അഥ ഹൈനം ഗാര്ഹപത്യോഽനുശശാസ പൃഥിവ്യഗ്നിരന്നമാദിത്യ ഇതി യ ഏഷ ആദിത്യേ പുരുഷോ ദൃശ്യതേ സോഽഹമസ്മി സ ഏവാഹമസ്മീതി
അപ്പോൾ ഗാർഹപത്യാഗ്നി അവനോട് ഉപദേശിച്ചു: ഭൂമി, അഗ്നി, അന്നം, സൂര്യൻ — സൂര്യനിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്, അവനാണ് ഞാൻ.
സ യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേഽപഹതേ പാപകൃത്യാം ലോകീ ഭവതി സര്വമായുരേതി ജ്യോഗ്ജീവതി നാസ്യാവരപുരുഷാഃ ക്ഷീയന്ത ഉപ വയം തം ഭുഞ്ജാമോഽസ്മിꣳശ്ച ലോകേഽമുഷ്മിꣳശ്ച യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ പാപകര്മങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു, ആയുര് മുഴുവനും പ്രാപിക്കുന്നു, ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു; അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ആരും നശിക്കാറില്ല. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഞങ്ങൾ അവനോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുന്നു, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ.
അഥ ഹൈനമ ഽനുശശാസാപോ ദിശോ നക്ഷത്രാണി ചന്ദ്രമാ ഇതി യ ഏഷ ചന്ദ്രമസി പുരുഷോ ദൃശ്യതേ സോഽഹമസ്മി സ ഏവാഹമസ്മീതി
അപ്പോൾ ഹോമാഗ്നി അവനോട് ഉപദേശിച്ചു: ദിശകൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ചന്ദ്രൻ — ചന്ദ്രനിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്, അവനാണ് ഞാൻ.
സ യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേഽപഹതേ പാപകൃത്യാം ലോകീഭവതി സര്വമായുരേതി ജ്യോഗ്ജീവതി നാസ്യാവരപുരുഷാഃ ക്ഷീയന്ത ഉപ വയം തം ഭുഞ്ജാമോഽസ്മിꣳശ്ച ലോകേഽമുഷ്മിꣳശ്ച യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ പാപകര്മങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു, ആയുര് മുഴുവനും പ്രാപിക്കുന്നു, ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു; അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ആരും നശിക്കാറില്ല. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഞങ്ങൾ അവനോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുന്നു, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ.
അഥ ഹൈനമ നുശശാസ പ്രാണ ആകാശോ ദ്യൌര്വിദ്യുദിതി യ ഏഷ വിദ്യുതി പുരുഷോ ദൃശ്യതേ സോഽഹമസ്മി സ ഏവാഹമസ്മീതി
അപ്പോൾ പ്രാണാഗ്നി അവനോട് ഉപദേശിച്ചു: ശ്വാസം, ആകാശം, ദ്യുൽക്കളം, മിന്നൽ — മിന്നലിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്, അവനാണ് ഞാൻ.
സ യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേഽപഹതേ പാപകൃത്യാം ലോകീഭവതി സര്വമയുരേതി ജ്യോഗ്ജീവതി നാസ്യാവരപുരുഷാഃ ക്ഷീയന്ത ഉപ വയം തം ഭുഞ്ജാമോഽസ്മിꣳശ്ച ലോകേഽമുഷ്മിꣳശ്ച യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ പാപകര്മങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു, ആയുര് മുഴുവനും പ്രാപിക്കുന്നു, ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു; അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ആരും നശിക്കാറില്ല. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഞങ്ങൾ അവനോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുന്നു, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ.
