ਪਥੋਰ੍ਨ ਕਤਰੇਣ ਚ ਨ ਤਾਨੀਮਾਨਿ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾਣ੍ਯਸਕृਦਾਵਰ੍ਤੀਨਿ ਭੂਤਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ ਜਾਯਸ੍ਵ ਮ੍ਰਿਯਸ੍ਵੇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਤृਤੀਯਁਸ੍ਥਾਨਂ ਤੇਨਾਸੌ ਲੋਕੋ ਨ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਮਾਜ੍ਜੁਗੁਪ੍ਸੇਤ ਤਦੇष ਸ਼੍ਲੋਕਃ
ਕਿਸੇ ਰਾਹ ਤੋਂ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਛੋਟੇ ਜੀਵ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ, ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਤੇ ਮਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਤੀਜਾ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਲੋਕ ਭਰਦਾ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ।
ਸ੍ਤੇਨੋ ਹਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸੁਰਾਂ ਪਿਬਁਸ਼੍ਚ ਗੁਰੋਸ੍ਤਲ੍ਪਮਾਵਸਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਚੈਤੇ ਪਤਨ੍ਤਿ ਚਤ੍ਵਾਰਃ ਪਞ੍ਚਮਸ਼੍ਚਾਚਰਁਸ੍ਤੈਰਿਤਿ
ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੋਰ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੌਣ ਵਾਲਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਤਿਆਰਾ—ਇਹ ਚਾਰ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ; ਪੰਜਵਾਂ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਹ ਯ ਏਤਾਨੇਵਂ ਪਞ੍ਚਾਗ੍ਨੀਨ੍ਵੇਦ ਨ ਸਹ ਤੈਰਪ੍ਯਾਚਰਨ੍ਪਾਪ੍ਮਨਾ ਲਿਪ੍ਯਤੇ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਪੂਤਃ ਪੁਣ੍ਯਲੋਕੋ ਭਵਤਿ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਪਰ ਜੋ ਇਹ ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀ ਪਾਪ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਪਵਿੱਤਰ, ਸੁੱਚਾ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਲੋਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨਸ਼ਾਲ ਔਪਮਨ੍ਯਵਃ ਸਤ੍ਯਯਜ੍ਞਃ ਪੌਲੁषਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੋ ਭਾਲ੍ਲਵੇਯੋ ਜਨਃ ਸ਼ਾਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼੍ਯੋ ਬੁਡਿਲ ਆਸ਼੍ਵਤਰਾਸ਼੍ਵਿਸ੍ਤੇ ਹੈਤੇ ਮਹਾਸ਼ਾਲਾ ਮਹਾਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਃ ਸਮੇਤ੍ਯ ਮੀਮਾਁਸਾਂ ਚਕ੍ਰੁਃ ਕੋ ਨੁ ਆਤ੍ਮਾ ਕਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮੇਤਿ
ਪ੍ਰਾਚੀਨਸ਼ਾਲਾ ਔਪਮਨਯਵ, ਸਤਯਯਜ੍ਞ ਪੌਲੁਸ਼ੀ, ਇੰਦਰਦ੍ਯੁਮਨ ਭਾਲਾਵੇਯ, ਜਨਾ ਸ਼ਾਰਕਰਾਖ੍ਯ, ਬੁਡਿਲਾ ਆਸ਼ਵਤਰਾ ਆਸ਼ਵਿ—ਇਹ ਵੱਡੇ ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: 'ਆਤਮਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਬ੍ਰਹਮ ਕੀ ਹੈ?'
