జ్యోతిర్ ఆద్యధిష్ఠానం తు తదామననాత్ప్రాణవతా శబ్దాత్
దానికి ఆధారం వెలుగు మొదలైనవే, అలా చెప్పబడినందున, ప్రాణంలాగా శబ్దం ద్వారా తెలుస్తుంది.
తస్య చ నిత్యత్వాత్
అది నిత్యమైనదిగా కూడా ఉంటుంది.
త ఇన్ద్రియాణి తద్వ్యపదేశాద్ అన్యత్ర శ్రేష్ఠాత్
వాటిని ఇంద్రియాలుగా పిలుస్తారు, అలా పేర్కొనబడినందున; శ్రేష్ఠమైనదాని తప్ప.
భేదశ్రుతేర్ వైలక్షణ్యాచ్ చ
విభేదాన్ని వేదం చెప్పినందున, ప్రత్యేకత కూడా ఉంది.
సంజ్ఞామూర్తికౢప్తిస్ తు త్రివృత్కుర్వత ఉపదేశాత్
పేరు, రూపాల ఏర్పాటును మూడు విధాలుగా చేసే వాడు ఏర్పరచాడని బోధించబడింది.
మాంసాది భౌమం యథాశబ్దమితరయోశ్ చ
మాంసం మొదలైనవి భూమికి చెందినవే, వేదంలో చెప్పినట్టు; మిగతావాటికీ అలాగే.
వైశేష్యాత్ తు తద్వాదస్ తద్వాదః
ప్రత్యేకత ఉన్నందున ఆ అభిప్రాయం సరైనదే.
తదన్తరప్రతిపత్తౌ రంహతి సంపరిష్వక్తః ప్రశ్ననిరూపణాభ్యామ్
అంతరార్థాన్ని గ్రహించినప్పుడు, ప్రశ్నించడం, నిర్ణయించడం ద్వారా అతడు ముందుకు సాగుతాడు, ఆలింగనం పొందినవాడవుతాడు.
త్ర్యాత్మకత్వాత్ తు భూయస్త్వాత్
అది మూడు స్వభావాలతో కూడి, వాటిలో ప్రధానమైనదిగా ఉంటుంది కనుక.
ప్రాణగతేశ్ చ
ప్రాణం సంచారంతో కూడా సంబంధముంది కనుక.
అగ్న్యాదిశ్రుతేర్ ఇతి చేన్ న భాక్తత్వాత్
అగ్ని మొదలైన వాటి గురించి వేదంలో చెప్పినదాని ఆధారంగా వాదిస్తే, అది నేరుగా అర్థం కాదు, ఉపమానంగా మాత్రమే చెప్పబడింది.
ప్రథమే ఽశ్రవణాద్ ఇతి చేన్ న తా ఏవ హ్య్ ఉపపత్తేః
మొదటిసారిగా వినిపించదని అభ్యంతరం వస్తే, అలా కాదు; అవే విషయాలు తర్కపరంగా సరిపోతాయి.
అశ్రుతత్వాద్ ఇతి చేన్ నేష్టాదికారిణాం ప్రతీతేః
వినిపించదని వాదిస్తే, అలా కాదు; యజ్ఞాది చేసే వారికి అది స్పష్టంగా అర్థమవుతుంది.
భాక్తం వానాత్మవిత్త్వాత్ తథా హి దర్శయతి
లేదా, అది ఉపమానంగా మాత్రమే, ఎందుకంటే అది ఆత్మ కాదు అని తెలుసు; వేదం కూడా అలా చూపిస్తుంది.
కృతాత్యయే ఽనుశయవాన్ దృష్టస్మృతిభ్యాం యథేతమనేవం చ
కర్మఫల కాలం పూర్తయిన తర్వాత, మిగిలిన కర్మ ఉన్నవాడు, వేదం మరియు స్మృతి ప్రకారం, తగిన విధంగా ప్రయాణిస్తాడు.
చరణాద్ ఇతి చేన్ న తదుపలక్షణార్థేతి కార్ష్ణాజినిః
పాదాల గురించి అభ్యంతరం వస్తే, అలా కాదు; అది సూచనార్థంగా మాత్రమే, అని కర్ష్ణాజినీ చెప్పారు.
ఆనర్థక్యమ్ ఇతి చేన్ న తదపేక్షత్వాత్
దీనికి ప్రయోజనం లేదని వాదిస్తే, అలా కాదు; అవసరం ఉన్నందున.
సుకృతదుష్కృతే ఏవేతి తు బాదరిః
మంచి, చెడు కార్యాల విషయంలో మాత్రమే, అని బాదరి చెప్పారు.
అనిష్టాదికారిణామ్ అపి చ శ్రుతమ్
అనిష్టమైన కార్యాలు చేసే వారి విషయంలో కూడా వేదంలో వినిపిస్తుంది.
సంయమనే త్వ్ అనుభూయేతరేషామారోహావ్ అరోహౌ తద్గతిదర్శనాత్
తీర్పు సమయంలో, అక్కడికి వెళ్లినవారిని చూసినట్లే, ascent, descent ఇతరులకు అనుభవం అవుతాయి.
స్మరన్తి చ
స్మృతి కూడా దీనిని గుర్తు చేస్తుంది.
అపి సప్త
ఏడు కూడా ఉంటాయి.
తత్రాపి తద్వ్యాపారాదవిరోధః
అక్కడ కూడా ఆ కార్యచరణ వల్ల విరుద్ధత ఉండదు.
విద్యాకర్మణోర్ ఇతి తు ప్రకృతత్వాత్
విద్య, కర్మల విషయంలో మాత్రం, అది ప్రస్తావనలో ఉన్నందున.
న తృతీయే తథోపలబ్ధేః
మూడవ సందర్భంలో కాదు, ఎందుకంటే అలా కనిపించదు.
స్మర్యతే ఽపి చ లోకే
ఇది లోకంలో కూడా గుర్తు చేసుకుంటారు.
దర్శనాచ్ చ
చూసినందున కూడా అర్థమవుతుంది.
తృతీయశబ్దావరోధః సంశోకజస్య
మూడవ పదం వల్ల ఎండిపోయిన దానికే పరిమితి వస్తుంది.
తత్స్వాభావ్యాపత్తిరుపపత్తేః
అది సహజంగా జరిగిపోవడం సమంజసం.
నాతిచిరేణ విశేషాత్
ప్రత్యేకత వల్ల ఎక్కువ కాలం పడదు.