योह वैसंपदं वेद, सँ हास्मै पद्यते, यं कामं कामयते॥ श्रोत्रं वैसंपच्; छ्रोत्रे हीमेसर्वे वेदा अभिसंपन्नाः॥ सँ हास्मै पद्यते, यं कामं कामयते, यएवं वेद
जो संपत्ती काय आहे हे जाणतो, त्याच्याकडे संपत्ती येते, तो जे काही इच्छितो ते त्याला मिळते. कान हे खरोखरच संपत्ती आहेत; कानांत सर्व वेद एकत्र येतात. जो असे जाणतो त्याच्याकडे संपत्ती येते, तो जे काही इच्छितो ते त्याला मिळते.
योह वाआयतनं वेदायतनँ स्वानां भवति आयतनं जनानां॥ मनो वाआयतनम्॥ आयतनँ स्वानां भवति आयतनं जनानां, यएवं वेद
जो निवासस्थान काय आहे हे जाणतो, तो आपल्या लोकांचा आणि सर्व लोकांचा निवासस्थान होतो. मन हे खरोखरच निवासस्थान आहे; जो असे जाणतो तो आपल्या लोकांचा आणि सर्व लोकांचा निवासस्थान होतो.
योह वैप्रजातिं वेद, प्रजायते ह प्रजया पशुभी॥ रेतो वैप्रजातिः॥ प्रजायते . प्रजया पशुभिः यएवं वेद
जो संतती काय आहे हे जाणतो, तो संतती आणि पशूंसह जन्म घेतो. वीर्य हे खरोखरच संतती आहे; जो असे जाणतो तो संतती आणि पशूंसह जन्म घेतो.
तेहेमेप्राणा, अहँश्रेयसे विवदमाना, ब्रह्म जग्मुः . \` कोनो वसिष्ठ इति॥ . यस्मिन्व उत्क्रान्त इदँ शरीरं पापियो मन्यते, सवो वसिष्ठ इति
हे प्राण, आपापसात श्रेष्ठ कोण आहे यावर वाद घालत ब्रह्माकडे गेले. 'कोण श्रेष्ठ आहे?' असे त्यांनी विचारले. ज्याच्या जाण्याने हे शरीर कमी वाटते, तोच श्रेष्ठ आहे.
वाग्घोच्चक्राम॥ सासंवत्सरं प्रोष्यागत्योवाचः कथमशकत मदृतेजीवितुमिति॥ तेहोचुः यथा कडा अवदन्तो वाचा, प्राणन्तः प्राणेन, पश्यन्तश्चक्षुषा, शृण्वन्तः श्रोत्रेण, विद्वाँसो मनसा, प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति॥ प्रविवेश ह वाक्
वाणी बाहेर गेली. एक वर्ष राहून परत आली आणि विचारले, 'माझ्याशिवाय कसे जगलात?' ते म्हणाले, 'जसे मूक लोक श्वासाने जगतात, डोळ्यांनी पाहतात, कानांनी ऐकतात, मनाने जाणतात, वीर्याने संतती निर्माण करतात, तसे आम्ही जगलो.' मग वाणी परत आली.
चक्षुर्होच्चक्राम॥ तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाचः कथमशकत मदृतेजीवितुमिति॥ तेहोचुः यथान्धा, अपश्यन्तश्चक्षुषा, प्राणन्तः प्राणेन, वदन्तो वाचा, शृण्वन्तः श्रोत्रेण, विद्वाँसो मनसा, प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति॥ प्रविवेश ह चक्षुः
डोळे बाहेर गेले. एक वर्ष राहून परत आले आणि विचारले, 'माझ्याशिवाय कसे जगलात?' ते म्हणाले, 'जसे आंधळे लोक डोळ्यांशिवाय जगतात, पण श्वासाने श्वास घेतात, वाणीने बोलतात, कानांनी ऐकतात, मनाने जाणतात, वीर्याने संतती निर्माण करतात, तसे आम्ही जगलो.' मग डोळे परत आले.
