ब्रह्मवादिनो वदन्ति यद्वसूनां प्रातः सवनꣳरुद्राणां माध्यन्दिनꣳसवनमादित्यानां च विश्वेषां च देवानां तृतीयसवनम्
ब्रह्मवेत्ता सांगतात: सकाळचं सवन वसूंना, मध्यान्हाचं सवन रुद्रांना, आणि तिसरं सवन आदित्यांना आणि सर्व देवांना समर्पित असतं.
क्व तर्हि यजमानस्य लोक इति स यस्तं न विद्यात्कथं कुर्यादथ विद्वान्कुर्यात्
मग यजमानाचा लोक कुठे आहे? जर कुणाला ते माहीत नसेल, तर तो कसं वागेल? पण ज्याला माहीत आहे, त्याने तसंच वागावं.
पुरा प्रातरनुवाकस्योपाकरणाज्जघनेन गार्हपत्यस्योदाङ्मुख उपविश्य स वासवꣳसामाभिगायति
सकाळच्या अनुवाकाच्या आधी, वेदीची तयारी करून, गार्हपत्य अग्नीच्या उत्तरेला पाठ करून बसतो आणि वासव साम गातो.
लो3कद्वारमपावा3र्णू 33 पश्येम त्वा वयꣳरा 33333 हु 3 म् आ 33 ज्या 3 यो 3 आ 32111 इति
'हे लोकद्वार उघडणाऱ्या, आम्ही तुला पाहू दे, हे तेजस्वी!' हुं आ ज्या यो आ.
अथ जुहोति नमोऽग्नये पृथिवीक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानस्य लोक एतास्मि
मग तो आहुती देतो: 'अग्नीला नमस्कार, पृथ्वीचा रक्षक, लोकांचा रक्षक. मला यजमानासाठी लोक मिळो. हाच यजमानाचा लोक आहे; मीच तो आहे.'
अत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहापजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै वसवः प्रातःसवनꣳसंप्रयच्छन्ति
इथे यजमान आपलं आयुष्य पार करून, 'स्वाहा, अडथळा दूर कर' असं म्हणून उठतो. त्याला वसू सकाळचं सवन देतात.
पुरा माध्यन्दिनस्य सवनस्योपाकरणाज्जघनेनाग्नीध्रीयस्योदङ्मुख उपविश्य स रौद्रꣳसामाभिगायति
मध्यान्हाच्या सवनाच्या आधी, वेदीची तयारी करून, अग्नीध्र अग्नीच्या उत्तरेला पाठ करून बसतो आणि रौद्र साम गातो.
लो3कद्वारमपावा3र्णू33 पश्येम त्वा वयं वैरा33333 हु3म् आ33ज्या 3यो3आ32111इति
'हे लोकद्वार उघडणाऱ्या, आम्ही तुला पाहू दे, हे वीर!' हुं आ ज्या यो आ.
अथ जुहोति नमो वायवेऽन्तरिक्षक्षिते लोकक्षिते लोकं मे यजमानाय विन्दैष वै यजमानस्य लोक एतास्मि
मग तो आहुती देतो: 'वायूला नमस्कार, अंतरिक्षाचा रक्षक, लोकांचा रक्षक. मला यजमानासाठी लोक मिळो. हाच यजमानाचा लोक आहे; मीच तो आहे.'
अत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहापजहि परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति तस्मै रुद्रा माध्यंदिनꣳसवनꣳसंप्रयच्छन्ति
इथे यजमान आपलं आयुष्य पार करून, 'स्वाहा, अडथळा दूर कर' असं म्हणून उठतो. त्याला रुद्र मध्यान्हाचं सवन देतात.
पुरा तृतीयसवनस्योपाकरणाज्जघनेनाहवनीयस्योदङ्मुख उपविश्य स आदित्यꣳस वैश्वदेवꣳ सामाभिगायति
तिसऱ्या सोमयागासाठीची साधनं आणण्यापूर्वी, तो अग्नीच्या उत्तरेला पाठ करून बसतो आणि सूर्याला वैश्वदेव साम गातो.
