അഗ്നിഷ്ടേ പാദം വക്തേതി സ ഹ ശ്വോഭൂതേ ഗാ ആഭിപ്രസ്ഥാപയാഞ്ചകാര താ യത്രാഭിസായം ബഭൂവുസ്തത്രാഗ്നിമുപസമാധായ ഗാ ഉപരുധ്യ സമിധമാധായ പശ്ചാദഗ്നേഃ പ്രാങുപോപവിവേശ
അഗ്നി നിന്നോട് ഒരു ഭാഗം പറയും. അതിനുശേഷം, അടുത്ത ദിവസം അവന് പശുക്കളെ വീണ്ടും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. അവര് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുമ്പോള്, അഗ്നിയെ കത്തിച്ചു, പശുക്കളെ തടഞ്ഞു, മരക്കൊമ്പുകള് വച്ചു, അഗ്നിയുടെ പിറകില് കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഇരുന്നു.
തമഗ്നിരഭ്യുവാദ സത്യകാമ3 ഇതി ഭഗവ ഇതി ഹ പ്രതിശുശ്രാവ
അഗ്നി അവനെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: സത്യകാമ. ഭഗവന്, എന്നു അവന് മറുപടി പറഞ്ഞു.
സോമ്യ തേ പാദം ബ്രവാണീതി ബ്രവീതു മേ ഭഗവാനിതി തസ്മൈ ഹോവാച പൃഥിവീ കലാന്തരിക്ഷം കലാ ദ്യൌഃ കലാ സമുദ്രഃ കലൈഷ വൈ സോമ്യ ചതുഷ്കലഃ പാദോ ബ്രഹ്മണോഽനന്തവാന്നാമ
സോമ്യ, ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു ഭാഗം പറയും. ഭഗവന്, ദയവായി പറയൂ എന്നു അവന് പറഞ്ഞു. അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഭൂമി ഒരു ഭാഗം, അന്തരീക്ഷം ഒരു ഭാഗം, ആകാശം ഒരു ഭാഗം, സമുദ്രം ഒരു ഭാഗം — സോമ്യ, ഇവയാണ് നാലു ഭാഗങ്ങളും, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഒരു പാദം, അതിന് അനന്തമായത് എന്ന പേരുണ്ട്.
സ യ ഏതമേവം വിദ്വാꣳശ്ചതുഷ്കലം പാദം ബ്രഹ്മണോഽനന്തവാനിത്യുപാസ്തേഽനന്തവാനസ്മിꣳല്ലോകേ ഭവത്യനന്തവതോ ഹ ലോകാഞ്ജയതി യ ഏതമേവം വിദ്വാꣳശ്ചതുഷ്കലം പാദം ബ്രഹ്മണോഽനന്തവാനിത്യുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ഈ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അനന്തമായ പാദത്തെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാല്, അവന് ഈ ലോകത്ത് അനന്തനായവനാകും; അനന്തമായ ലോകങ്ങളെ അവന് ജയിക്കും. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ഈ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മത്തിന്റെ അനന്തമായ പാദത്തെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാല്.
ഹꣳസസ്തേ പാദം വക്തേതി സ ഹ ശ്വോഭൂതേ ഗാ അഭിപ്രസ്ഥാപയാഞ്ചകാര താ യത്രാഭിസായം ബഭൂവുസ്തത്രാഗ്നിമുപസമാധായ ഗാ ഉപരുധ്യ സമിധമാധായ പശ്ചാദഗ്നേഃ പ്രാങുപോപവിവേശ
ഹംസം നിന്നോട് ഒരു ഭാഗം പറയും. അതിനുശേഷം, അടുത്ത ദിവസം അവന് പശുക്കളെ വീണ്ടും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. അവര് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുമ്പോള്, അഗ്നിയെ കത്തിച്ചു, പശുക്കളെ തടഞ്ഞു, മരക്കൊമ്പുകള് വച്ചു, അഗ്നിയുടെ പിറകില് കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഇരുന്നു.
