ਦਸ਼ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯਾਣਿ ਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿਃ ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਾਸ੍ ਤਿਲਮਾषਾ ਅਣੁਪ੍ਰਿਯਂਗਵੋ ਗੋਧੂਮਾਸ਼੍ਚ ਮਸੂਰਾਸ਼੍ਚ ਖਲ੍ਵਾਸ਼੍ਚ ਖਲਕੁਲਾਸ਼੍ਚ; ਤਾਨ੍ਤ੍ਸਾਰ੍ਧਂ ਪਿष੍ਟ੍ਵਾਦਧ੍ਨਾਮਧੁਨਾ ਘृਤੇਨੋਪਸਿਙ੍ਚਤ੍ਯ੍ \^ ~ ਆਜ੍ਯਸ੍ਯ ਜੁਹੋਤਿ॥ 4
ਦਸ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖੇਤੀ ਵਾਲੇ ਅਨਾਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ: ਚੌਲ, ਜੌ, ਤਿਲ, ਮਾਸ਼, ਅਣੁਪ੍ਰਿਯੰਗੁ, ਗੰਧਮ, ਮਸੂਰ, ਖਲਵਾ, ਅਤੇ ਖਲਕੁਲਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ-ਅੱਧਾ ਪੀਸ ਕੇ, ਦਹੀਂ, ਮਧੂ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਘੀ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏषਾਂ ਵੈਭੂਤਾਨਾਂ ਪृਥਿਵੀਰਸਃ, ਪृਥਿਵ੍ਯਾਆਪੋ, ਅਪਾਮੋषਧਯ, ਓषਧੀਨਾਂ ਪੁष੍ਪਾਣਿ, ਪੁष੍ਪਾਣਾਂ ਫਲਾਨਿ, ਫਲਾਨਾਂ ਪੁਰੁषਃ, ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਰੇਤਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਰ ਹੈ ਪੌਦੇ, ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਸਰ ਹੈ ਫੁੱਲ, ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਸਰ ਹੈ ਫਲ, ਫਲਾਂ ਦਾ ਸਰ ਹੈ ਮਨੁੱਖ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਰ ਹੈ ਰੇਤ।
ਸਹ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਚਕ੍ਰੇਃ ਹਨ੍ਤਾਸ੍ਮੈਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਕਲ੍ਪਯਾਨੀਤਿ; ਸਸ੍ਤ੍ਰਿਯਁ ਸਸृਜੇ॥ ਤਾਁ ਸृष੍ਟ੍ਵਾਧਉਪਾਸ੍ਤਃ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮਧਉਪਾਸੀਤ, ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਹ੍ਯ੍ ਏਸ਼ਾ . ॥. ਸਏਤਂ ਪ੍ਰਾਙ੍ਚਂ ਗ੍ਰਾਵਾਣਮਾਤ੍ਮਨ ਏਵਸਮੁਦਪਾਰਯਤ੍ ਤੇਨੈਨਾਮਭ੍ਯਸृਜਤ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਆਉ, ਇੱਥੇ ਆਧਾਰ ਬਣਾਈਏ।' ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਚਿਆ; ਰਚ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਔਰਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹੀ ਲੱਖਮੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਠਾ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵੇਦਿਰੁਪਸ੍ਥੋ, ਲੋਮਾਨਿ ਬਰ੍ਹਿਸ਼੍, ਚਰ੍ਮਾਧਿषਵਣੇ, ਸਮਿਦ੍ਧੋ ਮਧ੍ਯਤਸ੍ ਤੌਮੁष੍ਕੌ॥ ਸਯਾਵਾਨ੍ਹ ਵੈਵਾਜਪੇਯੇਨ ਯਜਮਨਸ੍ਯ ਲੋਕੋਭਵਤਿ, ਤਾਵਾਨਸ੍ਯ ਲੋਕੋਭਵਤਿ, ਯਏਵਂ ਵਿਦ੍ਵਾਨਧੋਪਹਾਸਂ ਚਰਤਿ; ਆਸ . ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਁ ਸੁਕृਤਂ ਵृਙ੍ਕ੍ਤੇ॥ ਅਥ ਯਇਦਮਵਿਦ੍ਵਾਨਧੋਪਹਾਸਂ ਚਰਤਿ ਆਸ੍ਯ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸੁਕृਤਂ ਵृਙ੍ਜਤੇ
ਉਸ ਦਾ ਵੇਦਿ ਹੈ ਗੋਦ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਹਨ ਕੁਸ਼, ਉਸ ਦੀ ਚਮੜੀ ਹੈ ਦੋ ਢੱਕਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੱਥਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੀ ਅੱਗ ਹੈ ਯੋਨੀ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਰਤ ਨਾਲ ਸੰਭੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਇਹ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਧ ਸ੍ਮ ਵੈਤਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨੂਦ੍ਦਾਲਕ ਆਰੁਨਿਰਾਹੈਤਦ੍ਧ ਸ੍ਮ ਵੈਤਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਣਾਕੋ ਮੌਦ੍ਗਲ੍ਯ ਆਹੈਤਦ੍ਧ ਸ੍ਮ ਵੈਤਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਕੁਮਾਰਹਾਰਿਤਆਹਃ ਬਹਵੋ ਮਰ੍ਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਨਾਯਨਾਨਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਵਿਸੁਕृਤੋऽਸ੍ਮਾਲ੍ ਲੋਕਾਤ੍ਪ੍ਰਯਨ੍ਤਿ, ਯਇਦਮਵਿਦ੍ਵਾਁਸੋऽਧੋਪਹਾਸਂ ਚਰਨ੍ਤੀਤਿ
ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਉੱਦਾਲਕ ਆਰੁਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਨਾਖਾ ਮੌਦਗਲਯ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਇਹ ਗੱਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਕੁਮਾਰ ਹਰੀਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕਈ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਜਮ ਤੇ ਭਲਾਈ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲੋਕ ਤੋਂ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਹ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਸੰਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।'
ਬਹੁਵਾਇਦਁ ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਯ ਵਾ ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਵਾ ਰੇਤਃ ਸ੍ਕਨ੍ਦਤਿ
ਕਈਆਂ ਦਾ ਰੇਤ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦਭਿਮृਸ਼ੇਦ੍ ਅਨੁ ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤਃ ਯਨ੍ਮੇऽਦ੍ਯਰੇਤਃ ਪृਥਿਵੀਮਸ੍ਕਾਨ੍ਤ੍ਸੀਦ੍ ਯਦੋषਧੀਰਪ੍ਯਸਰਦ੍ ਯਦਪ, ਇਦਮਹਂ ਤਦ੍ਰੇਤ ਆਦਦੇ; ਪੁਨਰ੍ਮਾਮੈਤੁ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ, ਪੁਨਸ੍ ਤੇਜਃ, ਪੁਨਰ੍ਭਗਃ; ਪੁਨਰਗ੍ਨਯੋ ਧਿष੍ਣ੍ਯਾ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਕਲ੍ਪਨ੍ਤਾਮਿਤ੍ਯ੍ ਅਨਾਮਿਕਾਙ੍ਗੁष੍ਠਾਭ੍ਯਾਮਾਦਾਯਾਨ੍ਤਰੇਣ ਸ੍ਤਨੌ ਵਾ ਭ੍ਰੁਵੌ ਵਾ ਨਿਮृਜ੍ਯਾਤ੍
ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੇ: 'ਜੋ ਮੇਰਾ ਰੇਤ ਅੱਜ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਜੋ ਪੌਦਿਆਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਹ ਰੇਤ ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵਾਪਸ ਆਵੇ, ਮੇਰਾ ਜੋਸ਼, ਮੇਰੀ ਭਾਗ, ਮੇਰੇ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਆਪਣੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇ।' ਅਣਾਮਿਕਾ ਤੇ ਅੰਗੂਠਾ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਭ੍ਰੂਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਲਗਾਏ।
ਅਥ ਯਦ੍ਯ੍ ਉਦਕਆਤ੍ਮਾਨਂ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ ਤਦਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤਃ ਮਯਿ ਤੇਜ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਯਸ਼ੋ ਦ੍ਰਵਿਣਁ ਸੁਕृਤਮਿਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਪ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੇ: 'ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋਸ਼, ਤਾਕਤ, ਇਜ਼ਤ, ਦੌਲਤ ਤੇ ਭਲਾਈ ਆਵੇ।'
ਸ਼੍ਰੀਰ੍ਹ ਵਾਏषਾਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਯਨ੍ਮਲੋਦ੍ਵਾਸਾਃ॥ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਮਲੋਦ੍ਵਾਸਸਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮਭਿਕ੍ਰਮ੍ਯੋਪਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤ
ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਲੱਖਮੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਔਰਤ ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਾਲਾ ਕਪੜਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਾਚੇਦਸ੍ਮੈਨਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਮਮੇਨਾਮਪਕ੍ਰਿਣੀਯਾਤ੍ ਸਾਚੇਦਸ੍ਮੈਨੈਵਦਦ੍ਯਾਤ੍ ਕਾਮਮੇਨਾਂ ਯष੍ਟ੍ਯਾਵਾ ਪਾਣਿਨਾ ਵੋਪਹਤ੍ਯਾਤਿਕ੍ਰਾਮੇਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਨ ਤੇ ਯਸ਼ਸਾ ਯਸ਼ ਆਦਦ, ਇਤ੍ਯ੍ ਅਯਸ਼ਾਏਵਭਵਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਕਪੜਾ ਦੇਵੇ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਉਹ ਖੁਦ ਕਪੜਾ ਦੇਵੇ ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਲੱਕੜੀ ਜਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹ ਕੇ, ਫਿਰ ਮਿਲਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। 'ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ,' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਇਜ਼ਤ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
. ਸਾ ਚੇਦਸ੍ਮੈ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਣ ਤੇ ਯਸ਼ਸਾ ਯਸ਼ ਆਦਧਾਮੀਤਿ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਾਵੇਵ ਭਵਤਃ
ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਕਪੜਾ ਦੇਵੇ ਤੇ ਉਹ ਕਹੇ, 'ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਇਜ਼ਤ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਇਜ਼ਤ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ,' ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਇਜ਼ਤ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਯਾਮਿਚ੍ਛੇਤ੍ ਕਾਮਯੇਤ ਮੇਤਿ, ਤਸ੍ਯਾਮਰ੍ਥਂ ਨਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ! ਮੁਖੇਨ ਮੁਖਁ ਸਂਧਾਯੋਪਸ੍ਥਮਸ੍ਯਾ ਅਭਿਮृਸ਼੍ਯ, ਜਪੇਦ੍ ਅਙ੍ਗਾਦਙ੍ਗਾਤ੍ਸਂਭਵਸਿ, ਹृਦਯਾਦਧਿਜਾਯਸੇ; ਸਤ੍ਵਮਙ੍ਗਕषਾਯੋऽਸਿ, ਦਿਗ੍ਧਵਿਦ੍ਧਾਮਿਵ ਮਾਦਯੇਤਿ .
ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਕਹੇ, 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹਦਾ ਹਾਂ।' ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮੂੰਹ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਗੋਪਣ ਅੰਗ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਇਹ ਜਪੇ: 'ਤੂੰ ਅੰਗ ਤੋਂ ਅੰਗ ਉੱਗੀ ਹੈਂ, ਦਿਲ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰਸ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਈ ਤੇ ਲਪੇਟੀ ਹੋਈ।'
ਅਥ ਯਾਮਿਚ੍ਛੇਦ੍ ਨਗਰ੍ਭਂ ਦਧੀਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਯਾਮਰ੍ਥਂ ਨਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਮੁਖੇਨ ਮੁਖਁ ਸਂਧਾਯਾਭਿਪ੍ਰਾਣ੍ਯਾਪਾਨ੍ਯਾਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਣ ਤੇ ਰੇਤਸਾ ਰੇਤ ਆਦਦ, ਇਤ੍ਯਰੇਤਾਏਵਭਵਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਗਰਭ ਨਾ ਧਾਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਰਾਦਾ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ, ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਅਤੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਨਾਲ ਬੀਜ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਤੇਰੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੀਜ ਵਾਪਸ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਅਥ ਯਾਮਿਚ੍ਛੇਦ੍ ਗਰ੍ਭਂ ਦਧੀਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਯਾਮਰ੍ਥਂ ਨਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਮੁਖੇਨ ਮੁਖਁ ਸਂਧਾਯਾਪਾਨ੍ਯਾਭਿਪ੍ਰਾਣ੍ਯਾਦ੍ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਣ ਤੇ ਰੇਤਸਾ ਰੇਤ ਆਦਧਾਮੀਤਿ; ਗਰ੍ਭਿਣ੍ਯ੍ ਏਵਭਵਤਿ
ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਪਤਨੀ ਗਰਭ ਧਾਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇਰਾਦਾ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ, ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਸਾਹ ਛੱਡ ਕੇ ਅਤੇ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਨਾਲ ਬੀਜ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਤੇਰੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੀਜ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਯਸ੍ਯ ਜਾਯਾਮਾਰ੍ਤਵਂ ਵਿਨ੍ਦੇਤ੍ ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਕਁਸੇਨਪਿਬੇਦਹਤਵਾਸਾ; ਨੈਨਾਂ ਵृषਲੋ, ਨਵृषਲ੍ਯ੍ ਉਪਹਨ੍ਯਾਤ੍ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰਾਨ੍ਤਆਪ੍ਲੂਯ ਵ੍ਰੀਹੀਨਵਘਾਤਯੇਤ੍
ਜੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਆਪਣੀ ਮਹਾਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਉਹ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਘੀ ਪੀਵੇ ਅਤੇ ਗੰਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ। ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰ, ਨਾ ਕੋਈ ਸ਼ੂਦਰਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹੇ। ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਚਾਵਲ ਪੀਸੇ।
ਸਯਇਚ੍ਛੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋਮੇ ਗੌਰੋ ਜਾਯੇਤ, ਵੇਦਮਨੁਬ੍ਰੁਵੀਤ, ਸਰ੍ਵਮਾਯੁਰਿਯਾਦਿਤਿ, ਕ੍ਸ਼ੀਰੌਦਨਂ ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾਸਰ੍ਪਿष੍ਮਨ੍ਤਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤਾਮ੍; ਈਸ਼੍ਵਰੌਜਨਯਿਤਵੈ
ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਹੇ, 'ਉਹ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਵੇ।' ਫਿਰ ਦੂਧ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਪਕਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਯਇਚ੍ਛੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋਮੇ ਕਪਿਲਃ ਪਿਙ੍ਗਲੋਜਾਯੇਤ, ਦ੍ਵੌਵੇਦਾਵਨੁਬ੍ਰੁਵੀਤ, ਸਰ੍ਵਮਾਯੁਰਿਯਾਦਿਤਿ, ਦਧ੍ਯੋਦਨਂ ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾਸਰ੍ਪਿष੍ਮਨ੍ਤਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤਾਮ੍; ਈਸ਼੍ਵਰੌਜਨਯਿਤਵੈ
ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਦੋ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਹੇ, 'ਉਹ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਵੇ।' ਫਿਰ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਪਕਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਯਇਚ੍ਛੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋਮੇ ਸ਼੍ਯਾਮੋਲੋਹਿਤਾਕ੍ਸ਼ੋਜਾਯੇਤ, ਤ੍ਰੀਨ੍ਵੇਦਾਨਨੁਬ੍ਰੁਵੀਤ, ਸਰ੍ਵਮਾਯੁਰਿਯਾਦਿਤਿ ਉਦੌਦਨਂ ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾਸਰ੍ਪਿष੍ਮਨ੍ਤਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤਾਮ੍; ਈਸ਼੍ਵਰੌਜਨਯਿਤਵੈ
ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਲਾ ਜਾਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਹੇ, 'ਉਹ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਵੇ।' ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਪਕਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਯਇਚ੍ਛੇਦ੍ ਦੁਹਿਤਾਮੇ ਪਣ੍ਡਿਤਾਜਾਯੇਤ, ਸਰ੍ਵਮਾਯੁਰਿਯਾਦਿਤਿ, ਤਿਲੌਦਨਂ ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾਸਰ੍ਪਿष੍ਮਨ੍ਤਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤਾਮ੍; ਈਸ਼੍ਵਰੌਜਨਯਿਤਵੈ
ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਧੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਹੇ, 'ਉਹ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਵੇ।' ਫਿਰ ਤਿਲ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਪਕਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਥ ਯਇਚ੍ਛੇਤ੍ ਪੁਤ੍ਰੋਮੇ ਪਣ੍ਡਿਤੋਵਿਜਿਗੀਥਃ ਸਮਿਤਿਂਗਮਃ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਿਤਾਂ ਵਾਚਂ ਭਾषਿਤਾ ਜਾਯੇਤ, ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਵੇਦਾਨਨੁਬ੍ਰੁਵੀਤ, ਸਰ੍ਵਮਾਯੁਰਿਯਾਦਿਤਿ, ਮਾਁਸੌਦਨਂ ਪਾਚਯਿਤ੍ਵਾਸਰ੍ਪਿष੍ਮਨ੍ਤਮਸ਼੍ਨੀਯਾਤਾਮ੍; ਈਸ਼੍ਵਰੌਜਨਯਿਤਵਾਇ॥ ਅਉਕ੍ਸ਼੍ਣੇਣ ਵਾਰ੍षਭੇਣ ਵਾ
ਜੇ ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਕਹੇ, 'ਉਹ ਪੂਰਾ ਜੀਵਨ ਜਿਉਂਵੇ।' ਫਿਰ ਮਾਸ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਚਾਵਲ ਪਕਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਖਾਣ। ਉਹ ਬਲਦ ਜਾਂ ਬੈਲ ਦੇ ਮਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਥਾਭਿਪ੍ਰਾਤਰੇਵਸ੍ਥਾਲੀਪਾਕਾਵृਤਾਜ੍ਯਁ ਚੇष੍ਟਿਤ੍ਵਾ, ਸ੍ਥਾਲੀਪਾਕਸ੍ਯੋਪਘਾਤਂ ਜੁਹੋਤਿ ਆਗ੍ਨਯੇ ਸ੍ਵਾਹਾ- -ਨੁਮਤਯੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਦੇਵਾਯ षਵਿਤ੍ਰੇਸਤ੍ਯਪ੍ਰਸਵਾਯ ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ, ਹੁਤ੍ਵੋਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨਾਤਿ॥ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯੇਤਰਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ॥ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਣੀ, ਉਦਪਾਤ੍ਰਂ ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ, ਤੇਨੈਨਾਂ ਤ੍ਰਿਰਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਤਿ ਉਤ੍ਤਿष੍ਠਾਤੋ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਵਸੌ ਅਨ੍ਯਾਮਿਚ੍ਛ ਪ੍ਰਫਰ੍ਵ੍ਯਮ੍ ਸਂ ਜਾਯਾਂ ਪਤ੍ਯਾ ਸਹੇਤਿ
ਅਥੈਨਾਮਭਿਪਦ੍ਯਤੇਃ ਅਮੋऽਹਮਸ੍ਮਿ, ਸਾਤ੍ਵਁ; ਸਾਤ੍ਵਮਸਿ ਅਮੋऽਹਁ; ਸਾਮਾਹਮਸ੍ਮਿ ऋਕ੍ਤ੍ਵਂ; ਦ੍ਯੌਰਹਂ, ਪृਥਿਵੀਤ੍ਵਂ॥ ਤਾਵੇਹਿ ਸਁਰਭਾਵਹੈ, ਸਹਰੇਤੋ ਦਧਾਵਹੈ ਪੁਁਸੇਪੁਤ੍ਰਾਯ ਵਿਤ੍ਤਯ ਇਤਿ
ਫਿਰ ਉਹ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈਂ, ਮੈਂ ਸਰੀਰ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਸਾਮ, ਤੂੰ ਰਿਕ; ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼, ਤੂੰ ਧਰਤੀ। ਆ, ਅਸੀਂ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਬੀਜ ਰੱਖੀਏ।'
ਅਥਾਸ੍ਯਾ ਊਰੂਵਿਹਾਪਯਤਿਃ ਵਿਜਿਹੀਥਾਂ ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀਇਤਿ॥ ਤਸ੍ਯਾਮਰ੍ਥਂ ਨਿष੍ਠਾਪ੍ਯ ਮੁਖੇਨ ਮੁਖਁ ਸਂਧਾਯ, ਤ੍ਰਿਰੇਨਾਮਨੁਲੋਮਾਮਨੁਮਾਰ੍ष੍ਟਿਃ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯੋਨਿਂ ਕਲ੍ਪਯਤੁ, ਟ੍ਵष੍ਟਾ ਰੂਪਾਣਿ ਪਿਂਸ਼ਤੁ ਆਸਿਨ੍ਚਤੁ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਧਾਤਾ ਗਰ੍ਭਂ ਦਧਾਤੁ ਤੇ॥ ਗਰ੍ਭਂ ਧੇਹਿ, षਿਨੀਵਾਲਿ; ਗਰ੍ਭਂ ਧੇਹਿ, ਪृਥੁष੍ਟੁਕੇ॥ ਗਰ੍ਭਂ ਤੇ ਆਸ਼੍ਵਿਨੌ ਦੇਵਾਵ੍ ਆਧਤ੍ਤਾਂ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਰਜੌ
ਹਿਰਣ੍ਯਨੀ ਅਰਣੀ ਯਾਭ੍ਯਾਂ ਨਿਰ੍ਮਨ੍ਥਤਾਮਾਸ਼੍ਵਿਨੌ ਦੇਵੌ . ਤਂ ਤੇ ਗਰ੍ਭਁ ਹਵਾਮਹੇ, ਦਸ਼ਮੇਮਾਸਿਸੂਤਵੇ ਯਥਾਗ੍ਨਿਗਰ੍ਭਾ ਪृਥਿਵੀ, ਯਥਾ ਦ੍ਯੌਰ੍੯ਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਗਰ੍ਭਿਣੀ, ਵਾਯੁਰ੍ਦਿਸ਼ਾਂ ਯਥਾ ਗਰ੍ਭ, ਏਵਂ ਗਰ੍ਭਂ ਦਧਾਮਿ ਤੇ, ਅਸਾਵਿਤਿ ਨਾਮ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ . \`॥.