लो3कद्वारमपावा3र्णू33पश्येम त्वा वयꣳ स्वारा 33333 हु3म् आ33 ज्या3 यो3आ 32111 इति
हे तेजस्वी सूर्यदेवा, आम्ही तुझ्या या मुक्त जगाच्या दाराकडे पाहू दे—स्वार, हुं, आज्या योआ.
आदित्यमथ वैश्वदेवं लो3कद्वारमपावा3र्णू33 पश्येम त्वा वयꣳसाम्रा33333 हु3म् आ33 ज्या3यो3आ 32111 इति
सूर्याला, वैश्वदेवाला तो गातो—'हे तेजस्वी सूर्यदेवा, आम्ही तुझ्या या मुक्त जगाच्या दाराकडे पाहू दे—साम्र, हुं, आज्या योआ.'
अथ जुहोति नम आदित्येभ्यश्च विश्वेभ्यश्च देवेभ्यो दिविक्षिद्भ्यो लोकक्षिद्भ्यो लोकं मे यजमानाय विन्दत
मग तो म्हणतो—'सर्व आदित्यांना, सर्व देवांना, स्वर्गात व पृथ्वीवर राहणाऱ्यांना नमस्कार. या यजमानासाठी त्याचा लोक मिळवून दे.' असं म्हणत तो आहुती देतो.
एष वै यजमानस्य लोक एतास्म्यत्र यजमानः परस्तादायुषः स्वाहापहत परिघमित्युक्त्वोत्तिष्ठति
हा खरोखर यजमानाचा लोक आहे. इथे मी यजमान आहे; या आयुष्यापलीकडे, 'स्वाहा, अडथळा दूर झाला' असं म्हणून तो उठतो.
तस्मा आदित्याश्च विश्वे च देवास्तृतीयसवनꣳसंप्रयच्छन्त्येष ह वै यज्ञस्य मात्रां वेद य एवं वेद य एवं वेद
म्हणूनच आदित्य आणि सर्व देव तिसरं सावन देतात. जो असं जाणतो, त्यालाच यज्ञाचं खरं माप कळतं.
असौ वा आदित्यो देवमधु तस्य द्यौरेव तिरश्चीनवꣳशोऽन्तरिक्षमपूपो मरीचयः पुत्राः
तो सूर्य म्हणजे देवतांचं मध आहे; त्याची आडवी किरणं म्हणजे वरचं आवरण, आकाश म्हणजे मधाचं पिठ, आणि त्याच्या किरणांपासून त्याची मुलं निर्माण होतात.
तस्य ये प्राञ्चो रश्मयस्ता एवास्य प्राच्यो मधुनाड्यः । ऋच एव मधुकृत ऋग्वेद एव पुष्पं ता अमृता आपस्ता वा एता ऋचः
त्याच्या जे पूर्वेकडील किरण आहेत, तेच त्याच्या पूर्वेकडील मधाच्या नाड्या आहेत; ऋच म्हणजे मध बनवणारी, ऋग्वेद म्हणजे फुल, आणि त्या अमर जल म्हणजे या ऋचा आहेत.
एतमृग्वेदमभ्यतपꣳस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यꣳरसोऽजायत
त्याने हा ऋग्वेद ओतला; त्यातून, ओतल्यानंतर, कीर्ती, तेज, इंद्रिय, सामर्थ्य, अन्न, आणि सार निर्माण झालं.
तद्व्यक्षरत्तदादित्यमभितोऽश्रयत्तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य रोहितꣳरूपम्
त्याने त्याचा आस्वाद घेतला; तो सूर्याजवळ जाऊन राहिला; आणि हेच सूर्याचं तांबडं रूप आहे.
अथ येऽस्य दक्षिणा रश्मयस्ता एवास्य दक्षिणा मधुनाड्यो यजूꣳष्येव मधुकृतो यजुर्वेद एव पुष्पं ता अमृता आपः
आता, त्याचे जे दक्षिणेकडील किरण आहेत, तेच त्याच्या दक्षिणेकडील मधाच्या नाड्या आहेत; यजुस म्हणजे मध बनवणारी, यजुर्वेद म्हणजे फुल, आणि त्या अमर जल म्हणजे हेच आहेत.
