ஒரு காலத்தில், பிரம்மவித்யையை ஆராயும் முனிவர்கள், ரதந்தர ஸாமன், வாமதேவ்ய ஸாமன், ப்ருஹத் ஸாமன், வைரூப ஸாமன், வைராஜ ஸாமன், சக்வரி ஸாமன், ரேவதி ஸாமன், யஜ்ஞாயஜ்ஞிய ஸாமன், ராஜன ஸாமன், மற்றும் எல்லாவற்றிலும் நுண்ணியமான அந்த ஸாமன்களின் அந்தரங்கத்தை அறிவதன் மூலம், உயிரின் மற்றும் உலகின் ஆழமான ரகசியங்களை உணர்ந்தனர். முதலில், அவர்கள் ஒரு அக்கினி யாகத்தில் கலந்துகொண்டார்கள். அக்கினியை உருட்டும் செயல் ஹிங்காரமாகும்; புகை எழும் போது அது ப்ரஸ்தாவம்; அது தீவிரமாக எரியும் போது அது உத்கீதம்; நெருப்புக்கல்லாக மாறும்போது அது பிரதிஹாரம்; தீ தணியும் போது அது நிதனம்; முற்றிலும் தணிந்துவிட்டால் அது மீண்டும் நிதனம். இந்த எல்லாவற்றும் அக்கினிக்குள் பின்னப்பட்டுள்ளன. யார் இதை இவ்வாறு அறிவாரோ, அவர் பிரம்மத்தின் ஒளியுடன் பிரகாசித்து, உணவை உண்டு, முழுமையான ஆயுளைப் பெற்று, நீண்ட நாட்கள் வாழ்ந்து, பிள்ளைகளாலும் மாடுகளாலும் பெருமைபெற்று, புகழில் உயர்வடைவார். ஆனால், அக்கினி நோக்கி தண்ணீர் குடிக்கவோ, உமிழவோ கூடாது—இது அவசியமான ஆச்சாரம். பிறகு, மனிதர்களுக்குள்ளேயும் இந்த ஸாமன் பின்னப்பட்டிருப்பதை அவர்கள் கண்டனர். ஒருவர் பேசுவது ஹிங்காரம்; அறிவிப்பது ப்ரஸ்தாவம்; பெண்ணுடன் சேர்வது உத்கீதம்; மீண்டும் சேர்வது பிரதிஹாரம்; காலம் கடப்பது நிதனம்; கடந்து செல்லுவது மீண்டும் நிதனம். இது தம்பதிக்குள் பின்னப்பட்டிருக்கும். யார் இதை அறிந்தாரோ, அவர்கள் தம்பதியாக ஒன்றிணைந்து, அந்தச் சங்கமத்திலிருந்து சந்ததி பெறுவர்; ஆயுள் முழுமை, நீண்ட வாழ்வு, பிள்ளை, மாடு, புகழ் எல்லாம் பெறுவர். எந்தப் பெண்ணையும் தவிர்க்க கூடாது—இது அவசியமான ஆச்சாரம். அடுத்து, அவர்கள் சூரியனில் பின்னப்பட்டுள்ள ஸாமனை அறிந்தனர். உதயம் ஹிங்காரம்; காலை ப்ரஸ்தாவம்; நடுநாள் உத்கீதம்; பிற்பகல் பிரதிஹாரம்; அஸ்தமனம் முடிவாகும். இந்த அனைத்தும் சூரியனில் பின்னப்பட்டுள்ளன. யார் இதை அறிந்தாரோ, அவர்கள் பிரகாசம் பெற்று, உணவை உண்டு, முழு ஆயுள், நீண்ட வாழ்வு, பிள்ளை, மாடு, புகழ் ஆகியவற்றை அடைவார். ஒளிரும் சூரியனை பழிக்கக் கூடாது—இது அவசியம். மேலும், மேகங்கள் ஒன்றுகூடுவது ஹிங்காரம்; மேகம் பிறப்பது ப்ரஸ்தாவம்; மழை பெய்வது உத்கீதம்; மின்னல், இடியுடன் கூடி பிரதிஹாரம்; மழை நின்றுவிடுவது முடிவு. இது