यावद् सूर्यः दक्षिणतः द्विवारं उदेति उत्तरतः अस्तं गच्छति, तावत् सः रुद्रेषु स्वाराज्यं ऐश्वर्यं च प्राप्नोति। तृतीयं अमृतं यत्, तत्र आदित्याः तिष्ठन्ति, वरुणः तेषां मुखः अस्ति; देवाः न खादन्ति न पिबन्ति, किन्तु तद् अमृतं दृष्ट्वा तृप्तिम् अनुभवन्ति। ते तस्य एव रूपं प्रवेशयन्ति, तस्मात् रूपात् उत्पद्यन्ति। यः एतद् अमृतं वेद, सः आदित्येषु एकः भूत्वा, वरुणं मुखं कृत्वा, तद् अमृतं दृष्ट्वा तृप्तः भवति; सः तस्य एव रूपं प्रवेशयति, तस्मात् रूपात् उत्पद्यति। यावद् सूर्यः दक्षिणतः द्विवारं उदेति उत्तरतः अस्तं गच्छति, पश्चिमतः उदेति पूर्वतः अस्तं गच्छति, तावत् सः आदित्येषु स्वाराज्यं ऐश्वर्यं च प्राप्नोति। चतुर्थं अमृतं यत्, तत्र मरुतः तिष्ठन्ति, सोमः तेषां मुखः अस्ति; देवाः न खादन्ति न पिबन्ति, तद् अमृतं दृष्ट्वा तृप्तिम् अनुभवन्ति। ते तस्य एव रूपं प्रवेशयन्ति, तस्मात् रूपात् उत्पद्यन्ति। यः एतद् अमृतं वेद, सः मरुतः मध्ये एकः भूत्वा, सोमं मुखं कृत्वा, तद् अमृतं दृष्ट्वा तृप्तः भवति; सः तस्य एव रूपं प्रवेशयति, तस्मात् रूपात् उत्पद्यति। यावद् सूर्यः पश्चिमतः उदेति पूर्वतः अस्तं गच्छति, द्विवारं उत्तरतः उदेति दक्षिणतः अस्तं गच्छति, तावत् सः मरुतः मध्ये स्वाराज्यं ऐश्वर्यं च प्राप्नोति। पञ्चमं अमृतं यत्, तत्र साध्याः तिष्ठन्ति, ब्रह्म तेषां मुखः अस्ति; देवाः न खादन्ति न पिबन्ति, तद् अमृतं दृष्ट्वा तृप्तिम् अनुभवन्ति। ते तस्य एव रूपं प्रवेशयन्ति, तस्मात् रूपात् उत्पद्यन्ति। यः एतद् अमृतं वेद, सः साध्येषु एकः भूत्वा, ब्रह्म मुखं कृत्वा, तद् अमृतं दृष्ट्वा तृप्तः भवति; सः तस्य एव रूपं प्रवेशयति, तस्मात् रूपात् उत्पद्यति। यावद् सूर्यः उत्तरतः उदेति दक्षिणतः अस्तं गच्छति, द्विवारं ऊर्ध्वं उदेति अधः अस्तं गच्छति, तावत् सः साध्येषु स्वाराज्यं ऐश्वर्यं च प्राप्नोति। ततः ऊर्ध्वं उत्थाय, सूर्यः न उदेति न अस्तं गच्छति, मध्यस्थः एव तिष्ठति; तत्र कदा अपि न उदयति न अस्तं गच्छति; हे देवाः, सत्यम् एतद्, ब्रह्मणः मा मां वञ्चयत। यः एतद् ब्रह्म-उपनिषदं एवं वेद, तस्य सूर्यः न उदेति न अस्तं गच्छति; तस्य एकः एव दिवसः अस्ति। एतद् ब्रह्म ब्रह्मणा प्रजापतिभ्यः उक्तं, प्रजापतिः मनवे, मनुः पुत्रेभ्यः, उद्दालकः आरुणिः ज्येष्ठाय पुत्राय उक्तवान्। एतद् ब्रह्म पितरः ज्येष्ठाय पुत्राय वा, श्रद्धालु शिष्याय वा, एव उक्तव्यम्। अन्यस्मै न कथयेत्, सर्वं धनं जलपूर्णं दद्यात् अपि, तस्यापि एतद् अधिकं; एतद् एव अधिकं। गायत्री सर्वं इदं, यद् अस्ति; वाक् गायत्री, वाक् सर्वं इदं, यतः सा गायति, पालयति। सा गायत्री इयं पृथिवी, यत्र सर्वाणि भूतानि स्थितानि; सा न