अथ कर्मणामात्मेत्य् एतदेषामुक्थम् अतो हिसर्वाणि कर्माण्य् उत्तिष्ठन्ति॥ एतदेषाँ सामैतद्धिसर्वैः कर्मभिः समम्॥ एतदेषां ब्रह्मैतद्धिसर्वाणि कर्माणि बिभर्ति॥ तदेतत्त्रयँ सदेकमयमात्मात्मोएकः सन्नेतत्त्रयं॥ तदेतदमृतँ सत्येन छन्नं॥ प्राणोवाअमृतं, नामरूपेसत्यं; ताभ्यामयं प्राणश्छन्नः॥ 2 = 14.5.1-9=
डृप्तबालाकिर्हानूचानोगार्ग्य आस॥ सहोवाचाजातशत्रुं काश्यम् ब्रह्म ते ब्रवाणीति॥ सहोवाचाजातशत्रुः सहस्रमेतस्यां वाचिदद्मोः जनको, जनकइति वैजना धावन्तीति
सहोवाच गार्ग्योः यएवासावादित्येपुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ अतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धाराजेति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, अतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धाराजा भवति
सहोवाच गार्ग्योः यएवासौचन्द्रेपुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ बृहन्पाण्दरवासाः सोमो राजेति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, अहर्-अहर्ह सुतः प्रसुतो भवति, नास्यान्नं क्षीयते
सहोवाच गार्ग्योः यएवायं विद्युति पुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठाः॥ तेजस्वीति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, तेजस्वीह भवति, तेजस्विनी हास्य प्रजाभवति
सहोवाच गार्ग्योः यएवायमाकाशेपुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठाः॥ पूर्णमप्रवर्तीति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, पूर्यते प्रजया पशुभिः नास्यास्माल् लोकात्प्रजोद्वर्तते
सहोवाच गार्ग्योः यएवायं वायौपुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ इन्द्रो वैकुण्ठोऽपराजिता सेनेति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, जिष्णुर्हापराजिष्णुर्भवत्यन्यतस्त्यजायी
सहोवाच गार्ग्योः यएवायमग्नौपुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ विषासहिरिति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, विषासहिर्ह भवति, विषासहिर्हास्य प्रजाभवति
सहोवाच गार्ग्योः यएवायमप्सुपुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठाः॥ प्रतिरूपइति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, प्रतिरूपँ हैवैनमुपगच्छति, नाप्रतिरूपम् अथो प्रतिरुपोऽस्माज् जायते
सहोवाच गार्ग्योः यएवायमादर्शेपुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ रोचिष्णुरिति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, रोचिष्णुर्ह भवति, रोचिष्णुर्हास्य प्रजाभवति अथो यैः संनिगच्छति, सर्वाँस् तानतिरोचते
सहोवाच गार्ग्योः यएवायं दिक्षुपुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ द्वितीयोऽनपगइति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, द्वितीयवान्ह भवति, नास्माद्गणश्छिद्यते
सहोवाच गार्ग्योः यएवायं यन्तं पश्चाच्शब्दोऽनूदेति एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ असुरिति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, सर्वँ हैवास्मिँल् लोकआयुरेति, नैनं पुराकालात्प्राणोजहाति