श्रोत्रँ होच्चक्राम॥ तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाचः कथमशकत मदृतेजीवितुमिति॥ तेहोचुः यथा बधिरा, अशृण्वन्तः श्रोत्रेण, प्राणन्तः प्राणेन, वदन्तो वाचा, पश्यन्तश्चक्षुषा, विद्वाँसो मनसा, प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति॥ प्रविवेश ह श्रोत्रम्
कान ऐकायला निघून गेले. एक वर्ष दूर राहून परत आले आणि विचारले, "माझ्यावाचून तुम्ही कसे जगलात?" ते म्हणाले, "जसे बहिरे कानांनी ऐकत नाहीत, पण श्वास घेतात, बोलतात, डोळ्यांनी पाहतात, मनाने विचार करतात आणि वीर्याने संतती निर्माण करतात, तसेच आम्ही जगलो." मग कान पुन्हा शरीरात आले.
मनो होच्चक्राम॥ तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाचः कथमशकत मदृतेजीवितुमिति॥ तेहोचुः यथा मुग्धा, अविद्वाँसो मनसा, प्राणन्तः प्राणेन, वदन्तो वाचा, पश्यन्तश्चक्षुषा, शृण्वन्तः श्रोत्रेण, प्रजायमाना रेतसैवमजीविष्मेति॥ प्रविवेश ह मनः
मन निघून जायला लागले. एक वर्ष दूर राहून परत आले आणि विचारले, "माझ्यावाचून तुम्ही कसे जगलात?" ते म्हणाले, "जसे मूढ मनाने विचार करत नाहीत, पण श्वास घेतात, बोलतात, डोळ्यांनी पाहतात, कानांनी ऐकतात आणि वीर्याने संतती निर्माण करतात, तसेच आम्ही जगलो." मग मन पुन्हा शरीरात आले.
रेतो होच्चक्राम॥ तत्संवत्सरं प्रोष्यागत्योवाचः कथमशकत मदृतेजीवितुमिति॥ तेहोचुः यथा क्लीबा, अप्रजायमाना रेतासा, प्राणन्तः प्राणेन, वदन्तो वाचा, पश्यन्तश्चक्षुषा, शृण्वन्तः श्रोत्रेण, विद्वाँसो मनसैवमजीविष्मेति॥ प्रविवेश ह रेतः
वीर्य निघून जायला लागले. एक वर्ष दूर राहून परत आले आणि विचारले, "माझ्यावाचून तुम्ही कसे जगलात?" ते म्हणाले, "जसे नपुंसक वीर्याने संतती निर्माण करत नाहीत, पण श्वास घेतात, बोलतात, डोळ्यांनी पाहतात, कानांनी ऐकतात आणि मनाने विचार करतात, तसेच आम्ही जगलो." मग वीर्य पुन्हा शरीरात आले.
अथ ह प्राणउत्क्रमिष्यन् यथा महासुहयः सैन्धवः पड्वीशशङ्खून्त्संवृहेद् एवँ हैवेमान्प्राणान्त्संववर्ह॥ तेहोचुः मा, भगव, उत्क्रमीः नवैशक्ष्यामस् त्वदृतेजीवितुमिति॥ तस्यो मे बलिं कुरुतेति॥ तथेति
शेवटी श्वास निघून जायला लागला. जसा उत्तम सिंधू देशातील घोडा आपली सर्व अंगे गोळा करतो, तसे सर्व प्राण एकत्र आले. ते म्हणाले, "भगवन्, तुम्ही जाऊ नका; तुमच्यावाचून आम्ही जगू शकत नाही." श्वास म्हणाला, "मग मला माझा भाग द्या." ते म्हणाले, "तसेच होईल."
तद्विद्वाँसः श्रोत्रिया अशिष्यन्त आचामन्ति अशित्वाचामन्ति एतमेवतदन्नमनग्नं कुर्वन्तो मन्यन्ते॥ तस्मादेवंविदशिष्यनाचमेद् अशित्वाचमेद्॥ एतमेवतदनमनग्नं कुरुते . ॥. 3
हे जाणणारे विद्वान, अन्न खाताना आणि खाल्ल्यावर पाणी पितात, आणि असे मानतात की त्यामुळे अन्न शुद्ध होते. म्हणून जो हे जाणतो, त्याने अन्न खाण्यापूर्वी आणि खाल्ल्यावर पाणी प्यावे; त्यामुळे त्याचे अन्न शुद्ध होते.
सयः कामयतेः महत्प्राप्नुयामिति उदगयनआपूर्यमाणपक्षे पुण्याहे, द्वादशाहमुपसद्व्रतीभूत्वौदुम्बरे कँसेचमसेवा सर्वौषधं फलानीति संभृत्य, परिसमुह्य, परिलिप्याग्निमुपसमाधायावृताज्यँ , \^. सँस्कृत्य, पुँसानक्षत्रेण मन्थँ संनीय, जुहोतिः
जो मोठेपण मिळवू इच्छितो, त्याने उजव्या पक्षातील शुभ दिवशी, बारा दिवस उपवासाचे व्रत पाळून, उडुंबराचे फळ आणि सर्व औषधी वनस्पती गोळा करून, एकत्र करून, त्यांना लावून, अग्नी प्रज्वलित करून, तुपाने झाकून, तयार करून, पुष्य नक्षत्रात मंथन करून, त्यात आहुती द्यावी.
यावन्तो देवास् त्वयि, जातवेदः तिर्यङ्चो घ्नन्ति पुरुषस्य कामान् तेभ्योऽहं भागधेयं जुहोमि, तेमा तृप्ताः . कामैस् तर्पयन्तु, स्वाहा
ज्या ज्या देवता तुझ्यात आहेत, हे जातवेद, ज्या मनुष्याच्या इच्छांना अडथळा आणतात, त्यांना मी त्यांचा भाग अर्पण करतो; त्या तृप्त होऊन माझ्या इच्छा पूर्ण करो. स्वाहा.
यातिरश्ची निपद्यसेः अहं विधरणीइति, तां त्वा घृतस्य धारया यजे सँराधनीमहँ॥ स्वाहा॥ प्रजायते नत्वदेतान्यन्यइति तृतीयं जुहोति. . \`॥.
जेव्हा तू चतुष्पाद प्राणी म्हणून निजतोस, मी आधार आहे; तुपाच्या धारांनी मी तुला पूजतो, हे सर्व काही देणारा. स्वाहा. संतती होवो, आणि ही संतती इतरत्र जाऊ नये. तो तिसरी आहुती देतो.
अथैनमभिमृशतिः भ्रम् असि, ज्वलदसि, पूर्णमसि, प्रस्तब्धमसि एकसभमसि, हिङ्कृतमसि, हिङ्क्रियमानमसि उद्गीथमसि उद्गीयमानमसि, श्रावितमसि, प्रत्याश्रावितमसि आर्द्रे संदीप्तमसि, विभूरसि, प्रभूरसि, ज्योतिरसि अन्नमसि, , निधनमसि, संवर्गोऽसीति
अथैनमुद्यच्छति आमोऽस्य् . आमँ हिते मयि सहिराजेशानोऽधिपतिः, समाँ राजेशनोऽधिपतिं करोत्विति
मग तो त्याला उचलतो आणि म्हणतो: "तू कच्चा आहेस. तू माझ्यासह राजा होवो; राजा तुला राजा करो."
अथैनमाचामतिः तत्षवितुर्वरेण्यं मधु वाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवो; माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः॥ भूः स्वाहा
मग तो पाणी पितो आणि म्हणतो: "त्या सवित्याचे श्रेष्ठ तेज, मधुर वारे सत्यासाठी वाहतात, मधुर नद्या वाहतात; औषधी वनस्पती आमच्यासाठी मधुर होवोत." भूः स्वाहा.
