ଦଶ ଗ୍ରାମ୍ଯାଣି ଧାନ୍ଯାନି ଭଵନ୍ତିଃ ଵ୍ରୀହିଯଵାସ୍ ତିଲମାଷା ଅଣୁପ୍ରିଯଂଗଵୋ ଗୋଧୂମାଶ୍ଚ ମସୂରାଶ୍ଚ ଖଲ୍ଵାଶ୍ଚ ଖଲକୁଲାଶ୍ଚ; ତାନ୍ତ୍ସାର୍ଧଂ ପିଷ୍ଟ୍ଵାଦଧ୍ନାମଧୁନା ଘୃତେନୋପସିଙ୍ଚତ୍ଯ୍ \^ ~ ଆଜ୍ଯସ୍ଯ ଜୁହୋତି॥ 4
ଦଶ ପ୍ରକାର ଚାଷ ହେଉଥିବା ଧାନ୍ୟ ଅଛି: ଚାଉଳ, ଜଉ, ତିଳ, ମାଷ, ଅଣୁପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ଗହମ, ମସୁର, ଖଲ୍ବା, ଖଲକୁଳା। ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଅଂଶ ଚେନ୍ଦା କରି, ଦହି, ମଧୁ ଓ ଘିରେ ଭିଜାଇ, ଘି ଦାନ କରାଯାଏ।
ଏଷାଂ ଵୈଭୂତାନାଂ ପୃଥିଵୀରସଃ, ପୃଥିଵ୍ଯାଆପୋ, ଅପାମୋଷଧଯ, ଓଷଧୀନାଂ ପୁଷ୍ପାଣି, ପୁଷ୍ପାଣାଂ ଫଲାନି, ଫଲାନାଂ ପୁରୁଷଃ, ପୁରୁଷସ୍ଯ ରେତଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ପୃଥିବୀର ସାର ହେଉଛି ଉଦ୍ଭିଦ, ଉଦ୍ଭିଦର ସାର ହେଉଛି ଫୁଲ, ଫୁଲର ସାର ହେଉଛି ଫଳ, ଫଳର ସାର ହେଉଛି ମନୁଷ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟର ସାର ହେଉଛି ବୀର୍ୟ।
ସହ ପ୍ରଜାପତିରୀକ୍ଷାଂ ଚକ୍ରେଃ ହନ୍ତାସ୍ମୈପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ କଲ୍ପଯାନୀତି; ସସ୍ତ୍ରିଯଁ ସସୃଜେ॥ ତାଁ ସୃଷ୍ଟ୍ଵାଧଉପାସ୍ତଃ ତସ୍ମାତ୍ସ୍ତ୍ରିଯମଧଉପାସୀତ, ଶ୍ରୀର୍ହ୍ଯ୍ ଏଶା . ॥. ସଏତଂ ପ୍ରାଙ୍ଚଂ ଗ୍ରାଵାଣମାତ୍ମନ ଏଵସମୁଦପାରଯତ୍ ତେନୈନାମଭ୍ଯସୃଜତ
ପ୍ରଜାପତି ଚିନ୍ତା କଲେ: 'ମୁଁ ଏଠାରେ ଏକ ଭିତି ତିଆରି କରିବି।' ସେ ଅଭିଲାଷା ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏହିପରି, ଜନେ ନାରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, କାରଣ ନାରୀ ହେଉଛି ଶ୍ରୀ। ସେ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ଥିବା ଗୋଟିଏ ପଥରକୁ ଉଠାଇ, ତାହା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
ତସ୍ଯା ଵେଦିରୁପସ୍ଥୋ, ଲୋମାନି ବର୍ହିଶ୍, ଚର୍ମାଧିଷଵଣେ, ସମିଦ୍ଧୋ ମଧ୍ଯତସ୍ ତୌମୁଷ୍କୌ॥ ସଯାଵାନ୍ହ ଵୈଵାଜପେଯେନ ଯଜମନସ୍ଯ ଲୋକୋଭଵତି, ତାଵାନସ୍ଯ ଲୋକୋଭଵତି, ଯଏଵଂ ଵିଦ୍ଵାନଧୋପହାସଂ ଚରତି; ଆସ . ସ୍ତ୍ରୀଣାଁ ସୁକୃତଂ ଵୃଙ୍କ୍ତେ॥ ଅଥ ଯଇଦମଵିଦ୍ଵାନଧୋପହାସଂ ଚରତି ଆସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ସୁକୃତଂ ଵୃଙ୍ଜତେ
ତାଙ୍କର ବେଦି ହେଉଛି ଗୋଦ, କେଶ ହେଉଛି ଦର୍ବ, ଚର୍ମ ହେଉଛି ଦୁଇଟି ଆବରଣ ପଥର, ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଯାଏ, ଯାହା ହେଉଛି ଯୋନି। ଯେଉଁଠି ଏହି ଜ୍ଞାନ ସହିତ ବାଜପେୟ ବିଧିରେ ନାରୀଙ୍କ ସହିତ ମିଳନ କରେ, ସେ ଏତିକି ବଡ଼ ଲୋକ ପାଉଥିବା ଲୋକକୁ ପାଏ। ଯଦି ଏହି ଜ୍ଞାନ ନଥିଲେ ମିଳନ କରେ, ତେବେ ନାରୀ ତାଙ୍କର ଶୁଭ କର୍ମ ନେଇଯାଏ।
ଏତଦ୍ଧ ସ୍ମ ଵୈତଦ୍ଵିଦ୍ଵାନୂଦ୍ଦାଲକ ଆରୁନିରାହୈତଦ୍ଧ ସ୍ମ ଵୈତଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ଣାକୋ ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯ ଆହୈତଦ୍ଧ ସ୍ମ ଵୈତଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍କୁମାରହାରିତଆହଃ ବହଵୋ ମର୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମନାଯନାନିରିନ୍ଦ୍ରିଯାଵିସୁକୃତୋଽସ୍ମାଲ୍ ଲୋକାତ୍ପ୍ରଯନ୍ତି, ଯଇଦମଵିଦ୍ଵାଁସୋଽଧୋପହାସଂ ଚରନ୍ତୀତି
ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ଥିଲାପରେ ଉଦ୍ଦାଳକ ଆରୁଣି କହିଥିଲେ; ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ଥିଲାପରେ ନଖ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ କହିଥିଲେ; ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ଥିଲାପରେ କୁମାର ହାରିତ କହିଥିଲେ: 'ଅନେକ ମହାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନିଜ ନିୟମ ଓ ଶୁଭ କର୍ମ ନଥିବା, ଏହି ଜ୍ଞାନ ନଥିଲେ ମିଳନ କରି, ଏହି ଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେଇଯାନ୍ତି।'
ବହୁଵାଇଦଁ ସୁପ୍ତସ୍ଯ ଵା ଜାଗ୍ରତୋ ଵା ରେତଃ ସ୍କନ୍ଦତି
ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର, ସେ ଶୁଇଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ଜାଗିଥିବା ବେଳେ ବୀର୍ୟ ପତିତ ହୁଏ।
ତଦଭିମୃଶେଦ୍ ଅନୁ ଵା ମନ୍ତ୍ରଯେତଃ ଯନ୍ମେଽଦ୍ଯରେତଃ ପୃଥିଵୀମସ୍କାନ୍ତ୍ସୀଦ୍ ଯଦୋଷଧୀରପ୍ଯସରଦ୍ ଯଦପ, ଇଦମହଂ ତଦ୍ରେତ ଆଦଦେ; ପୁନର୍ମାମୈତୁ ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ, ପୁନସ୍ ତେଜଃ, ପୁନର୍ଭଗଃ; ପୁନରଗ୍ନଯୋ ଧିଷ୍ଣ୍ଯା ଯଥାସ୍ଥାନଂ କଲ୍ପନ୍ତାମିତ୍ଯ୍ ଅନାମିକାଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଭ୍ଯାମାଦାଯାନ୍ତରେଣ ସ୍ତନୌ ଵା ଭ୍ରୁଵୌ ଵା ନିମୃଜ୍ଯାତ୍
ସେ ବୀର୍ୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍: 'ଆଜି ମୋର ବୀର୍ୟ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଛି, ଉଦ୍ଭିଦରେ କିମ୍ବା ଜଳରେ ଯାଇଛି, ଏହି ବୀର୍ୟକୁ ମୁଁ ଫେରାଇ ନେଉଛି। ମୋର ଶକ୍ତି ଫେରିଆସୁ, ତେଜ ଫେରିଆସୁ, ଭାଗ୍ୟ ଫେରିଆସୁ; ଘରର ଅଗ୍ନିଗୁଡିକ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ ରହୁ।' ଅନାମିକା ଓ ଅଂଗୁଠିରେ ନେଇ, ଶ୍ରୀଙ୍ଗୁଡିକ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅଥ ଯଦ୍ଯ୍ ଉଦକଆତ୍ମାନଂ ପଶ୍ଯେତ୍ ତଦଭିମନ୍ତ୍ରଯେତଃ ମଯି ତେଜ ଇନ୍ଦ୍ରିଯଂ ଯଶୋ ଦ୍ରଵିଣଁ ସୁକୃତମିତି
ଯଦି ସେ ଜଳକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ଭାବେ ଦେଖେ, ତେବେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍: 'ମୋରେ ଶକ୍ତି, ଶକ୍ତି, ଖ୍ୟାତି, ଧନ, ଶୁଭ କର୍ମ ଆସୁ।'
ଶ୍ରୀର୍ହ ଵାଏଷାସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଯନ୍ମଲୋଦ୍ଵାସାଃ॥ ତସ୍ମାନ୍ମଲୋଦ୍ଵାସସଂ ଯଶସ୍ଵିନୀମଭିକ୍ରମ୍ଯୋପମନ୍ତ୍ରଯେତ
ନାରୀମାନଙ୍କର ମେନ୍ସ୍ଟ୍ରୁଆଲ୍ ବସ୍ତ୍ର ହେଉଛି ତାଙ୍କର ଶ୍ରୀ। ତେଣୁ, ଏହି ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଉପସ୍ଥାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ସାଚେଦସ୍ମୈନଦଦ୍ଯାତ୍ କାମମେନାମପକ୍ରିଣୀଯାତ୍ ସାଚେଦସ୍ମୈନୈଵଦଦ୍ଯାତ୍ କାମମେନାଂ ଯଷ୍ଟ୍ଯାଵା ପାଣିନା ଵୋପହତ୍ଯାତିକ୍ରାମେଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯେନ ତେ ଯଶସା ଯଶ ଆଦଦ, ଇତ୍ଯ୍ ଅଯଶାଏଵଭଵତି
ଯଦି ସେ ଏହା ଦେଇଥାଏ ଓ ସେ ଉପରେ ଆକାଂକ୍ଷା ରହିଛି, ତେବେ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯଦି ସେ ନିଜେ ଦେଇଥାଏ ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ରହିଛି, ତେବେ ଏକ ଦଣ୍ଡ କିମ୍ବା ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଏକତା ହେବା ଉଚିତ୍; 'ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ଖ୍ୟାତି ସହିତ ମୁଁ ତୁମର ଖ୍ୟାତି ନେଉଛି,' ଏହିପରି କଲେ ଅପଖ୍ୟାତି ହେବ।