सहोवाच गार्ग्योः यएवायं छायामयः पुरुष, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सहोवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ मृत्युरिति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्ते, सर्वँ हैवास्मिँल् लोकआयुरेति, नैनं पुराकालान्मृत्युरागच्छति
सहोवाच गार्ग्योः यएवायमात्मनि पुरुषो, एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति॥ सह उवाचाजातशत्रुः मामैतस्मिन्त्संवदिष्ठा॥ अत्मन्वीति वाअहमेतमुपास इति॥ सयएतमेवमुपास्त, आत्मन्वीह भवति आत्मन्विनी हास्य प्रजाभवति॥ सह तूष्णीमास गार्ग्यः
स! होवाचाजातशत्रुः एतावन्न्व्३ इति॥ एतावद्धीति॥ नैतावता विदितं भवतीति॥ सहोवाच गार्ग्यः उप त्वायानीति
सहोवाचाजातशत्रुः प्रतिलोमं वैतद्यद्ब्राह्मणः क्षत्रियमुपेयाद् ब्रह्म मे वक्ष्यतीति॥ व्य् एवत्वा ज्ञपयिष्यामीति॥ तं पाणावादायोत्तस्थौ॥ तौह पुरुषँ सुप्तमाजग्मतुः॥ तमेतैर्नामभिरामन्त्रयां चक्रेः बृहन्पाण्दरवासः, सोम राजन्निति॥ सनोत्तस्थौ॥ तं पाणिनापेषं बोधयां चकार॥ सहोत्तस्थौ
सहोवाचाजातशत्रुः यत्रैषएतत्सुप्तोऽभूद् यएषविज्ञानमयः पुरुषः, क्वैषतदाभूत् कुत एतदागादिति॥ तदु ह नमेने गार्ग्यः
सहोवाचाजातशत्रुः यत्रैषएतत्सुप्तोऽभूद् यएषविज्ञानमयः पुरुषः तदेषां प्राणानां विज्ञानेन विज्नानमादाय, यएषोऽन्तर्हृदय आकाशः तस्मिङ्छेते
तानि यदागृह्णाति अथ हैतत्पुरुषः स्वपिति नाम॥ तद्गृहीतएवप्राणोभवति, गृहीतावाग् गृहीतं चक्षुः गृहीतँ श्रोत्रं, गृहीतं मनः
सयत्रैतत्स्वप्न्यया चरति, तेहास्य लोकाः॥ तदुतेव महाराजोभवति उतेव महाब्राह्मण, उतेवोच्चावचं निगच्छति
सयथा महाराजोजानपदान्गृहीत्वास्वेजनपदेयथाकामं परिवर्तेतैवमेवैषएतत्प्राणान्गृहीत्वास्वेशरीरे यथाकामं परिवर्तते
अथ यदासुषुप्तो भवति, यदानकस्य चनवेद, हितानाम नाद्योद्वासप्ततिः सहस्राणि हृदयात्पुरीततमभिप्रतिष्ठन्ते !॥ ताभिः प्रत्यवसृप्य पुरीतति शेते
स . यथा कुमारो . वा महाब्राह्मणोवातिघ्नीमानन्दस्य गत्वाशयीतैवमेवैषएतच्छेते
सयथोर्णवाभिस् तन्तुनोच्चरेद् यथा अग्नेः क्षुद्राविष्फुलिङ्गा व्युच्चरन्ति एवमेवास्मादात्मनः सर्वे प्राणाः सर्वे लोकाः सर्वे देवाः सर्वाणि भूतानि सर्व एतआत्मनो . ॥. व्युच्चरन्ति॥ तस्योपनिषत्सत्यस्य सत्यमितिः प्राणावैसत्यं, तेषामेषसत्यम्॥ 2
योह वैशिशुँ साधानँ सप्रत्याधानँ सस्थूणँ सदामं वेद, सप्तह द्विषतोभ्रातृव्यानवरुणद्धि
अयं वावशिशुर्योऽयं मध्यमः प्राणस्; तस्येदमेवाधानम् इदं प्रत्याधानं, प्राणः स्थूणान्नं दाम
तमेताः सप्ताक्षितय उपतिष्ठन्तेः
तद्याइमाअक्षँल् लोहिन्यो राजयः ताभिरेनँ ऱुद्रोऽन्वायत्तो; अथ याअक्षन्नापः ताभिः पर्जन्यो; याकनीनका, तयादित्यो; यच्छुक्लं \^ तेनाग्निः यच्कृष्णं तेनेन्द्रो॥ अधरयैनं वर्तन्यापृथिव्यन्वायत्ता, द्यौरुत्तरया॥ नास्यान्नं क्षीयते, यएवं वेद
तदेषश्लोको भवति अर्वाग्बिलश्चमसऊर्ध्वबुध्नस्; तस्मिन्यशो निहितं विश्वरूपं॥ तस्यासत ऋषयः सप्ततीरे; वागष्टमीब्रह्मणा संविदानेति
अर्वाग्बिलश्चमसऊर्ध्वबुध्न इतीदं तच्छरीर, एषह्यर्वाग्बिलश्चमसऊर्ध्वबुध्नः॥ तस्मिन्यशो निहितं विश्वरूपमिति, प्राणावैयशो निहितं विश्वरूपं, प्राणानेतदाह॥ तस्यासत ऋषयः सप्ततीर इति, प्राणावाऋषयः, प्राणाणेतदाह॥ वागष्टमीब्रह्मणा संविदानेति, वाग्घ्यष्टमीब्रह्मणा संवित्ते