भर्गो देवस्य धीमहि मधु नक्तमुतोषसो, मधुमत्पार्थिवँ रजो, मधु द्यौरस्तु नः पिता॥ भुवः स्वाहा
"आपण त्या दैवी तेजाचे ध्यान करू. रात्री आणि उषःकाल मधुर आहेत, पृथ्वीवरील धूळ मधुर आहे, आकाश, आपला पिता, मधुर आहे." भुवः स्वाहा.
धियोयोनः प्रचोदयाद्॥ मधुमान्नो वनस्पतिः मधुमाँ२ अस्तु सूर्यो, माध्वीर्गवो भवन्तु नः॥ स्वः स्वाहेति॥ सर्वां च सावित्रीमन्वाह, सर्वाश्च मधुमतीः सर्वाश्च व्याहृतीर् . ॥. अहमेवेदँ सर्वं भूयासं॥ भूर्भुवः स्वः स्वाहेति॥ अन्ततआचम्य, प्रक्षाल्य पाणी जघनेनाग्निं प्राक्षिराः संविशति
"बुद्धी आम्हाला प्रेरणा देवो. मधुर वनस्पती आमच्यासाठी असोत, सूर्य मधुर असो, गायी आमच्यासाठी मधुर होवोत." स्वः स्वाहा. तो संपूर्ण सावित्री, सर्व मधुर ऋचा, सर्व उच्चार म्हणतो. "मी हे सर्व होऊ दे." भूर्भुवः स्वः स्वाहा. पाणी पिऊन, हात धुऊन, तो पाठीमागून अग्नीसमोर बसतो.
प्रातरादित्यमुपतिष्ठतेः दिशामेकपुण्डरीकमसि अहं मनुष्याणामेकपुण्डरीकं भूयासमिति॥ यथेतमेत्य, जघनेनाग्निमासीनो वँशं जपतिः
सकाळी तो सूर्याला नमस्कार करतो आणि म्हणतो: "तू दिशांमध्ये एकमेव कमळ आहेस; मी माणसांमध्ये एकमेव कमळ होऊ." असे म्हणून, पाठीमागून अग्नीसमोर बसून तो मंत्र म्हणतो.
तँ हैतमूद्दालक आरुणिर्वाजसनेयाय याज्ञवल्क्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाचापि यएनँ शुष्के स्थाणौनिषिङ्चेद् जायेरङ्छाखाः, प्ररोहेयुः पलाशानीति
उद्दालक आरुणी, वाजसनेय याज्ञवल्क्यांचे शिष्य, म्हणाले: "जर कोणी कोरड्या बुंध्यांवर पाणी शिंपडले, तर फांद्या फुटतील, पाने उगवतील."
एतमु हैववाजसनेयोयाज्नवल्क्यो मधुकाय पैङ्ग्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाचापि यएनँ शुष्के स्थाणौनिषिङ्चेद् जायेरङ्छाखाः, प्ररोहेयुः पलाशानीति
हे वाजसनेयी याज्ञवल्क्य यांनी मधुक पैंगी याच्या शिष्याला हे सांगितले आणि पुढे म्हणाले, "जर कोणी या ज्ञानाने कोरड्या लाकडावर पाणी शिंपडले, तर त्या लाकडाला पुन्हा फांद्या फुटतील आणि पानेही येतील."
एतमु हैवमधुकः पैङ्ग्यश्चूडाय भागवित्तयेऽन्तेवासिन उक्त्वोवाचापि यएनँ शुष्के स्थाणौनिषिङ्चेद् जायेरङ्छाखाः, प्ररोहेयुः पलाशानीति
मधुक पैंगी यांनी भगवित्त यांचा मुलगा चूड या शिष्याला हे सांगितले आणि पुढे म्हणाले, "जर कोणी या ज्ञानाने कोरड्या लाकडावर पाणी शिंपडले, तर त्या लाकडाला पुन्हा फांद्या फुटतील आणि पानेही येतील."
