ਤਦੇष ਸ਼੍ਲੋਕੋ ਯਾਨਿ ਪਞ੍ਚਧਾ ਤ੍ਰੀਣੀ ਤ੍ਰੀਣਿ ਤੇਭ੍ਯੋ ਨ ਜ੍ਯਾਯਃ ਪਰਮਨ੍ਯਦਸ੍ਤਿ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ: 'ਜੋ ਪੰਜ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੈ।'
ਯਸ੍ਤਦ੍ਵੇਦ ਸ ਵੇਦ ਸਰ੍ਵꣳਸਰ੍ਵਾ ਦਿਸ਼ੋ ਬਲਿਮਸ੍ਮੈ ਹਰਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਮਸ੍ਮੀਤ੍ਯੁਪਾਸਿਤ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਮ੍
ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਉਸਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; 'ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਹਾਂ'—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਇਹ ਹੀ ਰੀਤ ਹੈ, ਇਹ ਹੀ ਰੀਤ ਹੈ।
ਵਿਨਰ੍ਦਿ ਸਾਮ੍ਨੋ ਵृਣੇ ਪਸ਼ਵ੍ਯਮਿਤ੍ਯਗ੍ਨੇਰੁਦ੍ਗੀਥੋऽਨਿਰੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰ੍ਨਿਰੁਕ੍ਤਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਮृਦੁ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਵਾਯੋਃ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਂ ਬਲਵਦਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਂ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰਪਧ੍ਵਾਨ੍ਤਂ ਵਰੁਣਸ੍ਯ ਤਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨੇਵੋਪਸੇਵੇਤ ਵਾਰੁਣਂ ਤ੍ਵੇਵ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਵਿਨਰਦੀ ਸਾਮ ਦੇ ਰਾਗ ਵਿੱਚ, ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਦਗੀਥ ਅੱਗ ਨੂੰ, ਅਨਿਰੁਕਤ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ, ਨਿਰੁਕਤ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਨਰਮ ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਵਾਯੂ ਨੂੰ, ਚਿੱਟਾ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ, ਅਪਧਵਾਂਤ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਰੁਣ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਮृਤਤ੍ਵਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯ ਆਗਾਯਾਨੀਤ੍ਯਾਗਾਯੇਤ੍ਸ੍ਵਧਾਂ ਪਿਤृਭ੍ਯ ਆਸ਼ਾਂ ਮਨੁष੍ਯੇਭ੍ਯਸ੍ਤृਣੋਦਕਂ ਪਸ਼ੁਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਯਜਮਾਨਾਯਾਨ੍ਨਮਾਤ੍ਮਨ ਆਗਾਯਾਨੀਤ੍ਯੇਤਾਨਿ ਮਨਸਾ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਨਪ੍ਰਮਤ੍ਤਃ ਸ੍ਤੁਵੀਤ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੋਚੋ, 'ਮੈਂ ਅਮਰਤਾ ਪਾਵਾਂ', ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ 'ਮੈਂ ਸਵਧਾ ਪਾਵਾਂ', ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ 'ਮੈਂ ਆਸ ਪਾਵਾਂ', ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ 'ਮੈਂ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਵਾਂ', ਯਜਮਾਨ ਲਈ 'ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਪਾਵਾਂ', ਆਪਣੇ ਲਈ 'ਮੈਂ ਅੰਨ ਪਾਵਾਂ'। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਬੇਪਰਵਾਹੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਰਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵ ਊष੍ਮਾਣਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਮृਤ੍ਯੋਰਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤਂ ਯਦਿ ਸ੍ਵਰੇषੂਪਾਲਭੇਤੇਨ੍ਦ੍ਰꣳਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੋऽਭੂਵਂ ਸ ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤੀਤ੍ਯੇਨਂ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍
ਸਾਰੇ ਸੁਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ; ਸਾਰੀ ਗਰਮੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਛੂਹ ਮੌਤ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੁਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ, ਤਾਂ ਕਹੋ, 'ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ।'
ਅਥ ਯਦ੍ਯੇਨਮੂष੍ਮਸੂਪਾਲਭੇਤ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿꣳਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੋऽਭੂਵਂ ਸ ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿ ਪੇਕ੍ਸ਼੍ਯਤੀਤ੍ਯੇਨਂ ਬ੍ਰੂਯਾਦਥ ਯਦ੍ਯੇਨꣳ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇषੂਪਾਲਭੇਤ ਮृਤ੍ਯੁꣳ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨੋऽਭੂਵਂ ਸ ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਤਿ ਧਕ੍ਸ਼੍ਯਤੀਤ੍ਯੇਨਂ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਗਰਮੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ, ਤਾਂ ਕਹੋ, 'ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੇਗਾ।' ਜੇ ਕੋਈ ਛੂਹ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ, ਤਾਂ ਕਹੋ, 'ਮੈਂ ਮੌਤ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਨਿਗਲ ਲਵੇਗਾ।'
ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਵਰਾ ਘੋषਵਨ੍ਤੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੇ ਬਲਂ ਦਦਾਨੀਤਿ ਸਰ੍ਵ ਊष੍ਮਾਣੋऽਗ੍ਰਸ੍ਤਾ ਅਨਿਰਸ੍ਤਾ ਵਿਵृਤਾ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਦਦਾਨੀਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾ ਲੇਸ਼ੇਨਾਨਭਿਨਿਹਿਤਾ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਾ ਮृਤ੍ਯੋਰਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪਰਿਹਰਾਣੀਤਿ
ਸਾਰੇ ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਦਾਰ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦੱਸੋ, ਕਹੋ, 'ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।' ਸਾਰੀ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਦੱਸੋ, ਕਹੋ, 'ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।' ਸਾਰੇ ਛੂਹ ਨੂੰ ਨਰਮ ਤੇ ਢੀਲਾ ਦੱਸੋ, ਕਹੋ, 'ਮੈਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਤ੍ਰਯੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਕਨ੍ਧਾ ਯਜ੍ਞੋऽਧ੍ਯਯਨਂ ਦਾਨਮਿਤਿ ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਤਪ ਏਵ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰ੍ਯਾਚਾਰ੍ਯਕੁਲਵਾਸੀ ਤृਤੀਯੋऽਤ੍ਯਨ੍ਤਮਾਤ੍ਮਾਨਮਾਚਾਰ੍ਯਕੁਲੇऽਵਸਾਦਯਨ੍ਸਰ੍ਵ ਏਤੇ ਪੁਣ੍ਯਲੋਕਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸꣳਸ੍ਥੋऽਮृਤਤ੍ਵਮੇਤਿ
ਧਰਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਤੰਭ ਹਨ: ਯਜ, ਪਾਠ, ਤੇ ਦਾਨ—ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਹੈ; ਤਪਸਿਆ—ਦੂਜਾ; ਤੇ ਤੀਜਾ, ਅਚਾਰਯ ਦੇ ਘਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਰਹਿ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਨਾ। ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ਲੋਕਾਨਭ੍ਯਤਪਤ੍ਤੇਭ੍ਯੋऽਭਿਤਪ੍ਤੇਭ੍ਯਸ੍ਤ੍ਰਯੀ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸਂਪ੍ਰਾਸ੍ਰਵਤ੍ਤਾਮਭ੍ਯਤਪਤ੍ਤਸ੍ਯਾ ਅਭਿਤਪ੍ਤਾਯਾ ਏਤਾਨ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਾਣਿ ਸਂਪ੍ਰਾਸ੍ਰ੍ਵਨ੍ਤ ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਰਿਤਿ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਇਆ, ਤੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਨਿਕਲ ਆਈ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਪਾਇਆ, ਤੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਤੋਂ ਇਹ ਅੱਖਰ ਨਿਕਲ ਆਏ: ਭੂ, ਭਵ, ਸਵ।
