श्रूयतां, भगवतः छान्दोग्योपनिषदः तृतीयाध्यायस्य गाथाः एकस्मिन् सुगम्भीरं प्रवाहेण। यदा सूर्यस्य दक्षिणे ये किरणाः सन्ति, ताः एव तस्य दक्षिणाः मधुपथाः स्युः। तत्र यजुः एव मधुकृत्, यजुर्वेदः पुष्पं, ताः च अमृताः आपः एव इमे। एतानि हि यजूंषि, सः तानि यजूंषि असृजत्, स यजुर्वेदं सिञ्चन् तस्मात् सिक्तात् कीर्तिः, तेजः, प्रज्ञा, वीर्यं, अन्नं, रसं च उत्पन्नम्। सः तद् अमृतं रसयित्वा सूर्यस्य समीपे स्थित्वा, एष एव सूर्यस्य श्वेतः रूपः इति। पश्चिमे तु यस्य किरणाः, ताः तस्य पश्चिमाः मधुपथाः। तत्र साम एव मधुकृत्, सामवेदः पुष्पं, ताः अमृताः आपः एव इमे। एतानि हि सामानि, सः तानि सामानि असृजत्, स सामवेदं सिञ्चन् तस्मात् सिक्तात् कीर्तिः, तेजः, प्रज्ञा, वीर्यं, अन्नं, रसं च उत्पन्नम्। सः तद् अमृतं रसयित्वा सूर्यस्य समीपे स्थित्वा, एष एव सूर्यस्य कृष्णः रूपः इति। उत्तरदिशि तु यस्य किरणाः, ताः तस्य उत्तराः मधुपथाः। तत्र अथर्वाङ्गिरस एव मधुकृत्, इतिहासपुराणे पुष्पे, ताः अमृताः आपः एव इमे। एतान्येव अथर्वाङ्गिरसः मन्त्राः, सः तानि इतिहासपुराणे असृजत्, तस्मात् सिक्तात् कीर्तिः, तेजः, प्रज्ञा, वीर्यं, अन्नं, रसं च उत्पन्नम्। सः तद् अक्षरं उच्चार्य सर्वतः सूर्यं समुपेत्य, एष एव परमं कृष्णं रूपं सूर्यस्य इति। याः तु तस्योर्ध्वं किरणाः, ताः एवोर्ध्वाः मधुपथाः, यत्र मधुकृतां गुह्यानि स्थानानि। अत्र ब्रह्मैव पुष्पं, ताः अमृताः आपः। एतानि हि गुह्यानि स्थानानि; एतद् ब्रह्म तप्तं, तस्मात् तप्तात् कीर्तिः, तेजः, इन्द्रियाणि, वीर्यं, अन्नं, रसं च उत्पन्नम्। सः तद् अक्षरं उच्चार्य सर्वतः सूर्यं समुपेत्य, एष एव सूर्यस्य मध्ये कम्पमानमिव दृश्यते। एतान्येव रसानां रसाः, वेदाः हि रसा, एतेषां रसा एते। अमृतानां चेमे अमृताः, वेदाः ह्य् अमृताः, एतेषां चेमे अमृताः। यद् यत् प्रथमं अमृतं, तस्मिन् वसवः जीवन्ति, अग्निं मुखं कृत्वा। देवा न खादन्ति, न पिबन्ति, अमृतं पश्यन्तः तृप्यन्ति। ते अस्मिन्नेव रूपे प्रविशन्ति, अस्माद् रूपाद् उत्पद्यन्ते। यः एतद् अमृतं वेद, वसुषु एकत्वं गच्छन् अग्निं मुखं कृत्वा, अमृतं पश्यन् तृप्यति; सः अस्मिन्नेव रूपे प्रविश्य तस्माद् रूपाद् उत्पद्यते। यावत् सूर्यः प्राचीं प्रत्यूषति, तावत् स वसुषु ऐश्वर्यं स्वाराज्यं च प्राप्नोति। द्वितीयं तु यद् अमृतं, तस्मिन् रुद्राः जीवन्ति, इन्द्रं मुखं कृत्वा। देवा न खादन्ति, न पिबन्ति, अमृतं पश्यन्तः तृप्यन्ति। ते अस्मिन्नेव रूपे प्रविशन्ति, अस्माद् रूपाद् उत्पद्यन्ते। यः एतद् अमृतं वेद, रुद्रेषु एकत्वं गच्छन् इन्द्रं मुखं