एतमु हैवचूडो भागवित्तिर्जानकय अयस्थूणायान्तेवासिन उक्त्वोवाचापि यएनँ शुष्के स्थाणौनिषिङ्चेद् जायेरङ्छाखाः, प्ररोहेयुः पलाशानीति
चूड भगवित्त यांनी अयस्थूण यांचा मुलगा जनक या शिष्याला हे सांगितले आणि पुढे म्हणाले, "जर कोणी या ज्ञानाने कोरड्या लाकडावर पाणी शिंपडले, तर त्या लाकडाला पुन्हा फांद्या फुटतील आणि पानेही येतील."
एतमु हैवजानकिरायस्थूणः षत्यकामाय जाबालायान्तेवासिन उक्त्वोवाचापि यएनँ शुष्के स्थाणौनिषिङ्चेद् जायेरङ्छाखाः, प्ररोहेयुः पलाशानीति
जनक अयस्थूण यांनी जबाल यांचा मुलगा सत्यकाम या शिष्याला हे सांगितले आणि पुढे म्हणाले, "जर कोणी या ज्ञानाने कोरड्या लाकडावर पाणी शिंपडले, तर त्या लाकडाला पुन्हा फांद्या फुटतील आणि पानेही येतील."
एतमु हैवषत्यकामो जाबालोऽन्तेवासिभ्य उक्त्वोवाचापि यएनँ शुष्के स्थाणौनिषिङ्चेद् जायेरङ्छाखाः, प्ररोहेयुः पलाशानीति॥ तमेतं नापुत्राय वानन्तेवासिने वा ब्रूयात्
सत्यकाम जबाल यांनी आपल्या सर्व शिष्यांना हे सांगितले आणि पुढे म्हणाले, "जर कोणी या ज्ञानाने कोरड्या लाकडावर पाणी शिंपडले, तर त्या लाकडाला पुन्हा फांद्या फुटतील आणि पानेही येतील." हे ज्ञान ज्याचा मुलगा नाही किंवा जो शिष्य नाही, त्याला सांगू नये.
चतुरौदुम्बरोभवति औदुम्बरश्चमस औदुम्बरः स्रुव औदुम्बर इध्म, औदुम्बर्या उपमन्थन्यौ
चार वस्तू उडुंबर लाकडाच्या असतात: उडुंबराचा चमसा, उडुंबराचा स्रुवा, उडुंबराची समिधा आणि उडुंबराच्या दोन मंथण दांडी.
साह वागुवाचः यद्वाअहं वसिष्ठास्मि, त्वं तद्वसिष्ठोऽसीति॥ चक्षुर् यद्वाअहं प्रतिष्ठास्मि, त्वं तत्प्रतिष्ठो! ऽसीति॥ श्रोत्रं यद्वाअहँ संपदस्मि, त्वं तत्संपदसीति॥ मनो यद्वाअहमायतनमस्मि, त्वं तदायतनमसीति॥ रेतो यद्वाअहं प्रजातिरस्मि, त्वं तत्प्रजातिरसीति॥ तस्यो मे किमन्नं, किं वास इति॥ यदिदं किङ्चाश्वभ्य, आक्रिमिभ्य \^ आकीटपतङ्गेभ्यः तत्तेऽन्नम्; आपो वास इति॥ नह वाअस्यानन्नं जग्धं भवति, नानन्नं प्रतिगृहीतं यएवमेतदनस्यान्नं वेद
मग वाणी म्हणाली, "मी श्रेष्ठ आहे, म्हणून तूही श्रेष्ठ आहेस." डोळे म्हणाले, "मी आधार आहे, म्हणून तूही आधार आहेस." कान म्हणाले, "मी समृद्धी आहे, म्हणून तूही समृद्धी आहेस." मन म्हणाले, "मी निवासस्थान आहे, म्हणून तूही निवासस्थान आहेस." वीर्य म्हणाले, "मी संतती आहे, म्हणून तूही संतती आहेस." श्वास विचारतो, "माझे अन्न काय? माझे वस्त्र काय?" ते म्हणाले, "घोडे, जनावरे, कीटक, पतंग यांच्यात जे काही आहे ते तुझे अन्न; पाणी तुझे वस्त्र आहे." जो हे जाणतो, त्याने खाल्लेले काहीही अन्नाशिवाय राहत नाही.
