ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਅਮਰ ਸੱਤਾ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਇਆ। ਉਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਸੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਅਮਰ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਉਸਦਾ ਮੂੰਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸੀ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਅਤੇ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ; ਇਤਨਾ ਹੀ ਸਾਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਸਰਵਭੌਮਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਉਪਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਇਹ ਨਾ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਕਦੇ ਵੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ; ਦੇਵਤਿਆਂ, ਇਸ ਸੱਚ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਚੜ੍ਹਨ, ਨਾ ਡੁੱਬਣ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਣ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਮਨੂ ਨੂੰ, ਮਨੂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਉਦਾਲਕ ਆਰੁਣੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਣ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੁੱਤ ਜਾਂ ਭਗਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦੇਵੇ, ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਗਾਯਤਰੀ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ; ਬੋਲ ਗਾਯਤਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੋਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਗਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗਾਯਤਰੀ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਭ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਇਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਧਰਤੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਰੀਰ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਟਿਕੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗਾਯਤਰੀ ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਛੇ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਹ ਰਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁਰੁਸ਼ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੈ; ਸਭ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਉਸਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਹਿੱਸੇ ਅਮਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਹੈ; ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਖਾਲੀ ਜਗਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਖਾਲੀ ਜਗਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਾਲੀ ਜਗਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਇਹ ਖਾਲੀ ਜਗਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖਾਲੀ ਜਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਨ, ਅਡੋਲ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਨ, ਅਡੋਲ ਧਨ-ਪਦਵੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਦਿਵਯ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਚਮਕ ਅਤੇ ਭੋਜਨ-ਖਾਦਕ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਜਿਹੜਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਭੋਜਨ-ਖਾਦਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਣਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਧਨ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਜਿਹੜਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਅਪਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਲ ਹੈ, ਜੋ ਅਗਨਿ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਚਮਕ ਤੇ ਭੋਜਨ-ਖਾਦਕ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਜਿਹੜਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਭੋਜਨ-ਖਾਦਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਸਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਖਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਜਿਹੜਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਪਰ ਵੱਲ ਉਦਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਇੁ ਹੈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਤਾਕਤ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰੋ—ਜਿਹੜਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਪੁਰੁਸ਼ ਹਨ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ। ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮਣ-ਪੁਰੁਸ਼, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੀਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜੋ ਚਾਨਣ ਇਸ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉਪਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਚਾਨਣ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਗਰਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਸੁਣਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ ਗਰਜ ਜਾਂ ਅਗਨਿ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸੁਣਨ ਵਜੋਂ ਧਿਆਨ ਕਰੋ; ਜਿਹੜਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਹੈ; ਇਸ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਧਿਆਨ ਕਰੋ। ਮਨੁੱਖ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਇਰਾਦਾ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਇਰਾਦਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ, ਰੂਪ ਚਮਕਦਾਰ, ਇਰਾਦਾ ਸੱਚਾ, ਆਤਮਾ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਸਭ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਸਭ ਚਾਹਵਾਂ ਰੱਖਦਾ, ਸਭ ਸੁਗੰਧਾਂ, ਸਭ ਸੁਆਦਾਂ ਰੱਖਦਾ, ਚੁਪ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਆਤਮਾ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਚਾਵਲ, ਜੌ, ਰਾਈ, ਬਾਜਰਾ ਜਾਂ ਬਾਜਰੇ ਦੇ ਦਾਣੇ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਇਹ ਆਤਮਾ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਆਕਾਸ਼, ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਕੰਮ ਕਰਦਾ, ਸਭ ਚਾਹਵਾਂ ਰੱਖਦਾ, ਸਭ ਸੁਗੰਧਾਂ, ਸਭ ਸੁਆਦਾਂ ਰੱਖਦਾ, ਚੁਪ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ; ਮੇਰਾ ਇਹ ਆਤਮਾ, ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਹੈ; ਇਥੋਂ ਜਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗਾ—ਜਿਹੜਾ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਅਣਪਛਾਤਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਪਾਤਰ ਦਾ ਆਧਾਰ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਦਿਸਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਹਨ, ਆਕਾਸ਼ ਉਸਦੀ ਉਪਰਲੀ ਖਿੜਕੀ ਹੈ; ਇਹ ਪਾਤਰ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸਾ ਚਮਚ ਹੈ, ਦੱਖਣੀ ਸਾਹਮਾਨਾ, ਪੱਛਮੀ ਰਾਜਨੀ, ਉੱਤਰੀ ਸੁਭੂਤਾ, ਉਪਰਲੀ ਉਦੀਚੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਵਾਇੁ ਵਢਾ ਹੈ; ਜਿਹੜਾ ਵਾਇੁ ਨੂੰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਵਢੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਰੋਦਾ ਨਹੀਂ; ਸੋ, ਵਾਇੁ ਨੂੰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਦੇ ਵਢੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਨਾ ਰੋਵਾਂ। ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਭੂਹ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਭੁਵਹ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਸਵਹ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ,' ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹੀ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਜਦ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਭੂਹ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ,' ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਭੁਵਹ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ,' ਅਗਨਿ, ਵਾਇੁ, ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਸਵਹ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ,' ਰਿਗਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ, ਸਾਹਮਵੇਦ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਯਜਨ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਚਵੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਪੀੜ ਹੈ; ਗਾਯਤਰੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਚਵੀ ਅੱਖਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਗਾਯਤਰੀ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਪੀੜ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਵਸੂ ਜੁੜੇ ਹਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਪ੍ਰਾਣ ਵਸੂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਸ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਰੋਗ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਕਹੇ: 'ਪ੍ਰਾਣ, ਵਸੂ, ਇਹ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਪੀੜ, ਇਹ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੀੜ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜਾਰੀ ਰਹੇ; ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ, ਵਸੂ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਕਰਾਂ।' ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਉਸਦੀ ਚੁਤਾਲੀ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੀੜ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਸ਼ਟੁਭ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਚੁਤਾਲੀ ਅੱਖਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਸ਼ਟੁਭਾ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੀੜ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਜੁੜੇ ਹਨ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਪ੍ਰਾਣ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚੀਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਰਿਕਾਵਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਅਮਰਤਾ, ਆਤਮ-ਰੂਪ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਸਮਝਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।