തꣳ ഹꣳസ ഉപനിപത്യാഭ്യുവാദ സത്യകാമ3 ഇതി ഭഗവ ഇതി ഹ പ്രതിശുശ്രാവ
ഹംസം അവനെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: സത്യകാമ. ഭഗവന്, എന്നു അവന് മറുപടി പറഞ്ഞു.
സോമ്യ തേ പാദം ബ്രവാണീതി ബ്രവീതു മേ ഭഗവാനിതി തസ്മൈ ഹോവാചാഗ്നിഃ കലാ സൂര്യഃ കലാ ചന്ദ്രഃ കലാ വിദ്യുത്കലൈഷ വൈ സോമ്യ ചതുഷ്കലഃ പാദോ ബ്രഹ്മണോ ജ്യോതിഷ്മാന്നാമ
സോമ്യ, ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു ഭാഗം പറയും. ഭഗവന്, ദയവായി പറയൂ എന്നു അവന് പറഞ്ഞു. ഹംസം പറഞ്ഞു: അഗ്നി ഒരു ഭാഗം, സൂര്യൻ ഒരു ഭാഗം, ചന്ദ്രൻ ഒരു ഭാഗം, മിന്നൽ ഒരു ഭാഗം — സോമ്യ, ഇവയാണ് നാലു ഭാഗങ്ങളും, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഒരു പാദം, അതിന് പ്രകാശമുള്ളത് എന്ന പേരുണ്ട്.
സ യ ഏതമേവം വിദ്വാꣳശ്ചതുഷ്കലം പാദം ബ്രഹ്മണോ ജ്യോതിഷ്മാനിത്യുപാസ്തേ ജ്യോതിഷ്മാനസ്മിꣳല്ലോകേ ഭവതി ജ്യോതിഷ്മതോ ഹ ലോകാഞ്ജയതി യ ഏതമേവം വിദ്വാꣳശ്ചതുഷ്കലം പാദം ബ്രഹ്മണോ ജ്യോതിഷ്മാനിത്യുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ഈ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രകാശമുള്ള പാദത്തെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാല്, അവന് ഈ ലോകത്ത് പ്രകാശമുള്ളവനാകും; പ്രകാശമുള്ള ലോകങ്ങളെ അവന് ജയിക്കും. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ഈ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മത്തിന്റെ പ്രകാശമുള്ള പാദത്തെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാല്.
മദ്ഗുഷ്ടേ പാദം വക്തേതി സ ഹ ശ്വോഭൂതേ ഗാ അഭിപ്രസ്ഥാപയാഞ്ചകാര താ യത്രാഭിസായം ബഭൂവുസ്തത്രാഗ്നിമുപസമാധായ ഗാ ഉപരുധ്യ സമിധമാധായ പശ്ചാദഗ്നേഃ പ്രാങുപോപവിവേശ
മത്സ്യപ്പക്ഷി നിന്നോട് ഒരു ഭാഗം പറയും. അതിനുശേഷം, അടുത്ത ദിവസം അവന് പശുക്കളെ വീണ്ടും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. അവര് ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് എത്തുമ്പോള്, അഗ്നിയെ കത്തിച്ചു, പശുക്കളെ തടഞ്ഞു, മരക്കൊമ്പുകള് വച്ചു, അഗ്നിയുടെ പിറകില് കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച് ഇരുന്നു.
തം മദ്ഗുരുപനിപത്യാഭ്യുവാദ സത്യകാമ3 ഇതി ഭഗവ ഇതി ഹ പ്രതിശുശ്രാവ
മത്സ്യപ്പക്ഷി അവനെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: സത്യകാമ. ഭഗവന്, എന്നു അവന് മറുപടി പറഞ്ഞു.
