ਮਘਵਾਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਇੰਦਣ ਲੈ ਕੇ, ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸਨੇਹੀ ਸਵਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮਘਵਾਨ, ਤੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਨਾਲ, ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਂਗ ਜੀ ਕੇ ਮੁੜ ਆ ਗਿਆ ਹੈਂ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੀ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਆਇਆ ਹੈਂ?” ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਪੂਜਨਯ ਗੁਰੂਦੇਵ, ਜਿਸ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ‘ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ’ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਇਸ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਜੀਵ ਉਸ ਲਈ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਆਨੰਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।” ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਘਵਾਨ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੂੜ੍ਹਾ ਗਿਆਨ ਦਿਆਂਗਾ, ਪਰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਿਲੇਗਾ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਹੋਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਇੱਥੇ ਰਹਿ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਸੌ ਸਾਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮਘਵਾਨ, ਇਹ ਮਰਣਧਾਰੀ ਸਰੀਰ ਮੌਤ ਵਲ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਹੀ ਸਰੀਰ ਅਮਰ, ਨਿਰਲੇਪ ਆਤਮਾ ਦਾ ਆਸਨ ਹੈ। ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਆਤਮਾ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਤੇ ਦੁਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਲਈ ਆਨੰਦ ਤੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਬਚਾਉ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਦ ਆਤਮਾ ਨਿਰਲੇਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਨੰਦ ਤੇ ਦੁਖ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ, ਬੱਦਲ, ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਗਰਜ ਨਿਰਲੇਪ ਹਨ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਚਾਨਣ ਵਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਆਤਮਾ ਵੀ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਚਾਨਣ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਖੇਡਣ, ਸਤਿਕਾਰੀਆਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਰੀਰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਨਮਿਆ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਵਾਯੂ ਇਸ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਜੋਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਅੱਖਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਖਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ। ਜੋ ‘ਮੈਂ ਇਹ ਸੁੰਘਦਾ ਹਾਂ’ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁੰਘਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਨੱਕ ਸੁੰਘਣ ਲਈ ਹੈ। ਜੋ ‘ਮੈਂ ਇਹ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ’ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੋਲਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਬੋਲੀ ਬੋਲਣ ਲਈ ਹੈ। ਜੋ ‘ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ’ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਣਨ ਵਾਸਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਕੰਨ ਸੁਣਨ ਲਈ ਹੈ। ਜੋ ‘ਮੈਂ ਇਹ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ’ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਵਾਸਤੇ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਉਸਦੀ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਵਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ, ਮਨ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤੇ ਇਸ ਆਤਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੰਝ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਤੋਂ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਘੋੜਾ ਆਪਣੀ ਰੋਵਣੀ ਝਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰਾਹੂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਨਾਮ ਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ। ਜੋ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸਭਾ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਸ਼ਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਪ੍ਰਸਿੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੇ, ਇਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਛੱਡੇ। ਇਹੀ ਗਿਆਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ, ਤੇ ਮਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ਜਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੇ ਅਧਿਆਪਕ-ਧਰਮ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਸਵਧਿਆਇ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ, ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ।