ਦ੍ਵਯਾਹ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਾ, ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਸੁਰਾਸ਼੍ਚ॥ ਤਤਃ ਕਾਨੀਯਸਾਏਵਦੇਵਾ, ਜ੍ਯਾਯਸਾਅਸੁਰਾਃ॥ ਤਏषੁਲੋਕੇष੍ਵਸ੍ਪਰ੍ਧਨ੍ਤ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਘੱਟ, ਅਸੁਰ ਵੱਧ ਸਨ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਤੇਹ ਦੇਵਾਊਚੁਃ ਹਨ੍ਤਾਸੁਰਾਨ੍ਯਜ੍ਞਉਦ੍ਗੀਥੇਨਾਤ੍ਯਯਾਮੇਤਿ
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਆਓ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰੀਏ।'
ਤੇਹ ਵਾਚਮੂਚੁਃ ਤ੍ਵਂ ਨ ਉਦ੍ਗਾਯੇਤਿ॥ ਤਥੇਤਿ॥ ਤੇਭ੍ਯੋ ਵਾਗੁਦਗਾਯਦ੍॥ ਯੋਵਾਚਿਭੋਗਸ੍ ਤਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯ ਆਗਾਯਦ੍ ਯਤ੍ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਵਦਤਿ ਤਦਾਤ੍ਮਨੇ॥ ਤੇऽਵਿਦੁਃ ਅਨੇਨ ਵੈਨ ਉਦ੍ਗਾਤ੍ਰਾਤ੍ਯੇष੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ॥ ਤਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਨਾਵਿਧ੍ਯਨ੍ਤ੍॥ ਸਯਃ ਸਪਾਪ੍ਮਾਯਦੇਵੇਦਮਪ੍ਰਤਿਰੂਪਂ ਵਦਤਿ, ਸਏਵਸਪਾਪ੍ਮਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਉਚਾਰ।' ਉਹ ਮੰਨ ਗਈ। ਬੋਲੀ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ। ਜੋ ਸੁਖ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਬੋਲੀ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ; ਜੋ ਚੰਗਾ ਬੋਲੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ: 'ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਣਗੇ।' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ। ਜੋ ਮਾੜਾ ਬੋਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਹ ਪ੍ਰਾਣਮੂਚੁਃ ਤ੍ਵਂ ਨ ਉਦ੍ਗਾਯੇਤਿ॥ ਤਥੇਤਿ॥ ਤੇਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਾਣਉਦਗਾਯਦ੍॥ ਯਃ ਪ੍ਰਾਣੇਭੋਗਸ੍ ਤਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯ ਆਗਾਯਦ੍ ਯਤ੍ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਜਿਘ੍ਰਤਿ ਤਦਾਤ੍ਮਨੇ॥ ਤੇऽਵਿਦੁਃ ਅਨੇਨ ਵੈਨ ਉਦ੍ਗਾਤ੍ਰਾਤ੍ਯੇष੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ॥ ਤਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਨਾਵਿਧ੍ਯਨ੍ਤ੍॥ ਸਯਃ ਸਪਾਪ੍ਮਾਯਦੇਵੇਦਮਪ੍ਰਤਿਰੂਪਂ ਜਿਘ੍ਰਤਿ, ਸਏਵਸਪਾਪ੍ਮਾ
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਉਚਾਰ।' ਉਹ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਸਾਹ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ। ਜੋ ਸੁਖ ਸਾਹ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਹ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ; ਜੋ ਚੰਗਾ ਉਹ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ: 'ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਣਗੇ।' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ। ਜੋ ਮਾੜਾ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਹ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੂਚੁਃ ਤ੍ਵਂ ਨ ਉਦ੍ਗਾਯੇਤਿ॥ ਤਥੇਤਿ॥ ਤੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰੁਦਗਾਯਦ੍॥ ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁषਿ ਭੋਗਸ੍ ਤਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯ ਆਗਾਯਦ੍ ਯਤ੍ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਤਦਾਤ੍ਮਨੇ॥ ਤੇऽਵਿਦੁਃ ਅਨੇਨ ਵੈਨ ਉਦ੍ਗਾਤ੍ਰਾਤ੍ਯੇष੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ॥ ਤਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਨਾਵਿਧ੍ਯਨ੍ਤ੍॥ ਸਯਃ ਸਪਾਪ੍ਮਾਯਦੇਵੇਦਮਪ੍ਰਤਿਰੂਪਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ, ਸਏਵਸਪਾਪ੍ਮਾ
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅੱਖ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਉਚਾਰ।' ਉਹ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਅੱਖ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ। ਜੋ ਸੁਖ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਖ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ; ਜੋ ਚੰਗਾ ਉਹ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ: 'ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਣਗੇ।' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ। ਜੋ ਮਾੜਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਹ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮੂਚੁਃ ਤ੍ਵਂ ਨ ਉਦ੍ਗਾਯੇਤਿ॥ ਤਥੇਤਿ॥ ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮੁਦਗਾਯਦ੍॥ ਯਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਭੋਗਸ੍ ਤਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯ ਆਗਾਯਦ੍ ਯਤ੍ਕਲ੍ਯਾਣਁ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਤਦਾਤ੍ਮਨੇ॥ ਤੇऽਵਿਦੁਃ ਅਨੇਨ ਵੈਨ ਉਦ੍ਗਾਤ੍ਰਾਤ੍ਯੇष੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ॥ ਤਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਨਾਵਿਧ੍ਯਨ੍ਤ੍॥ ਸਯਃ ਸਪਾਪ੍ਮਾਯਦੇਵੇਦਮਪ੍ਰਤਿਰੂਪਁ ਸ਼ृਣੋਤਿ, ਸਏਵਸਪਾਪ੍ਮਾ
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਉਚਾਰ।' ਉਹ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਕੰਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ। ਜੋ ਸੁਖ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਕੰਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ; ਜੋ ਚੰਗਾ ਉਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ: 'ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਣਗੇ।' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ। ਜੋ ਮਾੜਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੇਹੋਚੁਃ ਕ੍ਵਨੁ ਸੋऽਭੂਦ੍ ਯੋਨ ਇਤ੍ਥਮਸਕ੍ਤੇਤਿ॥ ਅਯਮਾਸ੍ਯੇऽਨ੍ਤਰਿਤਿ, ਸੋऽਯਾਸ੍ਯ; ਆਙ੍ਗਿਰਸੋ, ਅਙ੍ਗਾਨਾਁ ਹਿਰਸਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ? ਉਹ ਮੂੰਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ; ਉਹ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੂਹ ਹੈ, ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਰੂਤ ਹੈ।
ਸਾਵਾਏषਾਦੇਵਤਾ ਦੂਰ੍ਨਾਮ, ਦੂਰਁ ਹ੍ਯਸ੍ਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਃ॥ ਦੂਰਁ ਹ ਵਾਅਸ੍ਮਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਤਿ, ਯਏਵਂ ਵੇਦ
ਇਹੀ ਦੇਵੀ 'ਦੂਰ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਤ ਉਸ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਮੌਤ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਵਾਏषਾਦੇਵਤੈਤਾਸਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਮृਤ੍ਯੁਮਪਹਤ੍ਯ, ਯਤ੍ਰਾਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਮਨ੍ਤਃ ਤਦ੍ਗਮਯਾਂ ਚਕਾਰ, ਤਦਾਸਾਂ ਪਾਪ੍ਮਨੋ ਵਿਨ੍ਯਦਧਾਤ੍॥ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਜਨਮਿਯਾਨ੍ ਨਾਨ੍ਤਮਿਯਾਨ੍ ਨੇਤ੍ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਮृਤ੍ਯੁਮਨ੍ਵਵਾਯਾਨੀਤਿ