ਤੇ ਹ ਸਮ੍ਪਾਦਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰੁਰੁਦ੍ਦਾਲਕੋ ਵੈ ਭਗਵਨ੍ਤੋऽਯਮਾਰੁਣਿਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤੀਮਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮਧ੍ਯੇਤਿ ਤਁ ਹਨ੍ਤਾਭ੍ਯਾਗਚ੍ਛਾਮੇਤਿ ਤਁ ਹਾਭ੍ਯਾਜਗ੍ਮੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ, ਕਹਿੰਦੇ: 'ਆਰੁਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਉੱਦਾਲਕ ਜੀ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ; ਇਹ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਈਏ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸ ਹ ਸਮ੍ਪਾਦਯਾਞ੍ਚਕਾਰ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਮਿਮੇ ਮਹਾਸ਼ਾਲਾ ਮਹਾਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਸ੍ਤੇਭ੍ਯੋ ਨ ਸਰ੍ਵਮਿਵ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਸ੍ਯੇ ਹਨ੍ਤਾਹਮਨ੍ਯਮਭ੍ਯਨੁਸ਼ਾਸਾਨੀਤਿ
ਉੱਦਾਲਕ ਨੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ, ਸੋਚਿਆ: 'ਇਹ ਵੱਡੇ ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣਗੇ, ਤੇ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।'
ਤਾਨ੍ਹੋਵਾਚਾਸ਼੍ਵਪਤਿਰ੍ਵੈ ਭਗਵਨ੍ਤੋऽਯਂ ਕੈਕੇਯਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤੀਮਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮਧ੍ਯੇਤਿ ਤਁਹਨ੍ਤਾਭ੍ਯਾਗਚ੍ਛਾਮੇਤਿ ਤਁਹਾਭ੍ਯਾਜਗ੍ਮੁਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਮਹਾਨ ਜਨੋ, ਕੇਕਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਸ਼ਵਪਤੀ ਜੀ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ। ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਈਏ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ਹ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇਭ੍ਯਃ ਪृਥਗਰ੍ਹਾਣਿ ਕਾਰਯਾਞ੍ਚਕਾਰ ਸ ਹ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਞ੍ਜਿਹਾਨ ਉਵਾਚ ਨ ਮੇ ਸ੍ਤੇਨੋ ਜਨਪਦੇ ਨ ਕਰ੍ਦਰ੍ਯੋ ਨ ਮਦ੍ਯਪੋ ਨਾਨਾਹਿਤਾਗ੍ਨਿਰ੍ਨਾਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਨ ਸ੍ਵੈਰੀ ਸ੍ਵੈਰਿਣੀ ਕੁਤੋ ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣੋ ਵੈ ਭਗਵਨ੍ਤੋऽਹਮਸ੍ਮਿ ਯਾਵਦੇਕੈਕਸ੍ਮਾ ऋਤ੍ਵਿਜੇ ਧਨਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਾਵਦ੍ਭਗਵਦ੍ਭ੍ਯੋ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਸਨ੍ਤੁ ਭਗਵਨ੍ਤ ਇਤਿ
ਤੇ ਹੋਚੁਰ੍ਯੇਨ ਹੈਵਾਰ੍ਥੇਨ ਪੁਰੁषਸ਼੍ਚਰੇਤ੍ਤਁਹੈਵ ਵਦੇਦਾਤ੍ਮਾਨਮੇਵੇਮਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯਧ੍ਯੇषਿ ਤਮੇਵ ਨੋ ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਜਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇ। ਤੁਸੀਂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋ; ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਹੀ ਦੱਸੋ।'
ਤਾਨ੍ਹੋਵਾਚ ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਵਃ ਪ੍ਰਤਿਵਕ੍ਤਾਸ੍ਮੀਤਿ ਤੇ ਹ ਸਮਿਤ੍ਪਾਣਯਃ ਪੂਰ੍ਵਾਹ੍ਣੇ ਪ੍ਰਤਿਚਕ੍ਰਮਿਰੇ ਤਾਨ੍ਹਾਨੁਪਨੀਯੈ ਵੈਤਦੁਵਾਚ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਸਵੇਰੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦਿਆਂਗਾ।' ਇਸ ਲਈ, ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਲੱਕੜ ਲੈ ਕੇ ਪੂਰੇ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਏ ਬਿਨਾਂ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਔਪਮਨ੍ਯਵ ਕਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸ ਇਤਿ ਦਿਵਮੇਵ ਭਗਵੋ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤਿ ਹੋਵਾਚੈष ਵੈ ਸੁਤੇਜਾ ਆਤ੍ਮਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਯਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਵ ਸੁਤਂ ਪ੍ਰਸੁਤਮਾਸੁਤਂ ਕੁਲੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹਨੇ ਔਪਮਨਯਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕਿਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?' ਔਪਮਨਯਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਆਤਮਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਤਮਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।'
ਅਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਿਯਮਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸਂ ਕੁਲੇ ਯ ਏਤਮੇਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਪਾਸ੍ਤੇ ਮੂਰ੍ਧਾ ਤ੍ਵੇष ਆਤ੍ਮਨ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਮੂਰ੍ਧਾ ਤੇ ਵ੍ਯਪਤਿष੍ਯਦ੍ਯਨ੍ਮਾਂ ਨਾਗਮਿष੍ਯ ਇਤਿ
ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਸਿਰ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ,' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ। 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਝੁਕ ਜਾਂਦਾ।'
