தஸ்ய ஹைதஸ்ய புருஷஸ்ய ரூபம் யதா மாஹாரஜநம் வாஸோ, யதா பாண்ட்வாவிகம், யதேந்த்ரகோபோ, யதாக்ந்யர்சிஃ யதா புண்டரீகம், யதா ஸக்ரு'த்வித்யுத்தँ॥ ஸக்ரு'த்வித்யுத்தேவ ஹ வாஅஸ்ய ஶ்ரீர்பவதி, யஏவம் வேத
அந்த மனிதனின் உருவம் ராஜாங்க ஆடையைப்போல், வெண்மை நிற மெத்தைப் போர்வையைப்போல், தீப்பூச்சி போல், நெருப்பின் ஜ்வாலையைப் போல், தாமரைப்பூவைப் போல், மின்னல் போலும் இருக்கும். ஒரே மின்னலைப் போலவே அவன் ஒளியும் இருக்கும்; இதை அறிந்தவருக்கு.
அதாத ஆதேஶஃ நேதி நேதி, நஹ்ய் ஏதஸ்மாதிதி நேத்யந்யத்பரமஸ்தி॥ அத நாமதேயँ ஸத்யஸ்ய ஸத்யமிதிஃ ப்ராணாவைஸத்யம், தேஷாமேஷஸத்யம்॥ 4
இப்போது உபதேசம்: 'இல்லை, இது இல்லை' என்று. இந்த 'இல்லை' என்பதற்கு மேல் எதுவும் இல்லை. அதன் பெயர்: 'உண்மையின் உண்மை'. உயிர் தான் உண்மை; அவற்றில் இதுவே உண்மை.
மைத்ரேயீதி ஹோவாச யாஜ்ஞவல்க்ய, உத்யாஸ்யந்வாஅரேऽஹமஸ்மாத்ஸ்தாநாதஸ்மி॥ ஹந்த தேऽநயா காத்யாயந்யாந்தம் கரவாணீதி
மைத்ரேயி, என்று யாஜ்ஞவல்க்யர் கூறினார்: நான் இங்கிருந்து வெளியேறப் போகிறேன். வா, உனக்கும் காத்தியாயனிக்கும் இறுதி ஏற்பாடுகளைச் செய்து தருகிறேன்.
ஸாஹோவாச மைத்ரேயீஃ யந்ம இயம், பகோஃ, ஸர்வா ப்ரு'திவீவித்தேந பூர்ணாஸ்யாத் கதம் தேநாம்ரு'தா ஸ்யாமிதி॥ நேதி ஹோவாச யாஜ்ஞவல்க்யோ; யதைவோபகரணவதாம் ஜீவிதம், ததைவதே ஜீவிதँ ஸ்யாத்; அம்ரு'தத்வஸ்ய துநாஶாஸ்தி வித்தேநேதி
மைத்ரேயி கேட்டாள்: பகவான், இந்த பூமி முழுவதும் செல்வத்தால் நிரம்பினாலும், அதனால் நான் அழிவில்லாதவளாக முடியுமா? யாஜ்ஞவல்க்யர் கூறினார்: பொருளுள்ளவர்களின் வாழ்க்கை போலவே உன்னுடைய வாழ்க்கையும் இருக்கும்; ஆனால் செல்வத்தால் அழிவில்லாத நிலை கிடையாது.
ஸாஹோவாச மைத்ரேயீஃ யேநாஹம் நாம்ரு'தா ஸ்யாம், கிமஹம் தேந குர்யாம்॥ யதேவபகவாந்வேத, ததேவமே ப்ரூஹீதி
மைத்ரேயி கூறினாள்: அதனால் நான் அழிவில்லாதவளாக முடியவில்லை என்றால், அதை நான் எதற்காக வேண்டும்? பகவான் அறிந்ததை மட்டும் எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
ஸஹோவாச யாஜ்ஞவல்க்யஃ ப்ரியாவதாரே நஃ ஸதீப்ரியம் பாஷஸ॥ ஏஹி ஆஸ்வ வ்யாக்யாஸ்யாமி தே॥ வ்யாசக்ஷாணஸ்ய துமே நிதித்யாஸஸ்வேதி॥ ப்ரவிது பகவாநிதி . ॥.
யாஜ்ஞவல்க்யர் கூறினார்: நீ என் மனதுக்குப் பிடித்தவளாக, இனிய வார்த்தைகள் பேசினாய். வா, உட்கார்; நான் உனக்குப் புரியவைக்கும். நான் விளக்கும்போது நீ மனதில் சிந்திக்க வேண்டும். சொல்லுங்கள், பகவான் என்று கூறினாள்.
ஸஹோவாச யாஜ்ஞவல்க்யோ ==ஸம்பம்தித கஃட²ியாँ== #[[உபநிஷத்]] ##[[ப்ரு'ஹதாரண்யக உபநிஷத்]] ###[[ப்ரு'ஹதாரண்யக உபநிஷத் 1]] ###[[ப்ரு'ஹதாரண்யக உபநிஷத் 2]] ###[[ப்ரு'ஹதாரண்யக உபநிஷத் 3]] ###[[ப்ரு'ஹதாரண்யக உபநிஷத் 4]] ###[[ப்ரு'ஹதாரண்யக உபநிஷத் 5]] ==பாஹரீ கடியாँ== [[வர்கஃ:]] [[வர்கஃ:]]
யாஜ்ஞவல்க்யர் கூறினார்: இது தான் தொடர்பு — உபநிஷத் — பிரஹதாரண்யக உபநிஷத் ஒன்று, இரண்டு, மூன்று, நான்கு, ஐந்து — வெளிப்பிரிவு — பிரிவு.