ତ ଏତଦେଵ ରୂପମଭିସଂଵିଶନ୍ତ୍ଯେତସ୍ମାଦ୍ରୂପାଦୁଦ୍ଯନ୍ତି
ସେମାନେ ଏହି ରୂପକୁ ମାତ୍ର ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ରୂପରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଅନ୍ତି।
ସ ଯ ଏତଦେଵମମୃତଂ ଵେଦ ସାଧ୍ଯାନାମେଵୈକୋ ଭୂତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣୈଵ ମୁଖେନୈତଦେଵାମୃତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୃପ୍ଯତି ସ ଏତଦେଵ ରୂପମଭିସଂଵିଶତ୍ଯେତସ୍ମାଦ୍ରୂପାଦୁଦେତି
ଯିଏ ଏହି ଅମୃତତ୍ୱକୁ ଜାଣେ, ସେ ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମୁଁହ କରି, ଏହି ଅମୃତକୁ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ; ସେ ଏହି ରୂପକୁ ମାତ୍ର ପ୍ରବେଶ କରେ, ଏବଂ ଏହି ରୂପରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।
ସ ଯାଵଦାଦିତ୍ଯ ଉତ୍ତରତ ଉଦେତା ଦକ୍ଷିଣତୋଽସ୍ତମେତା ଦ୍ଵିସ୍ତାଵଦୂର୍ଧ୍ଵମୁଦେତାର୍ଵାଗସ୍ତମେତା ସାଧ୍ଯାନାମେଵ ତାଵଦାଧିପତ୍ଯꣳସ୍ଵାରାଜ୍ଯଂ ପର୍ଯେତା
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦିଗରୁ ଉଦୟ ହୁଏ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅସ୍ତ ହୁଏ, ତାହାର ଦୁଇଗୁଣା ଉପରକୁ ଉଦୟ ହୁଏ ଏବଂ ତଳକୁ ଅସ୍ତ ହୁଏ; ଏତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସାଧ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାସନ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ଭୋଗ କରେ।
ଅଥ ତତ ଊର୍ଧ୍ଵ ଉଦେତ୍ଯ ନୈଵୋଦେତା ନାସ୍ତମେତୈକଲ ଏଵ ମଧ୍ଯେ ସ୍ଥାତା ତଦେଷ ଶ୍ଲୋକଃ
ତାପରେ, ସେଠାରୁ ଉପରକୁ ଉଠି, ଏହା ଆଉ ଉଦୟ କରେ ନାହିଁ, ଅସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, କେବଳ ମଧ୍ୟରେ ଏକାକି ରହିଥାଏ; ଏହି ଶ୍ଲୋକ ଏହି ବିଷୟରେ।
ନ ଵୈ ତତ୍ର ନ ନିମ୍ଲୋଚ ନୋଦିଯାଯ କଦାଚନ । ଦେଵାସ୍ତେନାହꣳସତ୍ଯେନ ମା ଵିରାଧିଷି ବ୍ରହ୍ମଣେତି
ସେଠାରେ, କେବେ ଅସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, କେବେ ଉଦୟ ହୁଏ ନାହିଁ; ହେ ଦେବତାମାନେ, ଏହି ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ବ୍ରହ୍ମାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିବେ ନାହିଁ।
ନ ହ ଵା ଅସ୍ମା ଉଦେତି ନ ନିମ୍ଲୋଚତି ସକୃଦ୍ଦିଵା ହୈଵାସ୍ମୈ ଭଵତି ଯ ଏତାମେଵଂ ବ୍ରହ୍ମୋପନିଷଦଂ ଵେଦ
ସେଠାରେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଉଦୟ କରେ ନାହିଁ, ଅସ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ; ଯିଏ ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମ ଉପନିଷଦ୍ ଜାଣେ, ସେଠି ପାଇଁ ଦିନ କେବଳ ଗୋଟିଏ।
ତଦ୍ଧୈତଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାପତଯ ଉଵାଚ ପ୍ରଜାପତିର୍ମନଵେ ମନୁଃ ପ୍ରଜାଭ୍ଯସ୍ତଦ୍ଧୈତଦୁଦ୍ଦାଲକାଯାରୁଣଯେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ପୁତ୍ରାଯ ପିତା ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରୋଵାଚ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାପତିମାନେ କୁହିଥିଲେ, ପ୍ରଜାପତି ମନୁଙ୍କୁ, ମନୁ ସନ୍ତାନମାନେ କୁହିଥିଲେ; ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ଉଦ୍ଦାଳକ ଆରୁଣି ତାଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅକୁ କହିଥିଲେ।