ਅਥ ਹੋਵਾਚ ਸਤ੍ਯਯਜ੍ਞਂ ਪੌਲੁषਿਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨਯੋਗ੍ਯਂ ਕਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸ ਇਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਮੇਵ ਭਗਵੋ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤਿ ਹੋਵਾਚੈष ਵੈ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪ ਆਤ੍ਮਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਯਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਵ ਬਹੁ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਂ ਕੁਲੇ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਤਯਯਜਨ ਪੌਲੁਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨਯੋਗਿਆ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕਿਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਤਮਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।'
ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋऽਸ਼੍ਵਤਰੀਰਥੋ ਦਾਸੀਨਿष੍ਕੋऽਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਿਯਮਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸਂ ਕੁਲੇ ਯ ਏਤਮੇਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਪਾਸ੍ਤੇ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੇਤਦਾਤ੍ਮਨ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚਾਨ੍ਧੋऽਭਵਿष੍ਯੋ ਯਨ੍ਮਾਂ ਨਾਗਮਿष੍ਯ ਇਤਿ
ਅਥ ਹੋਵਾਚੇਨ੍ਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਂ ਭਾਲ੍ਲਵੇਯਂ ਵੈਯਾਘ੍ਰਪਦ੍ਯ ਕਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸ ਇਤਿ ਵਾਯੁਮੇਵ ਭਗਵੋ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤਿ ਹੋਵਾਚੈष ਵੈ ਪृਥਗ੍ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਯਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਾਂ ਪृਥਗ੍ਬਲਯ ਆਯਨ੍ਤਿ ਪृਥਗ੍ਰਥਸ਼੍ਰੇਣਯੋऽਨੁਯਨ੍ਤਿ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੰਦਰਦੁਯਮਨ ਭਾਲਲੇਯ ਤੇ ਵੈਯਾਘਰਪਦਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕਿਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹਵਾ ਨੂੰ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਤਮਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਾਕਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।'
ਅਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਿਯਮਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸਂ ਕੁਲੇ ਯ ਏਤਮੇਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਪਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਤ੍ਵੇष ਆਤ੍ਮਨ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਤ ਉਦਕ੍ਰਮਿष੍ਯਦ੍ਯਨ੍ਮਾਂ ਨਾਗਮਿष੍ਯ ਇਤਿ
ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਸਾਸ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ,' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ। 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤੇਰੀ ਸਾਸ ਚਲ ਜਾਂਦੀ।'
ਅਥ ਹੋਵਾਚ ਜਨਁਸ਼ਾਰ੍ਕਰਾਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸ ਇਤ੍ਯਾਕਾਸ਼ਮੇਵ ਭਗਵੋ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤਿ ਹੋਵਾਚੈष ਵੈ ਬਹੁਲ ਆਤ੍ਮਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਯਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਸ੍ਸੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬਹੁਲੋऽਸਿ ਪ੍ਰਜਯਾ ਚ ਧਨੇਨ ਚ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਨ ਸ਼ਾਰਕਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕਿਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਵੱਧ ਆਤਮਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਤਮਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹੈਂ।'
ਅਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਿਯਮਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸਂ ਕੁਲੇ ਯ ਏਤਮੇਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਪਾਸ੍ਤੇ ਸਨ੍ਦੇਹਸ੍ਤ੍ਵੇष ਆਤ੍ਮਨ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਸਨ੍ਦੇਹਸ੍ਤੇ ਵ੍ਯਸ਼ੀਰ੍ਯਦ੍ਯਨ੍ਮਾਂ ਨਾਗਮਿष੍ਯ ਇਤਿ
ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਖੋਹ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ,' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ। 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤੇਰੀ ਖੋਹ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।'
ਅਥ ਹੋਵਾਚ ਬੁਡਿਲਮਾਸ਼੍ਵਤਰਾਸ਼੍ਵਿਂ ਵੈਯਾਘ੍ਰਪਦ੍ਯ ਕਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸ ਇਤ੍ਯਪ ਏਵ ਭਗਵੋ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤਿ ਹੋਵਾਚੈष ਵੈ ਰਯਿਰਾਤ੍ਮਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਯਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਁਰਯਿਮਾਨ੍ਪੁष੍ਟਿਮਾਨਸਿ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬੁਡਿਲਾ ਅਸ਼ਵਤਰਾ-ਅਸ਼ਵੀ ਵੈਯਾਘਰਪਦਯ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕਿਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਆਤਮਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਤਮਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਦੌਲਤ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।'
ਅਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਿਯਮਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸਂ ਕੁਲੇ ਯ ਏਤਮੇਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਪਾਸ੍ਤੇ ਬਸ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਵੇष ਆਤ੍ਮਨ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਬਸ੍ਤਿਸ੍ਤੇ ਵ੍ਯਭੇਤ੍ਸ੍ਯਦ੍ਯਨ੍ਮਾਂ ਨਾਗਮਿष੍ਯ ਇਤਿ
ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਮੂਤਰ-ਥੈਲਾ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ,' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ। 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤੇਰਾ ਮੂਤਰ-ਥੈਲਾ ਫਟ ਜਾਂਦਾ।'
ਅਥ ਹੋਵਾਚੋਦ੍ਦਾਲਕਮਾਰੁਣਿਂ ਗੌਤਮ ਕਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਸ੍ਸ ਇਤਿ ਪृਥਿਵੀਮੇਵ ਭਗਵੋ ਰਾਜਨ੍ਨਿਤਿ ਹੋਵਾਚੈष ਵੈ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਤ੍ਮਾ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਯਂ ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾਨਮੁਪਾਸ੍ਸੇ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੋऽਸਿ ਪ੍ਰਜਯਾ ਚ ਪਸ਼ੁਭਿਸ਼੍ਚ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਦਾਲਕ ਆਰੁਣੀ ਗੌਤਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਤੂੰ ਕਿਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹੀ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ।' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਆਧਾਰ ਆਤਮਾ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਆਤਮਾ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਸੰਤਾਨ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਆਧਾਰਤ ਹੈਂ।'
ਅਤ੍ਸ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਪ੍ਰਿਯਮਤ੍ਤ੍ਯਨ੍ਨਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਭਵਤ੍ਯਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸਂ ਕੁਲੇ ਯ ਏਤਮੇਵਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਪਾਸ੍ਤੇ ਪਾਦੌ ਤ੍ਵੇਤਾਵਾਤ੍ਮਨ ਇਤਿ ਹੋਵਾਚ ਪਾਦੌ ਤੇ ਵ੍ਯਮ੍ਲਾਸ੍ਯੇਤਾਂ ਯਨ੍ਮਾਂ ਨਾਗਮਿष੍ਯ ਇਤਿ
ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਪੈਰ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ,' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ। 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੇ।'
ਤਾਨ੍ਹੋਵਾਚੈਤੇ ਵੈ ਖਲੁ ਯੂਯਂ ਪृਥਗਿਵੇਮਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਂ ਵਿਦ੍ਵਾਁਸੋऽਨ੍ਨਮਤ੍ਥ ਯਸ੍ਤ੍ਵੇਤਮੇਵਂ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਮਭਿਵਿਮਾਨਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਮੁਪਾਸ੍ਤੇ ਸ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਾਤ੍ਮਸ੍ਵਨ੍ਨਮਤ੍ਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹੋ। ਪਰ ਜੇਹੜਾ ਇਹ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਆਤਮਾ ਮੰਨ ਕੇ, ਹਥ ਦੇ ਪੱਬਰ ਦੇ ਜਿੰਨਾ ਮਾਪ ਕੇ, ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਹ ਵਾ ਏਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਨੋ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਸ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧੈਵ ਸੁਤੇਜਾਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਪृਥਗ੍ਵਰ੍ਤ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਨ੍ਦੇਹੋ ਬਹੁਲੋ ਬਸ੍ਤਿਰੇਵ ਰਯਿਃ ਪृਥਿਵ੍ਯੇਵ ਪਾਦਾਵੁਰ ਏਵ ਵੇਦਿਰ੍ਲੋਮਾਨਿ ਬਰ੍ਹਿਰ੍ਹृਦਯਂ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯੋ ਮਨੋऽਨ੍ਵਾਹਾਰ੍ਯਪਚਨ ਆਸ੍ਯਮਾਹਵਨੀਯਃ
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਦੀ ਮੱਥਾ ਤਪਦੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਅੱਖਾਂ ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਸਾਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਤੇ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਥੈਲੀ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਪੈਰ ਧਰਤੀ ਹਨ, ਪਾਸੇ ਵੇਦੀਆਂ ਹਨ, ਵਾਲ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਹਨ, ਦਿਲ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਮਨ ਪਕਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਹੈ, ਮੂੰਹ ਹਵਨ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ।
ਤਦ੍ਯਦ੍ਭਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਥਮਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਤਦ੍ਧੋਮੀਯਁ ਸ ਯਾਂ ਪ੍ਰਥਮਾਮਾਹੁਤਿਂ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਤਾਂ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ
ਜਦੋਂ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਭੋਜਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲੀ ਆਹੁਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ 'ਸਵਾਹਾ' ਆਖ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਣ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਣੇ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਿ ਤृਪ੍ਯਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਤृਪ੍ਯਤ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯੇ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਦ੍ਯੌਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਦਿਵਿ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚ ਦ੍ਯੌਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਸ਼੍ਚਾਧਿਤਿष੍ਠਤਸ੍ਤਤ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਤਸ੍ਯਾਨੁਤृਪ੍ਤਿਂ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਜਯਾ ਪਸ਼ੁਭਿਰਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸੇਨੇਤਿ
ਪ੍ਰਾਣ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਅੱਖ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਖ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਯਾਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾਂ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਤਾਂ ਜੁਹੁਯਾਦ੍ਵ੍ਯਾਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਵ੍ਯਾਨਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ
ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਆਹੁਤੀ 'ਵਿਆਨ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ' ਆਖ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਿਆਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਯਾਨੇ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਿ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤੀषੁ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਸ਼੍ਚਾਧਿਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਤਸ੍ਯਾਨੁਤृਪ੍ਤਿਂ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਜਯਾ ਪਸ਼ੁਭਿਰਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸੇਨੇਤਿ
ਅਥ ਯਾਂ ਤृਤੀਯਾਂ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਤਾਂ ਜੁਹੁਯਾਦਪਾਨਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤ੍ਯਪਾਨਸ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ
ਫਿਰ ਤੀਜੀ ਆਹੁਤੀ 'ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ' ਆਖ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਪਾਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਨੇ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਵਾਕ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਵਾਚਿ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਮਗ੍ਨਿਸ੍ਤृਪ੍ਯਤ੍ਯਗ੍ਨੌ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਪृਥਿਵੀ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਕਿਞ੍ਚ ਪृਥਿਵੀ ਚਾਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚਾਧਿਤਿष੍ਠਤਸ੍ਤਤ੍ਤृਪ੍ਯਤਿ ਤਸ੍ਯਾਨੁ ਤृਪ੍ਤਿਂ ਤृਪ੍ਯਤਿ ਪ੍ਰਜਯਾ ਪਸ਼ੁਭਿਰਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨ ਤੇਜਸਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਰ੍ਚਸੇਨੇਤਿ
ਅਪਾਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਬੋਲੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਅੱਗ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਗ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਘਰ ਬਣਵਾਏ। ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਉਹ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ, ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕੋਈ ਚੋਰ ਹੈ, ਨਾ ਕੰਜੂਸ, ਨਾ ਸ਼ਰਾਬੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਅਣਜਾਣ, ਨਾ ਪਰ-ਸਤਰੀ ਜਾਂ ਪਰ-ਪੁਰਸ਼। ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਜਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਹਰ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਦੌਲਤ ਦਿੰਦਾ ਰਹਾਂਗਾ। ਮਹਾਨ ਜਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਰਹੋ।'
ਉਹ ਘੋੜੀਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਿਆਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। 'ਅੱਖਾਂ ਇਹ ਆਤਮਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ,' ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ। 'ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਾ ਆਉਂਦਾ, ਤੂੰ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ।'
ਵਿਆਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਕੰਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੰਨ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਣ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।