மழைமேகத்தில் பின்னப்பட்டிருக்கும். இதை அறிந்தவர், வெவ்வேறு வடிவங்களிலான மாடுகளையும், முழு ஆயுளையும், பிள்ளை, மாடு, புகழ் ஆகியவற்றையும் பெறுவர். பெய்யும் மேகத்தை பழிக்கக் கூடாது—இது அவசியமான ஆச்சாரம். பருவங்களில், வசந்தம் ஹிங்காரம்; கோடை ப்ரஸ்தாவம்; மழைக்காலம் உத்கீதம்; சரத்காலம் பிரதிஹாரம்; பனிக்காலம் முடிவு. இவை பருவங்களில் பின்னப்பட்டுள்ளன. இதை அறிந்தவருக்கு சந்ததி, மாடு, பிரம்ம ஒளி, ஆயுள், புகழ் அனைத்தும் கிடைக்கும். பருவங்களை பழிக்கக் கூடாது—இது அவசியம். உலகங்களைப் பார்க்கையில், பூமி ஹிங்காரம்; அந்தரிக்ஷம் ப்ரஸ்தாவம்; ஸ்வர்க்கம் உத்கீதம்; திசைகள் பிரதிஹாரம்; சமுத்திரம் முடிவு. இவை அனைத்தும் உலகங்களில் பின்னப்பட்டுள்ளன. இதை அறிந்தவர்கள் உலகங்களைப் பெறுவர், ஆயுள், பிள்ளை, மாடு, புகழ் ஆகியவை கிடைக்கும். உலகங்களை பழிக்கக் கூடாது—இது அவசியம். மிருகங்களில், ஆடு ஹிங்காரம்; செம்மறி ப்ரஸ்தாவம்; பசு உத்கீதம்; குதிரை பிரதிஹாரம்; மனிதன் முடிவு. இவை மிருகங்களில் பின்னப்பட்டுள்ளன. இதை அறிந்தவர், மாடுகளைப் பெற்றுத் திகழ்வார், ஆயுள், பிள்ளை, புகழ் அனைத்தும் கிடைக்கும். மிருகங்களை பழிக்கக் கூடாது—இது அவசியம். உடல் உறுப்புகளில், முடி ஹிங்காரம்; தோல் ப்ரஸ்தாவம்; இறைச்சி உத்கீதம்; எலும்பு பிரதிஹாரம்; மஜ்ஜை முடிவு. இவை உறுப்புகளில் பின்னப்பட்டுள்ளன. இதை அறிந்தவர், உறுதியான உடலைப் பெற்று, எந்த உறுப்பும் தளராது, ஆயுள், பிள்ளை, மாடு, புகழ் ஆகியவை கிடைக்கும். ஒரு வருடம் மஜ்ஜை சாப்பிடக் கூடாது—இது அவசியம். தேவதைகளில், அக்கினி ஹிங்காரம்; காற்று ப்ரஸ்தாவம்; சூரியன் உத்கீதம்; நக்ஷத்திரங்கள் பிரதிஹாரம்; சந்திரன் முடிவு. இவை தேவதைகளில் பின்னப்பட்டுள்ளன. இதை அறிந்தவர், உலகையும், படைப்பையும், தேவதைகளுடன் ஐக்கியத்தையும் பெறுவார், ஆயுள், பிள்ளை, மாடு, புகழ் ஆகியவை கிடைக்கும். பிராமணர்களை பழிக்கக் கூடாது—இது அவசியம். மூன்று வேதங்கள் ஹிங்காரம்; மூன்று உலகங்கள் ப்ரஸ்தாவம்; அக்கினி, காற்று, சூரியன் உத்கீதம்; நக்ஷத்திரங்கள், பறவைகள், கதிர்கள் பிரதிஹாரம்; பாம்புகள், கந்தர்வர்கள், பித்ருக்கள் முடிவு. இந்த ஸாமன் அனைத்திலும் பின்னப்பட்டிருக்கிறது. இதை அறிந்தவர், எல்லாவற்றையும் ஆகி நிறைவார். ஒரு சுலோகம் கூறப்படுகிறது: "ஐந்தாகும் அனைத்தும், மூன்று