ଇଦଂ ଵାଵ ତଜ୍ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ପୁତ୍ରାଯ ପିତା ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରବ୍ରୂଯାତ୍ପ୍ରଣାଯ୍ଯାଯ ଵାନ୍ତେଵାସିନେ
ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ପିତା ତାଙ୍କର ବଡ଼ ପୁଅକୁ କିମ୍ବା ଏକ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଛାତ୍ରକୁ କହିବା ଉଚିତ।
ନାନ୍ଯସ୍ମୈ କସ୍ମୈଚନ ଯଦ୍ଯପ୍ଯସ୍ମା ଇମାମଦ୍ଭିଃ ପରିଗୃହୀତାଂ ଧନସ୍ଯ ପୂର୍ଣାଂ ଦଦ୍ଯାଦେତଦେଵ ତତୋ ଭୂଯ ଇତ୍ଯେତଦେଵ ତତୋ ଭୂଯ ଇତି
ଏହା ଅନ୍ୟ କାହାକୁ କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଯଦିଓ ସେ ସମସ୍ତ ଧନ ଓ ଜଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ, ଏହି ବ୍ରହ୍ମା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ।
ଗାଯତ୍ରୀ ଵା ଈଦꣳ ସର୍ଵଂ ଭୂତଂ ଯଦିଦଂ କିଂ ଚ ଵାଗ୍ଵୈ ଗାଯତ୍ରୀ ଵାଗ୍ଵା ଇଦꣳ ସର୍ଵଂ ଭୂତଂ ଗାଯତି ଚ ତ୍ରାଯତେ ଚ
ଗାୟତ୍ରୀ ହେଉଛି ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍, ଯେଉଁଠାରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି; ଗାୟତ୍ରୀ ହେଉଛି ବାକ୍, ବାକ୍ ହେଉଛି ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ୍, କାରଣ ବାକ୍ ଗାୟନ କରେ ଏବଂ ରକ୍ଷା କରେ।
ଯା ଵୈ ସା ଗାଯତ୍ରୀଯଂ ଵାଵ ସା ଯେଯଂ ପୃଥିଵ୍ଯସ୍ଯାꣳହୀଦꣳସର୍ଵଂ ଭୂତଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମେତାମେଵ ନାତିଶୀଯତେ
ଯେଉଁ ଗାୟତ୍ରୀ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀ; ଏହି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି; ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ନାହିଁ।
ଯା ଵୈ ସା ପୃଥିଵୀଯଂ ଵାଵ ସା ଯଦିଦମସ୍ମିନ୍ପୁରୁଷେ ଶରୀରମସ୍ମିନ୍ହୀମେ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ଏତଦେଵ ନାତିଶୀଯନ୍ତେ
ଏହି ପୃଥିବୀ ହେଉଛି ମନୁଷ୍ୟର ଶରୀର; ଏହି ଶରୀରରେ ପ୍ରାଣମାନେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ନାହିଁ।
ଯଦ୍ଵୈ ତତ୍ପୁରୁଷେ ଶରୀରମିଦଂ ଵାଵ ତଦ୍ଯଦିଦମସ୍ମିନ୍ନନ୍ତଃ ପୁରୁଷେ ହୃଦଯମସ୍ମିନ୍ହୀମେ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ଏତଦେଵ ନାତିଶୀଯନ୍ତେ
ମନୁଷ୍ୟର ଶରୀର ହେଉଛି ଏହି, ଏବଂ ଏହି ଶରୀର ଭିତରେ ହୃଦୟ ଅଛି; ଏହି ହୃଦୟରେ ପ୍ରାଣମାନେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ କିଛି ନାହିଁ।
ସୈଷା ଚତୁଷ୍ପଦା ଷଡ୍ଵିଧା ଗାଯତ୍ରୀ ତଦେତଦୃଚାଭ୍ଯନୂକ୍ତମ୍
ଏହି ଗାୟତ୍ରୀ ଚାରିଟି ପଦ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାରର; ଏହିପରି ଋଚ୍ମାନେ ଏହାକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ତାଵାନସ୍ଯ ମହିମା ତତୋ ଜ୍ଯାଯାꣳଶ୍ଚ ପୂରୁଷଃ । ପାଦୋଽସ୍ଯ ସର୍ଵା ଭୂତାନି ତ୍ରିପାଦସ୍ଯାମୃତଂ ଦିଵୀତି
ଏହି ହେଉଛି ତାଙ୍କର ମହିମା, ତଥାପି ସେ ପୁରୁଷ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ମହାନ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ମାତ୍ର, ତିନି ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅମୃତ ରୂପେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଯଦ୍ଵୈ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମେତୀଦଂ ଵାଵ ତଦ୍ଯୋଯଂ ବହିର୍ଧା ପୁରୁଷାଦାକାଶୋ ଯୋ ଵୈ ସ ବହିର୍ଧା ପୁରୁଷାଦାକାଶଃ
ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ରୂପେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଯେଉଁ ଆକାଶ ପୁରୁଷଙ୍କ ବାହାରେ ଅଛି, ସେଇ ଆକାଶ ପୁରୁଷଙ୍କ ବାହାରେ ଥିବା ଆକାଶ।
ଅଯଂ ଵାଵ ସ ଯୋଽଯମନ୍ତଃ ପୁରୁଷ ଅକାଶୋ ଯୋ ଵୈ ସୋଽନ୍ତଃ ପୁରୁଷ ଆକାଶଃ
ଏହି ହେଉଛି ସେଇ, ଯେଉଁ ଆକାଶ ପୁରୁଷଙ୍କ ଭିତରେ ଅଛି, ସେଇ ଆକାଶ ପୁରୁଷଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଆକାଶ।
ଅଯଂ ଵାଵ ସ ଯୋଽଯମନ୍ତର୍ହୃଦଯ ଆକାଶସ୍ତଦେତତ୍ପୂର୍ଣମପ୍ରଵର୍ତି ପୂର୍ଣମପ୍ରଵର୍ତିନୀꣳଶ୍ରିଯଂ ଲଭତେ ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଏହି ହେଉଛି ସେଇ, ଯେଉଁ ଆକାଶ ହୃଦୟର ଭିତରେ ଅଛି। ଏହା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଚଳ। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅଚଳ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରେ।
ତସ୍ଯ ହ ଵା ଏତସ୍ଯ ହୃଦଯସ୍ଯ ପଞ୍ଚ ଦେଵସୁଷଯଃ ସ ଯୋଽସ୍ଯ ପ୍ରାଙ୍ସୁଷିଃ ସ ପ୍ରାଣସ୍ତଚ୍ଚକ୍ଷୁଃ ସ ଆଦିତ୍ଯସ୍ତଦେତତ୍ତେଜୋଽନ୍ନାଦ୍ଯମିତ୍ଯୁପାସୀତ ତେଜସ୍ଵ୍ଯନ୍ନାଦୋ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଏହି ହୃଦୟରେ ପାଞ୍ଚଟି ଦେବତାମୟ ସ୍ନାନ୍ତି ଅଛି। ଯେଉଁଟି ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଅଛି, ସେହି ପ୍ରାଣ, ଏହା ଚକ୍ଷୁ, ଏହା ସୂର୍ଯ୍ୟ। ଏହାକୁ ତେଜ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଭୋକ୍ତା ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କର। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଭୋକ୍ତା ହୁଏ।
ଅଥ ଯୋଽସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣଃ ସୁଷିଃ ସ ଵ୍ଯାନସ୍ତଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରꣳସ ଚନ୍ଦ୍ରମାସ୍ତଦେତଚ୍ଛ୍ରୀଶ୍ଚ ଯଶଶ୍ଚେତ୍ଯୁପାସୀତ ଶ୍ରୀମାନ୍ଯଶସ୍ଵୀ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଯେଉଁଟି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଛି, ସେହି ବ୍ୟାନ, ଏହା ଶ୍ରବଣ, ଏହା ଚନ୍ଦ୍ରମା। ଏହାକୁ ଶ୍ରୀ ଏବଂ ଯଶସ୍ୱୀ ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କର। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଏବଂ ଯଶସ୍ୱୀ ହୁଏ।
ଅଥ ଯୋଽସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ସୁଷିଃ ସୋଽପାନଃ ସା ଵାକ୍ସୋଽଗ୍ନିସ୍ତଦେତଦ୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସମନ୍ନାଦ୍ଯମିତ୍ଯୁପାସୀତ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚସ୍ଯନ୍ନାଦୋ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଯେଉଁଟି ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଅଛି, ସେହି ଅପାନ, ଏହା ବାକ୍, ଏହା ଅଗ୍ନି। ଏହାକୁ ବ୍ରହ୍ମତେଜ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଭୋକ୍ତା ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କର। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମତେଜସ୍ୱୀ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଭୋକ୍ତା ହୁଏ।
