ਇਕ ਵਾਰੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਸਤਿਆਂ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਚਾਂਦਯੋਗ ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਧਰਤੀ ਹੀṅkāra ਹੈ, ਅਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾ ਹੈ, ਅਸਮਾਨ ਉਦਗੀਥਾ ਹੈ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਤੀਜਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ Śakvarī Sāmans ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਆਯੁਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਇਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਖੋਜੀ। ਬਕਰੀ hiṅkāra ਹੈ, ਭੇੜ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾ ਹੈ, ਗਾਂ ਉਦਗੀਥਾ ਹੈ, ਘੋੜਾ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਨਤੀਜਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ Revatī Sāmans ਨੂੰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਆਯੁਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਇਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਜਿਸਮ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਸਮਝ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਵਾਲ hiṅkāra ਹੈ, ਚਮੜੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾ ਹੈ, ਮਾਸ ਉਦਗੀਥਾ ਹੈ, ਹੱਡੀ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਾ ਹੈ, ਮੱਦ ਨਤੀਜਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ Yajñāyajñīya Sāman ਨੂੰ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਚੱਜੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਡੋਲਦਾ ਨਹੀਂ, ਪੂਰਾ ਆਯੁਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ, ਮੱਦ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ—ਇਹੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੁੱਥੀ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹੀ। ਅੱਗ hiṅkāra ਹੈ, ਪਵਨ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਉਦਗੀਥਾ ਹੈ, ਤਾਰੇ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਾ ਹਨ, ਚੰਦ ਨਤੀਜਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ Rājana Sāman ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ, ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੂਰਾ ਆਯੁਸ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—ਇਹੀ ਉਸ ਦੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ-ਜਗਤ ਦੀ ਰਚਨਾ: ਤਿੰਨfold Veda hiṅkāra ਹੈ, ਤਿੰਨ ਸੰਸਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾ ਹਨ, ਅੱਗ, ਪਵਨ, ਸੂਰਜ ਉਦਗੀਥਾ ਹਨ, ਤਾਰੇ, ਪੰਛੀ, ਕਿਰਣਾਂ ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਾ ਹਨ, ਸੱਪ, ਗੰਧਰਵ, ਪੂਰਵਜ ਨਤੀਜਾ ਹਨ—ਇਹ Sāman ਸਬ ਕੁਝ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ Sāman ਨੂੰ ਸਭ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਜੋ ਪੰਜfold ਹੈ, ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਉੱਚਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ'—ਇਹੀ ਮੰਤਵ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਂ'—ਇਹੀ ਰੀਤ ਹੈ। Sāman ਦੀ vinardi ਧੁਨ ਵਿੱਚ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਦਗੀਥਾ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਅਨਿਰੁਕਤ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ, ਨਿਰੁਕਤ ਸੋਮਾ ਨੂੰ, ਮ੍ਰਿਦੁ ਅਤੇ ਸਮਸ Vāyu ਨੂੰ, ਸਮਸ ਤੇ ਸ਼ਕਤਿ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, krauñca ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੂੰ, apadhvānta ਵਰੁਣ ਨੂੰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹਨ, ਪਰ ਵਾਰੁਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਨ੍ਹਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਗਾਉਣ ਸਮੇਂ, 'ਮੈਂ ਅਮਰਤਾ ਪਾਵਾਂ', ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ 'ਮੈਂ ਸਵਧਾ ਪਾਵਾਂ', ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ 'ਮੈਂ ਆਸ ਪਾਵਾਂ', ਪਸ਼ੂਆਂ ਲਈ 'ਮੈਂ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾਵਾਂ', ਯਜਮਾਨ ਲਈ 'ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਪਾਵਾਂ', ਆਪਣੇ ਲਈ 'ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਪਾਵਾਂ'—ਇਹ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਬਿਨਾ ਆਲਸ ਦੇ, ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਾਰੇ ਸੁਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਤਾਪ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ, ਸਾਰੇ ਛੂਹ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਦੇ; ਜੇ ਕੋਈ ਸੁਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇ, 'ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ, ਉਹ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇਗਾ'; ਤਾਪ ਬਾਰੇ, 'ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ, ਉਹ ਦੇਖੇਗਾ'; ਛੂਹ ਬਾਰੇ, 'ਮੈਂ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ, ਉਹ ਖਤਮ ਕਰੇਗਾ'—ਇਹੀ ਉੱਤਰ ਹਨ। ਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਗੂੰਜਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੱਸੋ, 'ਮੈਂ ਸ਼ਕਤੀ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ'; ਤਾਪਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਅਟੱਲ, ਪ੍ਰਗਟ ਦੱਸੋ, 'ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ'; ਛੂਹ ਨੂੰ ਸੁਖਮ ਤੇ ਅਡੋਲ ਦੱਸੋ, 'ਮੈਂ ਆਤਮਾ ਮ੍ਰਿਤਯੂ ਤੋਂ ਹਟਾ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ'। ਧਰਮ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਤੰਭ ਹਨ: ਯਜ, ਪਾਠ ਅਤੇ ਦਾਨ—ਪਹਿਲਾ; ਤਪ—ਦੂਜਾ; ਤੇ ਤੀਜਾ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਜੋਂ ਰਹਿਣਾ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਣਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਚੰਗੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਤਾਪ ਤੋਂ ਤਿੰਨfold ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਤਾਪ ਤੋਂ ਭੂ, ਭੁਵ, ਸਵ—ਇਹ ਅੱਖਰ ਨਿਕਲੇ; ਫਿਰ ਉਸ ਤਾਪ ਤੋਂ 'ਓṃ' ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਿੰਨ ਸਾਰੇ ਪੱਤੇ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, 'ਓṃ' ਸਾਰੀ ਵਾਣੀ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; 'ਓṃ' ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੀੜਾਈ Vasus ਲਈ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ Rudras ਲਈ, ਤੇ ਤੀਜੀ Ādityas ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ। ਫਿਰ, ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਜੇ ਜਾਣਦਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਕਿਵੇਂ ਕਰੇ? ਪਰ ਜੇ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰੇ। ਸਵੇਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਵੈਦੀ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲੈਂਦੇ, ਗਾਰਹਪਤਿਆ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਬੈਠ ਕੇ, ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ, Vāsava Sāman ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ।" ਫਿਰ, 'ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ। ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਲੱਭ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ'—ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਯਜਮਾਨ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, 'ਸਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਹਟਾਓ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Vasus ਸਵੇਰ ਦੀ ਪੀੜਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੀੜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਬੈਠ ਕੇ, Raudra Sāman ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਵੀਰ।" ਫਿਰ, 'ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ। ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਲੱਭ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਹਾਂ'—ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਯਜਮਾਨ 'ਸਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਹਟਾਓ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Rudras ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਪੀੜਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤੀਜੀ ਆਹੁਤੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅੱਗ ਦੇ ਉੱਤਰ ਬੈਠ ਕੇ, Vaiśvadeva Sāman ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਟੱਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ।" Vaiśvadeva ਨੂੰ: "ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖੀਏ, ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਟੱਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ।" ਫਿਰ, "Ādityas ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਜਿਹੜੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਨਮਸਕਾਰ। ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਲੱਭ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਸੰਸਾਰ ਹੈ; 'ਸਵਾਹਾ, ਰੁਕਾਵਟ ਟੁੱਟੀ' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਉਠ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। Ādityas ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤੀਜੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜ ਦਾ ਮਾਪ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਾਰੇ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਆੜੀ ਕਿਰਣ ਉਪਰਲਾ ਛਿਲਕਾ ਹੈ, ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕੇਕ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਰਣਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਨਾਲ ਹਨ; Ṛc ਮਧੁਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, Ṛgveda ਫੁੱਲ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਅਮਰ ਪਾਣੀਆਂ ਇਹ Ṛc ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ। ਉਸ ਨੇ Ṛgveda ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣ ਭਰਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ, ਜਦ ਉਤਸ਼ਾਹ ਭਰਿਆ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਚਮਕ, ਗਿਆਨ, ਤਾਕਤ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਰਸ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਸ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲਿਆ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਬੈਠਾ; ਇਹ ਹੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਲਾਲ ਰੂਪ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਪਨਿਸ਼ਦ ਦੀ ਇਹ ਵਿਦਿਆ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਰਚਨਾ, ਹਰ ਅੰਗ, ਹਰ ਜੀਵ, ਹਰ ਸੰਸਾਰ, ਅਤੇ ਹਰ ਦੇਵਤਾ, ਸੁਰ, ਤਾਪ, ਛੂਹ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਯਜ-ਕਰਮ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਵਿੱਚ ਰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਹ ਰੀਤ ਪਾਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਮਰਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।