તસ્ય હૈતસ્ય પુરુષસ્ય રૂપં યથા માહારજનં વાસો, યથા પાણ્ડ્વાવિકં, યથેન્દ્રગોપો, યથાગ્ન્યર્ચિઃ યથા પુણ્ડરીકં, યથા સકૃદ્વિદ્યુત્તઁ॥ સકૃદ્વિદ્યુત્તેવ હ વાઅસ્ય શ્રીર્ભવતિ, યએવં વેદ
એ પુરુષનું રૂપ રાજવી વસ્ત્ર જેવું છે, સફેદ ઓણ જેવું છે, અગ્નિની જ્યોત જેવું છે, કમળ જેવું છે, વીજળીની ઝલક જેવું છે. વીજળીની ઝલક જેવી જ એની તેજસ્વિતા છે; જે આ રીતે જાણે છે.
અથાત આદેશઃ નેતિ નેતિ, નહ્ય્ એતસ્માદિતિ નેત્યન્યત્પરમસ્તિ॥ અથ નામધેયઁ સત્યસ્ય સત્યમિતિઃ પ્રાણાવૈસત્યં, તેષામેષસત્યમ્॥ 4
હવે, આ ઉપદેશ છે: 'આ નથી, આ નથી.' કેમ કે આ 'આ નથી' કરતાં વધુ કંઈ નથી. હવે એનું નામ: 'સત્યનું સત્ય.' શ્વાસ એ સત્ય છે; એમાં આ જ સત્ય છે.
મૈત્રેયીતિ હોવાચ યાજ્ઞવલ્ક્ય, ઉદ્યાસ્યન્વાઅરેઽહમસ્માત્સ્થાનાદસ્મિ॥ હન્ત તેઽનયા કાત્યાયન્યાન્તં કરવાણીતિ
મૈત્રેયી, યાજ્ઞવલ્ક્યએ કહ્યું: હું આ સ્થાનમાંથી જવા તૈયાર છું. આવો, હું તને અને કાત્યાયની માટે અંતિમ વ્યવસ્થા કરું.
સાહોવાચ મૈત્રેયીઃ યન્મ ઇયં, ભગોઃ, સર્વા પૃથિવીવિત્તેન પૂર્ણાસ્યાત્ કથં તેનામૃતા સ્યામિતિ॥ નેતિ હોવાચ યાજ્ઞવલ્ક્યો; યથૈવોપકરણવતાં જીવિતં, તથૈવતે જીવિતઁ સ્યાદ્; અમૃતત્વસ્ય તુનાશાસ્તિ વિત્તેનેતિ
મૈત્રેયીએ કહ્યું: જો, ભગવંત, આખી પૃથ્વી ધનથી ભરાઈ જાય, તો એથી હું અમર કેવી રીતે બની શકું? યાજ્ઞવલ્ક્યએ કહ્યું: જેમ સાધન ધરાવનારનું જીવન હોય છે, તેમ તું જીવી શકીશ; પણ ધનથી અમરત્વની આશા નથી.
સાહોવાચ મૈત્રેયીઃ યેનાહં નામૃતા સ્યાં, કિમહં તેન કુર્યાં॥ યદેવભગવાન્વેદ, તદેવમે બ્રૂહીતિ
મૈત્રેયીએ કહ્યું: જેનાથી હું અમર ન બની શકું, એથી હું શું કરું? જે ભગવંત જાણે છે, એ જ મને કહો.
સહોવાચ યાજ્ઞવલ્ક્યઃ પ્રિયાવતારે નઃ સતીપ્રિયં ભાષસ॥ એહિ આસ્વ વ્યાખ્યાસ્યામિ તે॥ વ્યાચક્ષાણસ્ય તુમે નિદિધ્યાસસ્વેતિ॥ બ્રવિતુ ભગવાનિતિ . ॥.
યાજ્ઞવલ્ક્યએ કહ્યું: તું પ્રિય શબ્દો બોલી છે, જેમ પ્રિય હોય તેમ. આવ, બેસ; હું તને સમજાવું. હું સમજાવું ત્યારે તું ધ્યાન કરજે. બોલો, ભગવંત.
સહોવાચ યાજ્ઞવલ્ક્યો ==સંબંધિત કડ઼િયાઁ== #[[ઉપનિષદ્]] ##[[બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ્]] ###[[બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ્ 1]] ###[[બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ્ 2]] ###[[બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ્ 3]] ###[[બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ્ 4]] ###[[બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ્ 5]] ==બાહરી કડિયાઁ== [[વર્ગઃ:]] [[વર્ગઃ:]]
યાજ્ઞવલ્ક્યએ કહ્યું: આ જ સંબંધ છે — ઉપનિષદ — બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ — બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ ૧ — બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ ૨ — બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ ૩ — બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ ૪ — બૃહદારણ્યક ઉપનિષદ ૫ — બાહ્ય વિભાગ — વિભાગ.