സോമ്യ തേ പാദം ബ്രവാണീതി ബ്രവീതു മേ ഭഗവാനിതി തസ്മൈ ഹോവാച പ്രാണഃ കലാ ചക്ഷുഃ കലാ ശ്രോത്രം കലാ മനഃ കലൈഷ വൈ സോമ്യ ചതുഷ്കലഃ പാദോ ബ്രഹ്മണ ആയതനവാന്നാമ
സോമ്യ, ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു ഭാഗം പറയും. ഭഗവന്, ദയവായി പറയൂ എന്നു അവന് പറഞ്ഞു. മത്സ്യപ്പക്ഷി പറഞ്ഞു: ശ്വാസം ഒരു ഭാഗം, കാഴ്ച ഒരു ഭാഗം, കേള്വി ഒരു ഭാഗം, മനസ്സ് ഒരു ഭാഗം — സോമ്യ, ഇവയാണ് നാലു ഭാഗങ്ങളും, ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ഒരു പാദം, അതിന് ആധാരമായത് എന്ന പേരുണ്ട്.
സ യൈ ഏതമേവം വിദ്വാꣳശ്ചതുഷ്കലം പാദം ബ്രഹ്മണ ആയതനവാനിത്യുപാസ്ത ആയതനവാനസ്മിꣳല്ലോകേ ഭവത്യായതനവതോ ഹ ലോകാഞ്ജയതി യ ഏതമേവം വിദ്വാꣳശ്ചതുഷ്കലം പാദം ബ്രഹ്മണ ആയതനവാനിത്യുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ഈ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആധാരമായ പാദത്തെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാല്, അവന് ഈ ലോകത്ത് ആധാരമായവനാകും; ആധാരമുള്ള ലോകങ്ങളെ അവന് ജയിക്കും. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ്, ഈ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ആധാരമായ പാദത്തെ ആരെങ്കിലും ആരാധിച്ചാല്.
പ്രാപ ഹാചാര്യകുലം തമാചാര്യോഽഭ്യുവാദ സത്യകാമ3 ഇതി ഭഗവ ഇതി ഹ പ്രതിശുശ്രാവ
അവന് ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിലെത്തിയപ്പോള്, ഗുരു അവനെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു: സത്യകാമ. ഭഗവന്, എന്നു അവന് മറുപടി പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മവിദിവ വൈ സോമ്യ ഭാസി കോ നു ത്വാനുശശാസേത്യന്യേ മനുഷ്യേഭ്യ ഇതി ഹ പ്രതിജജ്ഞേ ഭഗവാꣳസ്ത്വേവ മേ കാമേ ബ്രൂയാത്
സോമ്യ, നീ ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവനെന്ന പോലെ തിളങ്ങുന്നു. മനുഷ്യരില് ആരാണ് നിന്നെ പഠിപ്പിച്ചത്? അവന് പറഞ്ഞു: ഭഗവന് തന്നെയാണ് എനിക്ക് അറിയേണ്ടത് പറയേണ്ടത്.
ശ്രുതꣳ ഹ്യേവ മേ ഭഗവദ്ദൃശേഭ്യ ആചാര്യാദ്ധൈവ വിദ്യാ വിദിതാ സാധിഷ്ഠം പ്രാപതീതി തസ്മൈ ഹൈതദേവോവാചാത്ര ഹ ന കിഞ്ചന വീയായേതി വീയായേതി
ഭഗവാൻപോലുള്ള മഹർഷിമാരിൽ നിന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, ഗുരുവിൽ നിന്നാണ് സത്യമായ അറിവ് ലഭിക്കുന്നത്, അപ്പോൾ ആ അറിവ് ഉറപ്പായും പ്രാപിക്കപ്പെടുന്നു. അപ്പോൾ ദേവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: ഇതിനേക്കാൾ വലിയതൊന്നുമില്ല, ഇതിനേക്കാൾ വലിയതൊന്നുമില്ല.
ഉപകോസലോ ഹ വൈ കാമലായനഃ സത്യകാമേ ജാബാലേ ബ്രഹ്മചാര്യമുവാസ തസ്യ ഹ ദ്വാദശവാര്ഷാണ്യഗ്നീന്പരിചചാര സ ഹ സ്മാന്യാനന്തേവാസിനഃ സമാവര്തയꣳസ്തം ഹ സ്മൈവ ന സമാവര്തയതി
കാമലായനന്റെ മകൻ ഉപകോസലൻ സത്യകാമൻ ജാബാലന്റെ ശിഷ്യനായി ബ്രഹ്മചാര്യമായി ജീവിച്ചു. പന്ത്രണ്ടു വർഷം അവൻ അഗ്നികളെ ശുശ്രൂഷിച്ചു. ഗുരു മറ്റു ശിഷ്യന്മാരെ വീട്ടിലേക്ക് അയച്ചു, പക്ഷേ ഉപകോസലനെ അയച്ചില്ല.