अतिक्रामति। सा पृथिवी इदं शरीरं पुरुषे; तत्र प्राणाः स्थिताः, सा न अतिक्रामति। तच्छरीरं इदं, तत्र हृदयम्; तत्र प्राणाः स्थिताः, सा न अतिक्रामति। एषा गायत्री चतुर्वर्णा षड्विधा; एवं ऋषिभिः स्तूयते। एषा महिमा, पुरुषः तस्यापि महत्तरः; सर्वाणि भूतानि तस्य चतुर्थभागः, त्रिभागः—अमृतः—स्वर्गे स्थितः। एषः ब्रह्म; यत् पुरुषस्य बहिः आकाशः, एषः सः; यत् पुरुषस्य अन्तः आकाशः, एषः सः; यत् हृदयस्य अन्तः आकाशः, एषः सः; एषः पूर्णः, अचलः; यः एतद् वेद, सः पूर्णां अचलां संपदं प्राप्नोति। एतस्मिन्हृदये पञ्च दिव्यद्वाराणि सन्ति; पूर्वदिशं प्रति द्वारं प्राणः, तद् चक्षुः, तद् सूर्यः; तं तेजस्विनं, अन्नादं च ध्यानयेत्—यः एवं वेद, सः तेजस्वी अन्नादः भवति। दक्षिणदिशं प्रति द्वारं व्यानः, तद् श्रवणं, तद् चन्द्रः; तं श्रीमन्तं, कीर्तिमन्तं च ध्यानयेत्—यः एवं वेद, सः श्रीमान् कीर्तिमान् भवति। पश्चिमदिशं प्रति द्वारं अपानः, तद् वाक्, तद् अग्निः; तं ब्रह्मतेजस्विनं, अन्नादं च ध्यानयेत्—यः एवं वेद, सः ब्रह्मतेजस्वी अन्नादः भवति। उत्तरदिशं प्रति द्वारं समानः, तद् मनः, तद् वर्षा; तं कीर्तिमन्तं, विशुद्धं च ध्यानयेत्—यः एवं वेद, सः कीर्तिमान् विशुद्धः भवति। ऊर्ध्वदिशं प्रति द्वारं उदानः, तद् वायु, तद् आकाशः; तं बलवंतं, महत्त्वं च ध्यानयेत्—यः एवं वेद, सः बलवान् महत्त्ववान् भवति। एते पञ्च ब्रह्म-पुरुषः, स्वर्गलोकस्य द्वारपालाः; यः एते पञ्च ब्रह्म-पुरुषः वेद, स्वर्गलोकस्य द्वारपालान्, तस्य वंशे वीरः जायते, सः स्वर्गलोकं प्राप्नोति। यत् तेजः स्वर्गस्य परं शोभते, सर्वेषु लोकेषु, उत्तमेषु लोकेषु, तद् एव पुरुषस्य अन्तः तेजः। तस्य दृष्टिः सा, यया शरीरं स्पृशति, ऊष्णता अनुभवति; तस्य श्रवणं सा, यया कर्णौ आवृत्य, गर्जनवत्, अग्निवत् शब्दं शृणोति; एवं तं दृष्टं श्रुतं च ध्यानयेत्; यः एवं वेद, सः दृष्टिमान् श्रवणवान् भवति। सर्वं इदं ब्रह्म; तस्मात् सर्वं उत्पन्नम्, तेन तिष्ठति, तस्मिन्नेव लीयते; शान्त्या ध्यानयेत्; पुरुषः संकल्पमयः; यथा अस्य संकल्पः, तथा परलोकं गच्छति; अतः संकल्पः कर्तव्यः। सः प्राणरूपः, दीप्तिमान्, सत्यसंकल्पः, आकाशात्मा, सर्वकर्मा, सर्वकामः, सर्वगन्धः, सर्वरसः, शान्तः, निरहंकारः। एष आत्मा मम हृदयस्थः, तण्डुलस्य, यवस्य, सर्षपस्य, श्यामाकस्य, श्यामाकबीजस्य अपि लघुतरः; एष आत्मा मम हृदयस्थः, पृथिव्याः महत्तरः, वायोः महत्तरः, आकाशस्य महत्तरः, सर्वेषां लोकेषां महत्तरः। सः सर्वकर्मा, सर्वकामः, सर्वगन्धः, सर्वरसः, शान्तः, निरहंकारः; एष आत्मा मम हृदयस्थः ब्रह्म; इह प्रयात्वा अहं तद् भविष्यामि—यः अस्मिन्नेव न संशयः, तस्य, इति शाण्डिल्यः, न संशयः।