. ସା ଚେଦସ୍ମୈ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ତେ ଯଶସା ଯଶ ଆଦଧାମୀତି ଯଶସ୍ଵିନାଵେଵ ଭଵତଃ
ଯଦି ସେ ଏହା ଦେଇଥାଏ ଓ ସେ କହେ, 'ତୁମର ଶକ୍ତି ଓ ଖ୍ୟାତି ସହିତ ମୁଁ ତୁମର ଖ୍ୟାତି ନେଉଛି,' ତେବେ ଉଭୟ ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ହେଇଥାନ୍ତି।
ସଯାମିଚ୍ଛେତ୍ କାମଯେତ ମେତି, ତସ୍ଯାମର୍ଥଂ ନିଷ୍ଠାପ୍ଯ ! ମୁଖେନ ମୁଖଁ ସଂଧାଯୋପସ୍ଥମସ୍ଯା ଅଭିମୃଶ୍ଯ, ଜପେଦ୍ ଅଙ୍ଗାଦଙ୍ଗାତ୍ସଂଭଵସି, ହୃଦଯାଦଧିଜାଯସେ; ସତ୍ଵମଙ୍ଗକଷାଯୋଽସି, ଦିଗ୍ଧଵିଦ୍ଧାମିଵ ମାଦଯେତି .
ଯଦି ସେ ନିଜକୁ ଦମନ କରିବାକୁ ଚାହେ, 'ମୁଁ ତୁମକୁ ଚାହେ' ଏହିପରି କହିବା ଉଚିତ୍। ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ତାଙ୍କରେ ଦେଇ, ମୁଖକୁ ମୁଖ ସହିତ ଯୋଡି, ଯୋନିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ୍: 'ଅଂଗ ଅଂଗରୁ ତୁମେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ହୃଦୟରୁ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଉଛ; ତୁମେ ଅଂଗର ସାର, ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ଯେପରି ଦିଘ୍ଦ ଓ ବିଦ୍ଧ ହେଲେ।'
ଅଥ ଯାମିଚ୍ଛେଦ୍ ନଗର୍ଭଂ ଦଧୀତେତି, ତସ୍ଯାମର୍ଥଂ ନିଷ୍ଠାପ୍ଯ ମୁଖେନ ମୁଖଁ ସଂଧାଯାଭିପ୍ରାଣ୍ଯାପାନ୍ଯାଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ତେ ରେତସା ରେତ ଆଦଦ, ଇତ୍ଯରେତାଏଵଭଵତି
ଯଦି ସେ ଚାହେ, 'ସେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିବେ ନାହିଁ,' ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ରଖି, ମୁଁହରେ ମୁଁହ ଲଗାଇ, ଶ୍ୱାସ ନେଇ ଛାଡି, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ଶୁକ୍ର ନେଇ, 'ତୁମ ଶୁକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୁକ୍ର ଫେରାଉଛି' ବୋଲି କହି, ଏଭଳି କରିଲେ ସେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିନାହିଁ।
ଅଥ ଯାମିଚ୍ଛେଦ୍ ଗର୍ଭଂ ଦଧୀତେତି, ତସ୍ଯାମର୍ଥଂ ନିଷ୍ଠାପ୍ଯ ମୁଖେନ ମୁଖଁ ସଂଧାଯାପାନ୍ଯାଭିପ୍ରାଣ୍ଯାଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ତେ ରେତସା ରେତ ଆଦଧାମୀତି; ଗର୍ଭିଣ୍ଯ୍ ଏଵଭଵତି
ଯଦି ସେ ଚାହେ, 'ସେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରୁ,' ତାଙ୍କ ମନରେ ଏହି ଇଚ୍ଛା ରଖି, ମୁଁହରେ ମୁଁହ ଲଗାଇ, ଶ୍ୱାସ ଛାଡି ନେଇ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗରେ ତାଙ୍କ ଶୁକ୍ର ଦେଇ, 'ତୁମ ଶୁକ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଶୁକ୍ର ଦେଉଛି' ବୋଲି କହି, ଏଭଳି କରିଲେ ସେ ଗର୍ଭଧାରଣ କରିଥାଏ।
ଅଥ ଯସ୍ଯ ଜାଯାମାର୍ତଵଂ ଵିନ୍ଦେତ୍ ତ୍ର୍ଯହଂ କଁସେନପିବେଦହତଵାସା; ନୈନାଂ ଵୃଷଲୋ, ନଵୃଷଲ୍ଯ୍ ଉପହନ୍ଯାତ୍ ତ୍ରିରାତ୍ରାନ୍ତଆପ୍ଲୂଯ ଵ୍ରୀହୀନଵଘାତଯେତ୍
ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ରଜସ୍ତ୍ରାବ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ତିନି ଦିନ ଯାଏଁ କୁଶ ଘାସ ସହିତ ଘିଅ ପିଇବା ଉଚିତ, ଏବଂ ମେଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ ନା ଶୂଦ୍ର ପୁରୁଷ, ନା ଶୂଦ୍ର ମହିଳା ତାଙ୍କୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ତିନି ରାତି ପରେ ସ୍ନାନ କରି ଚାଉଳ ଚେନା କରିବା ଉଚିତ।
ସଯଇଚ୍ଛେତ୍ ପୁତ୍ରୋମେ ଗୌରୋ ଜାଯେତ, ଵେଦମନୁବ୍ରୁଵୀତ, ସର୍ଵମାଯୁରିଯାଦିତି, କ୍ଷୀରୌଦନଂ ପାଚଯିତ୍ଵାସର୍ପିଷ୍ମନ୍ତମଶ୍ନୀଯାତାମ୍; ଈଶ୍ଵରୌଜନଯିତଵୈ
ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷ ଚାହାନ୍ତି ଯେ, "ମୋର ଏକ ଗୋରା ଚିହ୍ନ ଥିବା ପୁଅ ଜନ୍ମ ହେଉ," ତେବେ ସେ ବେଦ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ, "ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ଜୀବନ କରୁ" ଭାବରେ। ଦୁଇଜଣେ ଦୁଧ ଓ ଘିଅ ଦେଇ ଚାଉଳ ରନ୍ଧି ଏକାସାଥି ଖାଇବା ଉଚିତ। ଏପରି ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରିବେ।
ଅଥ ଯଇଚ୍ଛେତ୍ ପୁତ୍ରୋମେ କପିଲଃ ପିଙ୍ଗଲୋଜାଯେତ, ଦ୍ଵୌଵେଦାଵନୁବ୍ରୁଵୀତ, ସର୍ଵମାଯୁରିଯାଦିତି, ଦଧ୍ଯୋଦନଂ ପାଚଯିତ୍ଵାସର୍ପିଷ୍ମନ୍ତମଶ୍ନୀଯାତାମ୍; ଈଶ୍ଵରୌଜନଯିତଵୈ
ଯଦି କେହି ଚାହାନ୍ତି, 'ମୋ ପୁଅ କପିଳ ବା ପିଙ୍ଗଳ ରଙ୍ଗର ହେଉ,' ସେ ଦୁଇଟି ବେଦ ପାଠ କରି, 'ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଉ' ବୋଲି କହିବେ। ଦହି ଓ ଘିଅ ସହିତ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧି, ଦୁହେଁ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଏକାଠି ଖାଇବେ। ଏଭଳି କରି ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସନ୍ତାନ ପାଇପାରିବେ।
ଅଥ ଯଇଚ୍ଛେତ୍ ପୁତ୍ରୋମେ ଶ୍ଯାମୋଲୋହିତାକ୍ଷୋଜାଯେତ, ତ୍ରୀନ୍ଵେଦାନନୁବ୍ରୁଵୀତ, ସର୍ଵମାଯୁରିଯାଦିତି ଉଦୌଦନଂ ପାଚଯିତ୍ଵାସର୍ପିଷ୍ମନ୍ତମଶ୍ନୀଯାତାମ୍; ଈଶ୍ଵରୌଜନଯିତଵୈ
ଯଦି କେହି ଚାହାନ୍ତି, 'ମୋ ପୁଅ କଳା ବା ଲାଲ ଆଖିର ହେଉ,' ସେ ତିନିଟି ବେଦ ପାଠ କରି, 'ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଉ' ବୋଲି କହିବେ। ପାଣି ଓ ଘିଅ ସହିତ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧି, ଦୁହେଁ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଏକାଠି ଖାଇବେ। ଏଭଳି କରି ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସନ୍ତାନ ପାଇପାରିବେ।
ଅଥ ଯଇଚ୍ଛେଦ୍ ଦୁହିତାମେ ପଣ୍ଡିତାଜାଯେତ, ସର୍ଵମାଯୁରିଯାଦିତି, ତିଲୌଦନଂ ପାଚଯିତ୍ଵାସର୍ପିଷ୍ମନ୍ତମଶ୍ନୀଯାତାମ୍; ଈଶ୍ଵରୌଜନଯିତଵୈ
ଯଦି କେହି ଚାହାନ୍ତି, 'ମୋ ଝିଅ ପଣ୍ଡିତ ହେଉ,' 'ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଉ' ବୋଲି କହି, ତିଳ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧି, ଦୁହେଁ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଏକାଠି ଖାଇବେ। ଏଭଳି କରି ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସନ୍ତାନ ପାଇପାରିବେ।
ଅଥ ଯଇଚ୍ଛେତ୍ ପୁତ୍ରୋମେ ପଣ୍ଡିତୋଵିଜିଗୀଥଃ ସମିତିଂଗମଃ ଶୁଶ୍ରୂଷିତାଂ ଵାଚଂ ଭାଷିତା ଜାଯେତ, ସର୍ଵାନ୍ଵେଦାନନୁବ୍ରୁଵୀତ, ସର୍ଵମାଯୁରିଯାଦିତି, ମାଁସୌଦନଂ ପାଚଯିତ୍ଵାସର୍ପିଷ୍ମନ୍ତମଶ୍ନୀଯାତାମ୍; ଈଶ୍ଵରୌଜନଯିତଵାଇ॥ ଅଉକ୍ଷ୍ଣେଣ ଵାର୍ଷଭେଣ ଵା
ଯଦି କେହି ଚାହାନ୍ତି, 'ମୋ ପୁଅ ପଣ୍ଡିତ, ସଭାରେ ଜିତିବା, ମନୋଯୋଗ ସହିତ କଥା କହିବା ଦକ୍ଷ ହେଉ,' ସେ ସମସ୍ତ ବେଦ ପାଠ କରି, 'ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁଷ୍ୟ ପାଉ' ବୋଲି କହିବେ। ମାଂସ ଓ ଘିଅ ସହିତ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧି, ଦୁହେଁ ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଏକାଠି ଖାଇବେ। ଏହି ମାଂସ ବୃଷଭ କିମ୍ବା ମଝିଆ ଗାଈର ହେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି କରି ସେମାନେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ସନ୍ତାନ ପାଇପାରିବେ।