തേ ഹോചുരുപകോസലൈഷാ സോമ്യ തേഽസ്മദ്വിദ്യാത്മവിദ്യാ ചാചാര്യസ്തു തേ ഗതിം വക്തേത്യാജഗാമ ഹാസ്യാചാര്യസ്തമാചാര്യോഽഭ്യുവാദോപകോസല3 ഇതി
അവർ ഉപകോസലനോട് പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ അറിവ്, ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ്. എന്നാൽ ഗുരു നിന്നെ വഴികാട്ടും. പിന്നെ അവന്റെ ഗുരു തിരിച്ചുവന്നു, ഉപകോസലാ എന്ന് വിളിച്ചു.
ഭഗവ ഇതി ഹ പ്രതിശുശ്രാവ ബ്രഹ്മവിദ ഇവ സോമ്യ തേ മുഖം ഭാതി കോ നു ത്വാനുശശാസേതി കോ നു മാനുശിഷ്യാദ്ഭോ ഇതീഹാപേവ നിഹ്നുത ഇമേ നൂനമീദൃശാ അന്യാദൃശാ ഇതീഹാഗ്നീനഭ്യൂദേ കിം നു സോമ്യ കില തേഽവോചന്നിതി
ഇദമിതി ഹ പ്രതിജജ്ഞേ ലോകാന്വാവ കില സോമ്യ തേഽവോചന്നഹം തു തേ തദ്വക്ഷ്യാമി യഥാ പുഷ്കരപലാശ ആപോ ന ശ്ലിഷ്യന്ത ഏവമേവംവിദി പാപം കര്മ ന ശ്ലിഷ്യത ഇതി ബ്രവീതു മേ ഭഗവാനിതി തസ്മൈ ഹോവാച
ഇതാണ് എന്ന് ഉപകോസലൻ പറഞ്ഞു. അവർ ലോകങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിന്നോട് പറഞ്ഞു, പ്രിയവനേ. എന്നാൽ ഞാൻ അതിനേക്കാൾ കൂടുതലാണ് പറയുന്നത്. പൂവിന്റെ ഇലയിലേക്കുള്ള വെള്ളം പോലെ, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞവനിൽ പാപം ഒട്ടുന്നില്ല. ഭഗവൻ എന്നെ പഠിപ്പിക്കണമേ എന്നു ഉപകോസലൻ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഗുരു പറഞ്ഞു:
യ ഏഷോഽക്ഷിണി പുരുഷോ ദൃശ്യത ഏഷ ആത്മേതി ഹോവാചൈതദമൃതമഭയമേതദ്ബ്രഹ്മേതി തദ്യദ്യപ്യസ്മിന്സര്പിര്വോദകം വാ സിഞ്ചതി വര്ത്മനീ ഏവ ഗച്ഛതി
കണ്ണിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ തന്നെയാണ് ആത്മാവ് എന്നു ഗുരു പറഞ്ഞു. ഇതാണ് അമൃതവും ഭയമില്ലാത്തതും ബ്രഹ്മവും. അതിൽ നെയ്യോ വെള്ളമോ ഒഴിച്ചാൽ അതു തനിക്കുള്ള വഴിയിലൂടെയാണ് പോകുന്നത്.
ഏതꣳ സംയദ്വാമ ഇത്യാചക്ഷത ഏതꣳ ഹി സര്വാണി വാമാന്യഭിസംയന്തി സര്വാണ്യേനം വാമാന്യഭിസംയന്തി യ ഏവം വേദ
ഇതിനെ എല്ലാ പ്രിയപ്പെട്ടതിന്റെ സംഗമസ്ഥലമെന്ന് പറയുന്നു, കാരണം എല്ലാ പ്രിയപ്പെട്ടതും ഇതിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞവനിലേക്കാണ് എല്ലാ പ്രിയപ്പെട്ടതും എത്തുന്നത്.
ഏഷ ഉ ഏവ വാമനീരേഷ ഹി സര്വാണി വാമാനി നയതി സര്വാണി വാമാനി നയതി യ ഏവം വേദ
ഇവൻ തന്നെയാണ് എല്ലാ പ്രിയപ്പെട്ടതിനെ കൂട്ടിവരുത്തുന്നവൻ, കാരണം അവൻ എല്ലാ പ്രിയപ്പെട്ടതെയും നയിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞവനാണ് എല്ലാ പ്രിയപ്പെട്ടതെയും നയിക്കുന്നത്.
