ഛാന്ദോഗ്യോപനിഷദ്

एषा भूतानां पृथिवी रसः पृथिव्या अपो रसः अपामोषधयो रस ओषधीनां पुरुषो रसः पुरुषस्य वाग्रसो वाच ऋग्रस ऋचः साम रसः साम्न उद्गीथो रसः

സകല ജീവജാലങ്ങളുടെയും സാരം ഇതാണ്: ഭൂമിയുടെ സാരം വെള്ളമാണ്; വെള്ളത്തിന്റെ സാരം ഔഷധികൾ; ഔഷധികളുടെ സാരം മനുഷ്യൻ; മനുഷ്യന്റെ സാരം വാക്ക്; വാക്കിന്റെ സാരം ഋക്; ഋകിന്റെ സാരം സാമവേദം; സാമവേദത്തിന്റെ സാരം ഉദ്ഗീതം.

स एष रसानाꣳ रसतमः परमः परार्ध्योऽष्टमो यदुद्गीथः

ഈ ഉദ്ഗീതം സാരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതവും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്; അതാണ് പരമവും എട്ടാമത്തേതും.

कतमा कतमर्क्कतमत्कतमत्साम कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति

ഏതാണ് അതു? ഏത് ഋക്? ഏത് സാമം? ഏത് ഉദ്ഗീതം? ഇങ്ങനെ ചോദ്യം ഉയരുന്നു.

सामोमित्येतदक्षरमुद्गीथस्तद्वा एतन्मिथुनं यद्वाक्च प्राणश्चर्क्च साम च

ഒം എന്ന അക്ഷരമാണ് സാമം; ഉദ്ഗീതവും അതുതന്നെയാണ്. ഇതിൽ വാക്കും ശ്വാസവും, ഋക്കും സാമവും, ഇരട്ടയായിരിക്കുന്നു.

तदेतन्मिथुनमोमित्येतस्मिन्नक्षरे सꣳ सृज्यते यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै तावन्योन्यस्य कामम्

ഈ അക്ഷരത്തിൽ ഇരട്ടത്വം ഉണ്ട്; ഒം എന്നതിൽ ഐക്യം ഉണ്ടാകുന്നു. രണ്ട് പേർ ഒന്നിച്ചുചേരുമ്പോൾ പരസ്പര ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറുന്നു.

आपयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते

ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ഈ ഒം അക്ഷരത്തിൽ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനാകുന്നു.

तद्वा एतदनुज्ञाक्षरं यद्धि किञ्चानुजानात्योमित्येव तदाहैषो एव समृद्धिर्यदनुज्ञा समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते

ഒം എന്നത് സമ്മതിയുടെ അക്ഷരമാണ്; എന്തിനെയും സമ്മതിക്കുമ്പോൾ ഒം എന്നു പറയുന്നു. സമൃദ്ധിയും സമ്മതിയും ഒന്നാണ്. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് ഈ ഒം അക്ഷരത്തിൽ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്നവനാകുന്നു.

तेनेयं त्रयीविद्या वर्तते ओमित्याश्रावयत्योमितिशꣳसत्योमित्युद्गायत्येतस्यैवाक्षरस्यापचित्यै महिम्ना रसेन

ഇതുകൊണ്ടാണ് ത്രയീവിദ്യ നിലനിൽക്കുന്നത്: ഒം എന്നു ഉച്ചരിക്കുന്നു, ഒം എന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു, ഒം എന്നു ഉദ്ഗീതം പാടുന്നു. ഈ അക്ഷരത്തിന്റെ മഹത്വത്തിനും സാരത്തിനും ആദരവിനുമാണ് ഇത്.