ਇਹੀ ਦੇਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਲੈ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਅੰਤ ਤੇ ਜਾਂ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਾਵਾਏषਾਦੇਵਤੈਤਾਸਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪਾਪ੍ਮਾਨਂ ਮृਤ੍ਯੁਮਪਹਤ੍ਯਾਥੈਨਾ ਮृਤ੍ਯੁਮਤ੍ਯਵਹਤ੍
ਇਹੀ ਦੇਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਤੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਗਈ।
ਸਾਵੈਵਾਚਮੇਵਪ੍ਰਥਮਾਮਤ੍ਯਵਹਤ੍॥ ਸਾਯਦਾਮृਤ੍ਯੁਮਤ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤ, ਸੋऽਗ੍ਨਿਰਭਵਤ੍; ਸੋऽਯਮਗ੍ਨਿਃ ਪਰੇਣ ਮृਤ੍ਯੁਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਦੀਪ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਬੋਲੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਅੱਗ ਬਣ ਗਈ; ਇਹ ਅੱਗ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਪ੍ਰਾਣਮਤ੍ਯਵਹਤ੍॥ ਸਯਦਾਮृਤ੍ਯੁਮਤ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤ, ਸਵਾਯੁਰਭਵਤ੍; ਸੋऽਯਂ ਵਾਯੁਃ ਪਰੇਣ ਮृਤ੍ਯੁਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪਵਤੇ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਹਵਾ ਬਣ ਗਈ; ਇਹ ਹਵਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਚਕ੍ਸ਼ੁਰਤ੍ਯਵਹਤ੍॥ ਤਦ੍ਯਦਾਮृਤ੍ਯੁਮਤ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤ, ਸਆਦਿਤ੍ਯੋऽਭਵਤ੍; ਸੋऽਸਾਵਾਦਿਤ੍ਯਃ ਪਰੇਣ ਮृਤ੍ਯੁਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਸ੍ ਤਪਤਿ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਅੱਖ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਅੱਖ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਬਣ ਗਿਆ; ਇਹ ਸੂਰਜ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਮਤ੍ਯਵਹਤ੍॥ ਤਦ੍ਯਦਾਮृਤ੍ਯੁਮਤ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤ, ਤਾਦਿਸ਼ੋऽਭਵਨ੍; ਤਾਇਮਾਦਿਸ਼ਃ ਪਰੇਣ ਮृਤ੍ਯੁਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਕੰਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ; ਇਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਅਥ ਮਨੋऽਤ੍ਯਵਹਤ੍॥ ਤਦ੍ਯਦਾਮृਤ੍ਯੁਮਤ੍ਯਮੁਚ੍ਯਤ, ਸਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾ ਅਭਵਤ੍; ਸੋऽਸੌਚਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪਰੇਣ ਮृਤ੍ਯੁਮਤਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੋ ਭਾਤਿ॥ ਏਵਁ ਹ ਵਾਏਨਮੇषਾਦੇਵਤਾ ਮृਤ੍ਯੁਮਤਿਵਹਤਿ, ਯਏਵਂ ਵੇਦ
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਇਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਦੇਵੀ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥਾਤ੍ਮਨੇऽਨ੍ਨਾਦ੍ਯਮਾਗਾਯਦ੍॥ ਯਦ੍ਧਿਕਿਙ੍ਚਾਨ੍ਨਮਦ੍ਯਤੇ, ਅਨੇਨੈਵਤਦਦ੍ਯਤ; ਇਹਪ੍ਰਤਿਤਿष੍ਠਤਿ
ਫਿਰ ਆਤਮਾ ਲਈ ਭੋਜਨ ਲਿਆ ਗਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਭੋਜਨ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਆਤਮਾ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਹ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤੇਦੇਵਾਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨ੍ ਏਤਾਵਦ੍ਵਾਇਦਁ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦਨ੍ਨਂ, ਤਦਾਤ੍ਮਨ ਆਗਾਸੀਃ ਅਨੁ ਨੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਨ ਆਭਜਸ੍ਵੇਤਿ॥ ਤੇਵੈਮਾਭਿਸਂਵਿਸ਼ਤੇਤਿ॥ ਤਥੇਤਿ॥ ਤਁ ਸਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਣ੍ਯਵਿਸ਼ਨ੍ਤ॥ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਦਨੇਨਾਨ੍ਨਮਤ੍ਤਿ, ਤੇਨੈਤਾਸ੍ ਤृਪ੍ਯਨ੍ਤਿ॥ ਏਵਁ ਹ ਵਾਏਨਁ ਸ੍ਵਾਅਭਿਸਂਵਿਸ਼ਨ੍ਤਿ, ਭਰ੍ਤਾ ਸ੍ਵਾਨਾਁ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪੁਰਏਤਾਭਵਤ੍ਯਨ੍ਨਾਦੋऽਧਿਪਤਿਃ ਯਏਵਂ ਵੇਦ