மூன்றாகும் அனைத்தும், இவைபோல் உயர்ந்தது எதுவும் இல்லை." இதை அறிந்தவர், அனைத்தையும் அறிந்தவராவார்; எல்லாதிசைகளும் அவரை வணங்கும். "நான் இதையெல்லாம்" என்று தியானிக்க வேண்டும்—இது அவசியமான ஆச்சாரம். விநர்தி ஸாமனில், பசுக்களைப் பெற விரும்பும் ஒருவர், தேவதைகளில் உத்கீதம் அக்கினிக்குரியது, அனிருக்தம் பிரஜாபதிக்குரியது, நிருக்தம் சோமனுக்குரியது, மென்மை வாயுவுக்குரியது, வலிமை இந்திரனுக்குரியது, க்ரவுஞ்சம் ப்ருஹஸ்பதிக்குரியது, அபத்வாந்தம் வருணனுக்குரியது. இவை அனைத்தையும் மதிக்க வேண்டும்; ஆனால் வருணனுடையதைத் தவிர்க்க வேண்டும். அவர் தேவதைகளுக்காகப் பாடும்போது, "நான் அமரத்துவத்தைப் பெறட்டும்" என்று நினைக்க வேண்டும்; பித்ருக்களுக்கு "நான் ஸ்வதாவைப் பெறட்டும்"; மனிதர்களுக்காக "நான் நம்பிக்கையைப் பெறட்டும்"; மிருகங்களுக்கு "நான் புல், நீரைப் பெறட்டும்"; யாகக்காரருக்காக "நான் ஸ்வர்கத்தைப் பெறட்டும்"; தன்னுக்காக "நான் உணவைப் பெறட்டும்" என்று தியானிக்க வேண்டும். மனதை ஒருமைப்படுத்தி, அலட்சியம் இன்றி புகழ வேண்டும். எல்லா ஸ்வரங்களும் இந்திரனின் வடிவம்; எல்லா வெப்பங்களும் பிரஜாபதியின் வடிவம்; எல்லா தொடுதல்களும் மரணத்தின் வடிவம். யாராவது ஸ்வரங்களைப் பற்றி கேட்டால், "நான் இந்திரனை அடைக்கலம் கொண்டேன், அவர் பதில் அளிப்பார்" என்று கூற வேண்டும். வெப்பங்களைப் பற்றி கேட்டால், "நான் பிரஜாபதியை அடைக்கலம் கொண்டேன், அவர் பார்த்துக்கொள்வார்" என்று கூற வேண்டும். தொடுதல்களைப் பற்றி கேட்டால், "நான் மரணத்தை அடைக்கலம் கொண்டேன், அவர் உன்னை விழுங்குவார்" என்று கூற வேண்டும். எல்லா ஸ்வரங்களும் ஒலிமிக்கவை, வலிமைமிக்கவை என்று கூறி, "நான் வலிமையை இந்திரனுக்கு அர்ப்பணிக்கிறேன்" என்று கூற வேண்டும். எல்லா வெப்பங்களும் சிறந்தவை, தடையில்லாதவை, வெளிப்பட்டவை என்று கூறி, "நான் ஆத்மாவை பிரஜாபதிக்கு அர்ப்பணிக்கிறேன்" என்று கூற வேண்டும். எல்லா தொடுதல்களும் நுண்ணியவை, நிலைபெறாதவை என்று கூறி, "நான் ஆத்மாவை மரணத்திலிருந்து மீட்டுக்கொள்கிறேன்" என்று கூற வேண்டும். தர்மத்தின் மூன்று தூண்கள் உள்ளன: யாகம், வேதபடிப்பு, தானம்—முதல்; தவம்—இரண்டாம்; ஆசிரியரின் இல்லத்தில் ப்ரம்மசாரியாக வாழ்தல்—மூன்றாம். இவை எல்லாம் புண்ணிய உலகங்களை தரும்; ஆனால் பிரம்மத்தில் நிலைபெற்றவர் அமரத்துவத்தை