ഏഷ ഉ ഏവ ഭാമനീരേഷ ഹി സര്വേഷു ലോകേഷു ഭാതി സര്വേഷു ലോകേഷു ഭാതി യ ഏവം വേദ
ഇവൻ തന്നെയാണ് പ്രകാശം നിറഞ്ഞവൻ. എല്ലായിടങ്ങളിലും ഇവൻ പ്രകാശിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞവനാണ് എല്ലായിടങ്ങളിലും പ്രകാശിക്കുന്നതും.
സ ഏനാന്ബ്രഹ്മ ഗമയത്യേഷ ദേവപഥോ ബ്രഹ്മപഥ ഏതേന പ്രതിപദ്യമാനാ ഇമം മാനവമാവര്തം നാവര്തന്തേ നാവര്തന്തേ
അവൻ അവരെ ബ്രഹ്മത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്. ഇതാണ് ദേവന്മാരുടെ വഴി, ബ്രഹ്മത്തിലേക്കുള്ള വഴി. ഈ വഴിയിൽ പോയാൽ, അവർ മനുഷ്യജന്മത്തിന്റെ ചക്രത്തിലേക്ക് തിരികെ വരാറില്ല, ഒരിക്കലും തിരികെ വരില്ല.
ഏഷ ഹ വൈ യജ്ഞോ യോഽയം പവതേ ഏഷ ഹ യന്നിദꣳ സര്വം പുനാതി । യദേഷ യന്നിദꣳ സര്വം പുനാതി തസ്മാദേഷ ഏവ യജ്ഞസ്തസ്യ മനശ്ച വാക്ച വര്തനീ
ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്ന യജ്ഞം ഇതാണ്. ഇതാണ് എല്ലാം ശുദ്ധമാക്കുന്നത്. എല്ലാം ശുദ്ധമാക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇതു യജ്ഞം എന്നു പറയുന്നത്. ഇതിന്റെ രണ്ടു വഴികാട്ടികൾ മനസ്സും വാക്കും ആണ്.
തയോരന്യതരാം മനസാ സꣳസ്കരോതി ബ്രഹ്മാ വാചാ ഹോതാധ്വര്യുരുദ്ഗാതാന്യതരാꣳസ യത്രൌപാകൃതേ പ്രാതരനുവാകേ പുരാ പരിധാനീയായാ ബ്രഹ്മാ വ്യവദതി
ഇവയിൽ ഒന്നിനെ മനസ്സുകൊണ്ട് ഒരുക്കുന്നത് ബ്രാഹ്മണൻ ആണ്; മറ്റേതിനെ വാക്കുകൊണ്ട് ഒരുക്കുന്നത് ഹോതൃ, അധ്വര്യു, ഉദ്ഗാതാവ് എന്നിവരാണ്. പ്രഭാതത്തിൽ, പരിധാനികൾ ഇടുന്നതിന് മുമ്പ്, ബ്രാഹ്മണൻ അടയാളം നൽകുമ്പോൾ—
അന്യതരാമേവ വര്തനീꣳ സꣳസ്കരോതി ഹീയതേഽന്യതരാ സ യഥൈകപാദ്വ്രജന്രഥോ വൈകേന ചക്രേണ വര്തമാനോ രിഷ്യത്യേവമസ്യ യജ്ഞോരിഷ്യതി യജ്ഞꣳ രിഷ്യന്തം യജമാനോഽനുരിഷ്യതി സ ഇഷ്ട്വാ പാപീയാന്ഭവതി
ഒരുവഴികാട്ടി മാത്രം ഒരുക്കിയാൽ, മറ്റൊന്ന് കുറവാകും. ഒരു ചക്രം മാത്രം ഉള്ള രഥം കുലുങ്ങി പോകുന്നതുപോലെ, യജ്ഞവും കുലുങ്ങും; അങ്ങനെ കുലുങ്ങുന്ന യജ്ഞത്തെ പിന്തുടരുന്ന യജമാനൻ യജ്ഞം കഴിഞ്ഞാൽ കൂടുതൽ ദുർബലനാകും.
