दश ग्राम्याणि धान्यानि भवन्तिः व्रीहियवास् तिलमाषा अणुप्रियंगवो गोधूमाश्च मसूराश्च खल्वाश्च खलकुलाश्च; तान्त्सार्धं पिष्ट्वादध्नामधुना घृतेनोपसिङ्चत्य् \^ ~ आज्यस्य जुहोति॥ 4
दहा प्रकारचे पिकलेले धान्य असतात: तांदूळ, ज्वारी, तीळ, माष, अनुप्रियंगु, गहू, मसूर, खल्व, आणि खलकुल. त्यातील प्रत्येकाचे अर्धे वाटून, दही, मध आणि तुपात कालवून, त्यावर तुपाची आहुती द्यावी.
एषां वैभूतानां पृथिवीरसः, पृथिव्याआपो, अपामोषधय, ओषधीनां पुष्पाणि, पुष्पाणां फलानि, फलानां पुरुषः, पुरुषस्य रेतः
या सर्व सृष्टींपैकी पृथ्वीचे सार म्हणजे वनस्पती, वनस्पतींचे सार म्हणजे फुले, फुलांचे सार म्हणजे फळे, फळांचे सार म्हणजे मनुष्य, आणि मनुष्याचे सार म्हणजे वीर्य.
सह प्रजापतिरीक्षां चक्रेः हन्तास्मैप्रतिष्ठां कल्पयानीति; सस्त्रियँ ससृजे॥ ताँ सृष्ट्वाधउपास्तः तस्मात्स्त्रियमधउपासीत, श्रीर्ह्य् एशा . ॥. सएतं प्राङ्चं ग्रावाणमात्मन एवसमुदपारयत् तेनैनामभ्यसृजत
प्रजापतीने विचार केला, "इथे मी आधार निर्माण करतो." त्याने इच्छेने तिला निर्माण केले; तिला निर्माण केल्यावर त्याने तिची पूजा केली. म्हणून स्त्रीची पूजा करावी, कारण तीच लक्ष्मी आहे. त्याने स्वतःकडून पूर्वेकडे दगड उचलला आणि त्याच्याने तिला निर्माण केले.
तस्या वेदिरुपस्थो, लोमानि बर्हिश्, चर्माधिषवणे, समिद्धो मध्यतस् तौमुष्कौ॥ सयावान्ह वैवाजपेयेन यजमनस्य लोकोभवति, तावानस्य लोकोभवति, यएवं विद्वानधोपहासं चरति; आस . स्त्रीणाँ सुकृतं वृङ्क्ते॥ अथ यइदमविद्वानधोपहासं चरति आस्य स्त्रियः सुकृतं वृङ्जते
तिचे मांडी वेदी, केस कुश, त्वचा दोन आवरण, आणि मध्यभागी अग्नी म्हणजे योनी. जो हे जाणून वाजपेय यज्ञाप्रमाणे स्त्रीसंग करतो, त्याला तितकाच मोठा लोक मिळतो. पण जो हे न जाणता संग करतो, त्याचे पुण्य स्त्री घेते.
एतद्ध स्म वैतद्विद्वानूद्दालक आरुनिराहैतद्ध स्म वैतद्विद्वान्णाको मौद्गल्य आहैतद्ध स्म वैतद्विद्वान्कुमारहारितआहः बहवो मर्या ब्राह्मनायनानिरिन्द्रियाविसुकृतोऽस्माल् लोकात्प्रयन्ति, यइदमविद्वाँसोऽधोपहासं चरन्तीति
हे ज्ञान उड्डालक आरुणी यांनी सांगितले, तसेच नखा मौद्गल्य आणि कुमार हारित यांनीही सांगितले: "अनेक श्रेष्ठ ब्राह्मण, संयम आणि पुण्य नसल्यामुळे, हे न जाणता स्त्रीसंग करतात आणि या जगातून निघून जातात."
बहुवाइदँ सुप्तस्य वा जाग्रतो वा रेतः स्कन्दति
अनेकांना झोपेत किंवा जागेपणी वीर्यस्राव होतो.