തം ജായോവാച തപ്തോ ബ്രഹ്മചാരീ കുശലമഗ്നീന്പരിചചാരീന്മാ ത്വാഗ്നയഃ പരിപ്രവോചന്പ്രബ്രൂഹ്യസ്മാ ഇതി തസ്മൈ ഹാപ്രോച്യൈവ പ്രവാസാഞ്ചക്രേ
അവന്റെ ഭാര്യ പറഞ്ഞു: ഈ ബ്രഹ്മചാരി തപസ്സും അഗ്നിശുശ്രൂഷയും നന്നായി ചെയ്തു. അഗ്നികൾക്ക് നിന്നേക്കാൾ മുമ്പ് അവനോട് സംസാരിക്കാൻ അനുവദിക്കരുത്; നീയാണവനെ ഉപദേശിക്കേണ്ടത്. എന്നാൽ ഇത് കേട്ടിട്ടും ഗുരു യാത്രയ്ക്കുപോയി.
സ ഹ വ്യാധിനാനശിതും ദധ്രേ തമാചാര്യജായോവാച ബ്രഹ്മചാരിന്നശാന കിം നു നാശ്നാസീതി സ ഹോവാച ബഹവ ഇമേഽസ്മിന്പുരുഷേ കാമാ നാനാത്യയാ വ്യാധിഭിഃ പ്രതിപൂര്ണോഽസ്മി നാശിഷ്യാമീതി
അപ്പോൾ ഉപകോസലൻ ഉപവാസം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യ അവനോട് ചോദിച്ചു: ബ്രഹ്മചാരി, നീ ഭക്ഷണം കഴിക്കാത്തതെന്ത്? അപ്പോൾ അവൻ പറഞ്ഞു: ഈ ശരീരത്തിൽ പലവിധ ഇച്ഛകളും പല വഴികളിലൂടെ കടന്നു വരുന്നു, അവയെല്ലാം വ്യാധികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കില്ല.
അഥ ഹാഗ്നയഃ സമൂദിരേ തപ്തോ ബ്രഹ്മചാരീ കുശലം നഃ പര്യചാരീദ്ധന്താസ്മൈ പ്രബ്രവാമേതി തസ്മൈ ഹോചുഃ
അപ്പോൾ അഗ്നികൾ പറഞ്ഞു: ഈ ബ്രഹ്മചാരി തപസ്സും അഗ്നിശുശ്രൂഷയും നന്നായി ചെയ്തു. വരിക, നാം അവനോട് ഉപദേശിക്കാം. അങ്ങനെ അവർ അവനോട് പറഞ്ഞു:
പ്രാണോ ബ്രഹ്മ കം ബ്രഹ്മ ഖം ബ്രഹ്മേതി സ ഹോവാച വിജാനാമ്യഹം യത്പ്രാണോ ബ്രഹ്മ കം ച തു ഖം ച ന വിജാനാമീതി തേ ഹോചുര്യദ്വാവ കം തദേവ ഖം യദേവ ഖം തദേവ കമിതി പ്രാണം ച ഹാസ്മൈ തദാകാശം ചോചുഃ
ശ്വാസം ബ്രഹ്മമാണ്, ആകാശം ബ്രഹ്മമാണ്, ആകാശം ബ്രഹ്മമാണ് എന്നു അവർ പറഞ്ഞു. ഉപകോസലൻ പറഞ്ഞു: ശ്വാസം ബ്രഹ്മമാണെന്നു ഞാൻ അറിയുന്നു, പക്ഷേ ആകാശം, ആകാശം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അറിയില്ല. അപ്പോൾ അവർ പറഞ്ഞു: ആകാശം തന്നെയാണ് ആകാശം, ആകാശം തന്നെയാണ് ആകാശം. അങ്ങനെ അവർ ശ്വാസത്തെയും ആകാശത്തെയും അവനോട് പഠിപ്പിച്ചു.