कृत्वा, अमृतं पश्यन् तृप्यति; सः अस्मिन्नेव रूपे प्रविश्य तस्माद् रूपाद् उत्पद्यते। यावत् सूर्यः दक्षिणतः द्विः उदेति, उत्तरतः अस्तं गच्छति, तावत् स रुद्रेषु ऐश्वर्यं स्वाराज्यं च प्राप्नोति। तृतीयं तु यद् अमृतं, तस्मिन् आदित्याः जीवन्ति, वरुणं मुखं कृत्वा। देवा न खादन्ति, न पिबन्ति, अमृतं पश्यन्तः तृप्यन्ति। ते अस्मिन्नेव रूपे प्रविशन्ति, अस्माद् रूपाद् उत्पद्यन्ते। यः एतद् अमृतं वेद, आदित्येषु एकत्वं गच्छन् वरुणं मुखं कृत्वा, अमृतं पश्यन् तृप्यति; सः अस्मिन्नेव रूपे प्रविश्य तस्माद् रूपाद् उत्पद्यते। यावत् सूर्यः दक्षिणतः उदेति, उत्तरतः द्विः अस्तं गच्छति, पश्चिमतः उदेति, प्राचीं अस्तं गच्छति, तावत् स आदित्येषु ऐश्वर्यं स्वाराज्यं च प्राप्नोति। चतुर्थं तु यद् अमृतं, तस्मिन् मरुतः जीवन्ति, सोमं मुखं कृत्वा। देवा न खादन्ति, न पिबन्ति, अमृतं पश्यन्तः तृप्यन्ति। ते अस्मिन्नेव रूपे प्रविशन्ति, अस्माद् रूपाद् उत्पद्यन्ते। यः एतद् अमृतं वेद, मरुत्सु एकत्वं गच्छन् सोमं मुखं कृत्वा, अमृतं पश्यन् तृप्यति; सः अस्मिन्नेव रूपे प्रविश्य तस्माद् रूपाद् उत्पद्यते। यावत् सूर्यः पश्चिमतः उदेति, प्राचीं अस्तं गच्छति, उत्तरतः द्विः उदेति, दक्षिणतः अस्तं गच्छति, तावत् स मरुत्सु ऐश्वर्यं स्वाराज्यं च प्राप्नोति। पञ्चमं तु यद् अमृतं, तस्मिन् साध्याः जीवन्ति, ब्रह्म मुखं कृत्वा। देवा न खादन्ति, न पिबन्ति, अमृतं पश्यन्तः तृप्यन्ति। ते अस्मिन्नेव रूपे प्रविशन्ति, अस्माद् रूपाद् उत्पद्यन्ते। यः एतद् अमृतं वेद, साध्येषु एकत्वं गच्छन् ब्रह्म मुखं कृत्वा, अमृतं पश्यन् तृप्यति; सः अस्मिन्नेव रूपे प्रविश्य तस्माद् रूपाद् उत्पद्यते। यावत् सूर्यः उत्तरतः उदेति, दक्षिणतः अस्तं गच्छति, ऊर्ध्वं द्विः उदेति, अधस्तात् अस्तं गच्छति, तावत् स साध्येषु ऐश्वर्यं स्वाराज्यं च प्राप्नोति। ततः ऊर्ध्वं समुत्थाय, न तत्रोदेत्य्, नास्तमेत्य्, एक एव मध्ये स्थित्वा। तत्र न कदाचित् उदयः, नास्तमयः। “देवा, एष सत्येन, मा मां ब्रह्म अपाकरोत्” इति। यस्यैतद् ब्रह्मोपनिषदं एवं वेद, तस्य न उदयः, नास्तमयः; स एकमेव दिवसं प्राप्नोति। एतद् ब्रह्म ब्रह्मणा प्रजापतिभ्यः उक्तम्, प्रजापतिना मनवे, मनुना पुत्रेभ्यः, एवं उद्दालकः आरुणिः ज्येष्ठपुत्रायोवाच। एवं हि ब्रह्म पितरः ज्येष्ठपुत्राय, अथवा शिष्याय श्रद्धधाने वक्तव्यम्। अन्यस्मै न वक्तव्यम्, अपि सर्वं जलपूरितं वित्तं दद्यात्। एतदेव तस्मात् परं, एतदेव तस्मात् परम्। गायत्री हि सर्वमिदं यद् अस्ति, वाक् गायत्री, वाक् हि सर्वमिदम्, गायन्त्य् एव त्रायते इति।