ਯਉ ਹੈਵਂਵਿਦਁ ਸ੍ਵੇषੁ ਪ੍ਰਤਿਪ੍ਰਤਿਰ੍ਬੁਭੂषਤਿ, ਨਹੈਵਾਲਂ ਭਾਰ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਭਵਤਿ ਅਥ ਯਏਵੈਤਮਨੁਭਵਤਿ, ਯੋਵੈਤਮਨੁ ਭਾਰ੍ਯਾਨ੍ਬੁਭੂਰ੍षਤਿ, ਸਹੈਵਾਲਂ ਭਾਰ੍ਯੇਭ੍ਯੋ ਭਵਤਿ
ਜੋ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਵੰਸ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪਰ ਜੋ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿਚ ਵੰਸ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਨੀਆਂ ਲਈ ਘੱਟ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੋऽਯਾਸ੍ਯ ਆਙ੍ਗਿਰਸੋ, ਅਙ੍ਗਾਨਾਁ ਹਿਰਸਃ॥ ਪ੍ਰਾਣੋਵਾਅਙ੍ਗਾਨਾਁ ਰਸਃ॥ ਪ੍ਰਾਣੋਹਿਵਾਅਙ੍ਗਾਨਾਁ ਰਸਃ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚਾਙ੍ਗਾਤ੍ਪ੍ਰਾਣਉਤ੍ਕ੍ਰਾਮਤਿ, ਤਦੇਵਤਚ੍ਛੁष੍ਯਤਿ ਏषਹਿਵਾਅਙ੍ਗਾਨਾਁ ਰਸਃ
ਉਹ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਰੂਤ ਹੈ। ਸਾਹ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਰੂਤ ਹੈ। ਜਿੱਥੋਂ ਵੀ ਅੰਗ ਤੋਂ ਸਾਹ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਰੂਤ ਹੈ।
ਏषਉ ਏਵਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ ਵਾਗ੍ਵੈਬृਹਤੀ, ਤਸ੍ਯਾ ਏषਪਤਿਃ ਤਸ੍ਮਾਦੁ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਃ
ਉਹੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਹੀ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏषਉ ਏਵਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਪਤਿਃ ਵਾਗ੍ਵੈਬ੍ਰਹ੍ਮ, ਤਸ੍ਯਾ ਏषਪਤਿਃ ਤਸ੍ਮਾਦੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਪਤਿਃ
ਉਹੀ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣਸਪਤੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏषਉ ਏਵਸਾਮ; ਵਾਗ੍ਵੈਸਾਮੈषਸਾਚਾਮਸ਼੍ਚੇਤਿ, ਤਤ੍ਸਾਮ੍ਨਃ ਸਾਮਤ੍ਵਂ॥ ਯਦ੍ਵੇਵਸਮਃ ਪ੍ਲੁषਿਣਾ, ਸਮੋਮਸ਼ਕੇਨ, ਸਮੋਨਾਗੇਨ, ਸਮਏਭਿਸ੍ ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਲੋਕੈਃ, ਸਮੋऽਨੇਨ ਸਰ੍ਵੇਣ, ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵੇਵਸਾਮਾਸ਼੍ਨੁਤੇਸਾਮ੍ਨਃ ਸਾਯੁਜ੍ਯਁ ਸਲੋਕਤਾਂ, ਯਏਵਮੇਤਤ੍ਸਾਮ ਵੇਦ
ਉਹੀ ਸਾਮ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਹੀ ਸਾਮ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਗਾਇਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਮ ਦਾ ਸਰੂਤ ਹੈ। ਜੋ ਘੋੜੇ ਨਾਲ, ਮੱਛੀ ਨਾਲ, ਹਾਥੀ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਸਾਮ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਤੇ ਲੋਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਸਾਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਏषਉ ਵਾਉਦ੍ਗੀਥਃ॥ ਪ੍ਰਾਣੋਵਾਉਤ੍ ਪ੍ਰਾਣੇਨ ਹੀਦਁ ਸਰ੍ਵਮੁਤ੍ਤਬ੍ਧਂ॥ ਵਾਗੇਵਗੀਥੋਚ੍ਚ ਗੀਥਾ ਚੇਤਿ, ਸਉਦ੍ਗੀਥਃ
ਉਹੀ ਉਦਗੀਥ ਹੈ। ਸਾਹ ਹੀ ਉਦਗੀਥ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਹ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਬੋਲੀ ਹੀ ਗੀਤ ਤੇ ਗਾਇਕ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਉਦਗੀਥ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਧਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਸ਼੍ਚੈਕਿਤਾਨੇਯੋਰਾਜਾਨਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਨ੍ਨੁਵਾਚਾਯਂ ਤ੍ਯਸ੍ਯ ਰਾਜਾ ਮੂਰ੍ਧਾਨਂ ਵਿਪਾਤਯਤਾਦ੍ ਯਦਿਤੋऽਯਾਸ੍ਯ ਆਙ੍ਗਿਰਸੋऽਨ੍ਯੇਨੋਦਗਾਯਦਿਤਿ॥ ਵਾਚਾਚ ਹ੍ਯ੍ ਏਵਸਪ੍ਰਾਣੇਨ ਚੋਦਗਾਯਦਿਤਿ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਚਿਕਿਤਾਨਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਉਹ ਰਾਜਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀ ਸਰੂਤ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਰਾਹੀਂ ਨਿਕਲ ਗਈ, ਤਾਂ ਬੋਲੀ ਤੇ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਨਿਕਲ ਗਈ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਹੈਤਸ੍ਯ ਸਾਮ੍ਨੋ ਯਃ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਵੇਦ, ਭਵਤਿ ਹਾਸ੍ਯ ਸੁਵਰ੍ਣਂ॥ ਤਸ੍ਯ ਵੈਸ੍ਵਰ ਏਵਸੁਵਰ੍ਣਂ॥ ਭਵਤਿ ਹਾਸ੍ਯ ਸੁਵਰ੍ਣਂ, ਯਏਵਮੇਤਤ੍ਸਾਮ੍ਨਃ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਵੇਦ
ਜੋ ਇਸ ਸਾਮ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਸੋਨਾ ਹੀ ਸੁਰ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਸਾਮ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਹੈਤਸ੍ਯ ਸਾਮ੍ਨੋ ਯਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਂ ਵੇਦ, ਪ੍ਰਤਿ ਹ ਤਿष੍ਠਤਿ॥ ਤਸ੍ਯ ਵੈਵਾਗੇਵਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ, ਵਾਚਿਹਿਖਲ੍ਵੇषਏਤਤ੍ਪ੍ਰਾਣਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤੋ ਗੀਯਤੇ, ਅਨ੍ਨ ਇਤ੍ਯ੍ ਉ ਹੈਕ ਆਹੁਃ
ਜੋ ਇਸ ਸਾਮ ਦੀ ਨੀਂਹ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਨੀਂਹ ਬੋਲੀ ਹੈ। ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਣ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਅੰਨ ਹੈ।
ਅਥਾਤਃ ਪਵਮਾਨਾਨਾਮੇਵਾਭ੍ਯਾਰੋਹਃ॥ ਸਵੈਖਲੁ ਪ੍ਰਸ੍ਤੋਤਾਸਾਮ ਪ੍ਰਸ੍ਤੌਤਿ॥ ਸਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਸ੍ਤੁਯਾਤ੍ ਤਦੇਤਾਨਿ ਜਪੇਦ੍ ਅਸਤੋ ਮਾ ਸਦ੍ਗਮਯ ਤਮਸੋ ਮਾ ਜ੍ਯੋਤਿਰ੍ਗਮਯ, ਮृਤ੍ਯੋਰ੍ਮਾਮृਤਂ ਗਮਯੇਤਿ
ਹੁਣ ਪਵਮਾਨਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਈ ਦੀ ਗੱਲ: ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ ਹੀ ਸਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ: 'ਅਸਲ ਤੋਂ ਝੂਠ ਵੱਲ ਨਾ ਲੈ ਜਾ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਚਾਨਣ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਅਮਰਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ।'
ਅਥ ਹ ਮਨ ਊਚੁਃ ਤ੍ਵਂ ਨ ਉਦ੍ਗਾਯੇਤਿ॥ ਤਥੇਤਿ॥ ਤੇਭ੍ਯੋ ਮਨ ਉਦਗਾਯਦ੍॥ ਯੋਮਨਸਿ ਭੋਗਸ੍ ਤਂ ਦੇਵੇਭ੍ਯ ਆਗਾਯਦ੍ ਯਤ੍ਕਲ੍ਯਾਣਁ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਤਿ ਤਦਾਤ੍ਮਨੇ॥ ਤੇऽਵਿਦੁਃ ਅਨੇਨ ਵੈਨ ਉਦ੍ਗਾਤ੍ਰਾਤ੍ਯੇष੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ॥ ਤਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਨਾਵਿਧ੍ਯਨ੍ਤ੍॥ ਸਯਃ ਸਪਾਪ੍ਮਾਯਦੇਵੇਦਮਪ੍ਰਤਿਰੂਪਁ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪਯਤਿ, ਸਏਵਸਪਾਪ੍ਮੈਵਮੁ ਖਲ੍ਵੇਤਾਦੇਵਤਾਃ ਪਾਪ੍ਮਭਿਰੁਪਾਸृਜਨ੍ਨ੍ ਏਵਮੇਨਾਃ ਪਾਪ੍ਮਨਾਵਿਧ੍ਯਨ੍
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਉਚਾਰ।' ਉਹ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਮਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ। ਜੋ ਸੁਖ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ; ਜੋ ਚੰਗਾ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ: 'ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਣਗੇ।' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ। ਜੋ ਮਾੜਾ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਏ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ।
ਅਥ ਹੇਮਮਾਸਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਮੂਚੁਃ ਤ੍ਵਂ ਨ ਉਦ੍ਗਾਯੇਤਿ॥ ਤਥੇਤਿ॥ ਤੇਭ੍ਯ ਏषਪ੍ਰਾਣਉਦਗਾਯਤ੍॥ ਤੇऽਵਿਦੁਃ ਅਨੇਨ ਵੈਨ ਉਦ੍ਗਾਤ੍ਰਾਤ੍ਯੇष੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ॥ ਤਮਭਿਦ੍ਰੁਤ੍ਯ ਪਾਪ੍ਮਨਾਵਿਵ੍ਯਤ੍ਸਨ੍ਤ੍॥ ਸਯਥਾਸ਼੍ਮਾਨਮृਤ੍ਵਾਲੋष੍ਟੋਵਿਧ੍ਵਁਸੇਤੈਵਁ ਹੈਵਵਿਧ੍ਵਁਸਮਾਨਾ ਵਿष੍ਵਙ੍ਚੋ ਵਿਨੇਸ਼ੁਃ॥ ਤਤੋ ਦੇਵਾਅਭਵਨ੍ ਪਰਾਸੁਰਾ॥ ਭਵਤ੍ਯ੍ ਆਤ੍ਮਨਾ, ਪਰਾਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿषਨ੍ਭ੍ਰਾਤृਵ੍ਯੋ ਭਵਤਿ, ਯਏਵਂ ਵੇਦ
ਫਿਰ ਯਜਨ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਾਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੂੰ ਉਚਾਰ।' ਉਹ ਮੰਨ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਾਹ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਉਚਾਰਿਆ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਜਾਣ ਲਿਆ: 'ਇਸ ਉਚਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਣਗੇ।' ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੰਦੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ, ਪਰ ਜਿਵੇਂ ਪੱਥਰ ਜਾਂ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਲੱਦ ਨੂੰ ਵਾਰ ਕੇ ਉਹ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮੰਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਤੇ ਜਿੱਤ ਗਏ, ਅਸੁਰ ਹਾਰ ਗਏ। ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਵੈਰੀ, ਉਸ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਹਾਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਭੋਜਨ ਹੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਆਤਮਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਵਿਚ ਭੋਜਨ ਵੰਡ। ਉਹ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। 'ਠੀਕ ਹੈ', ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਏ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਹ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੇ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਭੋਜਨ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਹੈਤਸ੍ਯ ਸਾਮ੍ਨੋ ਯਃ ਸ੍ਵਂ ਵੇਦ, ਭਵਤਿ ਹਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਂ॥ ਤਸ੍ਯ ਵੈਸ੍ਵਰ ਏਵਸ੍ਵਂ॥ ਤਸ੍ਮਾਦਾਰ੍ਤ੍ਵਿਜ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਨ੍ਵਾਚਿਸ੍ਵਰਮਿਚ੍ਛੇਤ, ਤਯਾ ਵਾਚਾਸ੍ਵਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਯਾਰ੍ਤ੍ਵਿਜ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍॥ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯਜ੍ਞੇਸ੍ਵਰਵਨ੍ਤਂ ਦਿਦृਕ੍ਸ਼ਨ੍ਤ ਏਵਾਥੋ ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਵਂ ਭਵਤਿ॥ ਭਵਤਿ ਹਾਸ੍ਯ ਸ੍ਵਂ, ਯਏਵਮੇਤਤ੍ਸਾਮ੍ਨਃ ਸ੍ਵਂ ਵੇਦ
ਜੋ ਇਸ ਸਾਮ ਦੀ ਅਸਲ ਮਲਕੀਅਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮਲਕੀਅਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਮਲਕੀਅਤ ਹੀ ਸੁਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਸੁਰ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਕਰੇ; ਸੁਰ ਵਾਲੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਹੀ ਪੁਜਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਮਲਕੀਅਤ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਭਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਇਸ ਸਾਮ ਦੀ ਅਸਲ ਮਲਕੀਅਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮਲਕੀਅਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।