அடைவார். பிரஜாபதி உலகங்களை வெப்பப்படுத்தினார். வெப்பமடைந்தவற்றிலிருந்து மூன்று வேதங்களும் உருவானது. அதை மீண்டும் வெப்பப்படுத்த, "பூ", "புவ", "ஸ்வ" என்ற மந்திரங்கள் தோன்றின. அதை மீண்டும் வெப்பப்படுத்த, "ஓம்" எழுந்தது. எப்படி ஒரு குச்சியால் எல்லா இலைகளும் கட்டுப்படும், அப்படியே "ஓம்" என்ற ஒலியால் எல்லா பேச்சும் கட்டுப்படும். "ஓம்" தான் அனைத்தும்; "ஓம்" தான் அனைத்தும். பிரம்மவித்யாவை அறிந்தவர்கள் சொல்கிறார்கள்: காலை ப்ரஸ்ஸிங்கு வசுக்கள், மதிய ப்ரஸ்ஸிங்கு ருத்ரர்கள், மூன்றாவது ப்ரஸ்ஸிங்கு ஆதித்யர்கள் மற்றும் எல்லாத் தேவதைகளுக்காகும். ஆனால், யாகக்காரரின் உலகம் எங்கே? அதை அறியாதவர் எப்படி நடப்பது? ஆனால் அறிந்தவர் அதன்படி நடக்க வேண்டும். காலை ஜபத்திற்கு முன், வேதிக்கையை அமைத்து, கார்ஹபத்ய அக்கினியின் வடக்கில், அதை பின்புறமாக வைத்து அமர்ந்து, வசவ ஸாமனை பாட வேண்டும். "உலகத்தின் வாயிலைத் திறப்பவரே, உம்மை காணட்டும், ஒளிரும் ஒருவரே, ஹும் ஆ ஜ்யா யோ ஆ" என்று பாட வேண்டும். பிறகு, "அக்கினிக்கு நமஸ்காரம், பூமியின் காவலரே, உலகத்தின் காவலரே, யாகக்காரருக்காக உலகத்தை நான் பெறட்டும், இதுவே யாகக்காரரின் உலகம்; நானே அது" என்று அர்ப்பணிக்க வேண்டும். இங்கு, யாகக்காரர் தனது ஆயுளைத் தாண்டி, "ஸ்வாஹா, தடையை நீக்கு" என்று சொல்லி எழுகிறார். வசுக்கள் அவருக்கு காலை ப்ரஸ்ஸிங்கை வழங்குகிறார்கள். மதிய ப்ரஸ்ஸிங்கிற்கு முன், வேதிக்கையை அமைத்து, அக்கினித்ர அக்கினியின் வடக்கில், அதை பின்புறமாக வைத்து அமர்ந்து, ரௌத்ர ஸாமனை பாட வேண்டும். "உலகத்தின் வாயிலைத் திறப்பவரே, உம்மை காணட்டும், வீரரே, ஹும் ஆ ஜ்யா யோ ஆ" என்று பாட வேண்டும். பிறகு, "வாயுவுக்கு நமஸ்காரம், அந்தரிக்ஷத்தின் காவலரே, உலகத்தின் காவலரே, யாகக்காரருக்காக உலகத்தை நான் பெறட்டும், இதுவே யாகக்காரரின் உலகம்; நானே அது" என்று அர்ப்பணிக்க வேண்டும். இங்கு, யாகக்காரர் தனது ஆயுளைத் தாண்டி, "ஸ்வாஹா, தடையை நீக்கு" என்று சொல்லி எழுகிறார். ருத்ரர்கள் அவருக்கு மதிய ப்ரஸ்ஸிங்கை வழங்குகிறார்கள். இவ்வாறு, இந்த உபநிஷத்துக் கதை, உலகின் எல்லா தத்துவங்களும், சக்திகளும், ஒற்றுமையாக பின்னப்பட்டிருப்பதை, அவற்றை அறிந்தவர்க்கு பரிபூரண வாழ்வும், புகழும், அமரத்துவமும் கிடைக்கும் என்பதை நமக்கு உணர்த்துகிறது.