ਯਦਾ ਵੈ ਕਰੋਤ੍ਯਥ ਨਿਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਨਾਕृਤ੍ਵਾ ਨਿਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਕृਤ੍ਵੈਵ ਨਿਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਕृਤਿਸ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸਿਤਵ੍ਯੇਤਿ । ਕृਤਿਂ ਭਗਵੋ ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸ ਇਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਮਨ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਰਮ ਨਾ ਕਰਕੇ ਮਨ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕੇਵਲ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮਨ ਪੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਕਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 'ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਯਦਾ ਵੈ ਸੁਖਂ ਲਭਤੇऽਥ ਕਰੋਤਿ ਨਾਸੁਖਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਸੁਖਮੇਵ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਸੁਖਂ ਤ੍ਵੇਵ ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸਿਤਵ੍ਯਮਿਤਿ । ਸੁਖਂ ਭਗਵੋ ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸ ਇਤਿ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸੁਖ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਕੇਵਲ ਸੁਖ ਮਿਲਣ ਤੇ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸੁਖ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 'ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਯੋ ਵੈ ਭੂਮਾ ਤਤ੍ਸੁਖਂ ਨਾਲ੍ਪੇ ਸੁਖਮਸ੍ਤਿ ਭੂਮੈਵ ਸੁਖਂ ਭੂਮਾ ਤ੍ਵੇਵ ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸਿਤਵ੍ਯ ਇਤਿ ਭੂਮਾਨਂ ਭਗਵੋ ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸ ਇਤਿ
ਜੋ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੁਖ ਹੈ; ਥੋੜ੍ਹੇ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵੱਡਾ ਹੀ ਸੁਖ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਵੱਡੇ ਨੂੰ ਹੀ ਜਾਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 'ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।'
ਯਤ੍ਰ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨਾਨ੍ਯਚ੍ਛृਣੋਤਿ ਨਾਨ੍ਯਦ੍ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਸ ਭੂਮਾਥ ਯਤ੍ਰਾਨ੍ਯਤ੍ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਨ੍ਯਚ੍ਛृਣੋਤ੍ਯਨ੍ਯਦ੍ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਤਦਲ੍ਪਂ ਯੋ ਵੈ ਭੂਮਾ ਤਦਮृਤਮਥ ਯਦਲ੍ਪਂ ਤਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯ੍ਁ ਸ ਭਗਵਃ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤ ਇਤਿ ਸ੍ਵੇ ਮਹਿਮ੍ਨਿ ਯਦਿ ਵਾ ਨ ਮਹਿਮ੍ਨੀਤਿ
ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਨਾ ਵੇਖੇ, ਨਾ ਸੁਣੇ, ਨਾ ਜਾਣੇ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਦੂਜਾ ਵੇਖਦਾ, ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਵੱਡਾ ਅਮਰ ਹੈ; ਥੋੜ੍ਹਾ ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। 'ਭਗਵਨ, ਇਹ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?' 'ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਮਹਿਮਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ।'
ਗੋ-ਅਸ਼੍ਵਮਿਹ ਮਹਿਮੇਤ੍ਯਾਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਹਸ੍ਤਿਹਿਰਣ੍ਯਂ ਦਾਸਭਾਰ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣ੍ਯਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਨਾਹਮੇਵਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਬ੍ਰਵੀਮੀਤਿ ਹੋਵਾਚਾਨ੍ਯੋਹ੍ਯਨ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤ ਇਤਿ
ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਗਾਂ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਸੋਨਾ, ਨੌਕਰ, ਪਤਨੀ, ਖੇਤ ਅਤੇ ਘਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੈਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।' 'ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ?' 'ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।'
ਸ ਏਵਾਧਸ੍ਤਾਤ੍ਸ ਉਪਰਿष੍ਟਾਤ੍ਸ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ਸ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਃ ਸ ਉਤ੍ਤਰਤਃ ਸ ਏਵੇਦਁ ਸਰ੍ਵਮਿਤ੍ਯਥਾਤੋऽਹਙ੍ਕਾਰਾਦੇਸ਼ ਏਵਾਹਮੇਵਾਧਸ੍ਤਾਦਹਮੁਪਰਿष੍ਟਾਦਹਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦਹਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਹਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤੋऽਹਮੁਤ੍ਤਰਤੋऽਹਮੇਵੇਦਁ ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ
ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੈ, ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਤਮ-ਸਬੰਧੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ: ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉੱਤੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੱਜੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਖੱਬੇ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯ ਹ ਵਾ ਏਤਸ੍ਯੈਵਂ ਪਸ਼੍ਯਤ ਏਵਂ ਮਨ੍ਵਾਨਸ੍ਯੈਵਂ ਵਿਜਾਨਤ ਆਤ੍ਮਤਃ ਪ੍ਰਾਣ ਆਤ੍ਮਤ ਆਸ਼ਾਤ੍ਮਤਃ ਸ੍ਮਰ ਆਤ੍ਮਤ ਆਕਾਸ਼ ਆਤ੍ਮਤਸ੍ਤੇਜ ਆਤ੍ਮਤ ਆਪ ਆਤ੍ਮਤ ਆਵਿਰ੍ਭਾਵਤਿਰੋਭਾਵਾਵਾਤ੍ਮਤੋऽਨ੍ਨਮਾਤ੍ਮਤੋ ਬਲਮਾਤ੍ਮਤੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਾਤ੍ਮਤੋ ਧ੍ਯਾਨਮਾਤ੍ਮਤਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਾਤ੍ਮਤਃ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ ਆਤ੍ਮਤੋ ਮਨ ਆਤ੍ਮਤੋ ਵਾਗਾਤ੍ਮਤੋ ਨਾਮਾਤ੍ਮਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਆਤ੍ਮਤਃ ਕਰ੍ਮਾਣ੍ਯਾਤ੍ਮਤ ਏਵੇਦਁਸਰ੍ਵਮਿਤਿ
ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ, ਸੋਚਦਾ, ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ, ਆਸ, ਯਾਦ, ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ, ਅਨਾਜ, ਤਾਕਤ, ਗਿਆਨ, ਧਿਆਨ, ਚਿੱਤ, ਇਰਾਦਾ, ਮਨ, ਬੋਲੀ, ਨਾਂ, ਮੰਤ੍ਰ, ਕਰਮ—ਇਹ ਸਭ ਆਤਮ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆਤਮ ਹੀ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦਿਦਮਸ੍ਮਿਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੇ ਦਹਰਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਦਹਰੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰਾਕਾਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਦਨ੍ਤਸ੍ਤਦਨ੍ਵੇष੍ਟਵ੍ਯਂ ਤਦ੍ਵਾਵ ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸਿਤਵ੍ਯਮਿਤਿ
ਹੁਣ, ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ-ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਘਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਤਂ ਚੇਦ੍ਬ੍ਰੂਯੁਰ੍ਯਦਿਦਮਸ੍ਮਿਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੇ ਦਹਰਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਵੇਸ਼੍ਮ ਦਹਰੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰਾਕਾਸ਼ਃ ਕਿਂ ਤਦਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਯਦਨ੍ਵੇष੍ਟਵ੍ਯਂ ਯਦ੍ਵਾਵ ਵਿਜਿਜ੍ਞਾਸਿਤਵ੍ਯਮਿਤਿ ਸ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ, 'ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ-ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਛੋਟੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਛੋਟਾ ਆਕਾਸ਼—ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਲੱਭਣਾ ਜਾਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?'—ਤਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਾਵਾਨ੍ਵਾ ਅਯਮਾਕਾਸ਼ਸ੍ਤਾਵਾਨੇषੋऽਨ੍ਤਰ੍ਹृਦਯ ਆਕਾਸ਼ ਉਭੇ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀ ਅਨ੍ਤਰੇਵ ਸਮਾਹਿਤੇ ਉਭਾਵਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਸੂਰ੍ਯਾਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਾਵੁਭੌ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਯਚ੍ਚਾਸ੍ਯੇਹਾਸ੍ਤਿ ਯਚ੍ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਸ੍ਮਿਨ੍ਸਮਾਹਿਤਮਿਤਿ
ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਇਹ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ, ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹਨ; ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਤਾਰੇ; ਜੋ ਇੱਥੇ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤਂ ਚੇਦ੍ਬ੍ਰੂਯੁਰਸ੍ਮਿꣳਸ਼੍ਚੇਦਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੇ ਸਰ੍ਵꣳ ਸਮਾਹਿਤꣳ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਚ ਭੂਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਕਾਮਾ ਯਦੈਤਜ੍ਜਰਾਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਪ੍ਰਧ੍ਵꣳਸਤੇ ਵਾ ਕਿਂ ਤਤੋऽਤਿਸ਼ਿष੍ਯਤ ਇਤਿ
ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ, 'ਜੇ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ-ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹਨ, ਤਾਂ ਜਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਇਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਫਿਰ ਕੀ ਬਚਦਾ ਹੈ?'
