ഐതരേയോപനിഷദ്

ഏഷ ബ്രഹ്മൈഷ ഇന്ദ്ര ഏഷ പ്രജാപതിരേതേ സര്വേ ദേവാ ഇമാനി ച പഞ്ചമഹാഭൂതാനി പൃഥിവീ വായുരാകാശ ആപോ ജ്യോതീംഷീത്യേതാനീമാനി ച ക്ഷുദ്രമിശ്രാണീവ । ബീജാനീതരാണി ചേതരാണി ചാണ്ഡജാനി ച ജാരുജാനി ച സ്വേദജാനി ചോദ്ഭിജ്ജാനി ചാശ്വാ ഗാവഃ പുരുഷാ ഹസ്തിനോ യത്കിഞ്ചേദം പ്രാണി ജങ്ഗമം ച പതത്രി ച യച്ച സ്ഥാവരം സര്വം തത്പ്രജ്ഞാനേത്രം പ്രജ്ഞാനേ പ്രതിഷ്ഠിതം പ്രജ്ഞാനേത്രോ ലോകഃ പ്രജ്ഞാ പ്രതിഷ്ഠാ പ്രജ്ഞാനം ബ്രഹ്മ

ഇതാണ് ബ്രഹ്മം, ഇതാണ് ഇന്ദ്രൻ, ഇതാണ് പ്രജാപതി; എല്ലാ ദേവന്മാരും, ഈ അഞ്ചു മഹാഭൂതങ്ങൾ — ഭൂമി, വായു, ആകാശം, ജലം, പ്രകാശം — ഇവയും, ചെറുതും കലർന്നതുമായ എല്ലാം; എല്ലാ വിത്തുകളും, മുട്ടിൽ നിന്നുള്ളവ, ഗർഭത്തിൽ നിന്നുള്ളവ, ചോർച്ചയിൽ നിന്നുള്ളവ, മുളയിൽ നിന്നുള്ളവ; കുതിരകൾ, പശുക്കൾ, മനുഷ്യർ, ആനകൾ — ഇവിടെ ജീവിക്കുന്നതും, സഞ്ചരിക്കുന്നതും, പറക്കുന്നതും, നിശ്ചലമായതും എല്ലാം — ഇതൊക്കെയും പ്രജ്ഞയാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നു, പ്രജ്ഞയിൽ അടിയുറച്ചിരിക്കുന്നു. ലോകം പ്രജ്ഞയാൽ നയിക്കപ്പെടുന്നു, പ്രജ്ഞയാണ് അടിസ്ഥാനമെന്നു, പ്രജ്ഞയാണ് ബ്രഹ്മം.

സ ഏതേന പ്രാജ്ഞേനാഽഽത്മനാഽസ്മാല്ലോകാദുത്ക്രമ്യാമുഷ്മിന്സ്വര്ഗേ ലോകേ സര്വാന് കാമാനാപ്ത്വാഽമൃതഃ സമഭവത് സമഭവത്

ഈ പ്രജ്ഞയുള്ള ആത്മാവോടെ, ഈ ലോകം വിട്ട് പുറപ്പെട്ട്, ആ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ എത്തി, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും പ്രാപിച്ച്, അമൃതനായ് മാറി, അമൃതനായ് മാറി.