അഥ യത്രോപാകൃതേ പ്രാതരനുവാകേ ന പുരാ പരിധാനീയായാ ബ്രഹ്മാ വ്യവദത്യുഭേ ഏവ വര്തനീ സꣳസ്കുര്വന്തി ന ഹീയതേഽന്യതരാ
പക്ഷേ, പ്രഭാതത്തിൽ, പരിധാനികൾ ഇടുന്നതിന് മുമ്പ്, ബ്രാഹ്മണൻ അടയാളം നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ, രണ്ടു വഴികാട്ടികളും ഒരുക്കപ്പെടുന്നു; ഒന്നും കുറവാകുന്നില്ല.
സ യഥോഭയപാദ്വ്രജന്രഥോ വോഭാഭ്യാം ചക്രാഭ്യാം വര്തമാനഃ പ്രതിതിഷ്ഠത്യേവമസ്യ യജ്ഞഃ പ്രതിതിഷ്ഠതി യജ്ഞം പ്രതിതിഷ്ഠന്തം യജമാനോഽനുപ്രതിതിഷ്ഠതി സ ഇഷ്ട്വാ ശ്രേയാന്ഭവതി
രണ്ടു ചക്രങ്ങളുള്ള രഥം ഉറപ്പോടെ പോകുന്നതുപോലെ, യജ്ഞവും ഉറപ്പോടെ നിലനിൽക്കും; അങ്ങനെ ഉറപ്പുള്ള യജ്ഞത്തെ പിന്തുടരുന്ന യജമാനൻ യജ്ഞം കഴിഞ്ഞാൽ കൂടുതൽ ഉത്തമനാകും.
പ്രജാപതിര്ലോകാനഭ്യതപത്തേഷാം തപ്യമാനാനാꣳരസാന്പ്രാവൃഹദഗ്നിം പൃഥിവ്യാ വായുമന്തരിക്ഷാതാദിത്യം ദിവഃ
പ്രജാപതി ലോകങ്ങളെ ചൂടാക്കി. ചൂടായതിൽ നിന്ന്, അവയുടെ സാരം എടുത്തു: ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അഗ്നി, അന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് വായു, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യൻ.
സ ഏതാസ്തിസ്രോ ദേവതാ അഭ്യതപത്താസാം തപ്യമാനാനാꣳരസാന്പ്രാവൃഹദഗ്നേര്ഋചോ വായോര്യജൂꣳഷി സാമാന്യാദിത്യാത്
അവൻ ഈ മൂന്നു ദേവതകളെയും ചൂടാക്കി. ചൂടായതിൽ നിന്ന് അവയുടെ സാരം എടുത്തു: അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ഋക് വേദം, വായുവിൽ നിന്ന് യജുര് വേദം, സൂര്യനിൽ നിന്ന് സാമവേദം.
സ ഏതാം ത്രയീം വിദ്യാമഭ്യതപത്തസ്യാസ്തപ്യമാനായാ രസാന്പ്രാവൃഹദ്ഭൂരിത്യൃഗ്ഭ്യോ ഭുവരിതി യജുര്ഭ്യഃ സ്വരിതി സാമഭ്യഃ
അവൻ ഈ ത്രയീ വിദ്യയെയും ചൂടാക്കി. ചൂടായതിൽ നിന്ന് അവയുടെ സാരം എടുത്തു: ഋകിൽ നിന്ന് 'ഭൂഃ', യജുസിൽ നിന്ന് 'ഭുവഃ', സാമത്തിൽ നിന്ന് 'സ്വഃ'.