तदभिमृशेद् अनु वा मन्त्रयेतः यन्मेऽद्यरेतः पृथिवीमस्कान्त्सीद् यदोषधीरप्यसरद् यदप, इदमहं तद्रेत आददे; पुनर्मामैतु इन्द्रियं, पुनस् तेजः, पुनर्भगः; पुनरग्नयो धिष्ण्या यथास्थानं कल्पन्तामित्य् अनामिकाङ्गुष्ठाभ्यामादायान्तरेण स्तनौ वा भ्रुवौ वा निमृज्यात्
तो त्यास स्पर्श करून म्हणावे, "आज माझे जे वीर्य पृथ्वीवर पडले, जे वनस्पतींमध्ये किंवा पाण्यात गेले, ते मी पुन्हा घेतो. माझे बळ, तेज, भाग्य पुन्हा परत येवो. घरातील अग्नी आपल्या जागी राहो." अनामिका आणि अंगठ्याने घेऊन, छातीच्या मधोमध किंवा भुवयांच्या मध्ये स्पर्श करावा.
अथ यद्य् उदकआत्मानं पश्येत् तदभिमन्त्रयेतः मयि तेज इन्द्रियं यशो द्रविणँ सुकृतमिति
जर त्याने पाणी आपले स्वरूप म्हणून पाहिले, तर म्हणावे, "माझ्यात तेज, बळ, कीर्ती, संपत्ती आणि पुण्य येवो."
श्रीर्ह वाएषास्त्रीणां यन्मलोद्वासाः॥ तस्मान्मलोद्वाससं यशस्विनीमभिक्रम्योपमन्त्रयेत
स्त्रियांचे मासिक वस्त्र हेच त्यांची श्रीमंती आहे. म्हणून मासिक वस्त्र घातलेल्या स्त्रीजवळ जाऊन आदराने बोलावे.
साचेदस्मैनदद्यात् काममेनामपक्रिणीयात् साचेदस्मैनैवदद्यात् काममेनां यष्ट्यावा पाणिना वोपहत्यातिक्रामेद् इन्द्रियेन ते यशसा यश आदद, इत्य् अयशाएवभवति
जर तिने ते त्याला दिले आणि त्याला तिची इच्छा असेल, तर त्याने तिची इच्छा पूर्ण करावी. जर तिने ते स्वतः दिले आणि त्याला तिची इच्छा असेल, तर काठीने किंवा हाताने तिला स्पर्श करून मग संग करावा. "तुझ्या बळ आणि कीर्तीने मी तुझी कीर्ती घेतो," असे म्हणल्यास तो कीर्तीहीन होतो.
. सा चेदस्मै दद्याद् इन्द्रियेण ते यशसा यश आदधामीति यशस्विनावेव भवतः
पण जर तिने ते दिले आणि तो म्हणाला, "तुझ्या बळ आणि कीर्तीने मी तुझी कीर्ती घेतो," तर दोघेही कीर्तीमान होतात.
सयामिच्छेत् कामयेत मेति, तस्यामर्थं निष्ठाप्य ! मुखेन मुखँ संधायोपस्थमस्या अभिमृश्य, जपेद् अङ्गादङ्गात्संभवसि, हृदयादधिजायसे; सत्वमङ्गकषायोऽसि, दिग्धविद्धामिव मादयेति .
जर त्याला संयम ठेवायचा असेल, तर म्हणावे, "माझी तुझ्यावर इच्छा आहे." तिच्यात आपली इच्छा स्थिर करून, तोंड तोंडाशी लावून, तिच्या गुप्तांगाला स्पर्श करून म्हणावे, "अंगातून अंगात तू निर्माण झालीस, हृदयातून जन्मलीस; तू अंगांची सार आहेस, जसे सुवासिकतेने रंगवलेले तसे मला आनंद दे."
अथ यामिच्छेद् नगर्भं दधीतेति, तस्यामर्थं निष्ठाप्य मुखेन मुखँ संधायाभिप्राण्यापान्याद् इन्द्रियेण ते रेतसा रेत आदद, इत्यरेताएवभवति
जर त्याला असे वाटले की, 'ती गर्भवती होऊ नये,' तर तो तिच्या मनात ती इच्छा ठेऊन, तोंड तोंडाशी लावून, श्वास आत घेत आणि बाहेर सोडत, आपल्या इंद्रियाने तिच्या बीजासह आपले बीज परत घेतो, असे म्हणतो, 'तुझ्या बीजासह मी बीज परत घेतो.' त्यामुळे ती गर्भवती होत नाही.