ਤਦ੍ਯਥੇਹ ਕਰ੍ਮਜਿਤੋ ਲੋਕਃ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤ ਏਵਮੇਵਾਮੁਤ੍ਰ ਪੁਣ੍ਯਜਿਤੋ ਲੋਕਃ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਤਦ੍ਯ ਇਹਾਤ੍ਮਾਨਮਨੁਵਿਦ੍ਯ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤ੍ਯੇਤਾꣳਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਕਾਮਾꣳਸ੍ਤੇषਾꣳ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇष੍ਵਕਾਮਚਾਰੋ ਭਵਤ੍ਯਥ ਯ ਇਹਾਤ੍ਮਾਨਮਨੁਵਿਦ੍ਯ ਵ੍ਰਜਨ੍ਤ੍ਯੇਤਾꣳਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਾਨ੍ਕਾਮਾꣳਸ੍ਤੇषਾꣳ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਕਾਮਚਾਰੋ ਭਵਤਿ
ਸ ਯਦਿ ਪਿਤृਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯ ਪਿਤਰਃ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਪਿਤृਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਉੱਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਪਿਤਰ-ਲੋਕ ਨਾਲ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦਿ ਮਾਤृਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯ ਮਾਤਰਃ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਮਾਤृਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਵਾਂ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦਿ ਭ੍ਰਾਤृਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯ ਭ੍ਰਾਤਰਃ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਭ੍ਰਾਤृਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਭਰਾ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਭਰਾ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਰਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦਿ ਸ੍ਵਸृਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਸਾਰਃ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਸ੍ਵਸृਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਭੈਣਾਂ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦਿ ਸਖਿਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯ ਸਖਾਯਃ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਸਖਿਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਦੋਸਤ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਦੋਸਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦਿ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੇ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤਸ੍ਤੇਨ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਤੇ ਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਤੇ ਮਾਲਾ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਖੁਸ਼ਬੂਆਂ ਤੇ ਮਾਲਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦ੍ਯਨ੍ਨਪਾਨਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯਾਨ੍ਨਪਾਨੇ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤਸ੍ਤੇਨਾਨ੍ਨਪਾਨਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਖਾਣਾ ਤੇ ਪੀਣ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦਿ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰੇ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤਸ੍ਤੇਨ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਾ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਦਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਲੋਕਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵਾਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤੇਨ ਸ੍ਤ੍ਰੀਲੋਕੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੇ ਕੋਈ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਔਰਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਂ ਯਮਨ੍ਤਮਭਿਕਾਮੋ ਭਵਤਿ ਯਂ ਕਾਮਂ ਕਾਮਯਤੇ ਸੋऽਸ੍ਯ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਾਦੇਵ ਸਮੁਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਅੰਤ ਉਹ ਚਾਹਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਉਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਚਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਲਈ ਉਭਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ ਇਮੇ ਸਤ੍ਯਾਃ ਕਾਮਾ ਅਨृਤਾਪਿਧਾਨਾਸ੍ਤੇषਾꣳ ਸਤ੍ਯਾਨਾꣳ ਸਤਾਮਨृਤਮਪਿਧਾਨਂ ਯੋ ਯੋ ਹ੍ਯਸ੍ਯੇਤਃ ਪ੍ਰੈਤਿ ਨ ਤਮਿਹ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਯ ਲਭਤੇ
ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਝੂਠ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਚੀਆਂ ਵਿਚ ਝੂਠ ਹੀ ਢੱਕਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਇੱਥੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦਾ।
ਅਥ ਯੇ ਚਾਸ੍ਯੇਹ ਜੀਵਾ ਯੇ ਚ ਪ੍ਰੇਤਾ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਦਿਚ੍ਛਨ੍ਨ ਲਭਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਤਦਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਨ੍ਦਤੇऽਤ੍ਰ ਹ੍ਯਸ੍ਯੈਤੇ ਸਤ੍ਯਾਃ ਕਾਮਾ ਅਨृਤਾਪਿਧਾਨਾਸ੍ਤਦ੍ਯਥਾਪਿ ਹਿਰਣ੍ਯਨਿਧਿਂ ਨਿਹਿਤਮਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਜ੍ਞਾ ਉਪਰ੍ਯੁਪਰਿ ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤੋ ਨ ਵਿਨ੍ਦੇਯੁਰੇਵਮੇਵੇਮਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਪ੍ਰਜਾ ਅਹਰਹਰ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯ ਏਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤ੍ਯਨृਤੇਨ ਹਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੂਢਾਃ
ਸ ਵਾ ਏष ਆਤ੍ਮਾ ਹृਦਿ ਤਸ੍ਯੈਤਦੇਵ ਨਿਰੁਕ੍ਤꣳ ਹृਦ੍ਯਯਮਿਤਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧृਦਯਮਹਰਹਰ੍ਵਾ ਏਵਂਵਿਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਲੋਕਮੇਤਿ
ਇਹ ਆਤਮਾ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਨਾਮ 'ਦਿਲ' ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁੱਖ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯ ਏष ਸਮ੍ਪ੍ਰਸਾਦੋऽਸ੍ਮਾਚ੍ਛਰੀਰਾਤ੍ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਪਰਂ ਜ੍ਯੋਤਿਰੁਪਸਮ੍ਪਦ੍ਯ ਸ੍ਵੇਨ ਰੂਪੇਣਾਭਿਨਿष੍ਪਦ੍ਯਤ ਏष ਆਤ੍ਮੇਤਿ ਹੋਵਾਚੈਤਦਮृਤਮਭਯਮੇਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਹ ਵਾ ਏਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਨਾਮ ਸਤ੍ਯਮਿਤਿ
ਜੋ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਆਤਮਾ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਉੱਚੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਮਰ ਹੈ, ਨਿਡਰ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਨਾਮ 'ਸੱਚ' ਹੈ।
ਤਾਨਿ ਹ ਵਾ ਏਤਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਸਤੀਯਮਿਤਿ ਤਦ੍ਯਤ੍ਸਤ੍ਤਦਮृਤਮਥ ਯਤ੍ਤਿ ਤਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯਮਥ ਯਦ੍ਯਂ ਤੇਨੋਭੇ ਯਚ੍ਛਤਿ ਯਦਨੇਨੋਭੇ ਯਚ੍ਛਤਿ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਮਹਰਹਰ੍ਵਾ ਏਵਂਵਿਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਲੋਕਮੇਤਿ
ਇਹ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰ ਹਨ: 'ਸਤ-ਤੀ-ਯਮ'। 'ਸਤ' ਅਮਰ ਹੈ, 'ਤੀ' ਮਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, 'ਯਮ' ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁੱਖ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਤ ਆਤ੍ਮਾਦੇਸ਼ ਏਵਾਤ੍ਮੈਵਾਧਸ੍ਤਾਦਾਤ੍ਮੋਪਰਿष੍ਟਾਦਾਤ੍ਮਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਾਤ੍ਮਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤ ਆਤ੍ਮੋਤ੍ਤਰਤ ਆਤ੍ਮੈਵੇਦਁ ਸਰ੍ਵਮਿਤਿ । ਸ ਵਾ ਏष ਏਵਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨੇਵਂ ਮਨ੍ਵਾਨ ਏਵਂ ਵਿਜਾਨਨ੍ਨਾਤ੍ਮਰਤਿਰਾਤ੍ਮਕ੍ਰੀਡ ਆਤ੍ਮਮਿਥੁਨ ਆਤ੍ਮਾਨਨ੍ਦਃ ਸ ਸ੍ਵਰਾਡ੍ ਭਵਤਿ ਤਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਕਾਮਚਾਰੋ ਭਵਤਿ । ਅਥ ਯੇऽਨ੍ਯਥਾਤੋ ਵਿਦੁਰਨ੍ਯਰਾਜਾਨਸ੍ਤੇ ਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਲੋਕਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇषਾਁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇष੍ਵਕਾਮਚਾਰੋ ਭਵਤਿ
ਇਸ ਲਈ, ਆਤਮ-ਸਬੰਧੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ: ਆਤਮਾ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਪਿੱਛੇ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਸੱਜੇ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਖੱਬੇ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਦਾ, ਸੋਚਦਾ, ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਆਤਮ-ਰਸ ਵਿਚ ਰਮਦਾ, ਆਤਮ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਖੇਡਦਾ, ਆਤਮ-ਸੰਗ ਵਿਚ ਸੰਗ ਕਰਦਾ, ਆਤਮ-ਆਨੰਦ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਰਤਾਜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦੇ।