तेनोभौ कुरुतो यश्चैतदेवं वेद यश्च न वेद । नाना तु विद्या चाविद्या च यदेव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तदेव वीर्यवत्तरं भवतीति खल्वेतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति

ഇതിലൂടെ, ചെയ്യുന്നവർ അറിഞ്ഞാലും അറിയാതെയായാലും ഫലം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു: ജ്ഞാനവും അജ്ഞാനവും വേറെയാണ്. വിശ്വാസത്തോടെയും ഉപനിഷത്തോടെയും ജ്ഞാനത്തോടെ ചെയ്യുന്നതു മാത്രമാണ് ശക്തിയുള്ളത്. ഇതാണ് ഈ അക്ഷരത്തിന്റെ വിശദീകരണം.

देवासुरा ह वै यत्र संयेतिरे उभये प्राजापत्यास्तद्ध देवा उद्गीथमाजह्रुरनेनैनानभिभविष्याम इति

ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒരിക്കൽ ഒന്നിച്ചു ചേർന്നു. ഇരുവരും പ്രജാപതിയുടെ മക്കളായിരുന്നു. ദേവന്മാർ ഉദ്ഗീതം സ്വീകരിച്ചു: 'ഇതിന്റെ സഹായത്തോടെ ഞങ്ങൾ അവരെ ജയിക്കും' എന്നു പറഞ്ഞു.

ते ह नासिक्यं प्राणमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तꣳ हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं जिघ्रति सुरभि च दुर्गन्धि च पाप्मना ह्येष विद्धः

അവർ മൂക്കിലെ ശ്വാസത്തെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിച്ചു. അസുരന്മാർ അതിനെ ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിച്ചു. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ സുഖകരവും ദുർഗന്ധകരവുമായ ഗന്ധങ്ങൾ കണക്കാക്കുന്നു; കാരണം ഇത് ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിക്കപ്പെട്ടതാണ്.

अथ ह वाचमुद्गीथमुपासांचक्रिरे ताꣳ हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तयोभयं वदति सत्यं चानृतं च पाप्मना ह्येषा विद्धा

അതിനുശേഷം അവർ വാക്കിനെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിച്ചു. അസുരന്മാർ അതിനെ ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിച്ചു. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ സത്യം പറഞ്ഞും അസത്യം പറഞ്ഞും സംസാരിക്കുന്നു; കാരണം ഇത് ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിക്കപ്പെട്ടതാണ്.

अथ ह चक्षुरुद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं पश्यति दर्शनीयं चादर्शनीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम्

അതിനുശേഷം അവർ കണ്ണിനെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിച്ചു. അസുരന്മാർ അതിനെ ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിച്ചു. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ മനോഹരവും മനോഹരമല്ലാത്തതും കാണുന്നു; കാരണം ഇത് ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിക്കപ്പെട്ടതാണ്.

अथ ह श्रोत्रमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयꣳ शृणोति श्रवणीयं चाश्रवणीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम्

അതിനുശേഷം അവർ ചെവിയെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിച്ചു. അസുരന്മാർ അതിനെ ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിച്ചു. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ ശ്രവ്യവും അശ്രവ്യവും കേൾക്കുന്നു; കാരണം ഇത് ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിക്കപ്പെട്ടതാണ്.

अथ ह मन उद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयꣳ संकल्पते संकल्पनीयं चासंकल्पनीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम्

അതിനുശേഷം അവർ മനസ്സിനെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിച്ചു. അസുരന്മാർ അതിനെ ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിച്ചു. അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ ഉചിതമായതും അനുചിതമായതും ചിന്തിക്കുന്നു; കാരണം ഇത് ദോഷംകൊണ്ട് ബാധിക്കപ്പെട്ടതാണ്.

अथ ह य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तꣳ हासुरा ऋत्वा विदध्वंसुर्यथाश्मानमाखणमृत्वा विध्वꣳ सेतैवम्

അതിനുശേഷം അവർ മുഖ്യപ്രാണനെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിച്ചു. അസുരന്മാർ അതിനെ ആക്രമിച്ചു, പക്ഷേ ഒരു കല്ലിനെ അടിച്ചുപൊട്ടിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ അതിനെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല.