अथ यामिच्छेद् गर्भं दधीतेति, तस्यामर्थं निष्ठाप्य मुखेन मुखँ संधायापान्याभिप्राण्याद् इन्द्रियेण ते रेतसा रेत आदधामीति; गर्भिण्य् एवभवति
जर त्याला असे वाटले की, 'ती गर्भवती व्हावी,' तर तो तिच्या मनात ती इच्छा ठेऊन, तोंड तोंडाशी लावून, श्वास बाहेर सोडत आणि आत घेत, आपल्या इंद्रियाने तिच्या बीजासह आपले बीज ठेवतो, असे म्हणतो, 'तुझ्या बीजासह मी बीज ठेवतो.' त्यामुळे ती गर्भवती होते.
अथ यस्य जायामार्तवं विन्देत् त्र्यहं कँसेनपिबेदहतवासा; नैनां वृषलो, नवृषल्य् उपहन्यात् त्रिरात्रान्तआप्लूय व्रीहीनवघातयेत्
जर कोणाला पत्नीला ऋतुमती अवस्थेत सापडले, तर तीन दिवस तो कुशाच्या गवतासह तुप पिऊन, जुने कपडे घालून राहावा; त्या काळात तिला ना शूद्र पुरुषाने ना शूद्र स्त्रीने स्पर्श करावा. तीन रात्रींनंतर स्नान करून तांदूळ कुटावे.
सयइच्छेत् पुत्रोमे गौरो जायेत, वेदमनुब्रुवीत, सर्वमायुरियादिति, क्षीरौदनं पाचयित्वासर्पिष्मन्तमश्नीयाताम्; ईश्वरौजनयितवै
जर त्याला वाटले, 'माझा गोरा रंगाचा मुलगा जन्मावा,' तर त्याने वेदाचा पाठ करावा, 'तो पूर्ण आयुष्य जगो,' असे म्हणावे, दूध व तुपासह तांदूळ शिजवून दोघांनी मिळून खावे; अशा रीतीने ते इच्छेप्रमाणे संतती उत्पन्न करू शकतात.
अथ यइच्छेत् पुत्रोमे कपिलः पिङ्गलोजायेत, द्वौवेदावनुब्रुवीत, सर्वमायुरियादिति, दध्योदनं पाचयित्वासर्पिष्मन्तमश्नीयाताम्; ईश्वरौजनयितवै
जर त्याला वाटले, 'माझा तांबडा किंवा पिंगट रंगाचा मुलगा जन्मावा,' तर त्याने दोन वेदांचा पाठ करावा, 'तो पूर्ण आयुष्य जगो,' असे म्हणावे, दही व तुपासह तांदूळ शिजवून दोघांनी मिळून खावे; अशा रीतीने ते इच्छेप्रमाणे संतती उत्पन्न करू शकतात.
अथ यइच्छेत् पुत्रोमे श्यामोलोहिताक्षोजायेत, त्रीन्वेदाननुब्रुवीत, सर्वमायुरियादिति उदौदनं पाचयित्वासर्पिष्मन्तमश्नीयाताम्; ईश्वरौजनयितवै
जर त्याला वाटले, 'माझा काळ्या किंवा लाल डोळ्यांचा मुलगा जन्मावा,' तर त्याने तीन वेदांचा पाठ करावा, 'तो पूर्ण आयुष्य जगो,' असे म्हणावे, पाणी व तुपासह तांदूळ शिजवून दोघांनी मिळून खावे; अशा रीतीने ते इच्छेप्रमाणे संतती उत्पन्न करू शकतात.
अथ यइच्छेद् दुहितामे पण्डिताजायेत, सर्वमायुरियादिति, तिलौदनं पाचयित्वासर्पिष्मन्तमश्नीयाताम्; ईश्वरौजनयितवै
जर त्याला वाटले, 'माझी विद्वान मुलगी जन्मावी,' तर 'ती पूर्ण आयुष्य जगो,' असे म्हणावे, तीळ व तुपासह तांदूळ शिजवून दोघांनी मिळून खावे; अशा रीतीने ते इच्छेप्रमाणे संतती उत्पन्न करू शकतात.
अथ यइच्छेत् पुत्रोमे पण्डितोविजिगीथः समितिंगमः शुश्रूषितां वाचं भाषिता जायेत, सर्वान्वेदाननुब्रुवीत, सर्वमायुरियादिति, माँसौदनं पाचयित्वासर्पिष्मन्तमश्नीयाताम्; ईश्वरौजनयितवाइ॥ अउक्ष्णेण वार्षभेण वा
जर त्याला वाटले, 'माझा विद्वान, सभेत जिंकणारा, ऐकणारा आणि बोलणारा मुलगा जन्मावा,' तर त्याने सर्व वेदांचा पाठ करावा, 'तो पूर्ण आयुष्य जगो,' असे म्हणावे, मांस व तुपासह तांदूळ शिजवून दोघांनी मिळून खावे; अशा रीतीने ते इच्छेप्रमाणे संतती उत्पन्न करू शकतात, आणि त्यासाठी बैल किंवा वळूचे मांस वापरावे.
