तद्यथा राजानमायन्तमुग्राः प्रत्येनसः सूतग्रामण्योऽन्नैः पानैरवसथैः प्रतिकल्पन्तेः अयमायात्ययमागच्छतीति एवँ हैवंविदँ सर्वाणि भूतानि प्रतिकल्पन्तः इदं ब्रह्मायातीदमागच्छतीति
तद्यथा राजानं प्रयियासन्तमुग्राः प्रत्येनसः सूतग्रामण्यउपसमायन्त्य् . एवम्हैवंविदं सर्वे प्राणाउपसमायन्ति यत्रैतदूर्ध्वोच्छ्वासीभवति॥ 4 = 14.7.2 =
सयत्रायम्शारिरं . आत्माबल्यं नीत्य संमोहमिव न्येति अथैनमेतेप्राणाअभिसमायन्ति; सएतास् तेजोमात्राः समभ्याददानो हृदयमेवान्ववक्रामति
सयत्रैषचाक्षुषः पुरुषः पराङ् पर्यावर्तते, अथारूपज्ञो भवति
एकीभवति नपश्यतीत्य् आहुः एकीभवति नजिघ्रतीत्य् आहुः एकीभवति नरसयतीत्य् आहुः एकीभवति नवदतीत्य् आहुः एकीभवति नशृणोतीत्य् आहुः एकीभवति नमनुत इत्य् आहुः एकीभवति नस्पृशतीत्य् आहुः एकीभवति नविजानातीत्य् आहुः
तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते; तेन प्रद्योतेनैषआत्मानिष्क्रामति, चक्षुष्टोवा मूर्ध्नोवान्येभ्यो वा शरीरदेशेभ्यः॥ तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति, प्राणमनूत्क्रामन्तँ सर्वे प्राणाअनूत्क्रामन्ति॥ संजानं एवान्ववक्रामति, सएषज्ञः सविज्ञानो भवति तं विद्याकर्मणी समन्वारभेते पूर्वप्रज्ञाच
तद्यथा तृणजलायुकातृणस्यान्तं गत्वात्मनं उपसँहरति एवमेवायम्पुरुष इदं शरीरं निहत्याविद्यां गमयित्वात्मनं उपसँहरति
तद्यथा पेशस्कारीपेशसो मात्रामपादायान्यन् नवतरं कल्याणतरँ रूपं तनुत, एवमेवायम्पुरुष इदं शरीरं निहत्याविद्यां गमयित्वान्यन्नवतरं कल्याणतरँ रूपं तनुते पित्र्यं वा गान्धर्वं वा ब्राह्मं वा प्राजापत्यं वा दैवं वान्येभ्यो वा भूतेभ्यः
सवाअयमात्माब्रह्म विज्ञानमयो मनोमयो वाङ्मयः . प्राणमयश्चक्षुर्मयः श्रोत्रमय आकाशमयो वायुमयस् तेजोमय आपोमयः पृथिवीमयः क्रोधमयोऽक्रोधमयो हर्षमयोऽहर्षमयः \^ . . . धर्ममयोऽधर्ममयः सर्वमयः॥ तद्यदेदंमयो अदोमय इति यथाकारीयथाचारीतथा भवति॥ साधुकारीसाधुर्भवति, पापकारीपापोभवति, पुण्यः पुण्येन कर्मणा भवति पापः पापेन
अथो खल्वाहुः काममय एवायं पुरुष इति; सयथाकामो भवति, तथाक्रतुर् भवति; यथाक्रतुर् भवति, तत्कर्म कुरुते; यत्कर्म कुरुते तदभिसंपद्यते
तदेषश्लोको भवतिः तदेवसत्तत् सहकर्मणैति लिङ्गं मनो यत्र निषक्तमस्य प्राप्यान्तं कर्मणस् तस्य यत्किङ्चेहकरोत्ययं तस्माल् लोकात्पुनरैति अस्मैलोकाय कर्मण, इति नुकामयमानो; अथाकामयमानो योऽकामोनिष्काम आत्मकाम आप्तकामो भवति नतस्माद् प्राणाउत्क्रामन्ति अत्रैवसमवनीयन्ते . ॥. ब्रह्मैव सन्ब्रह्माप्येति
तदेषश्लोको भवतिः यदासर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदिश्रिता अथ मर्त्योऽमृतो भवत्य् अत्र ब्रह्म समश्नुत इति
