ಓಮಿತ್ಯೇತದಕ್ಷರ ಮುಪಾಸೀತ । ಓಮಿತಿ ಹ್ಯುದ್ಗಾಯತಿ ತಸ್ಯೋಪವ್ಯಾಖ್ಯಾನಮ್
ಓಂ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ಉದ್ಗೀತವನ್ನು ಹಾಡುವಾಗ ಕೂಡಾ 'ಓಂ' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ವಿವರ ಮುಂದಿದೆ.
ಏಷಾ ಭೂತಾನಾಂ ಪೃಥಿವೀ ರಸಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಅಪೋ ರಸಃ ಅಪಾಮೋಷಧಯೋ ರಸ ಓಷಧೀನಾಂ ಪುರುಷೋ ರಸಃ ಪುರುಷಸ್ಯ ವಾಗ್ರಸೋ ವಾಚ ಋಗ್ರಸ ಋಚಃ ಸಾಮ ರಸಃ ಸಾಮ್ನ ಉದ್ಗೀಥೋ ರಸಃ
ಈದು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಸಾರವಾಗಿದೆ: ಭೂಮಿಯ ಸಾರ ನೀರು, ನೀರಿನ ಸಾರ ಸಸ್ಯಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳ ಸಾರ ಮನುಷ್ಯ, ಮನುಷ್ಯನ ಸಾರ ಮಾತು, ಮಾತಿನ ಸಾರ ಋಗ್ವೇದ, ಋಗ್ವೇದದ ಸಾರ ಸಾಮವೇದ, ಸಾಮವೇದದ ಸಾರ ಉದ್ಗೀತ.
ಸ ಏಷ ರಸಾನಾꣳ ರಸತಮಃ ಪರಮಃ ಪರಾರ್ಧ್ಯೋಽಷ್ಟಮೋ ಯದುದ್ಗೀಥಃ
ಉದ್ಗೀತವೇ ಎಲ್ಲ ಸಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ಅತ್ಯುನ್ನತ, ಎಂಟನೆಯದು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿದೆ.
ಕತಮಾ ಕತಮರ್ಕ್ಕತಮತ್ಕತಮತ್ಸಾಮ ಕತಮಃ ಕತಮ ಉದ್ಗೀಥ ಇತಿ ವಿಮೃಷ್ಟಂ ಭವತಿ
ಯಾವುದು ಅದು? ಯಾವ ಋಗ್ವೇದ? ಯಾವ ಸಾಮವೇದ? ಯಾವುದು ಉದ್ಗೀತ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮೋಮಿತ್ಯೇತದಕ್ಷರಮುದ್ಗೀಥಸ್ತದ್ವಾ ಏತನ್ಮಿಥುನಂ ಯದ್ವಾಕ್ಚ ಪ್ರಾಣಶ್ಚರ್ಕ್ಚ ಸಾಮ ಚ
'ಓಂ' ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವೇ ಸಾಮವೇದ, ಅದೇ ಉದ್ಗೀತವೂ ಹೌದು; ಇದನ್ನು ಜೋಡಿಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು: ಮಾತು ಮತ್ತು ಉಸಿರು, ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಸಾಮವೇದ.
ತದೇತನ್ಮಿಥುನಮೋಮಿತ್ಯೇತಸ್ಮಿನ್ನಕ್ಷರೇ ಸꣳ ಸೃಜ್ಯತೇ ಯದಾ ವೈ ಮಿಥುನೌ ಸಮಾಗಚ್ಛತ ಆಪಯತೋ ವೈ ತಾವನ್ಯೋನ್ಯಸ್ಯ ಕಾಮಮ್
ಈದು ಜೋಡಿ: 'ಓಂ' ಎಂಬ ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಪರಸ್ಪರ ಇಚ್ಛೆ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಆಪಯಿತಾ ಹ ವೈ ಕಾಮಾನಾಂ ಭವತಿ ಯ ಏತದೇವಂ ವಿದ್ವಾನಕ್ಷರಮುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸ್ತೇ
ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದು, 'ಓಂ' ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತದ್ವಾ ಏತದನುಜ್ಞಾಕ್ಷರಂ ಯದ್ಧಿ ಕಿಞ್ಚಾನುಜಾನಾತ್ಯೋಮಿತ್ಯೇವ ತದಾಹೈಷೋ ಏವ ಸಮೃದ್ಧಿರ್ಯದನುಜ್ಞಾ ಸಮರ್ಧಯಿತಾ ಹ ವೈ ಕಾಮಾನಾಂ ಭವತಿ ಯ ಏತದೇವಂ ವಿದ್ವಾನಕ್ಷರಮುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸ್ತೇ
ಈ ಅಕ್ಷರವೇ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಸಂಕೇತ; ಏನು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದರೂ 'ಓಂ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪೂರ್ಣತೆ; ಒಪ್ಪಿಗೆಯೇ ಪೂರ್ಣತೆ. ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದು, 'ಓಂ' ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವವರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತೇನೇಯಂ ತ್ರಯೀವಿದ್ಯಾ ವರ್ತತೇ ಓಮಿತ್ಯಾಶ್ರಾವಯತ್ಯೋಮಿತಿಶꣳಸತ್ಯೋಮಿತ್ಯುದ್ಗಾಯತ್ಯೇತಸ್ಯೈವಾಕ್ಷರಸ್ಯಾಪಚಿತ್ಯೈ ಮಹಿಮ್ನಾ ರಸೇನ
ಈ ಮೂಲಕ ತ್ರಯೀ ವಿದ್ಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ: 'ಓಂ' ಎಂದು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ, 'ಓಂ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ, 'ಓಂ' ಎಂದು ಉದ್ಗೀತವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಈ ಅಕ್ಷರದ ಗೌರವ, ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಸಾರಕ್ಕಾಗಿ.