ਤਾਨ੍ਯਭ੍ਯਤਪਤ੍ਤੇਭ੍ਯੋऽਭਿਤਪ੍ਤੇਭ੍ਯ ੴਕਾਰਃ ਸਂਪ੍ਰਾਸ੍ਰਵਤ੍ਤਦ੍ਯਥਾ ਸ਼ਙ੍ਕੁਨਾ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਪਰ੍ਣਾਨਿ ਸਂਤृਣ੍ਣਾਨ੍ਯੇਵਮੋਂਕਾਰੇਣ ਸਰ੍ਵਾ ਵਾਕ੍ਸਂਤृਣ੍ਣੋਂਕਾਰ ਏਵੇਦꣳਸਰ੍ਵਮੋਂਕਾਰ ਏਵੇਦꣳ ਸਰ੍ਵਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਇਆ, ਤੇ ਤਪੇ ਹੋਏ ਤੋਂ 'ਓਂ' ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਖੂਟ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਪੱਤੇ ਇਕਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ 'ਓਂ' ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਬੋਲੀ ਇਕਠੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 'ਓਂ' ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ; 'ਓਂ' ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਯਦ੍ਵਸੂਨਾਂ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਵਨꣳਰੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਾਧ੍ਯਨ੍ਦਿਨꣳਸਵਨਮਾਦਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਂ ਚ ਦੇਵਾਨਾਂ ਤृਤੀਯਸਵਨਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜ ਵਸੂਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਦਪਹਿਰ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਰੁਦਰਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਤੀਜਾ ਨਿਚੋੜ ਆਦਿਤਿਆਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹੈ।
ਕ੍ਵ ਤਰ੍ਹਿ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਲੋਕ ਇਤਿ ਸ ਯਸ੍ਤਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਾਤ੍ਕਥਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦਥ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍
ਤਾਂ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਜਾਣੇ, ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇ? ਪਰ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ।
ਪੁਰਾ ਪ੍ਰਾਤਰਨੁਵਾਕਸ੍ਯੋਪਾਕਰਣਾਜ੍ਜਘਨੇਨ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਸ੍ਯੋਦਾਙ੍ਮੁਖ ਉਪਵਿਸ਼੍ਯ ਸ ਵਾਸਵꣳਸਾਮਾਭਿਗਾਯਤਿ
ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਪਾਠ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਗਨ ਦੇ ਗਾਰਹਪਤਿਆ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਸਵ ਸਾਮ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋ3ਕਦ੍ਵਾਰਮਪਾਵਾ3ਰ੍ਣੂ 33 ਪਸ਼੍ਯੇਮ ਤ੍ਵਾ ਵਯꣳਰਾ 33333 ਹੁ 3 ਮ੍ ਆ 33 ਜ੍ਯਾ 3 ਯੋ 3 ਆ 32111 ਇਤਿ
ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ। ਹੁੰ ਆ ਜਿਆ ਯੋ ਆ।
ਅਥ ਜੁਹੋਤਿ ਨਮੋऽਗ੍ਨਯੇ ਪृਥਿਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਲੋਕਂ ਮੇ ਯਜਮਾਨਾਯ ਵਿਨ੍ਦੈष ਵੈ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਲੋਕ ਏਤਾਸ੍ਮਿ
ਫਿਰ ਉਹ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਅੱਗ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਲੋਕ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ। ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਲੋਕ ਲੱਭਾਂ। ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ।'
ਅਤ੍ਰ ਯਜਮਾਨਃ ਪਰਸ੍ਤਾਦਾਯੁषਃ ਸ੍ਵਾਹਾਪਜਹਿ ਪਰਿਘਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਸ੍ਮੈ ਵਸਵਃ ਪ੍ਰਾਤਃਸਵਨꣳਸਂਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ
ਇੱਥੇ ਯਜਮਾਨ, ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, 'ਸਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਵਸੂਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾ ਮਾਧ੍ਯਨ੍ਦਿਨਸ੍ਯ ਸਵਨਸ੍ਯੋਪਾਕਰਣਾਜ੍ਜਘਨੇਨਾਗ੍ਨੀਧ੍ਰੀਯਸ੍ਯੋਦਙ੍ਮੁਖ ਉਪਵਿਸ਼੍ਯ ਸ ਰੌਦ੍ਰꣳਸਾਮਾਭਿਗਾਯਤਿ
ਦਪਹਿਰ ਦੇ ਨਿਚੋੜ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਗਨ ਦੇ ਅਗਨੀਧਰ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਰੌਦਰ ਸਾਮ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋ3ਕਦ੍ਵਾਰਮਪਾਵਾ3ਰ੍ਣੂ33 ਪਸ਼੍ਯੇਮ ਤ੍ਵਾ ਵਯਂ ਵੈਰਾ33333 ਹੁ3ਮ੍ ਆ33ਜ੍ਯਾ 3ਯੋ3ਆ32111ਇਤਿ
ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਵਿਰੋਧੀ। ਹੁੰ ਆ ਜਿਆ ਯੋ ਆ।
ਅਥ ਜੁਹੋਤਿ ਨਮੋ ਵਾਯਵੇऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਲੋਕਂ ਮੇ ਯਜਮਾਨਾਯ ਵਿਨ੍ਦੈष ਵੈ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਲੋਕ ਏਤਾਸ੍ਮਿ
ਫਿਰ ਉਹ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: 'ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਲੋਕ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ। ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਲੋਕ ਲੱਭਾਂ। ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ।'
ਅਤ੍ਰ ਯਜਮਾਨਃ ਪਰਸ੍ਤਾਦਾਯੁषਃ ਸ੍ਵਾਹਾਪਜਹਿ ਪਰਿਘਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਤਸ੍ਮੈ ਰੁਦ੍ਰਾ ਮਾਧ੍ਯਂਦਿਨꣳਸਵਨꣳਸਂਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਿ
ਇੱਥੇ ਯਜਮਾਨ, ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ, 'ਸਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਰੁਦਰਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਪਹਿਰ ਦਾ ਨਿਚੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪੁਰਾ ਤृਤੀਯਸਵਨਸ੍ਯੋਪਾਕਰਣਾਜ੍ਜਘਨੇਨਾਹਵਨੀਯਸ੍ਯੋਦਙ੍ਮੁਖ ਉਪਵਿਸ਼੍ਯ ਸ ਆਦਿਤ੍ਯꣳਸ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵꣳ ਸਾਮਾਭਿਗਾਯਤਿ
ਤੀਜੇ ਹਵਨ ਲਈ ਸਾਮਗਰੀ ਲਿਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਹਵਨੀਅ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਸਾਮ ਗਾ ਕੇ ਸਲਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਲੋ3ਕਦ੍ਵਾਰਮਪਾਵਾ3ਰ੍ਣੂ33ਪਸ਼੍ਯੇਮ ਤ੍ਵਾ ਵਯꣳ ਸ੍ਵਾਰਾ 33333 ਹੁ3ਮ੍ ਆ33 ਜ੍ਯਾ3 ਯੋ3ਆ 32111 ਇਤਿ
ਹੇ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ! ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖੀਏ।
ਆਦਿਤ੍ਯਮਥ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਂ ਲੋ3ਕਦ੍ਵਾਰਮਪਾਵਾ3ਰ੍ਣੂ33 ਪਸ਼੍ਯੇਮ ਤ੍ਵਾ ਵਯꣳਸਾਮ੍ਰਾ33333 ਹੁ3ਮ੍ ਆ33 ਜ੍ਯਾ3ਯੋ3ਆ 32111 ਇਤਿ
ਸੂਰਜ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਨੂੰ ਉਹ ਗਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਹੇ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ! ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਰਹਿਤ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖੀਏ।