तानि वा एतानि यजूꣳष्येतं यजुर्वेदमभ्यतपꣳस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यꣳरसोजायत
हीच ती यजुस मंत्रं; त्याने हा यजुर्वेद ओतला; त्यातून, ओतल्यानंतर, कीर्ती, तेज, इंद्रिय, सामर्थ्य, अन्न, आणि सार निर्माण झालं.
तद्व्यक्षरत्तदादित्यमभितोऽश्रयत्तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य शुक्लꣳरूपम्
त्याने त्याचा आस्वाद घेतला; तो सूर्याजवळ जाऊन राहिला; आणि हेच सूर्याचं पांढरं रूप आहे.
अथ येऽस्य प्रत्यञ्चो रश्मयस्ता एवास्य प्रतीच्यो मधुनाड्यः सामान्येव मधुकृतः सामवेद एव पुष्पं ता अमृता आपः
आता, त्याचे जे पश्चिमेकडील किरण आहेत, तेच त्याच्या पश्चिमेकडील मधाच्या नाड्या आहेत; साम म्हणजे मध बनवणारी, सामवेद म्हणजे फुल, आणि त्या अमर जल म्हणजे हेच आहेत.
तानि वा एतानि सामान्येतꣳसामवेदमभ्यतपꣳस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यꣳरसोऽजायत
हीच ती साम गीते; त्याने हा सामवेद ओतला; त्यातून, ओतल्यानंतर, कीर्ती, तेज, इंद्रिय, सामर्थ्य, अन्न, आणि सार निर्माण झालं.
तद्व्यक्षरत्तदादित्यमभितोऽश्रयत्तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य कृष्णꣳरूपम्
त्याने त्याचा आस्वाद घेतला; तो सूर्याजवळ जाऊन राहिला; आणि हेच सूर्याचं काळं रूप आहे.
अथ येऽस्योदञ्चो रश्मयस्ता एवास्योदीच्यो मधुनाड्योऽथर्वाङ्गिरस एव मधुकृत इतिहासपुराणं पुष्पं ता अमृता आपः
आता, त्याचे जे उत्तरेकडील किरण आहेत, तेच त्याच्या उत्तरेकडील मधाच्या नाड्या आहेत; अथर्वाङ्गिरस म्हणजे मध बनवणारी, इतिहास आणि पुराण म्हणजे फुल, आणि त्या अमर जल म्हणजे हेच आहेत.
ते वा एतेऽथर्वाङ्गिरस एतदितिहासपूराणमभ्यतपꣳस्तस्याभितप्तस्य यशस्तेज इन्द्रियं वीर्यमन्नाद्यꣳरसोऽजायत
हीच ती अथर्वाङ्गिरस सूत्रं; त्याने हा इतिहास आणि पुराण ओतला; त्यातून, ओतल्यानंतर, कीर्ती, तेज, इंद्रिय, सामर्थ्य, अन्न, आणि सार निर्माण झालं.
तद्व्यक्षरत्तदादित्यमभितोऽश्रयत्तद्वा एतद्यदेतदादित्यस्य परं कृष्णꣳ रूपम्
त्याने ते अक्षर उच्चारले आणि सूर्याभोवती सर्व बाजूंनी गेला; आणि हेच ते आहे, जे सूर्याचे श्रेष्ठ काळे रूप आहे.
अथ येऽस्योर्ध्वा रश्मयस्ता एवास्योर्ध्वा मधुनाड्यो गुह्या एवादेशा मधुकृतो ब्रह्मैव पुष्पं ता अमृता आपः
आता, त्याच्या वरच्या किरणा म्हणजे त्याच्या वरच्या मधाच्या वाहिन्या आहेत, त्या मध तयार करणाऱ्यांची गुप्त ठिकाणे आहेत; ब्रह्म हेच फुल आहे, आणि त्या अमर जल आहेत.