గృహ్ణాతి తన్నిధనమే పర్జన్యే ప్రోతమ్
మేఘాలు కూడడం హింకారం, మేఘం పుట్టడం ప్రస్తావం, వర్షం పడటం ఉద్గీతం, మెరుపులు మెరిపించి మోగడం ప్రతిహారం, వాన ఆగిపోవడం ముగింపు. ఇవన్నీ వర్షమేఘంలో కలిసిపోయాయి.
స య ఏవమేతద్వైరూపం పర్జన్యే ప్రోతం వేద విరూపాꣳశ్చ సురూపాꣳశ్చ పశూనవరున్ధే సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా వర్షన్తం న నిన్దేత్తద్వ్రతమ్
ఈ వైరూప సామం వర్షమేఘంలో కలిసిపోయిందని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు అన్ని రకాల పశువులను పొందుతారు, సంపూర్ణ ఆయుష్షు పొందుతారు, దీర్ఘకాలం జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో గొప్పవారవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. వర్షించే మేఘాన్ని ఎవరూ నిందించకూడదు — ఇదే వ్రతం.
వసన్తో హిఙ్కారో గ్రీష్మః ప్రస్తావో వర్షా ఉద్గీథః శరత్ప్రతిహారో హేమన్తో నిధనమేత మృతుషు ప్రోతమ్
వసంతం హింకారం, గ్రీష్మం ప్రస్తావం, వర్షాకాలం ఉద్గీతం, శరదృతువు ప్రతిహారం, హేమంతం ముగింపు. ఇవన్నీ ఋతువుల్లో కలిసిపోయాయి.
స య ఏవమేతద్వైరాజమృతుషు ప్రోతం వేద విరాజతి ప్రజయా పశుభిర్బ్రహ్మవర్చసేన సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యర్తూన్న నిన్దేత్తద్వ్రతమ్
ఈ వైరాజ సామం ఋతువుల్లో కలిసిపోయిందని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు సంతానంతో, పశువులతో, బ్రహ్మ తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తారు, సంపూర్ణ ఆయుష్షు పొందుతారు, దీర్ఘకాలం జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో గొప్పవారవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. ఋతువులను ఎవరూ నిందించకూడదు — ఇదే వ్రతం.
పృథివీ హిఙ్కారోఽన్తరిక్షం ప్రస్తావో ద్యౌరుద్గీథో దిశః ప్రతిహారః సముద్రో నిధనమేతాః లోకేషు ప్రోతాః
భూమి హింకారం, మధ్యలో ఉన్న ఆకాశం ప్రస్తావం, ఆకాశం మీద ఉన్న స్వర్గం ఉద్గీతం, దిక్కులు ప్రతిహారం, సముద్రం ముగింపు. ఇవన్నీ లోకాలలో కలిసిపోయాయి.
స య ఏవమేతాః శక్వర్యో లోకేషు ప్రోతా వేద లోకీ భవతి సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా లోకాన్న నిన్దేత్తద్వ్రతమ్
ఈ శక్వరీ సామాలు లోకాలలో కలిసిపోయాయని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు లోకాలన్నింటినీ పొందుతారు, సంపూర్ణ ఆయుష్షు పొందుతారు, దీర్ఘకాలం జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో గొప్పవారవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. లోకాల్ని ఎవరూ నిందించకూడదు — ఇదే వ్రతం.
అజా హిఙ్కారోఽవయః ప్రస్తావో గావ ఉద్గీథోఽశ్వాః ప్రతిహారః పురుషో నిధనమేతా పశుషు ప్రోతాః
మేక హింకారం, గొర్రె ప్రస్తావం, ఆవు ఉద్గీతం, కుదిరే గుర్రం ప్రతిహారం, మనిషి ముగింపు. ఇవన్నీ జంతువుల్లో కలిసిపోయాయి.
స య ఏవమేతా రేవత్యః పశుషు ప్రోతా వేద పశుమాన్భవతి సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా పశూన్న నిన్దేత్తద్వ్రతమ్
ఈ రేవతీ సామాలు జంతువుల్లో కలిసిపోయాయని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు పశువులను పొందుతారు, సంపూర్ణ ఆయుష్షు పొందుతారు, దీర్ఘకాలం జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో గొప్పవారవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. జంతువులను ఎవరూ నిందించకూడదు — ఇదే వ్రతం.
