ಓ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತರೆ, ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಚಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಈ ಪವಿತ್ರ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸರಳ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಉದಯಿಸಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸುವ ತನಕ, ಆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು ರುದ್ರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ, ಮೂರನೇ ಅಮೃತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಅದಿತ್ಯರು ಅದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವರ ಬಾಯಾಗಿರುವವರು ವರుణ. ದೇವತೆಗಳು ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನೂ ಪಾನವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ಅವರೇ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಈ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಇದೇ ರೂಪದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಈ ಅಮೃತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ, ವರಣನು ಬಾಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಈ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಇದೇ ರೂಪದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಉದಯಿಸಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸುವವರೆಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸುವವರೆಗೆ ಅವನು ಅದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ನಾಲ್ಕನೇ ಅಮೃತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಅದು ಮಾರುತರು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವದು, ಅವರ ಬಾಯಾಗಿರುವವರು ಸೋಮ. ದೇವತೆಗಳು ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನೂ ಪಾನವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಈ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಇದೇ ರೂಪದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಈ ಅಮೃತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮಾರುತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ, ಸೋಮನು ಬಾಯಾಗೊಂಡು, ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ನೋಡಿ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಈ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಇದೇ ರೂಪದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸುವಷ್ಟು, ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸುವಷ್ಟು ಅವನು ಮಾರುತರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದಾದ ನಂತರ, ಐದನೇ ಅಮೃತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಅದು ಸಾಧ್ಯರು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವದು, ಅವರ ಬಾಯಾಗಿರುವುದು ಬ್ರಹ್ಮನ್. ದೇವತೆಗಳು ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನೂ ಪಾನವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ನೋಡುವುದರಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಈ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಇದೇ ರೂಪದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಈ ಅಮೃತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸಾಧ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಬಾಯಾಗೊಂಡು, ಈ ಅಮೃತವನ್ನು ನೋಡಿ ತೃಪ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಈ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಇದೇ ರೂಪದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾನೆ. ಸೂರ್ಯನು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಿಸುವಷ್ಟು, ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಉದಯಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಅಸ್ತಮಿಸುವಷ್ಟು ಅವನು ಸಾಧ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಆ ಜ್ಞಾನವು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏರಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದು ಉದಯಿಸದು, ಅಸ್ತಮಿಸದು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಉದಯಿಸದು, ಅಸ್ತಮಿಸದು; ದೇವತೆಗಳೇ, ಈ ಸತ್ಯದ ಮೂಲಕ ನನಗಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಕಸಿಯಬೇಡಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇದೆ. ಯಾರು ಈ ರೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮೋಪನಿಷತ್ತನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದು ದಿನ ಮಾತ್ರ, ಅವನಿಗೆ ಉದಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಸ್ತಮವೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಾದೇವರು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ, ಪಿತೃಗಳು ಮನುವಿಗೆ, ಮನುವು ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದರು; ಇದನ್ನು ಉದ್ದಾಲಕ ಆರುನಿ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ಈ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ತಂದೆ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಿಗೆ ಅಥವಾ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು, ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟರೂ ಸಹ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು ಮತ್ತೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಗಾಯತ್ರಿಯು ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ; ಏನಿದ್ದರೂ ಅದು ಗಾಯತ್ರಿಯಾಗಿದೆ. ವಾಣಿ ಗಾಯತ್ರಿಯಾಗಿದೆ, ವಾಣಿಯು ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಗಾಯನ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗಾಯತ್ರಿಯು ಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಅದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗದು. ಭೂಮಿ ಈ ದೇಹವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಅದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗದು. ಈ ದೇಹವೇ, ಅದರೊಳಗಿನ ಹೃದಯವೇ, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಅದು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗದು. ಈ ಗಾಯತ್ರಿಯು ನಾಲ್ಕು ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಆರು ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಮಹಿಮೆ ಅನಂತ, ಆದರೆ ಪುರುಷನು ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಹಾನ್; ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಅವನ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ, ಉಳಿದ ಮೂರು ಭಾಗಗಳು ಅಮೃತರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಅದು ಬ್ರಹ್ಮನ್; ಪುರುಷನ ಹೊರಗಿನ ಆಕಾಶವೇ ಈ ಆಕಾಶ. ಪುರುಷನೊಳಗಿನ ಆಕಾಶವೂ ಇದೇ; ಹೃದಯದೊಳಗಿನ ಆಕಾಶವೂ ಇದೇ. ಇದು ಪೂರ್ತಿ, ಅಚಲ; ಇದನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಪೂರ್ತಿ, ಅಚಲ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಐದು ದಿವ್ಯ ದ್ವಾರಗಳಿವೆ: ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿರುವುದು ಪ್ರಾಣ, ಅದು ಕಣ್ಣು, ಅದು ಸೂರ್ಯ; ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಾಶ ಮತ್ತು ಅನ್ನಭಕ್ಷಕ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನಭಕ್ಷಕನಾಗುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿರುವುದು ವ್ಯಾನ, ಅದು ಶ್ರವಣ, ಅದು ಚಂದ್ರ; ಅದನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪಶ್ಚಿಮಮುಖವಾಗಿರುವುದು ಅಪಾನ, ಅದು ವಾಕ್ಶಕ್ತಿ, ಅದು ಅಗ್ನಿ; ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಭೆ ಮತ್ತು ಅನ್ನಭಕ್ಷಕ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಬ್ರಹ್ಮಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿರುವುದು ಸಮಾನ, ಅದು ಮನಸ್ಸು, ಅದು ಮಳೆ; ಅದನ್ನು ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿರುವುದು ಉದಾನ, ಅದು ವಾಯು, ಅದು ಆಕಾಶ; ಅದನ್ನು ಬಲ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ಬಲಿಷ್ಠನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಪುರುಷರು, ಸ್ವರ್ಗದ ಲೋಕದ ಕಾಪಾಡುವವರು; ಯಾರು ಈ ಐದು ಬ್ರಹ್ಮಪುರುಷರನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಶೂರಪುತ್ರನು ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಈಗ, ಆ ಬೆಳಕು, ಇದು ಸ್ವರ್ಗದ ಪಾರಾಗಿರುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳ ಮೇಲಿರುವುದು—ಅದೇ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಬೆಳಕು. ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯು, ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು; ಅವನ ಶ್ರವಣವು, ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಗುಡುಗು ಅಥವಾ ಬೆಂಕಿಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕೇಳುವುದು; ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಎಂದು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು—ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ದೃಷ್ಟಿಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮನ್; ಅದರಿಂದೆಲ್ಲವೂ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ, ಅದರಿಂದ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ—ಮಾನವನಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ ಧ್ಯಾನ ಬೇಕು. ಮಾನವನ ಸ್ವರೂಪವು ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಂಕಲ್ಪ ಹೇಗಿದೆಯೋ, ಹೀಗೆ ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಅವನ ದೇಹ ಪ್ರಾಣವಾಗಿದೆ, ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅವನ ಸಂಕಲ್ಪ ಸತ್ಯ, ಆತ್ಮ ಆಕಾಶ, ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕರ್ತ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ಎಲ್ಲ ವಾಸನೆ, ಎಲ್ಲ ರುಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಮೌನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಹೃದಯದೊಳಗಿನ ಈ ಆತ್ಮ, ಅಕ್ಕಿ, ಜೋಳ, ಸಾಸಿವೆ, ರಾಗಿ, ಅಥವಾ ರಾಗಿಯೊಳಗಿನ ಕಣದಿಗಿಂತಲೂ ಸಣ್ಣದು; ಆದರೆ ಈ ಆತ್ಮ ಭೂಮಿಗಿಂತಲೂ, ವಾಯುವಿಗಿಂತಲೂ, ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದು. ಅವನು ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕರ್ತ, ಎಲ್ಲವನ್ನು ಬಯಸುವವನು, ಎಲ್ಲ ವಾಸನೆ, ಎಲ್ಲ ರುಚಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನು, ಮೌನಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ; ನನ್ನ ಹೃದಯದೊಳಗಿನ ಆತ್ಮವೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್; ನಾನು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಮೇಲೆ ಅದಾಗುತ್ತೇನೆ—ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲವೋ, ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಶಾಂಡಿಲ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಯವರು ಹೇಳಿದರು. ಇಂತೆಯೇ ಈ ಪವಿತ್ರ ಜ್ಞಾನವು ಗುರುಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಿದು ಬಂದಿದೆ.