यथाश्मानमाखणमृत्वा विध्वꣳ सत एवꣳ हैव स विध्वꣳसते य एवंविदि पापं कामयते यश्चैनमभिदासति स एषोऽश्माखणः

ഒരു കല്ലിനെ അടിച്ചുപൊട്ടിക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, ഇതിനെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞവനോടു ദോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും ആക്രമിക്കുന്നവനും കല്ല് അടിക്കുന്നവനെപ്പോലെയാണ്.

नैवैतेन सुरभि न दुर्गन्धि विजानात्यपहतपाप्मा ह्येष तेन यदश्नाति यत्पिबति तेनेतरान्प्राणानवति एतमु एवान्ततोऽवित्त्वोत्क्रमति व्याददात्येवान्तत इति

പാപം അകറ്റപ്പെട്ടവന് ഈ വഴി സുഗന്ധം അല്ലെങ്കിൽ ദുർഗന്ധം ഒന്നും അനുഭവപ്പെടുന്നില്ല; അവൻ ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും ഉപയോഗിച്ച് മറ്റുള്ള പ്രാണന്മാരെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനം ഇതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, അവൻ ഇവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെടുന്നു; അവസാനം അതിനെ കൂടെ കൊണ്ടുപോകുന്നു.

तꣳ हाङ्गिरा उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवाङ्गिरसं मन्यन्तेऽङ्गानां यद्रसः

അംഗിരസർ ഈ ഉദ്ഗീതത്തെ ധ്യാനിച്ചു; അവൻ അവയവങ്ങളുടെ സാരമായത് ഇതാണെന്ന് കരുതുന്നു.

तेन तꣳ ह बृहस्पतिरुद्गीथमुपासञ्चक्र एतमु एव बृहस्पतिं मन्यन्ते वाग्घि बृहती तस्या एष पतिः

ബ്രഹസ്പതി ഈ ഉദ്ഗീതത്തെ ധ്യാനിച്ചു; വാക്ക് ബ്രഹതിയാണ്, അതിന്റെ അധിപൻ ഇവൻ തന്നെയാണ് എന്ന് അവർ കരുതുന്നു.

तेन तꣳ हायास्य उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवायास्यं मन्यन्त आस्याद्यदयते

അയാസ്യൻ ഈ ഉദ്ഗീതത്തെ ധ്യാനിച്ചു; വായിലൂടെ ആഹാരം കഴിക്കപ്പെടുന്നതുകൊണ്ട് ഇതാണ് അയാസ്യൻ എന്ന് അവർ കരുതുന്നു.

तेन तꣳ ह बको दाल्भ्यो विदाञ्चकार । स ह नैमिशीयानामुद्गाता बभूव स ह स्मैभ्यः कामानागायति

ബക ദാൽഭ്യൻ ഈ ഉദ്ഗീതം മനസ്സിലാക്കി; അവൻ നൈമിശ്യവാസികൾക്ക് ഉദ്ഗാതാവ് ആയി, അവരുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കായി പാടുകയും ചെയ്തു.

आगाता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्त इत्यध्यात्मम्

ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ് അക്ഷരമായ ഉദ്ഗീതത്തെ ധ്യാനിക്കുന്നവന് ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറുന്നു; ഇതാണ് ആത്മാവിനെക്കുറിച്ചുള്ളത്.

अथाधिदैवतं य एवासौ तपति तमुद्गीथमुपासीतोद्यन्वा एष प्रजाभ्य उद्गायति । उद्यꣳ स्तमो भयमपहन्त्यपहन्ता ह वै भयस्य तमसो भवति य एवं वेद

ദേവതകളെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ: അവിടെ പ്രകാശിക്കുന്നതിനെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിക്കണം; ഉദയം ചെയ്യുമ്പോൾ അത് സകല ജീവികൾക്കായി പാടുന്നു. ഉദയത്തോടെ ഇരുണ്ടതും ഭയവും അകറ്റുന്നു; ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ ഭയവും ഇരുണ്ടതും അകറ്റുന്നവനാകുന്നു.