തദ്യദൃക്തോ രിഷ്യേദ്ഭൂഃ സ്വാഹേതി ഗാര്ഹപത്യേ ജുഹുയാദൃചാമേവ തദ്രസേനര്ചാം വീര്യേണര്ചാം യജ്ഞസ്യ വിരിഷ്ടꣳ സന്ദധാതി
ഋകിൽ തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ, 'ഭൂഃ സ്വാഹാ' എന്നു പറഞ്ഞ് ഗാർഹപത്യാഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ, ഋകിന്റെ സാരത്താൽ, ഋകിന്റെ ശക്തിയാൽ, യജ്ഞത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടത് തിരികെ കൊണ്ടുവരാം.
സ യദി യജുഷ്ടോ രിഷ്യേദ്ഭുവഃ സ്വാഹേതി ജുഹുയാദ്യജുഷാമേവ തദ്രസേന യജുഷാം വീര്യേണ യജുഷാം യജ്ഞസ്യ വിരിഷ്ടꣳ സന്ദധാതി
യജുസിൽ തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ, 'ഭുവഃ സ്വാഹാ' എന്നു പറഞ്ഞ് ഹോമം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ, യജുസിന്റെ സാരത്താൽ, യജുസിന്റെ ശക്തിയാൽ, യജ്ഞത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടത് തിരികെ കൊണ്ടുവരാം.
അഥ യദി സാമതോ രിഷ്യേത്സ്വഃ സ്വാഹേത് ജുഹുയാത്സാമ്നാമേവ തദ്രസേന സാമ്നാം വീര്യേണ സാമ്നാം യജ്ഞസ്യ വിരിഷ്ടം സന്ദധാതി
സാമത്തിൽ തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ, 'സ്വഃ സ്വാഹാ' എന്നു പറഞ്ഞ് ഹോമം ചെയ്യണം. അങ്ങനെ, സാമത്തിന്റെ സാരത്താൽ, സാമത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, യജ്ഞത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടത് തിരികെ കൊണ്ടുവരാം.
തദ്യഥാ ലവണേന സുവര്ണꣳ സന്ദധ്യാത്സുവര്ണേന രജതꣳ രജതേന ത്രപു ത്രപുണാ സീസꣳ സീസേന ലോഹം ലോഹേന ദാരു ദാരു ചര്മണാ
ഉപ്പ് ഉപയോഗിച്ച് പൊന്നിൽ നഷ്ടം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നതുപോലെ, പൊന്നുകൊണ്ട് വെള്ളിയിൽ, വെള്ളികൊണ്ട് തക്കാളിയിൽ, തക്കാളികൊണ്ട് സീസത്തിൽ, സീസംകൊണ്ട് ഇരുമ്പിൽ, ഇരുമ്പുകൊണ്ട് മരത്തിൽ, മരംകൊണ്ട് ചർമ്മത്തിൽ നഷ്ടം പുനഃസ്ഥാപിക്കാം.
ഏവമേഷാം ലോകാനാമാസാം ദേവതാനാമസ്യാസ്ത്രയ്യാ വിദ്യായാ വീര്യേണ യജ്ഞസ്യ വിരിഷ്ടꣳ സന്ദധാതി ഭേഷജകൃതോ ഹ വാ ഏഷ യജ്ഞോ യത്രൈവംവിദ്ബ്രഹ്മാ ഭവതി
ഇവിടെ പറയുന്ന ലോകങ്ങളുടെ, ദേവതകളുടെ, ഈ ത്രയീ വിദ്യയുടെ ശക്തിയാൽ, യജ്ഞത്തിൽ നഷ്ടപ്പെട്ടത് തിരികെ കൊണ്ടുവരാം. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആ യജ്ഞം ഔഷധമാണ്.