तद्यथाहिनिर्व्लयनीवल्मीके मृताप्रत्यस्ता शयीतैवमेवेदं शरीरं शेते॥ अथायमनस्थिकोऽशरीरः प्राज्ञआत्मा .\^ ब्रह्मैवलोक एव, सम्राड्, इति होवाच याज्ञवल्क्यः . ॥. सोऽहं भगवते सहस्रानि ददामीति होवाच जनकोवैदेहः
तदप्य् एतेश्लोका अणुः पन्था वितरः पुराणो; माँ स्पृष्टोऽनुवित्तो मयैव तेन धीरा अपियन्ति ब्रह्मविद उत्क्रम्य स्वर्गं लोकमितोविमुक्ताः
तस्मिङ्छुक्लमुतनीलमाहुः पिङ्गलँ हरितं लोहितं चै- -षपन्था ब्रह्मणा हानुवित्तस् तेनैति ब्रह्मवित्तैजसः पुण्यकृच्च \^
अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽसम्भूतिम् . उपासते; ततो भूय इव तेतमो यउ सम्भूत्याँ . रताः
असुर्या नाम तेलोका अन्धेन तमसावृतास् ताँस् तेप्रेत्यापिगच्छत्य् य् अविद्वाँसोऽबुधाजनाः
तदेवसन्तस् तदु भवामो . नचेदवेदी महती विनष्टिर् येतद्विदुरमृतास् तेभवन्त्य् अथेतरे दुःखमेवोपयन्ति
आत्मानं चेद्विजानीयाद् अयमस्मीति पुरुषः किमिच्छन्कस्य कामाय शरीरमनु संचरेत्
यस्यानुवित्तः प्रतिबुद्ध आत्मा- -स्मिन्त्संदेह्येगहने प्रविष्टः सविश्वकृत् सहिसर्वस्य कर्ता तस्य लोकः, सउ लोकएव
यदैतमनुपश्यति अत्मानं देवमङ्जसे- -शानं भूतभव्यस्य नतदा विचिकित्सति \`
यस्मिन्पङ्च पङ्चजना आकाशश्च प्रतिष्ठितस् तमेवमन्य आत्मानं विद्वान्ब्रह्मामृतोऽमृतं
यस्मादर्वाक्संवत्सरो अहोभिः परिवर्तते तद्देवाज्योतिषां ज्योतिर् आयुर्ह्य् उपासते अमृतं
प्राणस्य प्राणमुतचक्षुषश्चक्षुर् उतश्रोत्रस्य श्रोत्रमन्नस्यान्नं मनसो येमनो विदुः तेनिचिक्युर्ब्रह्म पुराणमग्र्यं 19 मनसैवाप्तव्यं नेहनानास्ति किं चन
मृत्योः समृत्युमाप्नोति यइहनानेव पश्यति 20 मनसैवानुद्रष्टव्यं एतदप्रमयं ध्रुवम्
विरजः पर आकाशाद् अजआत्मामहान्ध्रुवस् 21 तमेवधीरो विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत ब्राह्मणो नानुध्यायाद्बहूङ्छब्दान् वाचोविग्लापनँ हितद् इति
सवाअयमात्मा . ; य एषोऽन्तर्हृदय आकाशः ~ सर्वस्य वशी सर्वस्येशानः सर्वस्याधिपतिः सर्वमिदं प्रशास्ति यदिदं किङ्च . ॥. सनसाधुना कर्मणा भूयान्नोएवासाधुना कनीयान् . एषभूताधिपतिर् . एषलोकेश्वरएशलोकपाल . ससेतुर्विधरण एषां लोकानामसंभेदाय
तमेतं वेदानुवचनेन . विविदिषन्ति, ब्रह्मचर्येन तपसा श्रद्धया यज्ञेनानाशकेन चैतम् एवविदित्वामुनिर्भवति एतमेवप्रव्राजिनो लोकमीप्सन्तः प्रव्रजन्ति
एतद्ध स्म वैतत्पूर्वे ब्रह्मणाअनुचाना . विद्वाँसः प्रजां नकामयन्तेः किं प्रजया करिष्यामो येषां नोऽयमात्मायम्लोकइति॥ तेह स्म पुत्रैषणायाश्च वित्तैषणायाश्च लोकैषणायाश्च व्युत्थायाथ भिक्षाचर्यं चरन्ति; याह्य् एवपुत्रैषणासावित्तैषणा, यावित्तैषणासालोकैषणोभेह्य् एतेएषणे एवभवतः
सएषनेति नेत्य् आत्मागृह्यो नहिगृह्यते, अशीर्यो नहिशीर्यते, असङ्गोऽसितो नसज्यते नव्यथते .\^ , . य् अतः [+]+[/+]पापमकरवमित्यतः कल्याणमकरवमित्य् उभे-उभे ह्य् एष एतेतरति अमृतः साध्वसाधुनी . \^॥. नैनं कृताकृते तपतः