బ్రహ్మసూత్రాణి

జీవముఖ్యప్రాణలిఙ్గాన్ నేతి చేన్ నోపాసాత్రైవిధ్యాదాశ్రితత్వాద్ ఇహ తద్యోగాత్

జీవుడు, ప్రాణానికి సంబంధించిన సూచనలు ఉన్నాయని అనుకున్నా, ఇక్కడ మూడు విధాలైన ఉపాసన రెండింటిపైనా ఆధారపడి ఉండి, సంబంధం స్పష్టంగా ఉంది.

సర్వత్ర ప్రసిద్ధోపదేశాత్

ప్రతి చోటా బోధన ప్రసిద్ధిగా ఉంది కాబట్టి అర్థమవుతుంది.

వివక్షితగుణోపపత్తేశ్ చ

కావలసిన లక్షణం తగినదిగా ఉండడంవల్ల కూడా అర్థమవుతుంది.

అనుపపత్తేస్ తు న శారీరః

అసాధ్యమైందుకే శరీరధారి కాదు.

కర్మకర్తృవ్యపదేశాచ్ చ

కర్మ చేయువాడిగా, కార్యసాధకుడిగా చెప్పడంవల్ల కూడా అర్థమవుతుంది.

శబ్దవిశేషాత్

పదాల ప్రత్యేక ప్రయోగం వల్ల.

స్మృతేశ్ చ

స్మృతిలో చెప్పినదానివల్ల కూడా.

అర్భకౌస్త్వాత్ తద్వ్యపదేశాచ్ చ నేతి చేన్ న నిచాయ్యత్వాద్ ఏవం వ్యోమవచ్ చ

చిన్న వయస్సు వల్ల, అలాగే అలా పిలవడంవల్ల కాదని అనుకున్నా, అది సరైంది కాదు; ఎందుకంటే అది బోధించదగినదే, ఆకాశంలా.

సంభోగప్రాప్తిర్ ఇతి చేన్ న వైశేష్యాత్

ఆనందాన్ని పొందుతారు అనుకున్నా, అది సరైంది కాదు, భేదం ఉన్నందువల్ల.

అత్తా చరాచరగ్రహణాత్

తినేవాడు అన్నది, చలించే మరియు నిలిచిన వాటినీ గ్రహించడంవల్ల.

ప్రకరణాచ్ చ

ప్రసంగం వల్ల కూడా.

గుహాం ప్రవిష్టావ్ ఆత్మానౌ హి తద్దర్శనాత్

రెండు ఆత్మలు గుహలో ప్రవేశిస్తాయి, అలా కనిపించడంవల్ల.

విశేషణాచ్ చ

విశేషణం వల్ల కూడా.

అన్తర ఉపపత్తేః

లోపల ఉండడంవల్ల.

స్థానాదివ్యపదేశాచ్ చ

స్థానం మొదలైనవి చెప్పడంవల్ల కూడా.

సుఖవిశిష్టాభిధానాద్ ఏవ చ

సుఖంతో ప్రత్యేకంగా చెప్పడంవల్ల కూడా.

అత ఏవ చ స బ్రహ్మ

అందువల్లనే అతడు బ్రహ్మనే.

శ్రుతోపనిషత్కగత్యభిధానాచ్ చ

ఉపనిషత్తుల్లో చెప్పిన మార్గాన్ని పేర్కొనడంవల్ల కూడా.

అనవస్థితేర్ అసంభవాచ్ చ నేతరః

అంతం లేనిది, సాధ్యం కానిది కావడం వల్ల, మరొకటి కాదు.

అన్తర్యామ్యధిదైవాధిలోకాదిషు తద్ధర్మవ్యపదేశాత్

అంతర్యామి, దేవత, లోకాది వాటిలో, దాని లక్షణాలు చెప్పడంవల్ల.

న చ స్మార్తమ్ అతద్ధర్మాభిలాపాచ్ ఛారీరశ్ చ

స్మృతి ప్రకారం చెప్పినది కూడా కాదు, ఎందుకంటే దాని లక్షణాలు చెప్పబడలేదు, అది శరీరంతో కూడినదిగా ఉంది.

ఉభయే ఽపి హి భేదేనైనమ్ అధీయతే

రెండింటినీ వేర్వేరుగా అధ్యయనం చేస్తారు.

అదృశ్యత్వాదిగుణకో ధర్మోక్తేః

కనిపించకపోవడం మొదలైన లక్షణాలు దానికి ఉన్నవిగా చెప్పడంవల్ల.

విశేషణభేదవ్యపదేశాభ్యాం చ నేతరౌ

విశేషణం, భేదం అనే లక్షణాల వల్ల, మిగిలిన రెండింటికి ఇది వర్తించదు.

రూపోపన్యాసాచ్ చ

రూపాన్ని ప్రస్తావించినందువల్ల కూడా ఇదే భావం.

వైశ్వానరః సాధారణశబ్దవిశేషాత్

సాధారణ పదాన్ని ప్రత్యేకంగా ఉపయోగించినందువల్ల, ఇక్కడ వైశ్వానరుడే ఉద్దేశ్యం.

స్మర్యమాణమ్ అనుమానం స్యాద్ ఇతి

ఇది స్మరణ ద్వారా ఊహించవచ్చని చెప్పినా, అలా భావించవచ్చు.

శబ్దాదిభ్యో ఽన్తఃప్రతిష్ఠానాచ్ చ నేతి చేన్ న తథా దృష్ట్యుపదేశాద్ అసమ్భవాత్ పురుషమపి చైనమ్ అధీయతే

పదాలు మొదలైన వాటి ద్వారా అంతర్గతంగా స్థాపించబడిందని అభ్యంతరం చెప్పినా, అది సరైంది కాదు; ఎందుకంటే ప్రత్యక్షం, ఉపదేశం వలన భిన్నంగా తెలుస్తోంది, దీనిని పురుషునిగా కూడా చదువుతారు.

అత ఏవ న దేవతా భూతం చ

ఈ కారణంగా, ఇది దేవత కూడా కాదు, భూతం కూడా కాదు.