ತೇನೋಭೌ ಕುರುತೋ ಯಶ್ಚೈತದೇವಂ ವೇದ ಯಶ್ಚ ನ ವೇದ । ನಾನಾ ತು ವಿದ್ಯಾ ಚಾವಿದ್ಯಾ ಚ ಯದೇವ ವಿದ್ಯಯಾ ಕರೋತಿ ಶ್ರದ್ಧಯೋಪನಿಷದಾ ತದೇವ ವೀರ್ಯವತ್ತರಂ ಭವತೀತಿ ಖಲ್ವೇತಸ್ಯೈವಾಕ್ಷರಸ್ಯೋಪವ್ಯಾಖ್ಯಾನಂ ಭವತಿ
ಈ ಮೂಲಕ ಇಬ್ಬರೂ—ಯಾರು ತಿಳಿದು ಮಾಡುವರು ಮತ್ತು ತಿಳಿಯದೆ ಮಾಡುವರೂ—ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತಾರೆ: ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ ವಿಭಿನ್ನ. ಜ್ಞಾನ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಕ್ಷರದ ವಿವರಣೆ ಇದಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಸುರಾ ಹ ವೈ ಯತ್ರ ಸಂಯೇತಿರೇ ಉಭಯೇ ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯಾಸ್ತದ್ಧ ದೇವಾ ಉದ್ಗೀಥಮಾಜಹ್ರುರನೇನೈನಾನಭಿಭವಿಷ್ಯಾಮ ಇತಿ
ಒಮ್ಮೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು, ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಸಂತಾನರಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ದೇವತೆಗಳು ಉದ್ಗೀತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, 'ಇದರ ಮೂಲಕ ನಾವು ಅವರನ್ನು ಜಯಿಸೋಣ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ತೇ ಹ ನಾಸಿಕ್ಯಂ ಪ್ರಾಣಮುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಾಂಚಕ್ರಿರೇ ತꣳ ಹಾಸುರಾಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ವಿವಿಧುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತೇನೋಭಯಂ ಜಿಘ್ರತಿ ಸುರಭಿ ಚ ದುರ್ಗನ್ಧಿ ಚ ಪಾಪ್ಮನಾ ಹ್ಯೇಷ ವಿದ್ಧಃ
ಅವರು ಮೂಗಿನ ಉಸಿರನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅಸುರರು ಅದನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಸುಗಂಧವೂ ದುರ್ಗಂಧವೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸನೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅಥ ಹ ವಾಚಮುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಾಂಚಕ್ರಿರೇ ತಾꣳ ಹಾಸುರಾಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ವಿವಿಧುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತಯೋಭಯಂ ವದತಿ ಸತ್ಯಂ ಚಾನೃತಂ ಚ ಪಾಪ್ಮನಾ ಹ್ಯೇಷಾ ವಿದ್ಧಾ
ನಂತರ ಅವರು ಮಾತನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅಸುರರು ಅದನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಸತ್ಯವೂ ಅಸತ್ಯವೂ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅಥ ಹ ಚಕ್ಷುರುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಾಂಚಕ್ರಿರೇ ತದ್ಧಾಸುರಾಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ವಿವಿಧುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತೇನೋಭಯಂ ಪಶ್ಯತಿ ದರ್ಶನೀಯಂ ಚಾದರ್ಶನೀಯಂ ಚ ಪಾಪ್ಮನಾ ಹ್ಯೇತದ್ವಿದ್ಧಮ್
ನಂತರ ಅವರು ಕಣ್ಣನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅಸುರರು ಅದನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಸುಂದರವಾದುದನ್ನೂ ಅಸುಂದರವಾದುದನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅಥ ಹ ಶ್ರೋತ್ರಮುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಾಂಚಕ್ರಿರೇ ತದ್ಧಾಸುರಾಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ವಿವಿಧುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತೇನೋಭಯꣳ ಶೃಣೋತಿ ಶ್ರವಣೀಯಂ ಚಾಶ್ರವಣೀಯಂ ಚ ಪಾಪ್ಮನಾ ಹ್ಯೇತದ್ವಿದ್ಧಮ್