ଅଥୈନାମଭିପଦ୍ଯତେଃ ଅମୋଽହମସ୍ମି, ସାତ୍ଵଁ; ସାତ୍ଵମସି ଅମୋଽହଁ; ସାମାହମସ୍ମି ଋକ୍ତ୍ଵଂ; ଦ୍ଯୌରହଂ, ପୃଥିଵୀତ୍ଵଂ॥ ତାଵେହି ସଁରଭାଵହୈ, ସହରେତୋ ଦଧାଵହୈ ପୁଁସେପୁତ୍ରାଯ ଵିତ୍ତଯ ଇତି
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଏ, କହେ, 'ମୁଁ ପ୍ରାଣ, ତୁମେ ଦେହ; ତୁମେ ପ୍ରାଣ, ମୁଁ ଦେହ; ମୁଁ ସାମଗାନ, ତୁମେ ଋକ୍; ମୁଁ ଆକାଶ, ତୁମେ ପୃଥିବୀ। ଆସ, ଆମେ ଏକାସাথে ହେବା, ଏକାସাথে ଗର୍ଭ ଧରିବା, ପୁଅ ପାଇଁ ଏହି ମିଳନ କରିବା।'
ହିରଣ୍ଯନୀ ଅରଣୀ ଯାଭ୍ଯାଂ ନିର୍ମନ୍ଥତାମାଶ୍ଵିନୌ ଦେଵୌ . ତଂ ତେ ଗର୍ଭଁ ହଵାମହେ, ଦଶମେମାସିସୂତଵେ ଯଥାଗ୍ନିଗର୍ଭା ପୃଥିଵୀ, ଯଥା ଦ୍ଯୌର୍୯ନ୍ଦ୍ରେଣ ଗର୍ଭିଣୀ, ଵାଯୁର୍ଦିଶାଂ ଯଥା ଗର୍ଭ, ଏଵଂ ଗର୍ଭଂ ଦଧାମି ତେ, ଅସାଵିତି ନାମ ଗୃହ୍ଣାତି . \`॥.
ସୁନା ଦୁଇଟି ଅରଣି, ଯାହାକୁ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା ଘସିଥାନ୍ତି, ସେଠାରୁ ଆମେ ତୁମ ପାଇଁ ଗର୍ଭ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛୁ, ଦଶମ ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ଭଧାରଣ ପାଇଁ। ଯେପରି ପୃଥିବୀ ଅଗ୍ନିରେ ଗର୍ଭବତୀ, ଯେପରି ଆକାଶ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଗର୍ଭବତୀ, ଯେପରି ବାୟୁ ଦିଗରେ ଗର୍ଭବତୀ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମ ଶରୀରରେ ଗର୍ଭ ରଖୁଛି, ଏହିପରି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ।
ସୋଷ୍ଯନ୍ତୀମଦ୍ଭିରଭ୍ଯୁକ୍ଷତିଃ ଯଥା ଵାତଃ ପୁଷ୍କରିଣୀଁ ସମିଙ୍ଗଯତି ସର୍ଵତ ଏଵାତେ ଗର୍ଭ ଏଜତୁ, ସହାଵୈତୁ ଜରାଯୁଣେ- -ନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାଯଂ ଵ୍ରଜଃ କୃତଃ ସାର୍ଗଲଃ ସପରିଶ୍ରଯସ୍; ତମ୍ ଈନ୍ଦ୍ର, ନିର୍ଜହି ଗର୍ଭେଣ ସାଵରାଁ ସହେତି
ଜଳ ଦେଇ ଅଭିଷେକ କରି, ଯେପରି ବାତାସ ଚାରିପାଖରେ ପଦ୍ମପୋଖରୀକୁ ହଲାଇଦେଇଥାଏ, ସେପରି ଗର୍ଭରେ ଥିବା ଶିଶୁ ତୁମ ଶରୀରରେ ସବୁଦିଗରେ ଚଞ୍ଚଳ ହେଉ। ଏହି ଗର୍ଭ ନିରାପଦ ରୁହୁ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଗର୍ଭ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବନ୍ଧାଯାଇଛି, ତାହାର ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ଅଛି, ଶେଷ୍ଟ ଅଛି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ଗର୍ଭକୁ ରକ୍ଷା କର, ଏହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ।
ଜାତେଽଗ୍ନିମୁପସମାଧାଯାଙ୍କଆଧାଯ, କଁସେପୃଷଦାଜ୍ଯଁ ସଂନୀଯ, ପୃଷଦାଜ୍ଯସ୍ଯୋପଘାତଂ ଜୁହୋତି ଅସ୍ମିନ୍ତ୍ସହସ୍ରଂ ପୁଷ୍ଯାସମ୍ ଏଧମାନଃ ସ୍ଵଗୃହେ \^ ଅସ୍ଯୋପସଦ୍ଯାଂ .\` ମାଛୈତ୍ସୀତ୍ ପ୍ରଜଯା ଚ ପଶୁଭିଶ୍ଚ, ସ୍ଵାହା॥ ମଯି ପ୍ରାଣାଁସ୍ ତ୍ଵଯି ମନସା ଜୁହୋମି, ସ୍ଵାହା
ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହେଲେ, ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶିଶୁକୁ କୋଳରେ ରଖି, ଦହି ଓ ଘୃତ ମିଶାଇ ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଇ, କହନ୍ତି: 'ମୋ ଘରେ ହଜାର ଧନ ଓ ବୃଦ୍ଧି ହେଉ, ପିଲା ଓ ପଶୁ ଠାରୁ ମୁଁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବିନାହିଁ, ସ୍ୱାହା।' ପୁଣି, 'ମୋର ପ୍ରାଣ ତୁମେ ନିଅ, ମନ ତୁମେ ନିଅ, ସ୍ୱାହା' ବୋଲି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।
ଅଥାସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣଂ କର୍ଣମଭିନିଧାଯଃ ଵାଗ୍ଵାଗିତି ତ୍ରିଃ॥ ଅଥ, ଦଧି ମଧୁ ଘୃତଁ ସଂନୀଯାନନ୍ତର୍ହିତେନ ଜାତରୂପେଣ ପ୍ରାଶଯତିଃ ଭୂସ୍ ତେ ଦଧାମି, ଭୁଵସ୍ ତେ ଦଧାମି, ସ୍ଵସ୍ ତେ ଦଧାମି; ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵଃ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ଦଧାମୀତି
ଏପରେ, ଶିଶୁର ଡାହାଣ କାନକୁ ନିଜ ଡାହାଣ କାନରେ ଲାଗେଇ, 'ବାଣୀ, ବାଣୀ, ବାଣୀ' ବୋଲି ତିନିଥର କହନ୍ତି। ପରେ, ଦହି, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ସହିତ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିବା ସୁନା ମିଶାଇ, ଶିଶୁକୁ ଖୁଆନ୍ତି, କହନ୍ତି: 'ପୃଥିବୀ ତୁମେ ନିଅ, ଆକାଶ ତୁମେ ନିଅ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ତୁମେ ନିଅ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମେ ନିଅ।'
ଅଥ ଯସ୍ଯ ଜାଯାଯୈ ଜାରଃ ସ୍ଯାତ୍ ତଂ ଚେଦ୍ଦ୍ଵିଷ୍ଯାଦ୍ ଆମପାତ୍ରେଽଗ୍ନିମୁପସମାଧାଯ, ପ୍ରତିଲୋମଁ ଶରବର୍ହିଃ ସ୍ତୀର୍ତ୍ଵା, ତସ୍ମିନ୍ନେତାଃ ତିସ୍ରଃ ଶରଭୃଷ୍ଟୀଃ ପ୍ରତିଲୋମାଃ ସର୍ପିଷାକ୍ତାଜୁହୁଯାନ୍ ମମ ସମିଦ୍ଧେଽହୌଷୀଃ ଅଶାପରାକାଶୌତ ଆଦଦେ, ଅସାଵିତି ନାମ ଗୃଭ୍ଣାତି ମମ ସମିଦ୍ଧେଽହୌଷୀଃ, ପୁତ୍ରପଶୂଁସ୍ ତ ଆଦଦେ, ଅସାଵିତି ନାମ ଗୃବ୍ଣାତି ମମ ସମିଦ୍ଧେଽହୌଷୀଃ, ପ୍ରାଣାପାନୌତ ଆଦଦେ, ଅସାଵିତି ନାମ ଗୃବ୍ଣାତି ସଵାଏଷନିରିନ୍ଦ୍ରିଯୋଵିସୁକୃଦସ୍ମାଲ୍ ଲୋକାଦ୍ପ୍ରୈତି, ଯମେଵଂଵିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶପତି॥ ତସ୍ମାଦେଵଂଵିତ୍ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଜାଯାଯୋପହାସଂ ନେଚ୍ଛେଦ୍; ଉତହ୍ଯ୍ ଏଵଂଵିତ୍ପରୋ ଭଵତି
ଯଦି କୌଣସି ପତି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିବାରେ କ୍ଷୁଭ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଏକ କଚା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା ଉଚିତ। ତା'ପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ଦିଗରେ ଶରା ଘାସ ରଖି, ତା'ପରେ ତିନିଟି ଶରା ଶଳ ଘାସ ଘିଅ ଲଗାଇ ପ୍ରତିକୂଳ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ସେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ: "ମୁଁ ତାଙ୍କ ଅଶୁଭ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦୂର କରୁଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଅନ୍ନ-ସନ୍ତାନ ହୀନତାକୁ ଦୂର କରୁଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଶକ୍ତି ହୀନତାକୁ ଦୂର କରୁଛି।" ପ୍ରତିଟି ଅର୍ପଣରେ "ମୁଁ ଦୂର କରୁଛି" ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ସେ ତାଙ୍କ ଅଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ, ସନ୍ତାନ ହୀନତା, ଶକ୍ତି ହୀନତାକୁ ଦୂର କରେ। ଏପରି ଜଣେ ଶକ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ ହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରେ ଏହି ଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କେବେ ଉପହାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ନିଜେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି।
