ఛాన్దోగ్యోపనిషద్

एषा भूतानां पृथिवी रसः पृथिव्या अपो रसः अपामोषधयो रस ओषधीनां पुरुषो रसः पुरुषस्य वाग्रसो वाच ऋग्रस ऋचः साम रसः साम्न उद्गीथो रसः

ఈ అక్షరం భూతాలన్నిటికీ సారం. భూమికి సారం నీరు, నీటికి సారం మొక్కలు, మొక్కలకు సారం మనిషి, మనిషికి సారం మాట, మాటకు సారం ఋక్, ఋక్కు సారం సామవేదం, సామవేదానికి సారం ఉద్గీతం.

स एष रसानाꣳ रसतमः परमः परार्ध्योऽष्टमो यदुद्गीथः

ఈ ఉద్గీతమే అన్నీ సారాల్లో అత్యుత్తమమైనది, పరమమైనది, ఎనిమిదవది.

कतमा कतमर्क्कतमत्कतमत्साम कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति

ఏది? ఏ ఋక్? ఏ సామం? ఏ ఉద్గీతం? అని ప్రశ్న కలుగుతుంది.

सामोमित्येतदक्षरमुद्गीथस्तद्वा एतन्मिथुनं यद्वाक्च प्राणश्चर्क्च साम च

'ఓం' అనే అక్షరమే సామవేదం, అదే ఉద్గీతం కూడా. మాట, శ్వాస; ఋక్, సామం — ఇవి జంటగా ఉంటాయి.

तदेतन्मिथुनमोमित्येतस्मिन्नक्षरे सꣳ सृज्यते यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै तावन्योन्यस्य कामम्

ఈ అక్షరంలో ఈ జంట కలిసిపోతుంది. ఇద్దరు కలిసినప్పుడు, వారు పరస్పర కోరికలు తీరుస్తారు.

आपयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते

ఈ విధంగా తెలిసి, 'ఓం' అనే అక్షరాన్ని ఉద్గీతంగా ధ్యానించే వాడు, తన కోరికలు నెరవేర్చుకునే వాడవుతాడు.

तद्वा एतदनुज्ञाक्षरं यद्धि किञ्चानुजानात्योमित्येव तदाहैषो एव समृद्धिर्यदनुज्ञा समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते

ఈ అక్షరమే సమ్మతి సూచించే అక్షరం. ఏదైనా అంగీకరించేటప్పుడు 'ఓం' అంటారు. ఇదే సంపూర్ణత. సమ్మతి అనేది సంపూర్ణత. ఈ విధంగా తెలిసి, 'ఓం' అనే అక్షరాన్ని ఉద్గీతంగా ధ్యానించే వాడు తన కోరికలు నెరవేర్చుకుంటాడు.

तेनेयं त्रयीविद्या वर्तते ओमित्याश्रावयत्योमितिशꣳसत्योमित्युद्गायत्येतस्यैवाक्षरस्यापचित्यै महिम्ना रसेन

దీనివల్ల త్రయీవిద్య కొనసాగుతుంది. 'ఓం' అని పఠిస్తారు, 'ఓం' అని ప్రకటిస్తారు, 'ఓం' అని ఉద్గీతంగా పాడుతారు. ఇది ఆ అక్షరానికి గౌరవం, గొప్పతనం, సారాన్ని తెలియజేస్తుంది.

तेनोभौ कुरुतो यश्चैतदेवं वेद यश्च न वेद । नाना तु विद्या चाविद्या च यदेव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तदेव वीर्यवत्तरं भवतीति खल्वेतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति

దీనివల్ల ఇద్దరూ — తెలిసినవాడు, తెలియని వాడు — వేర్వేరు ఫలితాలు పొందుతారు. జ్ఞానం, అజ్ఞానం వేరు. జ్ఞానం, విశ్వాసం, ఉపనిషత్తుతో చేసినది మరింత శక్తివంతంగా ఉంటుంది. ఇదే ఆ అక్షరానికి వివరణ.

देवासुरा ह वै यत्र संयेतिरे उभये प्राजापत्यास्तद्ध देवा उद्गीथमाजह्रुरनेनैनानभिभविष्याम इति

ఒకప్పుడు దేవతలు, అసురులు ఇద్దరూ ప్రజాపతికి సంతానంగా కలసి వచ్చారు. అప్పుడు దేవతలు ఉద్గీతాన్ని తీసుకుని, 'దీనివల్ల మేము వారిని జయిస్తాము' అన్నారు.

ते ह नासिक्यं प्राणमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तꣳ हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं जिघ्रति सुरभि च दुर्गन्धि च पाप्मना ह्येष विद्धः

వారు ఉద్గీతాన్ని ముక్కు శ్వాసగా ధ్యానించారు. అసురులు దానిపై పాపంతో దాడి చేశారు. అందువల్ల మనం మంచి, చెడు వాసనలను పీలుస్తాము. ఎందుకంటే అది పాపంతో తాకబడింది.