ನಂತರ ಅವರು ಕಿವಿಯನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅಸುರರು ಅದನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಕೇಳಬೇಕಾದದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳಬಾರದದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅಥ ಹ ಮನ ಉದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಾಂಚಕ್ರಿರೇ ತದ್ಧಾಸುರಾಃ ಪಾಪ್ಮನಾ ವಿವಿಧುಸ್ತಸ್ಮಾತ್ತೇನೋಭಯꣳ ಸಂಕಲ್ಪತೇ ಸಂಕಲ್ಪನೀಯಂ ಚಾಸಂಕಲ್ಪನೀಯಂ ಚ ಪಾಪ್ಮನಾ ಹ್ಯೇತದ್ವಿದ್ಧಮ್
ನಂತರ ಅವರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅಸುರರು ಅದನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾವು ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕಾದದ್ದನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಬಾರದದ್ದನ್ನೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತರುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪಾಪದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅಥ ಹ ಯ ಏವಾಯಂ ಮುಖ್ಯಃ ಪ್ರಾಣಸ್ತಮುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಾಂಚಕ್ರಿರೇ ತꣳ ಹಾಸುರಾ ಋತ್ವಾ ವಿದಧ್ವಂಸುರ್ಯಥಾಶ್ಮಾನಮಾಖಣಮೃತ್ವಾ ವಿಧ್ವꣳ ಸೇತೈವಮ್
ನಂತರ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅಸುರರು ಅದನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅದು ಕಲ್ಲು ಹತ್ತಿರ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಧ್ವಂಸವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಯಥಾಶ್ಮಾನಮಾಖಣಮೃತ್ವಾ ವಿಧ್ವꣳ ಸತ ಏವꣳ ಹೈವ ಸ ವಿಧ್ವꣳಸತೇ ಯ ಏವಂವಿದಿ ಪಾಪಂ ಕಾಮಯತೇ ಯಶ್ಚೈನಮಭಿದಾಸತಿ ಸ ಏಷೋಽಶ್ಮಾಖಣಃ
ಹೆಚ್ಚು ಹೊಡೆಯುವಷ್ಟೂ ಕಲ್ಲು ಧ್ವಂಸವಾಗದಂತೆ, ಇದೂ ಸಹ ಧ್ವಂಸವಾಗದು. ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದವನ ಮೇಲೆ ಪಾಪ ಇಚ್ಛಿಸುವರು ಅಥವಾ ಅವನನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವರು, ಅದು ಕಲ್ಲನ್ನು ಹೊಡೆಯುವಂತೆಯೇ ಫಲವಿಲ್ಲದದು.
ನೈವೈತೇನ ಸುರಭಿ ನ ದುರ್ಗನ್ಧಿ ವಿಜಾನಾತ್ಯಪಹತಪಾಪ್ಮಾ ಹ್ಯೇಷ ತೇನ ಯದಶ್ನಾತಿ ಯತ್ಪಿಬತಿ ತೇನೇತರಾನ್ಪ್ರಾಣಾನವತಿ ಏತಮು ಏವಾನ್ತತೋಽವಿತ್ತ್ವೋತ್ಕ್ರಮತಿ ವ್ಯಾದದಾತ್ಯೇವಾನ್ತತ ಇತಿ
ಪಾಪಗಳು ದೂರವಾದವನು ಇದರಿಂದ ಸುಗಂಧವನ್ನೂ ದುರ್ಗಂಧವನ್ನೂ ಅರಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಇದರಿಂದಲೇ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ, ಕುಡಿಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅರಿತು, ಅವನು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ; ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ತꣳ ಹಾಙ್ಗಿರಾ ಉದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಾಞ್ಚಕ್ರ ಏತಮು ಏವಾಙ್ಗಿರಸಂ ಮನ್ಯನ್ತೇಽಙ್ಗಾನಾಂ ಯದ್ರಸಃ
ಅಂಗಿರಸರು ಇದನ್ನೇ ಉದ್ಗೀತವಾಗಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು; ಅಂಗಗಳಿಗೆ ರಸವೇ ಇದರಂತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು.