11 ଅଥ ଯସ୍ଯ ଜାଯାଯୈ ଜାରଃ ସ୍ଯାତ୍ ତଂ ଚେଦ୍ଦ୍ଵିଷ୍ଯାଦ୍ ଆମପାତ୍ରେଽଗ୍ନିମୁପସମାଧାଯ, ପ୍ରତିଲୋମଁ ଶରବର୍ହିଃ ସ୍ତୀର୍ତ୍ଵା, ତସ୍ମିନ୍ନେତାଃ ଶରଭୃଷ୍ଟୀଃ ପ୍ରତିଲୋମାଃ ସର୍ପିଷାକ୍ତା ଜୁହୁଯାନ୍ ମମ ସମିଦ୍ଧେଽହୌଷୀଃ, ପ୍ରାଣାପାନୌ ତ ଆଦଦେ, ଅସାଵିତି॥ ମମ ସମିଦ୍ଧେଽହୌଷୀଃ, ପୁତ୍ରପଶୂଁସ୍ ତ ଆଦଦେ, ଅସାଵିତି॥ ମମ ସମିଦ୍ଧେଽହୌଷୀଃ ଅଶାପରାକାଶୌ ତ ଆଦଦେ ଅସାଵିତି॥ ମମ ସମିଦ୍ଧେଽହୌଷୀଃ ଇଷ୍ଟାସୁକୃତେ ତ ଆଦଦେ, ଅସାଵିତି॥ ସ ଵା ଏଷ ନିରିନ୍ଦ୍ରିଯୋଵିସୁକୃତୋଽସ୍ମାଲ୍ ଲୋକାଦ୍ପ୍ରୈତି, ଯମେଵଂଵିଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ଶପତି॥ ତସ୍ମାଦେଵଂଵିତ୍ଶ୍ରୋତ୍ରିଯସ୍ଯ ଦାରେଣ ନୋପହାସମିଚ୍ଛେଦ୍; ଉତ ହ୍ଯ୍ ଏଵଂଵିତ୍ପରୋ ଭଵତି
ଯଦି କୌଣସି ପତି ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କର ଅନ୍ୟ ପୁରୁଷ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିବାରେ କ୍ଷୁଭ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଏକ କଚା ମାଟିର ପାତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବା ଉଚିତ। ତା'ପରେ ପ୍ରତିକୂଳ ଦିଗରେ ଶରା ଘାସ ରଖି, ତା'ପରେ ଶରା ଶଳ ଘାସ ଘିଅ ଲଗାଇ ପ୍ରତିକୂଳ ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ସେ ଏହି ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ: "ମୁଁ ତାଙ୍କ ଅଶୁଭ ଭାଗ୍ୟକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଦୂର କରୁଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଶକ୍ତି ହୀନତାକୁ ଦୂର କରୁଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ହୀନତାକୁ ଦୂର କରୁଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଅନ୍ନ-ସନ୍ତାନ ହୀନତାକୁ ଦୂର କରୁଛି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ହୀନତାକୁ ଦୂର କରୁଛି।" ଏହିପରି ଜଣେ ଶକ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ ହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଏହିପରି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶାପରେ ଏହି ଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ କେବେ ଉପହାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏଭଳି ଜ୍ଞାନୀ ନିଜେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଥାଭିପ୍ରାତରେଵସ୍ଥାଲୀପାକାଵୃତାଜ୍ଯଁ ଚେଷ୍ଟିତ୍ଵା, ସ୍ଥାଲୀପାକସ୍ଯୋପଘାତଂ ଜୁହୋତି ଆଗ୍ନଯେ ସ୍ଵାହା- -ନୁମତଯେ ସ୍ଵାହା ଦେଵାଯ ଷଵିତ୍ରେସତ୍ଯପ୍ରସଵାଯ ସ୍ଵାହେତି, ହୁତ୍ଵୋଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପ୍ରାଶ୍ନାତି॥ ପ୍ରାଶ୍ଯେତରସ୍ଯାଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛତି॥ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ପାଣୀ, ଉଦପାତ୍ରଂ ପୂରଯିତ୍ଵା, ତେନୈନାଂ ତ୍ରିରଭ୍ଯୁକ୍ଷତି ଉତ୍ତିଷ୍ଠାତୋ, ଵିଶ୍ଵାଵସୌ ଅନ୍ଯାମିଚ୍ଛ ପ୍ରଫର୍ଵ୍ଯମ୍ ସଂ ଜାଯାଂ ପତ୍ଯା ସହେତି