अथ ह वाचमुद्गीथमुपासांचक्रिरे ताꣳ हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तयोभयं वदति सत्यं चानृतं च पाप्मना ह्येषा विद्धा

తర్వాత వారు ఉద్గీతాన్ని మాటగా ధ్యానించారు. అసురులు దానిపై పాపంతో దాడి చేశారు. అందువల్ల మనం సత్యం, అసత్యం రెండింటినీ మాట్లాడతాము. ఎందుకంటే అది పాపంతో తాకబడింది.

अथ ह चक्षुरुद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं पश्यति दर्शनीयं चादर्शनीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम्

తర్వాత వారు ఉద్గీతాన్ని కంటిగా ధ్యానించారు. అసురులు దానిపై పాపంతో దాడి చేశారు. అందువల్ల మనం చూడదగ్గదీ, చూడదగనిదీ రెండింటినీ చూస్తాము. ఎందుకంటే అది పాపంతో తాకబడింది.

अथ ह श्रोत्रमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयꣳ शृणोति श्रवणीयं चाश्रवणीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम्

తర్వాత వారు ఉద్గీతాన్ని చెవిగా ధ్యానించారు. అసురులు దానిపై పాపంతో దాడి చేశారు. అందువల్ల మనం వినదగ్గదీ, వినదగనిదీ రెండింటినీ వింటాము. ఎందుకంటే అది పాపంతో తాకబడింది.

अथ ह मन उद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयꣳ संकल्पते संकल्पनीयं चासंकल्पनीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम्

తర్వాత వారు ఉద్గీతాన్ని మనసుగా ధ్యానించారు. అసురులు దానిపై పాపంతో దాడి చేశారు. అందువల్ల మనం ఊహించదగ్గదీ, ఊహించదగనిదీ రెండింటినీ ఊహిస్తాము. ఎందుకంటే అది పాపంతో తాకబడింది.

अथ ह य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तꣳ हासुरा ऋत्वा विदध्वंसुर्यथाश्मानमाखणमृत्वा विध्वꣳ सेतैवम्

తర్వాత వారు ఉద్గీతాన్ని ప్రధాన ప్రాణంగా ధ్యానించారు. అసురులు దానిపై దాడి చేయడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ అది రాయిని కొట్టినట్టు ధ్వంసం కాలేదు.

यथाश्मानमाखणमृत्वा विध्वꣳ सत एवꣳ हैव स विध्वꣳसते य एवंविदि पापं कामयते यश्चैनमभिदासति स एषोऽश्माखणः

రాయిని ఎంత కొట్టినా అది పగలకపోవడం లాగానే, ఇది కూడా ధ్వంసం కాదు. ఈ విధంగా తెలిసినవాడిపై ఎవరు చెడు కోరినా, దాడి చేసినా, అది రాయిని కొట్టినట్టే వ్యర్థం.

नैवैतेन सुरभि न दुर्गन्धि विजानात्यपहतपाप्मा ह्येष तेन यदश्नाति यत्पिबति तेनेतरान्प्राणानवति एतमु एवान्ततोऽवित्त्वोत्क्रमति व्याददात्येवान्तत इति

పాపాలు తొలగినవాడు ఈ శరీరంతో మంచి వాసనలని లేదా దుర్వాసనలని గ్రహించడు. ఎందుకంటే, మనం తినే, త్రాగే ఆ శక్తితోనే మిగతా ప్రాణాలను పోషిస్తాడు. చివర్లో ఈ సత్యాన్ని తెలుసుకుని, ఆ ప్రాణాన్ని తీసుకుని ఇక్కడినుండి వెళ్ళిపోతాడు.

तꣳ हाङ्गिरा उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवाङ्गिरसं मन्यन्तेऽङ्गानां यद्रसः

అంగిరసులు ఇదే ఉద్గీతంగా ధ్యానం చేశారు. అవయవాల రసం ఇదే అని వారు భావించారు.

तेन तꣳ ह बृहस्पतिरुद्गीथमुपासञ्चक्र एतमु एव बृहस्पतिं मन्यन्ते वाग्घि बृहती तस्या एष पतिः

బృహస్పతి కూడా ఇదే ఉద్గీతంగా ధ్యానం చేశాడు. వాక్కే బృహతీ, దానికి అధిపతి ఈయనే అని వారు భావించారు.

तेन तꣳ हायास्य उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवायास्यं मन्यन्त आस्याद्यदयते

అయాస్యుడు కూడా ఇదే ఉద్గీతంగా ధ్యానం చేశాడు. నోటివద్ద నుండే అన్నం తినబడుతుంది కాబట్టి, ఇదే అయాస్యుడు అని వారు భావించారు.