ತೇನ ತꣳ ಹ ಬೃಹಸ್ಪತಿರುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಞ್ಚಕ್ರ ಏತಮು ಏವ ಬೃಹಸ್ಪತಿಂ ಮನ್ಯನ್ತೇ ವಾಗ್ಘಿ ಬೃಹತೀ ತಸ್ಯಾ ಏಷ ಪತಿಃ
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಇದರಿಂದ ಉದ್ಗೀತವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು; ಇದನ್ನೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ವಾಕು ಬೃಹತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರೇ ಅದರ ಅಧಿಪತಿ.
ತೇನ ತꣳ ಹಾಯಾಸ್ಯ ಉದ್ಗೀಥಮುಪಾಸಾಞ್ಚಕ್ರ ಏತಮು ಏವಾಯಾಸ್ಯಂ ಮನ್ಯನ್ತ ಆಸ್ಯಾದ್ಯದಯತೇ
ಅಯಾಸ್ಯನು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಗೀತವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು; ಇದನ್ನೇ ಅಯಾಸ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಬಾಯಿಂದಲೇ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೇನ ತꣳ ಹ ಬಕೋ ದಾಲ್ಭ್ಯೋ ವಿದಾಞ್ಚಕಾರ । ಸ ಹ ನೈಮಿಶೀಯಾನಾಮುದ್ಗಾತಾ ಬಭೂವ ಸ ಹ ಸ್ಮೈಭ್ಯಃ ಕಾಮಾನಾಗಾಯತಿ
ಬಕ ದಾಲ್ಭ್ಯನು ಇದರಿಂದ ಉದ್ಗೀತವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು; ಅವನು ನೈಮಿಷ್ಯರ ಉದ್ಗಾತೃನಾದನು ಮತ್ತು ಅವರ ಇಷ್ಟಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದನು.
ಆಗಾತಾ ಹ ವೈ ಕಾಮಾನಾಂ ಭವತಿ ಯ ಏತದೇವಂ ವಿದ್ವಾನಕ್ಷರಮುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸ್ತ ಇತ್ಯಧ್ಯಾತ್ಮಮ್
ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿದು, ಈ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ಉದ್ಗೀತವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಇಷ್ಟಗಳು ಪೂರ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ — ಇದು ಆತ್ಮದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಅಥಾಧಿದೈವತಂ ಯ ಏವಾಸೌ ತಪತಿ ತಮುದ್ಗೀಥಮುಪಾಸೀತೋದ್ಯನ್ವಾ ಏಷ ಪ್ರಜಾಭ್ಯ ಉದ್ಗಾಯತಿ । ಉದ್ಯꣳ ಸ್ತಮೋ ಭಯಮಪಹನ್ತ್ಯಪಹನ್ತಾ ಹ ವೈ ಭಯಸ್ಯ ತಮಸೋ ಭವತಿ ಯ ಏವಂ ವೇದ
ಈಗ ದೇವತೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ: ಆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದುದನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಅದು ಉದಯವಾಗುವಾಗ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಯವಾಗಿ, ಅದು ಅಂಧಕಾರವನ್ನೂ ಭಯವನ್ನೂ ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಅಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ಭಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಸಮಾನ ಉ ಏವಾಯಂ ಚಾಸೌ ಚೋಷ್ಣೋಽಯಮುಷ್ಣೋಽಸೌ ಸ್ವರ ಇತೀಮಮಾಚಕ್ಷತೇ ಸ್ವರ ಇತಿ ಪ್ರತ್ಯಾಸ್ವರ ಇತ್ಯಮುಂ ತಸ್ಮಾದ್ವಾ ಏತಮಿಮಮಮುಂ ಚೋದ್ಗೀಥಮುಪಾಸೀತ
ಇಲ್ಲಿರುವದು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವದು ಒಂದೇ; ಇದು ಬಿಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಕೂಡ ಬಿಸಿಯೇ; ಇದನ್ನು ಸ್ವರ, ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಾಸ್ವರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈದು, ಅದು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.
