ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਆਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਝ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?" ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਜੇ ਕੋਈ ਆਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਆਸ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੀ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਅਧੂਰੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਜਿੱਥੇ ਆਸ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਹ ਮਨ-ਚਾਹਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਪੁੱਤਰ, ਆਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਕੋਈ ਚੀਜ਼ ਹੈ।" ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਚੀਜ਼ ਦੱਸੋ।" ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਆਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹੀਏ ਦੀਆਂ ਤਿੱਲੀਆਂ ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ। ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਹੀ ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਹੀ ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਹੀ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਭਰਾ, ਭੈਣ, ਅਧਿਆਪਕ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਭਰਾ, ਭੈਣ, ਅਧਿਆਪਕ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਵਚਨ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਤੂੰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਭਰਾ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਭੈਣ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਅਧਿਆਪਕ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਘਾਤਕ ਹੈ।' ਪਰ, ਜਦ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਰਛੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਲੋਕ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਕਿ ਉਹ ਘਾਤਕ ਹੈ।" "ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ, ਸੋਚਦਾ, ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੇ, 'ਤੂੰ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਬੋਲਦਾ ਹੈ,' ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੇ, 'ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵਧ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ,' ਤੇ ਕਦੇ ਇਨਕਾਰ ਨਾ ਕਰੇ।" "ਪਰ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਵਧ ਬੋਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸੱਚ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ।" ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਸੱਚ ਨਾਲ ਵਧ ਬੋਲਾਂ।" ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ।" "ਜੀ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ। ਜਾਣ ਕੇ ਹੀ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ।" "ਜੀ, ਮੈਂ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਸੋਚਣ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਸੋਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ।" "ਜੀ, ਮੈਂ ਸੋਚ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਮਨ ਵਿਚ ਚਿੰਤਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ।" "ਜੀ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦੋਂ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ। ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ।" "ਜੀ, ਮੈਂ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਕਰਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਨਹੀਂ। ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ।" "ਜੀ, ਮੈਂ ਕਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸੁਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕਰਮ ਨਹੀਂ। ਸੁਖ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ।" "ਜੀ, ਮੈਂ ਸੁਖ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਵਿਸਤਾਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੁਖ ਹੈ; ਛੋਟੇ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ।" "ਜੀ, ਮੈਂ ਵਿਸਤਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦਾ, ਨਾ ਸੁਣਦਾ, ਨਾ ਜਾਣਦਾ—ਉਹ ਵਿਸਤਾਰ ਹੈ। ਪਰ ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ, ਸੁਣਦਾ, ਜਾਂ ਜਾਣਦਾ—ਉਹ ਛੋਟਾ ਹੈ। ਵਿਸਤਾਰ ਅਮਰ ਹੈ; ਛੋਟਾ ਮਰਤ ਹੈ।" "ਜੀ, ਇਹ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ?" "ਇਹ ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਹਾਨਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।" "ਲੋਕ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਸੋਨਾ, ਨੌਕਰ, ਪਤਨੀ, ਖੇਤ, ਘਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਨਤਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।" "ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਮੰਨਦੇ ਹੋ?" "ਇੱਕ ਚੀਜ਼ ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਜੇ ਹੈ, ਉਹ ਖੱਬੇ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਿਖਿਆ ਇਹ ਹੈ: ਮੈਂ ਹੇਠਾਂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਉੱਤੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਪਿੱਛੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸੱਜੇ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਖੱਬੇ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਿਖਿਆ: ਆਤਮਾ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਪਿੱਛੇ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਅੱਗੇ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਸੱਜੇ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਖੱਬੇ ਹੈ; ਆਤਮਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ, ਸੋਚਦਾ, ਜਾਣਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ, ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਨੰਦ ਕਰਦਾ—ਉਹ ਸਰਵਭੌਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਨ-ਚਾਹਾ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਗਤ ਨਾਸਵੰਤ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਮਨ-ਚਾਹਾ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦੇ।" "ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ, ਸੋਚਦਾ, ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਨ-ਸਵਾਸ, ਆਸ, ਯਾਦ, ਆਕਾਸ਼, ਅੱਗ, ਪਾਣੀ, ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ, ਭੋਜਨ, ਤਾਕਤ, ਗਿਆਨ, ਧਿਆਨ, ਸਮਝ, ਇਰਾਦਾ, ਮਨ, ਬੋਲ, ਨਾਮ, ਮੰਤ੍ਰ, ਕਰਮ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ: ਉਹ ਮੌਤ, ਰੋਗ, ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਜੋ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ, ਤਿੰਨ, ਪੰਜ, ਸੱਤ, ਨੌ, ਫਿਰ ਗਿਆਰਾਂ—ਇੱਕ, ਦਸ, ਸੌ, ਵੀਹ ਹਜ਼ਾਰ—ਇਹ ਗਿਣਤ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਭੋਜਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਨ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਯਾਦ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਯਾਦ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਦਿਲ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੰਠ ਪਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਦੇ ਦਾਗ ਧੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਤ ਕੁਮਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅੰਧਕਾਰ ਦੇ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਕੰਦਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਨਿਵਾਸ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ। ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ, 'ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਛੋਟੇ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਉਸ ਛੋਟੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ—ਕੀ ਲੱਭਣਾ ਤੇ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?'—ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਇਹ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਹੀ ਵੱਡਾ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਹੈ। ਸੁਰਗ, ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦ, ਬਿਜਲੀ, ਤਾਰੇ; ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇ, 'ਜੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ?'" "ਉੱਤਰ ਇਹ ਹੈ: 'ਬੁਢਾਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਬੁਢਾ ਹੁੰਦਾ; ਮੌਤ ਨਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸੱਚਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਤਮਾ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ, ਅਜਰ, ਅਮਰ, ਦੁੱਖ-ਰਹਿਤ, ਭੁੱਖ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ-ਰਹਿਤ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਸੱਚੀਆਂ, ਇਰਾਦੇ ਸੱਚੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਮੁਤਾਬਕ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਵੀ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼, ਕਿਸੇ ਖੇਤ—ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" "ਜਿਵੇਂ ਇੱਥੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਜਗਤ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਜਗਤ ਵੀ ਨਾਸਵੰਤ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਆਤਮਾ ਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਹੀਂ।" "ਜੇ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਮਾਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਭਰਾਵਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਭੈਣਾਂ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਭੈਣਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਹਾਰਾਂ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਹਾਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੀਣ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਤੇ ਪੀਣ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਗੀਤ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਗੀਤ ਤੇ ਸੰਗੀਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਜਗਤ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਜਗਤ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਝੂਠ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ; ਸੱਚੀਆਂ ਵਿੱਚ ਝੂਠ ਕਵਰ ਹੈ। ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣੇ ਬਿਨਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀਆਂ।" "ਪਰ ਜੋ ਜੀਵ ਇੱਥੇ ਉਸਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ—ਉਹ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਲੱਭ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਥੇ ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਝੂਠ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ, ਜੋ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ 'ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਲੰਘਦੇ ਹਨ ਪਰ ਲੱਭਦੇ ਨਹੀਂ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਜਗਤ 'ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਪਰ ਲੱਭਦੇ ਨਹੀਂ, ਝੂਠ ਵਲੋਂ ਰੋਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੀ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਸਹੀ ਨਾਮ 'ਹਿਰਦਾ' ਹੈ—ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਰਗ-ਜਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਸ਼ਾਂਤ ਆਤਮਾ, ਇਸ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਮਰ ਹੈ, ਇਹ ਨਿਰਭੈ ਹੈ, ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਸ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਨਾਮ 'ਸੱਚ' ਹੈ।" "ਇਹ ਤਿੰਨ ਅੱਖਰ ਹਨ: 'ਸਤ-ਤਿ-ਯਮ।' 'ਸਤ' ਅਮਰ ਹੈ; 'ਤਿ' ਮਰਤ ਹੈ; 'ਯਮ' ਦੁਨੋਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਜੋੜ ਨਾਲ, ਜੋ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਰਗ-ਜਗਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਆਚਾਰਯ ਨੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਆਤਮਾ, ਸੱਚ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਸਿਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ, ਸੱਚੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ, ਤੇ ਅਸਲ ਆਤਮਾ ਦੀ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ।