ਯੋऽਪ੍ਸੁਤਿष੍ਠਨ੍ਨਦ੍ਭ੍ਯੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਮਾਪੋ ਨਵਿਦੁਃ ਯਸ੍ਯਾਪਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋऽਪੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪਾਣੀਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ।
ਯੋऽਗ੍ਨੌਤਿष੍ਠਨ੍ਨਗ੍ਨੇਰਨ੍ਤਰੋ, ਯਮਗ੍ਨਿਰ੍ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯਾਗ੍ਨਿਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋऽਗ੍ਨਿਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਜੋ ਅੱਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੱਗ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੱਗ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਗ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ।
ਯੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਦਨ੍ਤਰੋ, ਯਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯਾਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਁ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋऽਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਜੋ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ।
ਯੋਵਾਯੌਤਿष੍ਠਨ੍ਵਾਯੋਰਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਵਾਯੁਰ੍ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਵਾਯੁਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਵਾਯੁਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਜੋ ਹਵਾ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਵਾ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਵਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਵਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ।
. ਯੋ ਦਿਵਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਦਿਵੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਦ੍ਯੌਰ੍ਨ ਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਯੌਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋ ਦਿਵਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ ਏष ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯਆਦਿਤ੍ਯੇਤਿष੍ਠਨ੍ਨਾਦਿਤ੍ਯਾਦਨ੍ਤਰੋ, ਯਮਾਦਿਤ੍ਯੋਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਆਦਿਤ੍ਯਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸੂਰਜ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਕੇਤਿष੍ਠਙ੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਕਾਦਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਕਂ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਕਁ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਤਾਰਕਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
. ਯ ਆਕਾਸ਼ੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਾਕਾਸ਼ਾਦਨ੍ਤਰੋ, ਯਮਾਕਾਸ਼ੋ ਨ ਵੇਦ, ਯਸ੍ਯਾਕਾਸ਼ਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯ ਆਕਾਸ਼ਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ ਏष ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯਃ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤ੍ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਭੂਤੇਭ੍ਯੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਁ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਨਵਿਦੁਃ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੁਤਾਨਿ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਃ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਭੂਤਾਨ੍ਯਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤ॥ ਇਤ੍ਯ੍ ਉ ਏਵਾਧਿਭੂਤਮ੍ . ਅਥਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਭੂਤਾਂ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਆਪ ਬਾਰੇ।
ਯਃ ਪ੍ਰਾਣੇਤਿष੍ਠਨ੍ਪ੍ਰਾਣਾਦਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਪ੍ਰਾਣੋਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਹ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਹ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯੋਵਾਚਿਤਿष੍ਠਨ੍ਵਾਚੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਵਾਙ੍ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਵਾਕ੍ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਵਾਚਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੋਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੋਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषਿ ਤਿष੍ਠਙ੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਖ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅੱਖ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਅੱਖ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਅੱਖ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਤਿष੍ਠਙ੍ਛ੍ਰੋਤ੍ਰਾਦਨ੍ਤਰੋ, ਯਁ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਂ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਁ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੰਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਕੰਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯੋਮਨਸਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਮਨਸੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਮਨੋ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਮਨਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਮਨੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮਨ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯਸ੍ ਤ੍ਵਚਿ ਤਿष੍ਠਁਸ੍ ਤ੍ਵਚੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਤ੍ਵਙ੍ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਸ੍ ਤ੍ਵਚਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚਮੜੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚਮੜੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਚਮੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਚਮੜੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
. ਯੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨੇ ਤਿष੍ਠਨ੍ਵਿਜ੍ਞਾਨਾਦਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਵਿਜ੍ਞਾਨਂ ਨ ਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਵਿਜ੍ਞਾਨਁ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ ਏष ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯਸ੍ ਤੇਜਸਿ ਤਿष੍ਠਁਸ੍ ਤੇਜਸੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਤੇਜੋ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਤੇਜਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਸ੍ ਤੇਜੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯਸ੍ ਤਮਸਿ ਤਿष੍ਠਁਸ੍ ਤਮਸੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਤਮੋ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਤਮਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਸ੍ ਤਮੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਹਨੇਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਯੋਰੇਤਸਿ ਤਿष੍ਠਁ ਰੇਤਸੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਰੇਤੋ ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਰੇਤਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਰੇਤੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ॥ 30/ ॥ ਯਆਤ੍ਮਨਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਨਾਤ੍ਮਨੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਮਾਤ੍ਮਾਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯਾਤ੍ਮਾਸ਼ਰੀਰਂ, ਯਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਅਥ ਹ ਵਾਚਕ੍ਨਵ੍ਯ੍ ਉਵਾਚਃ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ, ਹਨ੍ਤਾਹਮਿਮਂ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯਂ . ਦ੍ਵੌਪ੍ਰਸ਼੍ਨੌਪ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ; ਤੌਚੇਨ੍ਮੇ ਵਿਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ . ਨਵੈ . ਜਾਤੁ ਯੁष੍ਮਾਕਮਿਮਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਦ੍ਯਂ ਜੇਤੇਤਿ॥ ਤੌਚੇਦ੍ਮੇ ਨਵਿਵਕ੍ਸ਼੍ਯਤਿ, ਮੁਰ੍ਧਾਸ੍ਯ ਵਿਪਤਿष੍ਯਤੀਤਿ . ॥. ਪृਚ੍ਛ, ਗਾਰ੍ਗੀਤਿ
ਫਿਰ ਵਾਚਕਨਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਪਿਆਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਮੈਂ ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ ਨੂੰ ਦੋ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਾਂਗਾ। ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਜਵਾਬ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇਗਾ।' 'ਪੁੱਛ, ਗਾਰਗੀ,' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ।
ਸਾਹੋਵਾਚਾਹਂ ਵੈਤ੍ਵਾ, ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ ! , ਯਥਾ ਕਾਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਵੈਦੇਹੋ ਵੋਗ੍ਰਪੁਤ੍ਰ, ਉਜ੍ਜ੍ਯਂ ਧਨੁਰਧਿਜ੍ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ, ਦ੍ਵੌਬਾਣਵਨ੍ਤੌ ਸਪਤ੍ਨਾਤਿਵ੍ਯਾਧਿਨੌ ਹਸ੍ਤੇ ਕृਤ੍ਵੋਪੋਤ੍ਤਿष੍ਠੇਦ੍ ਏਵਮੇਵਾਹਂ ਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਭ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਾਭ੍ਯਾਮੁਪੋਦਸ੍ਥਾਂ॥ ਤੌਮੇ ਬ੍ਰੂਹੀਤਿ॥ ਪृਚ੍ਛ, ਗਾਰ੍ਗੀਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਇੰਝ ਆਈ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਵਿਦੇਹ ਦੇ ਕੋਈ ਬਹਾਦਰ ਜਾਂ ਉਗ੍ਰਪੁੱਤਰ, ਤਣਿਆ ਹੋਇਆ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਦੋ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਖੜਾ ਹੋਵੇ। ਇੰਝ ਹੀ ਮੈਂ ਵੀ ਦੋ ਸਵਾਲ ਲੈ ਕੇ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇ।" ਉਹ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਛ, ਗਾਰਗੀ।"
ਸਾਹੋਵਾਚਃ ਯਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ, ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ, ਦਿਵੋ, ਯਦਵਾਕ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾ, ਯਦਨ੍ਤਰਾਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀਇਮੇ, ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਚ ਭਵਚ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ਚੇਤ੍ਯ੍ ਆਚਕ੍ਸ਼ਤੇ, ਕਸ੍ਮਿਁਸ੍ ਤਦੋਤਂ ਚ ਪ੍ਰੋਤਂ ਚੇਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ—ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਰਲ ਕੇ ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਹਨ?"
ਸਹੋਵਾਚਃ ਯਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ, ਗਾਰ੍ਗਿ, ਦਿਵੋ, ਯਦਵਾਕ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾ, ਯਦਨ੍ਤਰਾਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀਇਮੇ, ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਚ ਭਵਚ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ਚੇਤ੍ਯ੍ ਆਚਕ੍ਸ਼ਤ, ਆਕਾਸ਼ੇਤਦੋਤਂ ਚ ਪ੍ਰੋਤਂ ਚੇਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਗਾਰਗੀ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ—ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਲ ਕੇ ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।"
ਸਾਹੋਵਚਃ ਨਮਸ੍ ਤੇ ॥ ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ, ਯੋਮ ਏਤਂ ਵ੍ਯਵੋਚੋ॥ ਅਪਰਸ੍ਮੈ ਧਾਰਯਸ੍ਵੇਤਿ॥ ਪृਚ੍ਛ, ਗਾਰ੍ਗੀਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ, ਤੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਸੁਣ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਦੂਜੇ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਯਾਦ ਰੱਖ।" ਉਹ ਆਖਿਆ, "ਪੁੱਛ, ਗਾਰਗੀ।"
ਸਾਹੋਵਾਚਃ ਯਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ, ਯਾਜ੍ਞਵਲ੍ਕ੍ਯ, ਦਿਵੋ, ਯਦਵਾਕ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾ, ਯਦਨ੍ਤਰਾਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀਇਮੇ, ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਚ ਭਵਚ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ਚੇਤ੍ਯ੍ ਆਚਕ੍ਸ਼ਤੇ, ਕਸ੍ਮਿਁਸ੍ ਤਦੋਤਂ ਚ ਪ੍ਰੋਤਂ ਚੇਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਯਾਜ਼ਨਵਲਕਿਆ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ—ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਰਲ ਕੇ ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਹਨ?"
ਸਹੋਵਾਚਃ ਯਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ, ਗਾਰ੍ਗਿ, ਦਿਵੋ, ਯਦਵਾਕ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾ, ਯਦਨ੍ਤਰਾਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀਇਮੇ, ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਚ ਭਵਚ੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਚ੍ਚੇਤ੍ਯ੍ ਆਚਕ੍ਸ਼ਤ, ਆਕਾਸ਼ਏਵਤਦੋਤਂ ਚ ਪ੍ਰੋਤਂ ਚੇਤਿ॥ ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਖਲ੍ਵਾਕਾਸ਼ਓਤਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੋਤਸ਼੍ਚੇਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਗਾਰਗੀ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਹੋਵੇਗਾ—ਲੋਕ ਇਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੇਵਲ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਲ ਕੇ ਇਕਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਰ ਆਖਿਰ ਆਕਾਸ਼ ਆਪ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਰਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ?"