లోమ హిఙ్కారస్త్వక్ప్రస్తావో మాꣳసముద్గీథోస్థి ప్రతిహారో మజ్జా నిధనమే మఙ్గేషు ప్రోతమ్
జుట్టు హింకారం, చర్మం ప్రస్తావం, మాంసం ఉద్గీతం, ఎముక ప్రతిహారం, మజ్జ ముగింపు. ఇవన్నీ అవయవాల్లో కలిసిపోయాయి.
స య ఏవమేతద్యజ్ఞాయజ్ఞీయమఙ్గేషు ప్రోతం వేదాఙ్గీ భవతి నాఙ్గేన విహూర్ఛతి సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా సంవత్సరం మజ్జ్ఞో నాశ్నీయాత్తద్వ్రతం మజ్జ్ఞో నాశ్నీయాదితి వా
ఈ యజ్ఞాయజ్ఞీయ సామం అవయవాల్లో కలిసిపోయిందని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు సంపూర్ణ అవయవాలతో ఉంటారు, ఏ అవయవంలోనూ బలహీనత ఉండదు, సంపూర్ణ ఆయుష్షు పొందుతారు, దీర్ఘకాలం జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో గొప్పవారవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. ఒక సంవత్సరం మజ్జ తినకూడదు — ఇదే వ్రతం, లేదా మజ్జ తినకూడదు.
అగ్నిర్హిఙ్కారో వాయుః ప్రస్తావ ఆదిత్య ఉద్గీథో నక్షత్రాణి ప్రతిహారశ్చన్ద్రమా నిధనమేత దేవతాసు ప్రోతమ్
అగ్ని హింకారం, వాయువు ప్రస్తావం, సూర్యుడు ఉద్గీతం, నక్షత్రాలు ప్రతిహారం, చంద్రుడు ముగింపు. ఇవన్నీ దేవతల్లో కలిసిపోయాయి.
స య ఏవమేతద్రాజనం దేవతాసు ప్రోతం వేదైతాసామేవ దేవతానాꣳసలోకతాꣳసర్ష్టితాꣳసాయుజ్యం గచ్ఛతి సర్వమాయురేతి జ్యోగ్జీవతి మహాన్ప్రజయా పశుభిర్భవతి మహాన్కీర్త్యా బ్రాహ్మణాన్న నిన్దేత్తద్వ్రతమ్
ఈ రాజన సామం దేవతల్లో కలిసిపోయిందని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు ఆ దేవతల లోకాన్ని, సృష్టిని, ఐక్యాన్ని పొందుతారు, సంపూర్ణ ఆయుష్షు పొందుతారు, దీర్ఘకాలం జీవిస్తారు, సంతానంతో, పశువులతో గొప్పవారవుతారు, మహా కీర్తిని పొందుతారు. బ్రాహ్మణులను ఎవరూ నిందించకూడదు — ఇదే వ్రతం.
త్రయీ విద్యా హిఙ్కారస్త్రయ ఇమే లోకాః స ప్రస్తావోఽగ్నిర్వాయురాదిత్యః స ఉద్గీథో నక్షత్రాణి వయాꣳసి మరీచయః స ప్రతిహారః సర్పా గన్ధర్వాః పితరస్తన్నిధనమేతత్సామ సర్వస్మిన్ప్రోతమ్
త్రయీ విద్య హింకారం, ఈ మూడు లోకాలు ప్రస్తావం, అగ్ని, వాయువు, సూర్యుడు ఉద్గీతం, నక్షత్రాలు, పక్షులు, కిరణాలు ప్రతిహారం, పాములు, గంధర్వులు, పితృదేవతలు ముగింపు. ఈ సామం అన్నిటిలోనూ కలిసిపోయింది.
స య ఏవమేతత్సామ సర్వస్మిన్ప్రోతం వేద సర్వꣳ హ భవతి
ఈ సామం అన్నిటిలో కలిసిపోయిందని ఎవరు తెలుసుకుంటారో వారు అన్నివిధాలుగా పరిపూర్ణులు అవుతారు.