अथैनामभिपद्यतेः अमोऽहमस्मि, सात्वँ; सात्वमसि अमोऽहँ; सामाहमस्मि ऋक्त्वं; द्यौरहं, पृथिवीत्वं॥ तावेहि सँरभावहै, सहरेतो दधावहै पुँसेपुत्राय वित्तय इति
मग तो तिच्याजवळ येतो आणि म्हणतो, 'मी प्राणशक्ती आहे, तू शरीर आहेस; तू प्राणशक्ती आहेस, मी शरीर आहे; मी सामवेद आहे, तू ऋग्वेद आहेस; मी आकाश आहे, तू पृथ्वी आहेस. ये, आपण एकत्र होऊ, पुत्रासाठी दोघांनी मिळून बीज ठेवू.'
अथास्या ऊरूविहापयतिः विजिहीथां द्यावापृथिवीइति॥ तस्यामर्थं निष्ठाप्य मुखेन मुखँ संधाय, त्रिरेनामनुलोमामनुमार्ष्टिः विष्णुर्योनिं कल्पयतु, ट्वष्टा रूपाणि पिंशतु आसिन्चतु प्रजापतिः धाता गर्भं दधातु ते॥ गर्भं धेहि, षिनीवालि; गर्भं धेहि, पृथुष्टुके॥ गर्भं ते आश्विनौ देवाव् आधत्तां पुष्करस्रजौ
हिरण्यनी अरणी याभ्यां निर्मन्थतामाश्विनौ देवौ . तं ते गर्भँ हवामहे, दशमेमासिसूतवे यथाग्निगर्भा पृथिवी, यथा द्यौर्९न्द्रेण गर्भिणी, वायुर्दिशां यथा गर्भ, एवं गर्भं दधामि ते, असाविति नाम गृह्णाति . \`॥.
सोन्याच्या दोन अरण्या, ज्यांनी अश्विनी कुमार घर्षण करतात, त्यांच्याने आम्ही तुझ्यासाठी गर्भाची प्रार्थना करतो, दहाव्या महिन्यासाठी. जशी पृथ्वी अग्नीने गर्भवती असते, जशी आकाश इंद्राने, जशी वारा दिशांनी, तशी मी तुझ्यात गर्भ ठेवतो, असे तो नाव उच्चारतो.
सोष्यन्तीमद्भिरभ्युक्षतिः यथा वातः पुष्करिणीँ समिङ्गयति सर्वत एवाते गर्भ एजतु, सहावैतु जरायुणे- -न्द्रस्यायं व्रजः कृतः सार्गलः सपरिश्रयस्; तम् ईन्द्र, निर्जहि गर्भेण सावराँ सहेति
पाण्याने तिला शिंपडतो, जसा वारा कमळाच्या तलावाला सर्व बाजूंनी हलवतो, तसा गर्भ तुझ्यात सर्व बाजूंनी हलू दे; तो गर्भाशयात सुरक्षित राहो. इंद्रासाठी हे आवरण, कडी व छप्पर युक्त केले आहे; हे इंद्रा, त्याचे रक्षण कर, गर्भासह तो बळकट होवो.
जातेऽग्निमुपसमाधायाङ्कआधाय, कँसेपृषदाज्यँ संनीय, पृषदाज्यस्योपघातं जुहोति अस्मिन्त्सहस्रं पुष्यासम् एधमानः स्वगृहे \^ अस्योपसद्यां .\` माछैत्सीत् प्रजया च पशुभिश्च, स्वाहा॥ मयि प्राणाँस् त्वयि मनसा जुहोमि, स्वाहा
मुलगा जन्मल्यानंतर, अग्नी प्रज्वलित करून, मुलाला मांडीवर घेऊन, दही व तुप मिसळून तयार केलेले पृषदाज्य अर्पण करावे, म्हणावे, 'माझ्या घरात हजारो वाढोत, संतती व पशूंपासून मी वंचित होऊ नये, स्वाहा. माझे प्राण माझ्यात, तुझे मन तुझ्यात अर्पण करतो, स्वाहा.'
