ਪੁਰਾਤਨ ਬੀਜ ਤੋਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਉੱਭਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਲੋਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਕਾਸ਼, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਹੈ। ਇਹੀ ਹੈ ਪਰਮ ਜੋਤ। ਫਿਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਮਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮਝ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਆਤਮਾ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਬਾਰੇ: ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਜਾਣ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਹੀ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਬਾਰੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ। ਇਹ ਚਤੁਰਪਾਦੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ: ਬੋਲੀ ਇੱਕ ਪੈਰ ਹੈ, ਸਾਹ ਇੱਕ ਪੈਰ ਹੈ, ਅੱਖ ਇੱਕ ਪੈਰ ਹੈ, ਕੰਨ ਇੱਕ ਪੈਰ ਹੈ—ਇਹ ਆਤਮਾ ਲਈ ਹੈ। ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ: ਅੱਗ ਇੱਕ ਪੈਰ ਹੈ, ਵਾਯੂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਇੱਕ ਪੈਰ ਹੈ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ, ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ। ਬੋਲੀ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪੈਰ ਹੈ। ਇਹ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਅਤੇ ਸੜਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਸਾਹ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪੈਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਯੂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਸੜਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਅੱਖ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪੈਰ ਹੈ। ਇਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਅਤੇ ਸੜਦੀ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਕੰਨ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਚੌਥਾ ਪੈਰ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਅਤੇ ਸੜਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਜੋਤ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ: ਸੂਰਜ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਇਹ ਹੈ: ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਸਤਿਤਵ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਇਹ ਹੋਇਆ, ਉਪਜੇਆ। ਇੱਕ ਅੰਡਾ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਟਿਕਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਅੰਡਾ ਫੱਟ ਗਿਆ। ਉਸ ਅੰਡੇ ਦੇ ਦੋ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਜੋ ਚਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਹੈ; ਜੋ ਸੋਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ। ਜੋ ਬੁਢਾਪਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਹਨ; ਜੋ ਰੋਈ ਹੈ, ਉਹ ਬੱਦਲ ਅਤੇ ਧੂੰਧ ਹਨ। ਜੋ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਰਿਆ ਹਨ; ਜੋ ਤਰਲਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੋ ਉਪਜਿਆ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਸੀ, ਤਦ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰੋਣੀਆਂ ਉੱਠੀਆਂ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਿਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰੋਣੀਆਂ ਉੱਠਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਿਛਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਕਿ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਆਉਣ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਦੇ ਜਾਨਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪੌਤ੍ਰਾਯਣ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਦਾਨੀ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਅਤੇ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵੀ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਸੋਚਦਾ, 'ਮੇਰੇ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇ।' ਇੱਕ ਰਾਤ, ਹੰਸ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਹੰਸ ਨੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੋ, ਹੋ, ਭੱਲਾਕ੍ਸ਼! ਜਾਨਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪੌਤ੍ਰਾਯਣ ਦੀ ਜੋਤ ਦਿਨ ਰਾਤ ਇਕਸਾਰ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਤੂੰ ਪਾਰ ਕਰ, ਨਾ ਘਟਾ।' ਦੂਜੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਇਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤ ਤੂੰ ਰੈਕਵਾ ਰਥਵਾਹਕ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?' ਫਿਰ, ਰੈਕਵਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਆਖਿਆ। ਜਾਨਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਲਈ। ਉਹ ਚਿੰਤਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਇਹ ਰੈਕਵਾ ਰਥਵਾਹਕ ਕੌਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋ?' ਫਿਰ, ਰੈਕਵਾ ਕੌਣ ਹੈ? ਉਸ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਹਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਰਥ ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਚੰਗੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਆਖਿਆ।' ਪਰ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਲੱਭਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਮੁੜ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੱਭਣ ਜਾਵੇ, ਉਥੇ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰੋ।' ਉਹ ਰਥ ਹੇਠਲੇ ਪੀੜਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਬੈਠਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰੈਕਵਾ ਹੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਜੋਤਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।' ਰੈਕਵਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਜੋਤ ਦਾ ਹਾਂ।' ਨੌਕਰ ਨੇ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਜਾਨਸ਼੍ਰੁਤੀ ਪੌਤ੍ਰਾਯਣ ਨੇ ਛੇ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ, ਇੱਕ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਖਚਰਾਂ ਵਾਲਾ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਰੈਕਵਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ: 'ਰੈਕਵਾ, ਇਹ ਛੇ ਸੌ ਗਾਂਵਾਂ, ਇਹ ਮਾਲਾ, ਇਹ ਰਥ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਜਿਸ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਤੂੰ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਸਿਖਾ।' ਪਰ ਰੈਕਵਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਲੈ ਜਾ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ। ਇਹ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ ਲਈ ਹੀ ਹਨ।' ਫਿਰ ਜਾਨਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਮਾਲਾ, ਰਥ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲੈ ਕੇ ਰੈਕਵਾ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਰੈਕਵਾ, ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਮਾਲਾ, ਰਥ, ਇਹ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿੰਡ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ।' ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਲੈ ਜਾ, ਸ਼ੂਦ੍ਰ। ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਖਵਾਏਂਗਾ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੈਕਵਾ ਦੇ ਪੱਤੇ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਰੈਕਵਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਵਾਯੂ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਚਲੇ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅੱਗ ਬੁਝ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਯੂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਯੂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਾਯੂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਪਾਣੀਆਂ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਯੂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਵਾਯੂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਹੈ। ਹੁਣ, ਆਤਮਾ ਬਾਰੇ: ਸਾਹ ਹੀ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਸੁੱਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬੋਲੀ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਵੇਖਣਾ ਸਾਹ ਵਿੱਚ, ਸੁਣਨਾ ਸਾਹ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਹ ਇਹ ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਗ੍ਰਹਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ: ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਯੂ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਹ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੌਣਕ ਕਾਪੇਯ ਅਤੇ ਅਭਿਪ੍ਰਤਾਰੀ ਕਾਕਸ਼ਸੇਨੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆ ਕਰ ਭਿੱਖ ਮੰਗਣ ਲੱਗਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ। ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰ? ਕਾਪੇਯ, ਮਾਨਵ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ। ਅਭਿਪ੍ਰਤਾਰੀ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਇਹ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।' ਫਿਰ ਸ਼ੌਣਕ ਕਾਪੇਯ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, 'ਆਤਮਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤਿ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਅਣਮਾਪੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭੋਜਨ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਭਿੱਖ ਦਿਓ।' ਇਸ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਭਿੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਪੰਜ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਜ, ਕੁੱਲ ਦਸ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਦਸ ਭੋਜਨ ਭਾਗ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੀ ਵਿਰਾਜ਼ ਹੈ, ਭੋਜਨ ਦਾ ਸਵਾਮੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਤ੍ਯਕਾਮ ਜਾਬਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਮਾਂ, ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਗੋਤ੍ਰ ਕੀ ਹੈ?' ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਗੋਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਉਧੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਗੋਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਜਾਬਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਸਤ੍ਯਕਾਮ। ਤੂੰ ਆਖੀਂ, ਮੈਂ ਸਤ੍ਯਕਾਮ ਜਾਬਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।' ਉਹ ਗੌਤਮ ਹਾਰਿਦ੍ਰੁਮਤ ਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਬਣਾਓ।' ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਗੋਤ੍ਰ ਕੀ ਹੈ?' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੋਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਨੌਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਤੈਨੂੰ ਉਧੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਮੈਨੂੰ ਤੇਰਾ ਗੋਤ੍ਰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ। ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਜਾਬਾਲਾ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਸਤ੍ਯਕਾਮ।" ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਸਤ੍ਯਕਾਮ ਜਾਬਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।' ਗੌਤਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਏ ਇਹ ਨਹੀਂ ਆਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਲੱਕੜ ਲਿਆ, ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਸੱਚ ਬੋਲਿਆ ਹੈ।' ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸੌ ਪਤਲੇ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਪੁੱਤਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰ। ਜਦ ਤੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣ, ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਈਂ।' ਉਹ ਕਈ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਰਿਹਾ, ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋ ਗਈਆਂ— ਤਦ ਇੱਕ ਬਲਦ ਨੇ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਸਤ੍ਯਕਾਮ।' 'ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ,' ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। 'ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ ਹਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਅਧਿਆਪਕ ਕੋਲ ਲੈ ਚੱਲ।' 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਇੱਕ ਭਾਗ ਦੱਸਾਂਗਾ।' 'ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਪ੍ਰਭੂ,' ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ। ਬਲਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਪੂਰਬੀ ਦਿਸਾ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ, ਪੱਛਮੀ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ, ਦੱਖਣੀ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ, ਉੱਤਰੀ ਇੱਕ ਚੌਥਾਈ। ਪੁੱਤਰ, ਇਹਨਾਂ ਚਾਰਾਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਨੂੰ "ਤੇਜਸਵੀ" ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਚਾਰ ਪੈਰ ਜਾਣ।' ਜੇ ਕੋਈ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਸ ਚਤੁਰਪਾਦ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ 'ਤੇਜਸਵੀ' ਵਜੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਸ ਚਤੁਰਪਾਦ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ 'ਤੇਜਸਵੀ' ਵਜੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।