ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਵਿੱਦ ਆਚਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਸੋਮ ਰਸ ਪੀੜਾਈ ਵਾਸੂਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਲਈ, ਤੇ ਤੀਜੀ ਪੀੜਾਈ ਆਦਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ। ਹੁਣ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰਮ ਕਰੇ? ਪਰ ਜੇਕਰ ਉਹ ਜਾਣ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰਸ ਪੀੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਯਜਮਾਨ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਸਾਮਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ—“ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ! ਹੁੰ ਆ ਜ੍ਯਾ ਯੋ ਆ।” ਫਿਰ ਉਹ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ: “ਅੱਗਨਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰ ਹੈ, ਲੋਕ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰ ਹੈ। ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕ ਲੱਭ ਲਵਾਂ। ਇਹੀ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੀ ਆਯੁ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, “ਸ੍ਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਹਟ ਜਾਵੇ” ਆਖ ਕੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਸੂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੀੜਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੀੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੌਦ੍ਰ ਸਾਮਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ—“ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਵੀਰ! ਹੁੰ ਆ ਜ੍ਯਾ ਯੋ ਆ।” ਫਿਰ ਉਹ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ: “ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰ ਹੈ, ਲੋਕ ਦਾ ਰਖਿਆਕਾਰ ਹੈ। ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਮੈਂ ਉਹ ਲੋਕ ਲੱਭ ਲਵਾਂ। ਇਹੀ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੀ ਆਯੁ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, “ਸ੍ਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਹਟ ਜਾਵੇ” ਆਖ ਕੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੀੜਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੀਜੀ ਪੀੜਾਈ ਲਈ, ਜਦ ਸਮੱਗਰੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਸਾਮਨ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ—“ਸਾਨੂੰ ਤੂੰ ਵਿਖਾਈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਨਰੁਕਾਵਟ ਦਰਵਾਜਾ—ਸ੍ਵਾਰਾ—ਹੁੰ ਆ ਜ੍ਯਾ ਯੋ ਆ।” ਫਿਰ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ: “ਸਾਨੂੰ ਤੂੰ ਵਿਖਾਈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਜਿਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਅਨਰੁਕਾਵਟ ਦਰਵਾਜਾ—ਸਾਮਰਾ—ਹੁੰ ਆ ਜ੍ਯਾ ਯੋ ਆ।” ਫਿਰ ਉਹ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ: “ਆਦਿਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਨਮਸਕਾਰ। ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਲੋਕ ਲੱਭੋ।” ਇਹੀ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਲੋਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਯਜਮਾਨ ਹਾਂ; ਜਦ ਇਹ ਜੀਵਨ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, “ਸ੍ਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਟੁੱਟ ਗਈ” ਆਖ ਕੇ ਉੱਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤੀਜੀ ਪੀੜਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੱਗ ਦਾ ਮੂਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੂਰਜ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪੱਟੀ ਹੋਰੀਜੋਂਟਲ ਉਸ ਦੀ ਉੱਪਰੀ ਪਰਤ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰਾਲ ਕੇਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹਨ। ਜੋ ਕਿਰਣਾਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਫੈਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਚ (ਮੰਤ੍ਰ) ਮਧੁਕਰ ਹੈ, ਰਿਗਵੇਦ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਇਹ ਰਿਚਾਂ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਰਿਗਵੇਦ ਭਰਿਆ; ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ, ਜਦ ਭਰਿਆ ਗਿਆ, ਤੱਤ, ਚਮਕ, ਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਰਮੂਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆਪਣਾ ਥਾਂ ਬਣਾਇਆ। ਇਹੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਲਾਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਦੱਖਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਯਜੁਸ ਮਧੁਕਰ ਹੈ, ਯਜੁਰਵੇਦ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਇਹ ਹਨ। ਇਹ ਯਜੁਸ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਯਜੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਤੱਤ, ਚਮਕ, ਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਰਮੂਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। ਇਹੀ ਸਫੈਦ ਰੂਪ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਪੱਛਮੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਮਨ ਮਧੁਕਰ ਹੈ, ਸਾਮਵੇਦ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਇਹ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਮਨ ਗੀਤ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਮਵੇਦ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਤੱਤ, ਚਮਕ, ਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਰਮੂਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਥਾਂ ਬਣਾਈ। ਇਹੀ ਕਾਲਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਉੱਤਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਥਰਵਾਂਗੀਰਸ ਮਧੁਕਰ ਹੈ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਇਹ ਹਨ। ਇਹ ਅਥਰਵਾਂਗੀਰਸ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਤੱਤ, ਚਮਕ, ਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਰਮੂਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹੀ ਸੂਰਜ ਦਾ ਉਚਿਤ ਅੰਧਕਾਰ ਰੂਪ ਹੈ। ਉਪਰਲੀ ਕਿਰਣਾਂ, ਉਹ ਉਪਰਲੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਧੁਕਰਾਂ ਦੇ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮ ਹੀ ਫੁੱਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਜਲ ਹਨ। ਇਹੀ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਬ੍ਰਹਮ ਤਪਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਤਾਪ ਤੋਂ ਤੱਤ, ਚਮਕ, ਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ, ਪੋਸ਼ਣ ਤੇ ਸਰਮੂਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਹੀ ਉਹ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸਰਮੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਮੂਲਾਂ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਦ ਸਰਮੂਲ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਮੂਲਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੇਦ ਅਮਰ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹਨ। ਜੋ ਪਹਿਲਾ ਅਮਰ ਹੈ, ਵਾਸੂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਅੱਗਨੀ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਅਮਰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅੱਗਨੀ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੂਰਜ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਪੱਛਮ ਨੂੰ ਲੁਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸੂਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੂਜਾ ਅਮਰ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੈ। ਦੇਵਤਾ ਖਾਂਦੇ-ਪੀਂਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਅਮਰ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਅਮਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਇਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਰੂਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਯਜਮਾਨ, ਯੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅਮਰਤਾ, ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।