ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ, ਤੀਜੀ ਆਹੁਤੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਯਜਮਾਨ ਬੈਠ ਕੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਸਾਮਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ: “ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅਟੱਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖ ਸਕੀਏ—ਸਵਾਰਾ—ਹੁੰ ਆ ਜਿਆ ਯੋਆ।” ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਸਾਮਨ ਨਾਲ, ਇਹੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: “ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਅਟੱਲ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਜੋਂ ਵੇਖ ਸਕੀਏ—ਸਾਮਰਾ—ਹੁੰ ਆ ਜਿਆ ਯੋਆ।” ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: “ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਉਹ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਨਮਸਕਾਰ। ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਲੋਕ ਲੱਭੋ।” ਇਹ ਹੀ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਹਾਂ। ਇਸ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪਾਰ, 'ਸਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਟੁੱਟ ਗਈ,' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਉਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤੀਜੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨਾ ਦੀ ਮਾਪ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਅਸਲ ਨੂੰ ਵੇਖੋ। ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਹੋਰਿਜ਼ਾਂਟਲ ਕਿਰਣ ਉਪਰਲੇ ਪਰਤ ਵਜੋਂ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਅੰਤਰ ਸੂਰਜ ਦਾ ਕੇਕ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਫੈਲੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਚੈਨਲ ਹਨ; ਰਿਗ ਹੈ ਮਧੁਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰਿਗਵੇਦ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ। ਇਹ ਰਿਗਵੇਦ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਸ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤੇ; ਜਦ ਸੰਚਾਰ ਹੋਇਆ, ਤੱਤ, ਤੇਜ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਭੋਜਨ, ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਦਾ ਲਾਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਚੈਨਲ ਹਨ; ਯਜੁਸ ਮਧੁਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਯਜੁਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ। ਇਹ ਯਜੁਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤੇ; ਜਦ ਸੰਚਾਰ ਹੋਏ, ਤੱਤ, ਤੇਜ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਭੋਜਨ, ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਿੱਟਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਪੱਛਮੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਚੈਨਲ ਹਨ; ਸਾਮਨ ਮਧੁਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਮਵੇਦ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਸਾਮਨ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਮਨ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤੇ; ਜਦ ਸੰਚਾਰ ਹੋਏ, ਤੱਤ, ਤੇਜ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਭੋਜਨ, ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਦਾ ਕਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਉੱਤਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਚੈਨਲ ਹਨ; ਅਥਰਵਾਂਗੀਰਸ ਮਧੁਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਅਥਰਵਾਂਗੀਰਸ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤੇ; ਜਦ ਸੰਚਾਰ ਹੋਏ, ਤੱਤ, ਤੇਜ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਭੋਜਨ, ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਉਹ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਦਾ ਉੱਤਮ ਕਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਪਰਲੇ ਕਿਰਣਾਂ ਉਪਰਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਚੈਨਲ ਹਨ, ਇਹ ਮਧੁਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੁਪਤ ਥਾਵਾਂ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਅਮਰ ਜਲ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਪਤ ਥਾਵਾਂ ਹਨ; ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਹੋਈ, ਤੇ ਤਪਸ਼ ਤੋਂ ਤੱਤ, ਤੇਜ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਉਤਸ਼ਾਹ, ਪੋਸ਼ਣ, ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਤੱਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਉਹ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵੱਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਵਿਚਲੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿਵੇਂ ਹਿਲਦਾ ਹੋਇਆ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਹਨ; ਵੇਦਾਂ ਤੱਤ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਹਨ। ਇਹ ਅਮਰਾਂ ਵਿਚ ਅਮਰ ਹਨ; ਵੇਦਾਂ ਅਮਰ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਮਰ ਹਨ। ਹੁਣ, ਪਹਿਲਾ ਅਮਰ ਤੱਤ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਸੁ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਅਗਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਨਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਨਾ ਪੀਂਦੇ, ਪਰ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਅਮਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਵਸੁਆਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ, ਅਗਨੀ ਮੂੰਹ ਵਜੋਂ, ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਉਗਦਾ ਤੇ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਸੁਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਅਮਰ ਤੱਤ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਨਾ ਖਾਂਦੇ, ਨਾ ਪੀਂਦੇ, ਪਰ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਅਮਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਮੂੰਹ ਵਜੋਂ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਉਗਦਾ ਤੇ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੀਜਾ ਅਮਰ ਤੱਤ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਵਰੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਨਾ ਖਾਂਦੇ, ਨਾ ਪੀਂਦੇ, ਪਰ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਅਮਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ, ਵਰੁਣ ਮੂੰਹ ਵਜੋਂ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਉਗਦਾ ਤੇ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦਾ, ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਉਗਦਾ ਤੇ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਦਿਤਿਆਂ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੌਥਾ ਅਮਰ ਤੱਤ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਮਰੁਤ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਸੋਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਨਾ ਖਾਂਦੇ, ਨਾ ਪੀਂਦੇ, ਪਰ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਅਮਰ ਤੱਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਮੂੰਹ ਵਜੋਂ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਦਿਨ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਉਗਦਾ ਤੇ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦਾ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਉੱਤਰ ਤੋਂ ਉਗਦਾ ਤੇ ਦੱਖਣ ਨੂੰ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਰੁਤਾਂ ਵਿਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਅਮਰ ਤੱਤ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਸਾਧਿਆ ਜੀਵਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਨਾ ਖਾਂਦੇ, ਨਾ ਪੀਂਦੇ, ਪਰ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੂਰਜ, ਵੇਦ, ਆਹੁਤੀ, ਤੇ ਅਮਰ ਤੱਤ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਅਮਰਤਾ ਤੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦਾ ਹੈ।