അഥ ഹൈനം ഗാര്ഹപത്യോഽനുശശാസ പൃഥിവ്യഗ്നിരന്നമാദിത്യ ഇതി യ ഏഷ ആദിത്യേ പുരുഷോ ദൃശ്യതേ സോഽഹമസ്മി സ ഏവാഹമസ്മീതി
അപ്പോൾ ഗാർഹപത്യാഗ്നി അവനോട് ഉപദേശിച്ചു: ഭൂമി, അഗ്നി, അന്നം, സൂര്യൻ — സൂര്യനിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്, അവനാണ് ഞാൻ.
സ യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേഽപഹതേ പാപകൃത്യാം ലോകീ ഭവതി സര്വമായുരേതി ജ്യോഗ്ജീവതി നാസ്യാവരപുരുഷാഃ ക്ഷീയന്ത ഉപ വയം തം ഭുഞ്ജാമോഽസ്മിꣳശ്ച ലോകേഽമുഷ്മിꣳശ്ച യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ പാപകര്മങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു, ആയുര് മുഴുവനും പ്രാപിക്കുന്നു, ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു; അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ആരും നശിക്കാറില്ല. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഞങ്ങൾ അവനോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുന്നു, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ.
അഥ ഹൈനമ ഽനുശശാസാപോ ദിശോ നക്ഷത്രാണി ചന്ദ്രമാ ഇതി യ ഏഷ ചന്ദ്രമസി പുരുഷോ ദൃശ്യതേ സോഽഹമസ്മി സ ഏവാഹമസ്മീതി
അപ്പോൾ ഹോമാഗ്നി അവനോട് ഉപദേശിച്ചു: ദിശകൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, ചന്ദ്രൻ — ചന്ദ്രനിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്, അവനാണ് ഞാൻ.
സ യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേഽപഹതേ പാപകൃത്യാം ലോകീഭവതി സര്വമായുരേതി ജ്യോഗ്ജീവതി നാസ്യാവരപുരുഷാഃ ക്ഷീയന്ത ഉപ വയം തം ഭുഞ്ജാമോഽസ്മിꣳശ്ച ലോകേഽമുഷ്മിꣳശ്ച യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ പാപകര്മങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു, ആയുര് മുഴുവനും പ്രാപിക്കുന്നു, ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു; അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ആരും നശിക്കാറില്ല. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഞങ്ങൾ അവനോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുന്നു, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ.
അഥ ഹൈനമ നുശശാസ പ്രാണ ആകാശോ ദ്യൌര്വിദ്യുദിതി യ ഏഷ വിദ്യുതി പുരുഷോ ദൃശ്യതേ സോഽഹമസ്മി സ ഏവാഹമസ്മീതി
അപ്പോൾ പ്രാണാഗ്നി അവനോട് ഉപദേശിച്ചു: ശ്വാസം, ആകാശം, ദ്യുൽക്കളം, മിന്നൽ — മിന്നലിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്, അവനാണ് ഞാൻ.
സ യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേഽപഹതേ പാപകൃത്യാം ലോകീഭവതി സര്വമയുരേതി ജ്യോഗ്ജീവതി നാസ്യാവരപുരുഷാഃ ക്ഷീയന്ത ഉപ വയം തം ഭുഞ്ജാമോഽസ്മിꣳശ്ച ലോകേഽമുഷ്മിꣳശ്ച യ ഏതമേവം വിദ്വാനുപാസ്തേ
ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ പാപകര്മങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു, ലോകം പ്രാപിക്കുന്നു, ആയുര് മുഴുവനും പ്രാപിക്കുന്നു, ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു; അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ആരും നശിക്കാറില്ല. ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഞങ്ങൾ അവനോടൊപ്പം അനുഭവിക്കുന്നു, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ.