तेन तꣳ ह बको दाल्भ्यो विदाञ्चकार । स ह नैमिशीयानामुद्गाता बभूव स ह स्मैभ्यः कामानागायति

బక దాళ్భ్యుడు ఈ ఉద్గీతాన్ని గ్రహించాడు. ఆయన నైమిశ ప్రాంత ప్రజలకు ఉద్గాతగా మారి, వారి కోరికలు తీరేలా పాటలు పాడాడు.

आगाता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्त इत्यध्यात्मम्

ఇలా ఈ అక్షరమయమైన ఉద్గీతాన్ని తెలుసుకుని ధ్యానం చేసే వారికి కోరికలు నెరవేరుతాయి. ఇది ఆత్మ విషయంగా చెప్పబడింది.

अथाधिदैवतं य एवासौ तपति तमुद्गीथमुपासीतोद्यन्वा एष प्रजाभ्य उद्गायति । उद्यꣳ स्तमो भयमपहन्त्यपहन्ता ह वै भयस्य तमसो भवति य एवं वेद

ఇప్పుడు దేవతల విషయానికి వస్తే: అక్కడ ప్రకాశించే దానిని ఉద్గీతంగా ధ్యానం చేయాలి. అది ఉదయించేటప్పుడు ప్రజల కోసం పాడుతుంది. అది లేచినప్పుడు చీకటిని, భయాన్ని తొలగిస్తుంది. ఈ విధంగా తెలిసినవాడు భయాన్ని, చీకటిని తొలగించగలవాడవుతాడు.

समान उ एवायं चासौ चोष्णोऽयमुष्णोऽसौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्यास्वर इत्यमुं तस्माद्वा एतमिमममुं चोद्गीथमुपासीत

ఇక్కడ ఉన్నదీ, అక్కడ ఉన్నదీ ఒకటే; ఇది వేడిగా ఉంది, అది కూడా వేడిగా ఉంది. ఇది స్వరము, అది ప్రత్యస్వరము అని వారు అంటారు. అందుకే, ఈదీ, అదీ, మరొకదీ అన్నిటినీ ఉద్గీతంగా ధ్యానం చేయాలి.

अथ खलु व्यानमेवोद्गीथमुपासीत यद्वै प्राणिति स प्राणो यदपानिति सोऽपानः । अथ यः प्राणापानयोः सन्धिः स व्यानो यो व्यानः सा वाक् । तस्मादप्राणन्ननपानन्वाचमभिव्याहरति

ఇప్పుడు వ్యానాన్ని ఉద్గీతంగా ధ్యానం చేయాలి. ఊపిరి తీసుకోవడమే ప్రాణం, ఊపిరి వదలడమే అపానము. ఈ రెండింటి మధ్య కలయికే వ్యానము, వ్యానమే వాక్కు. అందుకే ఊపిరి లేకుండా మాట పలకడం సాధ్యం కాదు.

या वाक्सर्क्तस्मादप्राणन्ननपानन्नृचमभिव्याहरति यर्क्तत्साम तस्मादप्राणन्ननपानन्साम गायति यत्साम स उद्गीथस्तस्मादप्राणन्ननपानन्नुद्गायति

వాక్కు అనుసంధానమయినది. అందువల్ల ఊపిరి లేకుండా ఋచ్‌ను పలకడం సాధ్యం కాదు. అనుసంధానం ఉన్నదే సామం, కాబట్టి ఊపిరి లేకుండా సామాన్ని పాడడం సాధ్యం కాదు. సామమే ఉద్గీతం, కాబట్టి ఊపిరి లేకుండా ఉద్గీతాన్ని పాడడం సాధ్యం కాదు.

अतो यान्यन्यानि वीर्यवन्ति कर्माणि यथाग्नेर्मन्थनमाजेः सरणं दृढस्य धनुष आयमनमप्राणन्ननपानꣳ स्तानि करोत्येतस्य हेतोर्व्यानमेवोद्गीथमुपासीत

ఇంకా, అగ్ని మంటను రగిలించడం, గుర్రం పరుగెత్తడం, బలమైన విల్లు ఎక్కించడం వంటి శక్తివంతమైన పనులు ఊపిరి లేకుండానే జరుగుతాయి. అందుకే వ్యానాన్ని ఉద్గీతంగా ధ్యానం చేయాలి.

अथ खलूद्गीथाक्षराण्युपासीतोद्गीथ इति प्राण एवोत्प्राणेन ह्युत्तिष्ठति वाग्गीर्वाचो ह गिर इत्याचक्षतेऽन्नं थमन्ने हीदꣳ सर्वꣳ स्थितम्

ఇప్పుడు ఉద్గీతంలోని అక్షరాలను ధ్యానం చేయాలి: 'ఉద్' అనగా ప్రాణం, ఎందుకంటే ప్రాణంతో లేచిపోతారు; 'గీ' అనగా వాక్కు, 'గీరు' అంటే వాక్కు; 'థ' అనగా అన్నం, అన్నంలోనే ఈ సర్వం స్థిరంగా ఉంటుంది.