ପରେ ସକାଳେ, ଘିଅ ଦେଇ ଚାଲିଥିବା ଭୋଜନ ପକାଇ ଶେଷ କରି, ସେ ଭୋଜନର ଏକ ଅଂଶ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦେଇ କହେ, 'ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା, ଅନୁମତିଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା, ସବିତା ଦେବତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ସ୍ୱାହା।' ଏଭଳି ହୋମ କରି, ଏଠାରୁ ଏକ ଅଂଶ ନେଇ ସେ ଖାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଅଂଶ ଅଛି, ସେଠାରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ତାଙ୍କର ଜଣେ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଦେଇଦିଏ। ହାତ ଧୋଇ, ଜଳପାତ୍ରକୁ ପୂରଣ କରି, ସେ ଏହି ଜଳ ତାଙ୍କୁ ତିନିଥର ଛିଟିଏ, ଏବଂ କହେ, 'ଉଠ, ଶୁଭେ, ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଦେଖ, ତୁମେ ଓ ତୁମର ସ୍ୱାମୀ ଏକାସাথে ସନ୍ତାନ ହେଉ।'
ଅଥାସ୍ଯା ଊରୂଵିହାପଯତିଃ ଵିଜିହୀଥାଂ ଦ୍ଯାଵାପୃଥିଵୀଇତି॥ ତସ୍ଯାମର୍ଥଂ ନିଷ୍ଠାପ୍ଯ ମୁଖେନ ମୁଖଁ ସଂଧାଯ, ତ୍ରିରେନାମନୁଲୋମାମନୁମାର୍ଷ୍ଟିଃ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯୋନିଂ କଲ୍ପଯତୁ, ଟ୍ଵଷ୍ଟା ରୂପାଣି ପିଂଶତୁ ଆସିନ୍ଚତୁ ପ୍ରଜାପତିଃ ଧାତା ଗର୍ଭଂ ଦଧାତୁ ତେ॥ ଗର୍ଭଂ ଧେହି, ଷିନୀଵାଲି; ଗର୍ଭଂ ଧେହି, ପୃଥୁଷ୍ଟୁକେ॥ ଗର୍ଭଂ ତେ ଆଶ୍ଵିନୌ ଦେଵାଵ୍ ଆଧତ୍ତାଂ ପୁଷ୍କରସ୍ରଜୌ
ତାପରେ ସେ ତାଙ୍କର ଉରୁ ଦୁଇଟି ଦୂର କରି, କହେ, 'ମୁଁ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ପୃଥିବୀ ଖୋଲିବି।' ମନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ତାଙ୍କର ମନରେ ରଖି, ମୁଁହ ଉପରେ ମୁଁହ ରଖି, ତିନିଥର ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖ ଦିଗରେ ମୁହାଁ ଦେଇ ଛୁଏ, କହେ, 'ବିଷ୍ଣୁ ଗର୍ଭ ସଜାଇଦିଅ, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଆକୃତି ଗଢ଼ିଦିଅ, ପ୍ରଜାପତି ଜଳ ଢେଲାଇଦିଅ, ଧାତା ତୁମ ପାଇଁ ଗର୍ଭ ରଖିଦିଅ। ଶିନୀବାଳୀ, ତୁମେ ଗର୍ଭ ଧର; ପୃଥୁଷ୍ଟୁକା, ତୁମେ ଗର୍ଭ ଧର; ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତା, ପଦ୍ମମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ତୁମ ପାଇଁ ଗର୍ଭ ରଖନ୍ତୁ।'
ଯତ୍କର୍ମଣାତ୍ଯରୀରିଚଂ, ଯଦ୍ଵା ନ୍ଯୂନମିହାକରମ୍ ଆଗ୍ନିସ୍ ତତ୍ସ୍ଵିଷ୍ଟକୃଦ୍ଵିଦ୍ଵାନ୍ତ୍ ସ୍ଵିଷ୍ଟଁ ସୁହୁତଂ କରୋତୁ ନଃ, ସ୍ଵାହେତି॥ 25 25 25-26; ଅଥାସ୍ଯାଯୁଷ୍ଯଂ କରୋତି ଦକ୍ଷିଣଂ କର୍ଣମଭିନିଧାଯଃ ଵାଗ୍ଵାଗିତି ତ୍ରିଃ॥ ଅଥାସ୍ଯ ନାମଧେଯଂ କରୋତିଃ ଵେଦୋଽସୀତି, ତଦସ୍ଯୈତଦ୍ଗୁହ୍ଯମେଵନାମ ସ୍ଯାଦ୍॥ ଅଥ ଦଧି ମଧୁ ଘୃତଁ ସଁସୃଜ୍ଯାନନ୍ତର୍ହିତେନ ଜାତରୂପେଣ ପ୍ରାଶଯତିଃ ଭୂସ୍ ତ୍ଵଯି ଦଧାମି, ଭୁଵସ୍ ତ୍ଵଯି ଦଧାମି, ସ୍ଵସ୍ ତ୍ଵଯି ଦଧାମି; ଭୂର୍ଭୁଵଃ ସ୍ଵଃ ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଯି ଦଧାମୀତି
ମୁଁ ଯେ କିଛି ଅଧିକ କାମ କରିଛି କିମ୍ବା କିଛି କମ କରିଛି, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କର, ସ୍ୱାହା। ଏପରେ, ଶିଶୁର ଡାହାଣ କାନକୁ ନିଜ ଡାହାଣ କାନରେ ଲାଗେଇ, 'ବାଣୀ, ବାଣୀ, ବାଣୀ' ବୋଲି ତିନିଥର କହନ୍ତି। ପରେ, ଶିଶୁକୁ ନାମ ଦେଇ, 'ତୁମେ ବେଦ' ବୋଲି କହନ୍ତି, ଏହା ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ନାମ ହୁଏ। ପଛରେ, ଦହି, ମଧୁ ଓ ଘୃତ ସହିତ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିବା ସୁନା ମିଶାଇ, ଶିଶୁକୁ ଖୁଆନ୍ତି, କହନ୍ତି: 'ପୃଥିବୀ ତୁମେ ନିଅ, ଆକାଶ ତୁମେ ନିଅ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ତୁମେ ନିଅ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମେ ନିଅ।'