अथास्य दक्षिणं कर्णमभिनिधायः वाग्वागिति त्रिः॥ अथ, दधि मधु घृतँ संनीयानन्तर्हितेन जातरूपेण प्राशयतिः भूस् ते दधामि, भुवस् ते दधामि, स्वस् ते दधामि; भूर्भुवः स्वः सर्वं त्वयि दधामीति
मग त्याने मुलाच्या उजव्या कानाशी आपला उजवा कान लावून 'वाणी, वाणी, वाणी' असे तीनदा म्हणावे. मग दही, मध, तुप आणि लपवलेले सोने एकत्र करून, ते मुलाला खायला द्यावे, म्हणावे, 'पृथ्वी तुझ्यावर ठेवतो, आकाश तुझ्यावर ठेवतो, स्वर्ग तुझ्यावर ठेवतो; भूर्, भुवः, स्वः सर्व तुझ्यावर ठेवतो.'
अथ यस्य जायायै जारः स्यात् तं चेद्द्विष्याद् आमपात्रेऽग्निमुपसमाधाय, प्रतिलोमँ शरबर्हिः स्तीर्त्वा, तस्मिन्नेताः तिस्रः शरभृष्टीः प्रतिलोमाः सर्पिषाक्ताजुहुयान् मम समिद्धेऽहौषीः अशापराकाशौत आददे, असाविति नाम गृभ्णाति मम समिद्धेऽहौषीः, पुत्रपशूँस् त आददे, असाविति नाम गृब्णाति मम समिद्धेऽहौषीः, प्राणापानौत आददे, असाविति नाम गृब्णाति सवाएषनिरिन्द्रियोविसुकृदस्माल् लोकाद्प्रैति, यमेवंविद्ब्राह्मणः शपति॥ तस्मादेवंवित्श्रोत्रियस्य जायायोपहासं नेच्छेद्; उतह्य् एवंवित्परो भवति
जर पत्नीला दुसरा पुरुष असला आणि त्याला ते नकोसे वाटले, तर तो कच्च्या मडक्यात अग्नी प्रज्वलित करावा, कुशाचे गवत उलट्या बाजूने मांडावे आणि त्यावर तुप लावलेली तीन कुशाची काडी उलट्या बाजूने अर्पण कराव्यात, म्हणावे, 'माझ्या प्रज्वलित अग्नीत तिचे दुष्टपण काढतो, तिचे वंध्यत्व काढतो, मुलाबाळांचा अभाव काढतो, प्राणशक्तीचा अभाव काढतो.' प्रत्येक वेळी 'काढतो' असे नाव उच्चारावे. त्यामुळे तिचे दुष्टपण, मुलाबाळांचा अभाव, प्राणशक्तीचा अभाव दूर होतो. जो अशा प्रकारे जाणणारा ब्राह्मण शाप देतो, त्याचा प्रभाव व पुण्य हरवलेला तो व्यक्ती या जगातून निघून जातो. म्हणून असे जाणणाऱ्याच्या पत्नीचा उपहास करू नये; कारण असा जाणणारा खरोखरच सामर्थ्यवान असतो.
11 अथ यस्य जायायै जारः स्यात् तं चेद्द्विष्याद् आमपात्रेऽग्निमुपसमाधाय, प्रतिलोमँ शरबर्हिः स्तीर्त्वा, तस्मिन्नेताः शरभृष्टीः प्रतिलोमाः सर्पिषाक्ता जुहुयान् मम समिद्धेऽहौषीः, प्राणापानौ त आददे, असाविति॥ मम समिद्धेऽहौषीः, पुत्रपशूँस् त आददे, असाविति॥ मम समिद्धेऽहौषीः अशापराकाशौ त आददे असाविति॥ मम समिद्धेऽहौषीः इष्टासुकृते त आददे, असाविति॥ स वा एष निरिन्द्रियोविसुकृतोऽस्माल् लोकाद्प्रैति, यमेवंविद्ब्राह्मणः शपति॥ तस्मादेवंवित्श्रोत्रियस्य दारेण नोपहासमिच्छेद्; उत ह्य् एवंवित्परो भवति
जर पत्नीला दुसरा पुरुष असला आणि त्याला ते नकोसे वाटले, तर तो कच्च्या मडक्यात अग्नी प्रज्वलित करावा, कुशाचे गवत उलट्या बाजूने मांडावे आणि त्यावर तुप लावलेल्या कुशाच्या काड्या उलट्या बाजूने अर्पण कराव्यात, म्हणावे, 'माझ्या प्रज्वलित अग्नीत तिचे दुष्टपण काढतो, प्राणशक्तीचा अभाव काढतो, मुलाबाळांचा अभाव काढतो, वंध्यत्व काढतो, पुण्याचा अभाव काढतो.' जो अशा प्रकारे जाणणारा ब्राह्मण शाप देतो, त्याचा प्रभाव व पुण्य हरवलेला तो व्यक्ती या जगातून निघून जातो. म्हणून असे जाणणाऱ्याच्या पत्नीचा उपहास करू नये; कारण असा जाणणारा खरोखरच सामर्थ्यवान असतो.