ਤਦੇष ਸ਼੍ਲੋਕੋ ਨ ਪਸ਼੍ਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਨ ਰੋਗਂ ਨੋਤ ਦੁਃਖਤਾਁ ਸਰ੍ਵਁ ਹ ਪਸ਼੍ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸਰ੍ਵਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ ਇਤਿ । ਸ ਏਕਧਾ ਭਵਤਿ ਤ੍ਰਿਧਾ ਭਵਤਿ ਪਞ੍ਚਧਾ ਸਪ੍ਤਧਾ ਨਵਧਾ ਚੈਵ ਪੁਨਸ਼੍ਚੈਕਾਦਸ਼ਃ ਸ੍ਮृਤਃ ਸ਼ਤਂ ਚ ਦਸ਼ ਚੈਕਸ਼੍ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਚ ਵਿਁਸ਼ਤਿਰਾਹਾਰਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸ਼ੁਦ੍ਧੌ ਧ੍ਰੁਵਾ ਸ੍ਮृਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਲਮ੍ਭੇ ਸਰ੍ਵਗ੍ਰਨ੍ਥੀਨਾਂ ਵਿਪ੍ਰਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਮृਦਿਤਕषਾਯਾਯ ਤਮਸਸ੍ਪਾਰਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯਤਿ ਭਗਵਾਨ੍ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਸ੍ਤਁ ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਇਤ੍ਯਾਚਕ੍ਸ਼ਤੇ ਤਁ ਸ੍ਕਨ੍ਦ ਇਤ੍ਯਾਚਕ੍ਸ਼ਤੇ
ਇਸ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ: ਉਹ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਨਾ ਰੋਗ, ਨਾ ਦੁੱਖ; ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ, ਤਿੰਨ, ਪੰਜ, ਸੱਤ, ਨੌ, ਫਿਰ ਗਿਆਰਾਂ, ਸੌ, ਦਸ, ਇੱਕ, ਅਤੇ ਵੀ ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਖੁਰਾਕ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਯਾਦ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਯਾਦ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਖੁਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਦਾਗ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਗਵਾਨ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਪਾਰ ਵਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ ਬ੍ਰੂਯਾਨ੍ਨਾਸ੍ਯ ਜਰਯੈਤਜ੍ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਨ ਵਧੇਨਾਸ੍ਯ ਹਨ੍ਯਤ ਏਤਤ੍ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰਮਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਮਾਃ ਸਮਾਹਿਤਾਃ ਏष ਆਤ੍ਮਾਪਹਤਪਾਪ੍ਮਾ ਵਿਜਰੋ ਵਿਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਵਿਸ਼ੋਕੋ ਵਿਜਿਘਤ੍ਸੋऽਪਿਪਾਸਃ ਸਤ੍ਯਕਾਮਃ ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਕਲ੍ਪੋ ਯਥਾ ਹ੍ਯੇਵੇਹ ਪ੍ਰਜਾ ਅਨ੍ਵਾਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਨੁਸ਼ਾਸਨਂ ਯਂ ਯਮਨ੍ਤਮਭਿਕਾਮਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਯਂ ਜਨਪਦਂ ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਭਾਗਂ ਤਂ ਤਮੇਵੋਪਜੀਵਨ੍ਤਿ
ਉੱਤਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਬੁਢਾਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਬੁਢਾ ਹੁੰਦਾ; ਮੌਤ ਨਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ। ਇਹ ਸੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ-ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾਵਾਂ ਸਮਾਈ ਹੋਈ ਹਨ। ਇਹ ਆਤਮਾ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਰਹਿਤ, ਮੌਤ ਰਹਿਤ, ਦੁੱਖ ਰਹਿਤ, ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੱਚੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਸੱਚਾ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਕਰਨੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਅੰਤ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਦੇਸ਼, ਜੋ ਖੇਤ—they ਉਹੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।'
ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਲੋਕ ਨਾਸਵੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਲੋਕ ਵੀ ਨਾਸਵੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪਰ ਜੋ ਜੀਵ ਇੱਥੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਹੋਰ ਉਹ ਚਾਹਦਾ ਹੈ ਪਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਝੂਠ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਜ਼ਮੀਨ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਥਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਤੇ-ਉੱਤੇ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਲੱਭ ਨਾ ਸਕੇ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਝੂਠ ਨਾਲ ਰੋਕੇ ਹੋਏ, ਲੱਭ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।