ഏഷ ഹ വാ ഉദക്പ്രവണോ യജ്ഞോ യത്രൈവംവിദ്ബ്രഹ്മാ ഭവത്യേവംവിദꣳ ഹ വാ ഏഷാ ബ്രഹ്മാണമനുഗാഥാ യതോ യത ആവര്തതേ തത്തദ്ഗച്ഛതി
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ആ യജ്ഞം ജലം പോലെ ഒഴുകുന്നു. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ ബ്രാഹ്മണനെക്കുറിച്ച് ഒരു ഗാഥയുണ്ട്: എവിടെയായാലും അവൻ മടങ്ങുന്നിടത്തേക്ക് അവൻ തന്നെ പോകുന്നു.
മാനവോ ബ്രഹ്മൈവൈക ഋത്വിക്കുരൂനശ്വാഭിരക്ഷത്യേവംവിദ്ധ വൈ ബ്രഹ്മാ യജ്ഞം യജമാനꣳ സര്വാꣳശ്ചര്ത്വിജോഽഭിരക്ഷതി തസ്മാദേവംവിദമേവ ബ്രഹ്മാണം കുര്വീത നാനേവംവിദം നാനേവംവിദമ്
യജ്ഞത്തിൽ ബ്രാഹ്മണൻ മാത്രമാണ് കുരുക്കളെയും ജനങ്ങളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ ബ്രാഹ്മണൻ യജ്ഞത്തെയും യജമാനനെയും മറ്റെല്ലാ പുരോഹിതന്മാരെയും സംരക്ഷിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടു ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ ബ്രാഹ്മണനെയാണ് നിയമിക്കേണ്ടത്; ഇങ്ങനെ അറിയാത്തവരെ നിയമിക്കരുത്.
അവൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ. ഗുരു പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവനെന്നപോലെ നിന്റെ മുഖം പ്രകാശിക്കുന്നു. നിന്നെ ആരാണ് ഉപദേശിച്ചത്? ഉപകോസലൻ പറഞ്ഞു: ആരാണ് എന്നെ ഉപദേശിക്കേണ്ടത്, ഭഗവൻ? ആരാണ് എന്നെ പഠിപ്പിക്കേണ്ടത്? അഗ്നികൾ തമ്മിൽ ചർച്ച ചെയ്തു: ഇവർ ഇങ്ങനെയോ വേറേതോ ആകണം. പിന്നെ ഉപകോസലൻ അഗ്നികളെ സമീപിച്ചു. പ്രിയവനേ, അവർ നിന്നോട് എന്താണ് പറഞ്ഞത്?
അഥ യദു ചൈവാസ്മിഞ്ഛവ്യം കുര്വന്തി യദി ച നാര്ചിഷമേവാഭിസമ്ഭവന്ത്യര്ചിഷോഽഹരഹ്ന ആപൂര്യമാണപക്ഷമാപൂര്യമാണപക്ഷാദ്യാന്ഷഡുദങ്ങേതി മാസാꣳസ്താന്മാസേഭ്യഃ സംവത്സരꣳ സംവത്സരാദാദിത്യമാദിത്യാച്ചന്ദ്രമസം ചന്ദ്രമസോ വിദ്യുതം തത് പുരുഷോഽമാനവഃ
ഇവിടെ യജ്ഞത്തിൽ എന്ത് അർപ്പിച്ചാലും, അതു ജ്വാലയോടെയോ ഇല്ലാതെയോ ആയിരിക്കട്ടെ, അവയൊക്കെ ജ്വാലയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്. ജ്വാലയിൽ നിന്ന് പകലിലേക്കും, പകലിൽ നിന്ന് വളരുന്ന പക്ഷത്തിലേക്കും, വളരുന്ന പക്ഷത്തിൽ നിന്ന് മാസങ്ങളിലേക്കും, മാസങ്ങളിൽ നിന്ന് വർഷത്തിലേക്കും, വർഷത്തിൽ നിന്ന് സൂര്യനിലേക്കും, സൂര്യനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രനിലേക്കും, ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് മിന്നലിലേക്കും എത്തുന്നു. അവിടെ മനുഷ്യരല്ലാത്ത ഒരാൾ അവരെ നയിക്കുന്നു.