ਅਥ ਜੁਹੋਤਿ ਨਮ ਆਦਿਤ੍ਯੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੇਵੇਭ੍ਯੋ ਦਿਵਿਕ੍ਸ਼ਿਦ੍ਭ੍ਯੋ ਲੋਕਕ੍ਸ਼ਿਦ੍ਭ੍ਯੋ ਲੋਕਂ ਮੇ ਯਜਮਾਨਾਯ ਵਿਨ੍ਦਤ
ਫਿਰ ਉਹ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ: ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਲੋਕ ਲੱਭੋ।
ਏष ਵੈ ਯਜਮਾਨਸ੍ਯ ਲੋਕ ਏਤਾਸ੍ਮ੍ਯਤ੍ਰ ਯਜਮਾਨਃ ਪਰਸ੍ਤਾਦਾਯੁषਃ ਸ੍ਵਾਹਾਪਹਤ ਪਰਿਘਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵੋਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ
ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਹਾਂ; ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਾਰ 'ਸਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਉਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾ ਆਦਿਤ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਵੇ ਚ ਦੇਵਾਸ੍ਤृਤੀਯਸਵਨꣳਸਂਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯੇष ਹ ਵੈ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਮਾਤ੍ਰਾਂ ਵੇਦ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ ਯ ਏਵਂ ਵੇਦ
ਇਸ ਕਰਕੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੀਜਾ ਹਵਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ।
ਅਸੌ ਵਾ ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਦੇਵਮਧੁ ਤਸ੍ਯ ਦ੍ਯੌਰੇਵ ਤਿਰਸ਼੍ਚੀਨਵꣳਸ਼ੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮਪੂਪੋ ਮਰੀਚਯਃ ਪੁਤ੍ਰਾਃ
ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਚੀਜ਼ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਆੜੀ ਕਿਰਣ ਉਪਰਲੀ ਪਰਤ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਪੀਠਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਯੇ ਪ੍ਰਾਞ੍ਚੋ ਰਸ਼੍ਮਯਸ੍ਤਾ ਏਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਚ੍ਯੋ ਮਧੁਨਾਡ੍ਯਃ । ऋਚ ਏਵ ਮਧੁਕृਤ ऋਗ੍ਵੇਦ ਏਵ ਪੁष੍ਪਂ ਤਾ ਅਮृਤਾ ਆਪਸ੍ਤਾ ਵਾ ਏਤਾ ऋਚਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਪੂਰਬੀ ਮਿੱਠੀ ਨਲੀਆਂ ਹਨ; ਰਿਗveda ਮਿੱਠਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਰਿਗveda ਫੁੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਇਹ ਰਿਗveda ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਹਨ।
ਏਤਮृਗ੍ਵੇਦਮਭ੍ਯਤਪꣳਸ੍ਤਸ੍ਯਾਭਿਤਪ੍ਤਸ੍ਯ ਯਸ਼ਸ੍ਤੇਜ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵੀਰ੍ਯਮਨ੍ਨਾਦ੍ਯꣳਰਸੋऽਜਾਯਤ
ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਰਿਗveda ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ; ਉਸ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀ ਭਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਯਸ਼, ਚਮਕ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਤਾਕਤ, ਖਾਣਾ ਤੇ ਰਸ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।
ਤਦ੍ਵ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਤ੍ਤਦਾਦਿਤ੍ਯਮਭਿਤੋऽਸ਼੍ਰਯਤ੍ਤਦ੍ਵਾ ਏਤਦ੍ਯਦੇਤਦਾਦਿਤ੍ਯਸ੍ਯ ਰੋਹਿਤꣳਰੂਪਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸੁਆਦ ਲਿਆ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਟਿਕ ਗਿਆ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਦਾ ਲਾਲ ਰੂਪ ਹੈ।