തേ ഹോചുരുപകോസലൈഷാ സോമ്യ തേഽസ്മദ്വിദ്യാത്മവിദ്യാ ചാചാര്യസ്തു തേ ഗതിം വക്തേത്യാജഗാമ ഹാസ്യാചാര്യസ്തമാചാര്യോഽഭ്യുവാദോപകോസല3 ഇതി
അവർ ഉപകോസലനോട് പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, ഇതാണ് ഞങ്ങളുടെ അറിവ്, ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവ്. എന്നാൽ ഗുരു നിന്നെ വഴികാട്ടും. പിന്നെ അവന്റെ ഗുരു തിരിച്ചുവന്നു, ഉപകോസലാ എന്ന് വിളിച്ചു.
ഭഗവ ഇതി ഹ പ്രതിശുശ്രാവ ബ്രഹ്മവിദ ഇവ സോമ്യ തേ മുഖം ഭാതി കോ നു ത്വാനുശശാസേതി കോ നു മാനുശിഷ്യാദ്ഭോ ഇതീഹാപേവ നിഹ്നുത ഇമേ നൂനമീദൃശാ അന്യാദൃശാ ഇതീഹാഗ്നീനഭ്യൂദേ കിം നു സോമ്യ കില തേഽവോചന്നിതി
ഇദമിതി ഹ പ്രതിജജ്ഞേ ലോകാന്വാവ കില സോമ്യ തേഽവോചന്നഹം തു തേ തദ്വക്ഷ്യാമി യഥാ പുഷ്കരപലാശ ആപോ ന ശ്ലിഷ്യന്ത ഏവമേവംവിദി പാപം കര്മ ന ശ്ലിഷ്യത ഇതി ബ്രവീതു മേ ഭഗവാനിതി തസ്മൈ ഹോവാച
ഇതാണ് എന്ന് ഉപകോസലൻ പറഞ്ഞു. അവർ ലോകങ്ങളെക്കുറിച്ച് നിന്നോട് പറഞ്ഞു, പ്രിയവനേ. എന്നാൽ ഞാൻ അതിനേക്കാൾ കൂടുതലാണ് പറയുന്നത്. പൂവിന്റെ ഇലയിലേക്കുള്ള വെള്ളം പോലെ, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞവനിൽ പാപം ഒട്ടുന്നില്ല. ഭഗവൻ എന്നെ പഠിപ്പിക്കണമേ എന്നു ഉപകോസലൻ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഗുരു പറഞ്ഞു:
യ ഏഷോഽക്ഷിണി പുരുഷോ ദൃശ്യത ഏഷ ആത്മേതി ഹോവാചൈതദമൃതമഭയമേതദ്ബ്രഹ്മേതി തദ്യദ്യപ്യസ്മിന്സര്പിര്വോദകം വാ സിഞ്ചതി വര്ത്മനീ ഏവ ഗച്ഛതി
കണ്ണിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഈ പുരുഷൻ തന്നെയാണ് ആത്മാവ് എന്നു ഗുരു പറഞ്ഞു. ഇതാണ് അമൃതവും ഭയമില്ലാത്തതും ബ്രഹ്മവും. അതിൽ നെയ്യോ വെള്ളമോ ഒഴിച്ചാൽ അതു തനിക്കുള്ള വഴിയിലൂടെയാണ് പോകുന്നത്.
അവൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ. ഗുരു പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മം അറിയുന്നവനെന്നപോലെ നിന്റെ മുഖം പ്രകാശിക്കുന്നു. നിന്നെ ആരാണ് ഉപദേശിച്ചത്? ഉപകോസലൻ പറഞ്ഞു: ആരാണ് എന്നെ ഉപദേശിക്കേണ്ടത്, ഭഗവൻ? ആരാണ് എന്നെ പഠിപ്പിക്കേണ്ടത്? അഗ്നികൾ തമ്മിൽ ചർച്ച ചെയ്തു: ഇവർ ഇങ്ങനെയോ വേറേതോ ആകണം. പിന്നെ ഉപകോസലൻ അഗ്നികളെ സമീപിച്ചു. പ്രിയവനേ, അവർ നിന്നോട് എന്താണ് പറഞ്ഞത്?