ज्येष्ठाय स्वाहा, श्रेष्ठाय स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ प्राणाय स्वाहा, वसिष्ठायै स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ वाचेस्वाहा, प्रतिष्ठायै स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ चक्षुषे स्वाहा, संपदे स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ श्रोत्राय स्वाहायतनाय स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ मनसे स्वाहा, प्रजात्यै स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ रेतसे स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ 5 3, ; भूताय स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ भविष्यते स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ विश्वाय स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ सर्वाय स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ पृथिव्यैस्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ अन्तरिक्षाय स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ दिवेस्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ दिग्भ्यः स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ ब्रह्मणे स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ क्षत्राय स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ 7 3, ; भूः स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ भुवः स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ स्वः स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ भूर्भुवः स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ 8 3, ; अग्नये स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ सोमाय स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ तेजसे स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ श्रियैस्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ लक्ष्म्यैस्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ सवित्रेस्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ सरस्वत्यै स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ विश्वेभ्यो देवेभ्यः स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ प्रजापतये स्वाहेति अग्नौहुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति
ज्येष्ठासाठी स्वाहा, श्रेष्ठासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. प्राणासाठी स्वाहा, श्रेष्ठासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. वाणीकरिता स्वाहा, आधारासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. डोळ्यांसाठी स्वाहा, समृद्धीसाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. कानांसाठी स्वाहा, निवासासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. मनासाठी स्वाहा, संततीसाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. वीर्यासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. अस्तित्वासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. भविष्यासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. विश्वासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. सर्वासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. पृथ्वीकरिता स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. आकाशासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. दिव्याकरिता स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. दिशांसाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. ब्रह्मासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. क्षत्रियासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. भूः स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. भुवः स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. स्वः स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. भूर्भुवः स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. अग्नीकरिता स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. सोमासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. तेजासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. श्रीसाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. लक्ष्मीकरिता स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. सवित्यासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. सरस्वतीसाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. सर्व देवतांसाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. प्रजापतीसाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो.
5-8; अग्नये स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ सोमाय स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ भूः स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ भुवः स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ स्वः स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ भूर्भुवः स्वः स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ ब्रह्मणे स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ क्षत्राय स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ भूताय स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ भविष्यते स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ विश्वाय स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ सर्वाय स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति॥ प्रजापतये स्वाहेति अग्नौ हुत्वा, मन्थे सँस्रवमवनयति
अग्नीकरिता स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. सोमासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. भूः स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. भुवः स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. स्वः स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. भूर्भुवः स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. ब्रह्मासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. क्षत्रियासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. अस्तित्वासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. भविष्यासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. विश्वासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. सर्वासाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो. प्रजापतीसाठी स्वाहा—अग्नीत आहुती दिल्यावर, मंथनातून सार काढतो.
मग तो त्याला स्पर्श करतो आणि म्हणतो: "तू गती आहेस, तू तेज आहेस, तू पूर्ण आहेस, तू स्थिर आहेस, तू एकत्व आहेस, तू संमती आहेस, तुला मान्यता मिळते आहे, तू उद्गीथ आहेस, तुझे गाणे होत आहे, तू ऐकले जात आहेस, तू ऐकवले जात आहेस, तू ओलसर आणि प्रज्वलित आहेस, तू विपुल आहेस, तू सामर्थ्यवान आहेस, तू प्रकाश आहेस, तू अन्न आहेस, तू मृत्यू आहेस, तू एकरूपता आहेस."