ਏਤਸ੍ਯ ਵਾਅਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੇ, ਗਾਰ੍ਗਿ, ਦ੍ਯਾਵਾਪृਥਿਵੀਵਿਧृਤੇ ਤਿष੍ਠਤ; ਏਤਸ੍ਯ ਵਾਅਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੇ, ਗਾਰ੍ਗਿ, ਸੂਰ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੌ ਵਿਧृਤੌ ਤਿष੍ਠਤ; ਏਤਸ੍ਯ ਵਾਅਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੇ, ਗਾਰ੍ਗਿ . ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਣਿ~ . \` ਮਾਸਾਸ੍~ ऋਤਵਸ੍~ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਸ੍~ . \` ਵਿਧृਤਾਸ੍ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ~ . ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਾਣ੍ਯ੍ . \` ਮਾਸਾ ऋਤਵਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਾ . \` ਵਿਧृਤਾਸ੍ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਤਸ੍ਯ ਵਾਅਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੇ, ਗਾਰ੍ਗਿ, ਪ੍ਰਾਚ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਨਦ੍ਯਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤੇਭ੍ਯਃ ਪਰ੍ਵਤੇਭ੍ਯਃ, ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾ, ਯਾਂਯਾਂ ਚ ਦਿਸ਼ਮ੍ . ਏਤਸ੍ਯ ਵਾਅਕ੍ਸ਼ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨੇ, ਗਾਰ੍ਗਿ, ਦਦਤਂ ਮਨੁष੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸ਼ਸਨ੍ਤਿ, ਯਜਮਾਨਂ ਦੇਵਾ, ਦਰ੍ਵ੍ਯਂ ਪਿਤਰੋऽਨ੍ਵਾਯਤ੍ਤਾਃ
ਯੋਦਿਕ੍ਸ਼ੁਤਿष੍ਠਨ੍ਦਿਗ੍ਭ੍ਯੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਦਿਸ਼ੋ ਨਵਿਦੁਃ ਯਸ੍ਯ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਦਿਸ਼ੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸ ਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ॥ 15/ ॥ ਯੋਵਿਦ੍ਯੁਤਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਵਿਦ੍ਯੁਤੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਂ ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਛਰੀਰਂ, ਯੋਵਿਦ੍ਯੁਤੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ॥ 16/ ॥ ਯੋਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੌਤਿष੍ਠਨ੍ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੋਰਨ੍ਤਰੋ, ਯਁ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੁਰ੍ਨਵੇਦ, ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੁਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਸ੍ਤਨਯਿਤ੍ਨੋਰਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ॥ 17/ ॥ ਯੋਸਰ੍ਵੇषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਲੋਕੇਭ੍ਯੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਁ ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾਨਵਿਦੁਃ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਲੋਕੇਭ੍ਯੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ॥ 18/ ॥ ਯੋਸਰ੍ਵੇषੁ ਵੇਦੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਵੇਦੇष੍ਵਨ੍ਤਰੋ, ਯਁ ਸਰ੍ਵੇ ਵੇਦਾ ਨਵਿਦੁਃ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਵੇਦਾਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਵੇਦੇਭ੍ਯੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ॥ 19/ ॥ ਯੋਸਰ੍ਵੇषੁ ਯਜ੍ਞੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞੇਭ੍ਯੋऽਨ੍ਤਰੋ, ਯਁ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਾਨਵਿਦੁਃ ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਯਜ੍ਞਾਃ ਸ਼ਰੀਰਂ, ਯੋਸਰ੍ਵੇਭ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞੇਭ੍ਯੋऽਨ੍ਤਰੋ ਯਮਯਤਿ, ਸਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤਃ
ਉਹ ਜੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀਆਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬਿਜਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਬਿਜਲੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਗੱਜਣ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੱਜਣ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗੱਜਣ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਗੱਜਣ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਗੱਜਣ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਸਾਰੇ ਯਜਨ ਹਨ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਸਾਰੇ ਯਜਨਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਉਹ ਜੋ ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬੀਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੀਜ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਬੀਜ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਬੀਜ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ। ਉਹ ਜੋ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਪ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਆਪ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ।
ਅਦृष੍ਟੋ ਦ੍ਰष੍ਟਾਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸ਼੍ਰੋਤਾਮਤੋ ਮਨ੍ਤਾਵਿਜ੍ਞਤੋ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾ॥ ਨਾਨ੍ਯੋऽਤੋऽਸ੍ਤਿ ਦ੍ਰष੍ਟਾ, ਨਾਨ੍ਯੋऽਤੋऽਸ੍ਤਿ ਸ਼੍ਰੋਤਾ, ਨਾਨ੍ਯੋऽਤੋऽਸ੍ਤਿ ਮਨ੍ਤਾ, ਨਾਨ੍ਯੋऽਤੋऽਸ੍ਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤੈषਤ ਆਤ੍ਮਾਨ੍ਤਰ੍ਯਾਮ੍ਯਮृਤੋ॥ ਅਤੋऽਨ੍ਯਦਾਰ੍ਤਂ॥ ਤਤੋ ਹੋਦ੍ਦਾਲਕ ਆਰੁਣਿਰੁਪਰਰਾਮ॥ 8
ਉਹ ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੰਨਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਪਰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਅੰਦਰਲਾ ਆਪ, ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਦਾਲਕ, ਅਰੁਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਹੋਵਾਚੈਤਦ੍ਵੈਤਦਕ੍ਸ਼ਰਂ, ਗਾਰ੍ਗਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਅਭਿਵਦਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਥੂਲਮਨਣੁ ਅਹ੍ਰਸ੍ਵਮਦੀਰ੍ਘਮ੍ ਅਲੋਹਿਤਮਸ੍ਨੇਹਮ੍ ਅਚ੍ਛਾਯਮਤਮੋ, ਅਵਾਯ੍ਵਨਾਕਾਸ਼ਮ੍ ਅਸਙ੍ਗਮ੍ ਅਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਮ੍ . ਅਗਨ੍ਧਮ੍ ਅਰਸਮ੍ . ਅਚਕ੍ਸ਼ੁष੍ਕਮ੍ ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮ੍ ਅਵਾਗ੍ ਅਮਨੋ, ਅਤੇਜਸ੍ਕਮ੍ ਅਪ੍ਰਾਣਮ੍ ਅਮੁਖਮ੍ ਅਨਾਮਾਗੋਤ੍ਰਮ੍ ਅਜਰਮ੍ ਅਮਰਮ੍ ਅਭਯਮ੍ ਅਮृਤਮ੍ ਅਰਜੋ, ਅਸ਼ਬ੍ਦਮ੍ ਅਵਿਵृਤਮ੍ ਅਸਂਵृਤਮ੍ ਅਪੂਰ੍ਵਮ੍ ਅਨਪਰਮ੍ ਅਨਨ੍ਤਰਮ੍ ॥. . . ਅਬਾਹ੍ਯਂ; ਨਤਦਸ਼੍ਨੋਤਿ ਕਂ ਚਨ ਨਤਦਸ਼੍ਨੋਤਿ ਕਸ਼੍ਚਨ
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਗਾਰਗੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਟੱਲ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾ ਮੋਟਾ ਹੈ, ਨਾ ਬਾਰੀਕ, ਨਾ ਛੋਟਾ, ਨਾ ਲੰਮਾ, ਨਾ ਲਾਲ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਵਰਗਾ, ਨਾ ਛਾਂ, ਨਾ ਹਨੇਰਾ, ਨਾ ਹਵਾ, ਨਾ ਆਕਾਸ਼, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਨਾ ਛੂਹਣਯੋਗ, ਨਾ ਸੁਗੰਧ, ਨਾ ਸੁਆਦ, ਨਾ ਅੱਖਾਂ, ਨਾ ਕੰਨ, ਨਾ ਬੋਲਣ, ਨਾ ਮਨ, ਨਾ ਚਾਨਣ, ਨਾ ਸਾਹ, ਨਾ ਮੂੰਹ, ਨਾ ਨਾਂ, ਨਾ ਕੁਲ, ਨਾ ਬੁੱਢਾ, ਨਾ ਮਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਾ ਡਰ, ਨਾ ਮੌਤ, ਨਾ ਮੈਲ, ਨਾ ਆਵਾਜ਼, ਨਾ ਪ੍ਰਗਟ, ਨਾ ਢੱਕਿਆ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਾ ਅੰਤ, ਨਾ ਵਿਚਕਾਰ, ਨਾ ਬਾਹਰ। ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ, ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਨੂੰ ਫੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।"
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਗਾਰਗੀ, ਇਸ ਅਟੱਲ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਮਹੀਨੇ, ਰੁੱਤਾਂ ਤੇ ਸਾਲ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਨਦੀਆਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਦੱਖਣ ਵੱਲੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ। ਇਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾਤਿਆਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੇਵਤਾ ਯਜਮਾਨ ਦੀ, ਪਿਤਰ ਭੇਟਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ।"