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਅਰਣੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇਵਤਾ ਰਗੜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਗਰਭ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ, ਦਸਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਗਰਭਧਾਰਣ ਲਈ। ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਗਰਭਵਤੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਇੰਦਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ 'ਲੈ ਲਿਆ' ਨਾਮ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ।
ਸੋष੍ਯਨ੍ਤੀਮਦ੍ਭਿਰਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਤਿਃ ਯਥਾ ਵਾਤਃ ਪੁष੍ਕਰਿਣੀਁ ਸਮਿਙ੍ਗਯਤਿ ਸਰ੍ਵਤ ਏਵਾਤੇ ਗਰ੍ਭ ਏਜਤੁ, ਸਹਾਵੈਤੁ ਜਰਾਯੁਣੇ- -ਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯਾਯਂ ਵ੍ਰਜਃ ਕृਤਃ ਸਾਰ੍ਗਲਃ ਸਪਰਿਸ਼੍ਰਯਸ੍; ਤਮ੍ ਈਨ੍ਦ੍ਰ, ਨਿਰ੍ਜਹਿ ਗਰ੍ਭੇਣ ਸਾਵਰਾਁ ਸਹੇਤਿ
ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਕਮਲ-ਪੋਖਰ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਿਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਗਰਭ ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਿਲੇ। ਉਹ ਜਰਾਯੂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੇ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਇਹ ਘੇਰਾ, ਬੰਦ ਅਤੇ ਆਸਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਇਹ ਗਰਭ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇ।'
ਜਾਤੇऽਗ੍ਨਿਮੁਪਸਮਾਧਾਯਾਙ੍ਕਆਧਾਯ, ਕਁਸੇਪृषਦਾਜ੍ਯਁ ਸਂਨੀਯ, ਪृषਦਾਜ੍ਯਸ੍ਯੋਪਘਾਤਂ ਜੁਹੋਤਿ ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਂ ਪੁष੍ਯਾਸਮ੍ ਏਧਮਾਨਃ ਸ੍ਵਗृਹੇ \^ ਅਸ੍ਯੋਪਸਦ੍ਯਾਂ .\` ਮਾਛੈਤ੍ਸੀਤ੍ ਪ੍ਰਜਯਾ ਚ ਪਸ਼ੁਭਿਸ਼੍ਚ, ਸ੍ਵਾਹਾ॥ ਮਯਿ ਪ੍ਰਾਣਾਁਸ੍ ਤ੍ਵਯਿ ਮਨਸਾ ਜੁਹੋਮਿ, ਸ੍ਵਾਹਾ
ਜਦੋਂ ਬੱਚਾ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਘੀ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਕਹੇ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਰਹਾਂ, ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਾ ਹੋਵਾਂ, ਸਵਾਹਾ। ਮੈਂ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ, ਮਨ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਵਾਹਾ।'
ਅਥਾਸ੍ਯ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰ੍ਣਮਭਿਨਿਧਾਯਃ ਵਾਗ੍ਵਾਗਿਤਿ ਤ੍ਰਿਃ॥ ਅਥ, ਦਧਿ ਮਧੁ ਘृਤਁ ਸਂਨੀਯਾਨਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੇਨ ਜਾਤਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯਤਿਃ ਭੂਸ੍ ਤੇ ਦਧਾਮਿ, ਭੁਵਸ੍ ਤੇ ਦਧਾਮਿ, ਸ੍ਵਸ੍ ਤੇ ਦਧਾਮਿ; ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਿ ਦਧਾਮੀਤਿ
ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਕੰਨ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ 'ਵਾਣੀ, ਵਾਣੀ, ਵਾਣੀ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦਹੀਂ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਘੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਸੋਨਾ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਸਮਾਨ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਭੂ, ਭਵ, ਸਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।'
