ਇਹ ਕਥਾ ਚਾਂਦੋਗ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣਾਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਸਮਝ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿਚ ਆਦਿ-ਰਾਗ ਸਾਮਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਜਦੋਂ ਸਾਮਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ—ਉਪਰਲੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ—ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਮਨ ਗਾਉਣ ਲਈ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਵਾਲ ਉਠਦਾ ਹੈ—ਕਿਸ ਇੱਛਾ ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਾਮਨ ਗਾਵਾਂ? ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ, ਜਿਸ ਲਈ ਇਹ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸਾਮਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਤਿੰਨ ਵਿਦਵਾਨ—ਸ਼ਿਲਕਾ ਸ਼ਾਲਾਵਤਿਆ, ਚੈਕਿਤਾਯਨ ਦਾਲਭਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਹਣ ਜੈਵਲੀ—ਉਠੇ, ਜੋ ਉਦਗੀਥ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਆਏ ਅਤੇ ਕਹਿਆ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਉਦਗੀਥ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ।" ਉਹ ਇਕਠੇ ਬੈਠ ਗਏ। ਪ੍ਰਭਾਹਣ ਜੈਵਲੀ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋ ਵਡੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲੋ, ਮੈਂ ਸੁਣਾਂਗਾ।" ਸ਼ਿਲਕਾ ਸ਼ਾਲਾਵਤਿਆ ਨੇ ਚੈਕਿਤਾਯਨ ਦਾਲਭਿਆ ਨੂੰ ਪੂਛਿਆ, "ਆਓ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਾਂ।" ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਪੂਛੋ।" "ਸਾਮਨ ਦਾ ਲਕੜੀ ਕੀ ਹੈ?" "ਸਵਰ (ਸੁਰ)," ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਸਵਰ ਦਾ ਲਕੜੀ?" "ਸਾਸ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਸਾਸ ਦਾ ਲਕੜੀ?" "ਅਨ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਅਨ ਦਾ ਲਕੜੀ?" "ਪਾਣੀ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਪਾਣੀ ਦਾ ਲਕੜੀ?" "ਉਹ ਲੋਕ," ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਉਹ ਲੋਕ ਦਾ ਲਕੜੀ?" "ਉਸ ਨੂੰ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਵੱਲ ਨਾ ਲੈ ਜਾਵੋ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਅਸੀਂ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਸਾਮਨ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਹੈ।" ਸ਼ਿਲਕਾ ਸ਼ਾਲਾਵਤਿਆ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਤੇਰਾ ਸਾਮਨ ਅਸਲ ਵਿਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਹੁਣ ਕਹਿੰਦਾ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।" "ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ," ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਜਾਣ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਉਹ ਲੋਕ ਦਾ ਲਕੜੀ?" "ਇਹ ਲੋਕ," ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਇਹ ਲੋਕ ਦਾ ਲਕੜੀ?" "ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਲੋਕ ਵੱਲ ਨਾ ਲੈ ਜਾਵੋ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਅਸੀਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਲੋਕ ਨੂੰ ਸਾਮਨ ਰਾਹੀਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਹੈ।" ਪ੍ਰਭਾਹਣ ਜੈਵਲੀ ਨੇ ਸ਼ਾਲਾਵਤਿਆ ਨੂੰ ਕਹਿਆ, "ਤੇਰਾ ਸਾਮਨ ਸੀਮਤ ਹੈ; ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਹੁਣ ਕਹਿੰਦਾ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।" "ਮੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ," ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਦਵਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਜਾਣ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਇਹ ਲੋਕ ਦਾ ਲਕੜੀ?" "ਆਕਾਸ਼," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਸਭ ਜੀਵ ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਹੀ ਵਾਪਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਆਕਾਸ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਠਿਕਾਣਾ ਹੈ।" ਇਹ ਉੱਚਾ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਦਗੀਥ ਹੈ; ਇਹ ਅਸਲ ਵਿਚ ਅਨੰਤ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਚੇ ਉਦਗੀਥ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਤਿਧਨਵਨ ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਉਦਾਰਾ ਸ਼ਾਂਡਿਲਿਆ ਨੂੰ ਕਹਿਆ: "ਜਦ ਤਕ ਲੋਕ ਇਸ ਉਦਗੀਥ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿਚ ਜਾਣਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਰਹੇਗਾ।" ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵੀ ਇੱਕ ਲੋਕ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕ ਵਿਚ ਜੀਵਨ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਲੋਕ ਤੋਂ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕੁਰੁ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਵਾਟਿਕਾ ਪਿੰਡ ਵਿਚ, ਇਭਿਆ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਚਕਰਾਯਨ ਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਪਕੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਮੰਗਣ ਆਇਆ ਜਦ ਉਹ ਖਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਕ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਇਥੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖੀਆਂ ਫਲੀਆਂ ਹੀ ਹਨ।" ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਇਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇ ਦੋ।" ਸੋ ਉਹ ਨੇ ਉਹ ਫਲੀਆਂ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਨੇ ਫਿਰ ਕਹਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੀ ਦੇ ਦੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੋ ਸਕਦਾ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਵੀ ਬਚੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।" ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਜੇ ਮੈਂ ਇਹ ਨਾ ਖਾਇਆ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਂ ਜੀਵਤ ਨਾ ਰਹਿੰਦਾ।" ਉਹ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" ਫਲੀਆਂ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਨੇ ਬਚੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਉਹ ਪਤਨੀ ਵਾਸਤੇ ਚੰਗੀ ਠਹਿਰਾਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਹ ਨੇ ਉਹ ਫਲੀਆਂ ਸੰਭਾਲ ਲਿਆ। ਸਵੇਰੇ, ਜਦ ਉਹ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਕਾਸ਼ ਸਾਨੂੰ ਰੋਟੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਧਨ। ਰਾਜਾ ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਕਾਸ਼ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯਜਨ-ਕਰਤਾ ਪੁਜਾਰੀ ਸਮੇਤ ਚੁਣ ਲਵੇ।" ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਇਹ ਫਲੀਆਂ ਹੀ ਖਾ ਲੈ।" ਉਹ ਨੇ ਉਹ ਫਲੀਆਂ ਖਾ ਕੇ ਯਜਨਾ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਦ ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਸਤਕਾਰੀ ਗਾਉਣ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਹ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।" ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨੇ ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਉਦਗੀਥ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਉਦਗੀਥ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਉਦਗੀਥ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।" ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: "ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਚੁੱਪ ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ, ਯਜਨ-ਕਰਤਾ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਹਿਆ, "ਮੈਂ ਵਿਦਵਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਉਸ਼ਸਤੀ, ਚਕਰਾਯਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।" ਯਜਨ-ਕਰਤਾ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਿਚ ਲੱਭਿਆ, ਪਰ ਨਾ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਚੁਣ ਲਿਆ।" "ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਪੁਜਾਰੀ ਵਿਚ ਰੱਖੋ," ਉਹ ਨੇ ਕਹਿਆ। "ਚੰਗਾ," ਉਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਤਦ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਚੁਣੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਹੀ ਸਤਕਾਰੀ ਗਾਵਣ। ਜਿੰਨਾ ਧਨ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇਂ, ਉਨਾ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੇਵੀਂ।" "ਚੰਗਾ," ਯਜਨ-ਕਰਤਾ ਨੇ ਕਹਿਆ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸਤੋਤ੍ਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਹਿਆ, "ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ।" "ਇਹ ਨਾ ਕਹੋ, ਵਿਦਵਾਨ। ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਦੇਵੀ ਹੈ?" ਉਸ਼ਸਤੀ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਪ੍ਰਾਣ (ਸਾਸ)।" ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤੋਂ ਉਭਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਇਹ ਨਾ ਜਾਣਕੇ, ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਮੈਂ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ। "ਉਦਗੀਥ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਉਦਗੀਥ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਇਹ ਨਾ ਜਾਣਕੇ, ਉਦਗੀਥ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਨਾ ਕਰ, ਵਿਦਵਾਨ।" "ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਦੇਵੀ ਹੈ?" ਉਸ਼ਸਤੀ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਸੂਰਜ (ਆਦਿਤ੍ਯ)।" ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਉੱਚੇ ਹੋ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਉਦਗੀਥ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਇਹ ਨਾ ਜਾਣਕੇ, ਉਦਗੀਥ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਮੈਂ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਤ੍ਰ ਉਸ ਕੋਲ ਆਇਆ। "ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਇਹ ਨਾ ਜਾਣਕੇ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਨਾ ਕਰ, ਵਿਦਵਾਨ।" "ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਦੇਵੀ ਹੈ?" ਉਸ਼ਸਤੀ ਨੇ ਕਹਿਆ, "ਅਨ (ਭੋਜਨ)।" ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਭੋਜਨ ਲੈ ਕੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ, ਇਹ ਨਾ ਜਾਣਕੇ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਸਿਰ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ—ਇਹ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਮੈਂ ਕਿਹਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ੌਵਾ ਉਦਗੀਥ—ਬਕੋ ਦਾਲਭਿਆ ਅਤੇ ਗਲਾਵਾ, ਮੈਤ੍ਰੇਯੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਾਠ ਲਈ ਨਿਕਲੇ। ਇਕ ਚਿੱਟਾ ਕੁੱਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਹੋਰ ਕੁੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿਆ, "ਸਾਹਿਬ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਗਾ ਦੇ; ਅਸੀਂ ਭੁੱਖੇ ਹਾਂ।" ਉਹ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿਆ, "ਸਵੇਰੇ ਇਥੇ ਨਾ ਆਓ।" ਸੋ ਬਕੋ ਦਾਲਭਿਆ ਅਤੇ ਗਲਾਵਾ, ਮੈਤ੍ਰੇਯੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਜਿਵੇਂ ਬਹਿਸ਼ਪਵਮਾਨਾ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿਆਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰੇਂਗਦੇ ਹੋਏ ਆਏ। ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਕੇ "ਹਿੰ" ਦੀ ਧੁਨੀ ਕੀਤੀ। "ਓਮ, ਆਓ ਖਾਈਏ! ਓਮ, ਆਓ ਪੀਈਏ! ਦੇਵਤਾ ਵਰੁਣ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਸਵਿਤਾ ਨੇ ਭੋਜਨ ਇੱਥੇ ਲਿਆ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਭੋਜਨ ਲਿਆ, ਲਿਆ, ਲਿਆ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਾਂਦੋਗ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੀਆਂ ਇਹ ਕਥਾਵਾਂ, ਗਿਆਨ, ਭਾਵਨਾ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।