समान उ एवायं चासौ चोष्णोऽयमुष्णोऽसौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्यास्वर इत्यमुं तस्माद्वा एतमिमममुं चोद्गीथमुपासीत

ഇവിടെയും അവിടെയും ഒരുപോലെയാണ്; ഇവിടെയുള്ളത് ചൂടാണ്, അവിടെയുള്ളതും ചൂടാണ്; ഇവിടെയുള്ളത് സ്വരം, അവിടെയുള്ളത് പ്രത്യസ്വരം എന്നാണ് പറയുന്നത്. അതിനാൽ, ഇതും അതും മറ്റുള്ളതും ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിക്കണം.

अथ खलु व्यानमेवोद्गीथमुपासीत यद्वै प्राणिति स प्राणो यदपानिति सोऽपानः । अथ यः प्राणापानयोः सन्धिः स व्यानो यो व्यानः सा वाक् । तस्मादप्राणन्ननपानन्वाचमभिव्याहरति

ഇപ്പോൾ, വ്യാനത്തെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിക്കണം; ശ്വസിക്കുന്നത് പ്രാണൻ, പുറത്ത് വിടുന്നത് അപാനൻ. പ്രാണനും അപാനനും ഇടയിൽ ഉള്ളത് വ്യാനമാണ്; വ്യാനമാണ് വാക്ക്. അതുകൊണ്ട് ശ്വാസം ഇല്ലാതെ വാക്ക് ഉച്ചരിക്കാൻ കഴിയില്ല.

या वाक्सर्क्तस्मादप्राणन्ननपानन्नृचमभिव्याहरति यर्क्तत्साम तस्मादप्राणन्ननपानन्साम गायति यत्साम स उद्गीथस्तस्मादप्राणन्ननपानन्नुद्गायति

വാക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് ശ്വാസം ഇല്ലാതെ ഋക് ഉച്ചരിക്കാൻ കഴിയില്ല. ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് സാമമാണ്; അതുകൊണ്ട് ശ്വാസം ഇല്ലാതെ സാമം പാടാൻ കഴിയില്ല. സാമം ഉദ്ഗീതമാണ്; അതുകൊണ്ട് ശ്വാസം ഇല്ലാതെ ഉദ്ഗീതം പാടാൻ കഴിയില്ല.

अतो यान्यन्यानि वीर्यवन्ति कर्माणि यथाग्नेर्मन्थनमाजेः सरणं दृढस्य धनुष आयमनमप्राणन्ननपानꣳ स्तानि करोत्येतस्य हेतोर्व्यानमेवोद्गीथमुपासीत

അഗ്നി ഉരസൽ, കുതിരയുടെ ഓട്ടം, ശക്തമായ വില്ല് വലിക്കൽ തുടങ്ങിയ ശക്തിയുള്ള മറ്റു പ്രവൃത്തികൾ ശ്വാസം ഇല്ലാതെ ചെയ്യപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ വ്യാനത്തെ ഉദ്ഗീതമായി ധ്യാനിക്കണം.

अथ खलूद्गीथाक्षराण्युपासीतोद्गीथ इति प्राण एवोत्प्राणेन ह्युत्तिष्ठति वाग्गीर्वाचो ह गिर इत्याचक्षतेऽन्नं थमन्ने हीदꣳ सर्वꣳ स्थितम्

ഇപ്പോൾ, ഉദ്ഗീതത്തിലെ അക്ഷരങ്ങളെ ധ്യാനിക്കണം: 'ഉദ്' പ്രാണനാണ്, കാരണം പ്രാണനാൽ ഉയരുന്നു; 'ഗീ' വാക്കാണ്, കാരണം 'ഗീർ' വാക്ക് എന്നർത്ഥം; 'ഥ' അന്നമാണ്, കാരണം എല്ലാം അന്നത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.