ଅଥ ଯୋଽସ୍ଯୋଦଙ୍ସୁଷିଃ ସ ସମାନସ୍ତନ୍ମନଃ ସ ପର୍ଜନ୍ଯସ୍ତଦେତତ୍କୀର୍ତିଶ୍ଚ ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିଶ୍ଚେତ୍ଯୁପାସୀତ କୀର୍ତିମାନ୍ଵ୍ଯୁଷ୍ଟିମାନ୍ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଯେଉଁଟି ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଅଛି, ସେହି ସମାନ, ଏହା ମନ, ଏହା ବର୍ଷା। ଏହାକୁ କୀର୍ତି ଏବଂ ପ୍ରକାଶ୍ୟତା ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କର। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ କୀର୍ତିମାନ୍ ଏବଂ ପ୍ରକାଶ୍ୟ ହୁଏ।
ଅଥ ଯୋଽସ୍ଯୋର୍ଧ୍ଵଃ ସୁଷିଃ ସ ଉଦାନଃ ସ ଵାଯୁଃ ସ ଆକାଶସ୍ତଦେତଦୋଜଶ୍ଚ ମହଶ୍ଚେତ୍ଯୁପାସୀତୌଜସ୍ଵୀ ମହସ୍ଵାନ୍ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ଯେଉଁଟି ଉପରକୁ ଅଛି, ସେହି ଉଦାନ, ଏହା ବାୟୁ, ଏହା ଆକାଶ। ଏହାକୁ ଶକ୍ତି ଏବଂ ମହତ୍ତ୍ୱ ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କର। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏବଂ ମହାନ୍ ହୁଏ।
ତେ ଵା ଏତେ ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମପୁରୁଷାଃ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ଦ୍ଵାରପାଃ ସ ଯ ଏତାନେଵଂ ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମପୁରୁଷାନ୍ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ଦ୍ଵାରପାନ୍ଵେଦାସ୍ଯ କୁଲେ ଵୀରୋ ଜାଯତେ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଲୋକଂ ଯ ଏତାନେଵଂ ପଞ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମପୁରୁଷାନ୍ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଯ ଲୋକସ୍ଯ ଦ୍ଵାରପାନ୍ଵେଦ
ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ହେଉଛନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମପୁରୁଷ, ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକର ଦ୍ୱାରପାଳ। ଯିଏ ଏହିପରି ପାଞ୍ଚଟି ବ୍ରହ୍ମପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକର ଦ୍ୱାରପାଳ ବୋଲି ଜାଣେ, ତାଙ୍କ ଗୋତିଏ ନୀର ଜନ୍ମ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଅଥ ଯଦତଃ ପରୋ ଦିଵୋ ଜ୍ଯୋତିର୍ଦୀପ୍ଯତେ ଵିଶ୍ଵତଃ ପୃଷ୍ଠେଷୁ ସର୍ଵତଃ ପୃଷ୍ଠେଷ୍ଵନୁତ୍ତମେଷୂତ୍ତମେଷୁ ଲୋକେଷ୍ଵିଦଂ ଵାଵ ତଦ୍ଯଦିଦମସ୍ମିନ୍ନନ୍ତଃ ପୁରୁଷୋ ଜ୍ଯୋତିସ୍ତସ୍ଯୈଷା
ଏବେ, ଯେଉଁ ଜ୍ୟୋତି ସ୍ୱର୍ଗ ଉପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଉପରେ, ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ ହୁଏ, ସେଇ ହେଉଛି ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କ ଭିତରେ ଥିବା ଜ୍ୟୋତି।
ତସ୍ଯୈଷା ଦୃଷ୍ଟିର୍ଯତ୍ରିତଦସ୍ମିଞ୍ଛରୀରେ ସꣳସ୍ପର୍ଶେନୋଷ୍ଣିମାନଂ ଵିଜାନାତି ତସ୍ଯୈଷା ଶ୍ରୁତିର୍ଯତ୍ରୈତତ୍କର୍ଣାଵପିଗୃହ୍ଯ ନିନଦମିଵ ନଦଥୁରିଵାଗ୍ନେରିଵ ଜ୍ଵଲତ ଉପଶୃଣୋତି ତଦେତଦ୍ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ଶ୍ରୁତଂ ଚେତ୍ଯୁପାସୀତ ଚକ୍ଷୁଷ୍ଯଃ ଶ୍ରୁତୋ ଭଵତି ଯ ଏଵଂ ଵେଦ ଯ ଏଵଂ ଵେଦ
ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ହେଉଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ଦେହକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଉଷ୍ଣତା ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କର ଶ୍ରବଣ ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ କାନ ଢାକିଲେ ଗର୍ଜନ କିମ୍ବା ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳା ଭଳି ଶବ୍ଦ ଶୁଣନ୍ତି। ଏହି ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଶ୍ରବଣ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କର। ଯିଏ ଏହିପରି ଜାଣେ, ସେ ଚକ୍ଷୁସ୍ୱୀ ଏବଂ ଶ୍ରୁତିମାନ୍ ହୁଏ।
ସର୍ଵଂ ଖଲ୍ଵିଦଂ ବ୍ରହ୍ମ ତଜ୍ଜଲାନିତି ଶାନ୍ତ ଉପାସୀତ । ଅଥ ଖଲୁ କ୍ରତୁମଯଃ ପୁରୁଷୋ ଯଥାକ୍ରତୁରସ୍ମିꣳଲ୍ଲୋକେ ପୁରୁଷୋ ଭଵତି ତଥେତଃ ପ୍ରେତ୍ଯ ଭଵତି ସ କ୍ରତୁଂ କୁର୍ଵୀତ
ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ। ଏହାଠାରୁ ସବୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କିଛି ଚାଲିଛି, ଏହାରେ ସବୁ ଲୟ ହୁଏ। ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଜଗତରେ ମଣିଷ ଯେମିତି ଭାବନା କରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ସେହିପରି ହୁଏ। ତେଣୁ ଭଲ ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଣଶରୀରୋ ଭାରୂପଃ ସତ୍ଯସଙ୍କଲ୍ପ ଆକାଶାତ୍ମା ସର୍ଵକର୍ମା ସର୍ଵକାମଃ ସର୍ଵଗନ୍ଧଃ ସର୍ଵରସଃ ସର୍ଵମିଦମଭ୍ଯତ୍ତୋଽଵାକ୍ଯନାଦରଃ
ତାଙ୍କର ଶରୀର ପ୍ରାଣ, ରୂପ ତେଜସ୍ୱୀ, ଇଚ୍ଛା ସତ୍ୟ, ଆତ୍ମା ଆକାଶ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ସମସ୍ତ କାମନାର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସମସ୍ତ ରସର ଭୋକ୍ତା, ନିରବ ଏବଂ ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ।
ଏଷ ମ ଆତ୍ମାନ୍ତର୍ହୃଦଯେଽଣୀଯାନ୍ଵ୍ରୀହେର୍ଵା ଯଵାଦ୍ଵା ସର୍ଷପାଦ୍ଵା ଶ୍ଯାମାକାଦ୍ଵା ଶ୍ଯାମାକତଣ୍ଡୁଲାଦ୍ଵୈଷ ମ ଆତ୍ମାନ୍ତର୍ହୃଦଯେ ଜ୍ଯାଯାନ୍ପୃଥିଵ୍ଯା ଜ୍ଯାଯାନନ୍ତରିକ୍ଷାଜ୍ଜ୍ଯାଯାନ୍ଦିଵୋ ଜ୍ଯାଯାନେଭ୍ଯୋ ଲୋକେଭ୍ଯଃ
ମୋ ଏହି ଆତ୍ମା ହୃଦୟର ଭିତରେ ଧାନର ଦାଣା, ଯବ, ସୋରିଷ, ଶ୍ୟାମାକ କିମ୍ବା ଶ୍ୟାମାକ ଚାଉଳ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଛୋଟ। ଏହି ଆତ୍ମା ହୃଦୟର ଭିତରେ ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ଦିଗ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼।
ସର୍ଵକର୍ମା ସର୍ଵକାମଃ ସର୍ଵଗନ୍ଧଃ ସର୍ଵରସଃ ସର୍ଵମିଦମଭ୍ଯାତ୍ତୋଽଵାକ୍ଯନାଦର ଏଷ ମ ଆତ୍ମାନ୍ତର୍ହୃଦଯ ଏତଦ୍ବ୍ରହ୍ମୈତମିତଃ ପ୍ରେତ୍ଯାଭିସଂଭଵିତାସ୍ମୀତି ଯସ୍ଯ ସ୍ଯାଦଦ୍ଧା ନ ଵିଚିକିତ୍ସାସ୍ତୀତି ହ ସ୍ମାହ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯଃ ଶାଣ୍ଡିଲ୍ଯଃ
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ, ସମସ୍ତ କାମନାର ଅଧିକାରୀ, ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ସମସ୍ତ ରସର ଭୋକ୍ତା, ନିରବ ଏବଂ ଅହଂକାର ଶୂନ୍ୟ। ଏହି ମୋ ଆତ୍ମା ହୃଦୟର ଭିତରେ ବ୍ରହ୍ମ। ଏଠାରୁ ଯିବା ପରେ ମୁଁ ସେହି ହେବି। ଯାହାଙ୍କର ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନାହିଁ ବୋଲି ଶାଣ୍ଡିଲ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।