अथाभिप्रातरेवस्थालीपाकावृताज्यँ चेष्टित्वा, स्थालीपाकस्योपघातं जुहोति आग्नये स्वाहा- -नुमतये स्वाहा देवाय षवित्रेसत्यप्रसवाय स्वाहेति, हुत्वोद्धृत्य प्राश्नाति॥ प्राश्येतरस्याः प्रयच्छति॥ प्रक्षाल्य पाणी, उदपात्रं पूरयित्वा, तेनैनां त्रिरभ्युक्षति उत्तिष्ठातो, विश्वावसौ अन्यामिच्छ प्रफर्व्यम् सं जायां पत्या सहेति
मग पहाटे, साजूक तुपासह शिजवलेल्या भाताचा नैवेद्य करून, त्यातील एक भाग अग्नीला अर्पण करावा, 'अग्निला स्वाहा, अनुमतीला स्वाहा, देव सवितृला सत्य संततीसाठी स्वाहा' असे म्हणावे. अर्पण केल्यावर उरलेला भाग स्वतः खावा आणि पत्नीला द्यावा. हात धुऊन, जलपात्र भरून, त्या पाण्याने तिला तीन वेळा शिंपडावे आणि म्हणावे, 'उठ, सौभाग्यवती, दुसरे क्षेत्र शोध; तू आणि तुझा पती मिळून संततीसाठी एकत्र व्हा.'
मग तो तिच्या मांडी दूर करतो आणि म्हणतो, 'मी आकाश आणि पृथ्वी उघडतो.' तिच्या मनात ती इच्छा ठेऊन, तोंड तोंडाशी लावून, तीन वेळा तिच्या शरीरावर हात फिरवतो आणि म्हणतो, 'विष्णू गर्भाशय तयार करो, त्वष्टा रूप घडवो, प्रजापती सिंचन करो, धाता तुझ्यासाठी गर्भ ठेवो. शिनीवाळी, तू गर्भ ठेव, पृथुष्टुका, तू गर्भ ठेव; अश्विनी कुमार, कमळमाळा घालून, तुझ्यासाठी गर्भ ठेवोत.'
यत्कर्मणात्यरीरिचं, यद्वा न्यूनमिहाकरम् आग्निस् तत्स्विष्टकृद्विद्वान्त् स्विष्टँ सुहुतं करोतु नः, स्वाहेति॥ 25 25 25-26; अथास्यायुष्यं करोति दक्षिणं कर्णमभिनिधायः वाग्वागिति त्रिः॥ अथास्य नामधेयं करोतिः वेदोऽसीति, तदस्यैतद्गुह्यमेवनाम स्याद्॥ अथ दधि मधु घृतँ सँसृज्यानन्तर्हितेन जातरूपेण प्राशयतिः भूस् त्वयि दधामि, भुवस् त्वयि दधामि, स्वस् त्वयि दधामि; भूर्भुवः स्वः सर्वं त्वयि दधामीति
मी जे काही अती केले किंवा जे काही येथे अपूर्ण राहिले, ते अग्नी, योग्य अर्पण जाणणारा, आमचे अर्पण योग्य होऊ दे, स्वाहा. मग त्याने मुलाच्या उजव्या कानाशी आपला उजवा कान लावून 'वाणी, वाणी, वाणी' असे तीनदा म्हणावे. मग त्याला नाव द्यावे, 'तू वेद आहेस,' असे म्हणावे; हे त्याचे गुप्त नाव ठरते. मग दही, मध, तुप आणि लपवलेले सोने एकत्र करून, ते मुलाला खायला द्यावे, म्हणावे, 'पृथ्वी तुझ्यावर ठेवतो, आकाश तुझ्यावर ठेवतो, स्वर्ग तुझ्यावर ठेवतो; भूर्, भुवः, स्वः सर्व तुझ्यावर ठेवतो.'