ਅਥ ਯਸ੍ਯ ਜਾਯਾਯੈ ਜਾਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਂ ਚੇਦ੍ਦ੍ਵਿष੍ਯਾਦ੍ ਆਮਪਾਤ੍ਰੇऽਗ੍ਨਿਮੁਪਸਮਾਧਾਯ, ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਁ ਸ਼ਰਬਰ੍ਹਿਃ ਸ੍ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਤਾਃ ਤਿਸ੍ਰਃ ਸ਼ਰਭृष੍ਟੀਃ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਃ ਸਰ੍ਪਿषਾਕ੍ਤਾਜੁਹੁਯਾਨ੍ ਮਮ ਸਮਿਦ੍ਧੇऽਹੌषੀਃ ਅਸ਼ਾਪਰਾਕਾਸ਼ੌਤ ਆਦਦੇ, ਅਸਾਵਿਤਿ ਨਾਮ ਗृਭ੍ਣਾਤਿ ਮਮ ਸਮਿਦ੍ਧੇऽਹੌषੀਃ, ਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੂਁਸ੍ ਤ ਆਦਦੇ, ਅਸਾਵਿਤਿ ਨਾਮ ਗृਬ੍ਣਾਤਿ ਮਮ ਸਮਿਦ੍ਧੇऽਹੌषੀਃ, ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨੌਤ ਆਦਦੇ, ਅਸਾਵਿਤਿ ਨਾਮ ਗृਬ੍ਣਾਤਿ ਸਵਾਏषਨਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਵਿਸੁਕृਦਸ੍ਮਾਲ੍ ਲੋਕਾਦ੍ਪ੍ਰੈਤਿ, ਯਮੇਵਂਵਿਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਪਤਿ॥ ਤਸ੍ਮਾਦੇਵਂਵਿਤ੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਜਾਯਾਯੋਪਹਾਸਂ ਨੇਚ੍ਛੇਦ੍; ਉਤਹ੍ਯ੍ ਏਵਂਵਿਤ੍ਪਰੋ ਭਵਤਿ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਪਰਾਈ ਮਰਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੱਚੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਉਲਟ ਵੱਲ ਘਾਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਘੀ ਲਗੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਰਾ ਘਾਸ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਉਲਟ ਵੱਲ ਰੱਖ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਹਰ ਵਾਰੀ ਕਹੇ, 'ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ, ਬਾਂਝਪਣ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਇਹ ਸਭ ਜਗਾਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹਰ ਵਾਰੀ 'ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ' ਨਾਮ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਮੀ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਇਨਾਮ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਮਖੌਲ ਨਾ ਉਡਾਏ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਾਕਈ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
11 ਅਥ ਯਸ੍ਯ ਜਾਯਾਯੈ ਜਾਰਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ ਤਂ ਚੇਦ੍ਦ੍ਵਿष੍ਯਾਦ੍ ਆਮਪਾਤ੍ਰੇऽਗ੍ਨਿਮੁਪਸਮਾਧਾਯ, ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਁ ਸ਼ਰਬਰ੍ਹਿਃ ਸ੍ਤੀਰ੍ਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਤਾਃ ਸ਼ਰਭृष੍ਟੀਃ ਪ੍ਰਤਿਲੋਮਾਃ ਸਰ੍ਪਿषਾਕ੍ਤਾ ਜੁਹੁਯਾਨ੍ ਮਮ ਸਮਿਦ੍ਧੇऽਹੌषੀਃ, ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨੌ ਤ ਆਦਦੇ, ਅਸਾਵਿਤਿ॥ ਮਮ ਸਮਿਦ੍ਧੇऽਹੌषੀਃ, ਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੂਁਸ੍ ਤ ਆਦਦੇ, ਅਸਾਵਿਤਿ॥ ਮਮ ਸਮਿਦ੍ਧੇऽਹੌषੀਃ ਅਸ਼ਾਪਰਾਕਾਸ਼ੌ ਤ ਆਦਦੇ ਅਸਾਵਿਤਿ॥ ਮਮ ਸਮਿਦ੍ਧੇऽਹੌषੀਃ ਇष੍ਟਾਸੁਕृਤੇ ਤ ਆਦਦੇ, ਅਸਾਵਿਤਿ॥ ਸ ਵਾ ਏष ਨਿਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਵਿਸੁਕृਤੋऽਸ੍ਮਾਲ੍ ਲੋਕਾਦ੍ਪ੍ਰੈਤਿ, ਯਮੇਵਂਵਿਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਸ਼ਪਤਿ॥ ਤਸ੍ਮਾਦੇਵਂਵਿਤ੍ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਦਾਰੇਣ ਨੋਪਹਾਸਮਿਚ੍ਛੇਦ੍; ਉਤ ਹ੍ਯ੍ ਏਵਂਵਿਤ੍ਪਰੋ ਭਵਤਿ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਪਰਾਈ ਮਰਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਨਫ਼ਰਤ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕੱਚੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਉਲਟ ਵੱਲ ਘਾਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ 'ਤੇ ਘੀ ਲਗੀਆਂ ਸ਼ਰਾ ਘਾਸ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਉਲਟ ਵੱਲ ਰੱਖ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਕਹੇ, 'ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ, ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਬਾਂਝਪਣ, ਇਨਾਮ ਦੀ ਕਮੀ, ਇਹ ਸਭ ਜਗਾਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।' ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਇਨਾਮ ਤੇ ਤਾਕਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਮਖੌਲ ਨਾ ਉਡਾਏ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਾਕਈ ਤਾਕਤਵਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਵੇਰੇ, ਘੀ ਨਾਲ ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਚੜ੍ਹਾਏ। ਕਹੇ, 'ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ, ਅਨੁਮਤੀ ਨੂੰ ਸਵਾਹਾ, ਸਵਿਤਾ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਉਤਪਤੀ ਸਵਾਹਾ।' ਹਵਨ ਕਰ ਕੇ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚੋਂ ਹਿੱਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਖਾਏ। ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੇ। ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਭਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਛਿੜਕੇ ਅਤੇ ਕਹੇ, 'ਉਠ, ਸੁਭਾਗਣੀ, ਹੋਰ ਖੇਤ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰ; ਤੂੰ ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਕਰੋ।'
ਫਿਰ ਉਹ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਟੰਗਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਅਕਾਸ਼ ਤੇ ਧਰਤੀ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹਾਂ।' ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਰਾਦਾ ਪੱਕਾ ਕਰਕੇ, ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹਥ ਲਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਵਿਸ਼ਨੂ ਜਣਨ-ਸਥਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰੇ, ਤਵਸ਼ਟਾ ਰੂਪ ਬਣਾਏ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਪਾਣੀ ਪਾਏ, ਧਾਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਗਰਭ ਰੱਖੇ। ਗਰਭ ਰੱਖ, ਸਿਨੀਵਾਲੀ; ਗਰਭ ਰੱਖ, ਪ੍ਰਥੁਸ਼ਟੁਕਾ; ਦੋਵੇਂ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਕਮਲ-ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਗਰਭ ਰੱਖਣ।'
ਯਤ੍ਕਰ੍ਮਣਾਤ੍ਯਰੀਰਿਚਂ, ਯਦ੍ਵਾ ਨ੍ਯੂਨਮਿਹਾਕਰਮ੍ ਆਗ੍ਨਿਸ੍ ਤਤ੍ਸ੍ਵਿष੍ਟਕृਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਤ੍ ਸ੍ਵਿष੍ਟਁ ਸੁਹੁਤਂ ਕਰੋਤੁ ਨਃ, ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ॥ 25 25 25-26; ਅਥਾਸ੍ਯਾਯੁष੍ਯਂ ਕਰੋਤਿ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਕਰ੍ਣਮਭਿਨਿਧਾਯਃ ਵਾਗ੍ਵਾਗਿਤਿ ਤ੍ਰਿਃ॥ ਅਥਾਸ੍ਯ ਨਾਮਧੇਯਂ ਕਰੋਤਿਃ ਵੇਦੋऽਸੀਤਿ, ਤਦਸ੍ਯੈਤਦ੍ਗੁਹ੍ਯਮੇਵਨਾਮ ਸ੍ਯਾਦ੍॥ ਅਥ ਦਧਿ ਮਧੁ ਘृਤਁ ਸਁਸृਜ੍ਯਾਨਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤੇਨ ਜਾਤਰੂਪੇਣ ਪ੍ਰਾਸ਼ਯਤਿਃ ਭੂਸ੍ ਤ੍ਵਯਿ ਦਧਾਮਿ, ਭੁਵਸ੍ ਤ੍ਵਯਿ ਦਧਾਮਿ, ਸ੍ਵਸ੍ ਤ੍ਵਯਿ ਦਧਾਮਿ; ਭੂਰ੍ਭੁਵਃ ਸ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਯਿ ਦਧਾਮੀਤਿ
ਜੋ ਕੰਮ ਮੈਂ ਵਧ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂ ਜੋ ਇੱਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਅੱਗ, ਜੋ ਸਹੀ ਹਵਨ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਹਵਨ ਚੰਗਾ ਕਰੇ, ਸਵਾਹਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਕੰਨ ਬੱਚੇ ਦੇ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ 'ਵਾਣੀ, ਵਾਣੀ, ਵਾਣੀ' ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਾਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, 'ਤੂੰ ਵੇਦ ਹੈਂ,' ਇਹ ਉਸ ਦਾ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦਹੀਂ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਘੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਸੋਨਾ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, 'ਧਰਤੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਕਾਸ਼ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਅਸਮਾਨ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ; ਭੂ, ਭਵ, ਸਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।'