ಅಥ ಖಲು ವ್ಯಾನಮೇವೋದ್ಗೀಥಮುಪಾಸೀತ ಯದ್ವೈ ಪ್ರಾಣಿತಿ ಸ ಪ್ರಾಣೋ ಯದಪಾನಿತಿ ಸೋಽಪಾನಃ । ಅಥ ಯಃ ಪ್ರಾಣಾಪಾನಯೋಃ ಸನ್ಧಿಃ ಸ ವ್ಯಾನೋ ಯೋ ವ್ಯಾನಃ ಸಾ ವಾಕ್ । ತಸ್ಮಾದಪ್ರಾಣನ್ನನಪಾನನ್ವಾಚಮಭಿವ್ಯಾಹರತಿ
ಈಗ ವ್ಯಾನವನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಉಸಿರಾಡುವುದು ಪ್ರಾಣ, ಹೊರಹಾಕುವುದು ಅಪಾನ. ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ಅಪಾನದ ಸಂಧಿಯೇ ವ್ಯಾನ; ವ್ಯಾನವೇ ವಾಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಉಸಿರಿಲ್ಲದೆ ವಾಕನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಯಾ ವಾಕ್ಸರ್ಕ್ತಸ್ಮಾದಪ್ರಾಣನ್ನನಪಾನನ್ನೃಚಮಭಿವ್ಯಾಹರತಿ ಯರ್ಕ್ತತ್ಸಾಮ ತಸ್ಮಾದಪ್ರಾಣನ್ನನಪಾನನ್ಸಾಮ ಗಾಯತಿ ಯತ್ಸಾಮ ಸ ಉದ್ಗೀಥಸ್ತಸ್ಮಾದಪ್ರಾಣನ್ನನಪಾನನ್ನುದ್ಗಾಯತಿ
ವಾಕು ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಉಸಿರಿಲ್ಲದೆ ಋಚೆಯನ್ನು ಪಠಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಯುಕ್ತವಾದುದೇ ಸಾಮ; ಹಾಗಾಗಿ ಉಸಿರಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮವನ್ನು ಹಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಮವೇ ಉದ್ಗೀತ; ಆದ್ದರಿಂದ ಉಸಿರಿಲ್ಲದೆ ಉದ್ಗೀತವನ್ನು ಹಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅತೋ ಯಾನ್ಯನ್ಯಾನಿ ವೀರ್ಯವನ್ತಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಯಥಾಗ್ನೇರ್ಮನ್ಥನಮಾಜೇಃ ಸರಣಂ ದೃಢಸ್ಯ ಧನುಷ ಆಯಮನಮಪ್ರಾಣನ್ನನಪಾನꣳ ಸ್ತಾನಿ ಕರೋತ್ಯೇತಸ್ಯ ಹೇತೋರ್ವ್ಯಾನಮೇವೋದ್ಗೀಥಮುಪಾಸೀತ
ಹಾಗೆ, ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಒರೆಸುವುದು, ಕುದುರೆಯ ಓಟ, ಬಲವಾದ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆಯುವುದು — ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಉಸಿರಿಲ್ಲದೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ; ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ವ್ಯಾನವನ್ನು ಉದ್ಗೀತವೆಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು.
ಅಥ ಖಲೂದ್ಗೀಥಾಕ್ಷರಾಣ್ಯುಪಾಸೀತೋದ್ಗೀಥ ಇತಿ ಪ್ರಾಣ ಏವೋತ್ಪ್ರಾಣೇನ ಹ್ಯುತ್ತಿಷ್ಠತಿ ವಾಗ್ಗೀರ್ವಾಚೋ ಹ ಗಿರ ಇತ್ಯಾಚಕ್ಷತೇಽನ್ನಂ ಥಮನ್ನೇ ಹೀದꣳ ಸರ್ವꣳ ಸ್ಥಿತಮ್
ಈಗ ಉದ್ಗೀತದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು: 'ಉದ್ಗೀತ' — 'ಉದ್' ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಣ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣದಿಂದ ಏಳಲಾಗುತ್ತದೆ; 'ಗೀ' ಎಂದರೆ ವಾಕು, ಏಕೆಂದರೆ 'ಗೀರ್' ಎಂದರೆ ವಾಕು; 'ಥ' ಎಂದರೆ ಆಹಾರ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆಹಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ.